D01 03 Bijlage bij Nota - Manifest Wij zijn Flevoland! - september 2020.pdf

WIJ ZIJN FLEVOLAND!

ONS AANBOD AAN NEDERLAND MET HET OOG OP DE TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 17 MAART 2021

Urk

Emmeloord

Lelystad Dronten

Almere

Zeewolde

september 2020 1

INLEIDING In dit manifest ‘Wij zijn Flevoland!’ presenteren wij ons aanbod aan Nederland. Dit doen we als decentrale overheden met het oog op een nieuwe Tweede Kamer en een volgend kabinet. Flevoland heeft geschiedenis als ‘man­made’ land. Wij kunnen als geen ander het verhaal vertellen van ruimte en lef om ideeën tot uitvoering te brengen, kansen te benutten en een nieuwe samenleving op te bouwen. Het verhaal van een gebied dat een belangrijke sleutel is in de oplossing van landelijke vraagstukken. Dit verhaal van Flevoland is nog niet af en daarom vertellen we het opnieuw. We zien volop kansen om Flevoland ten volle tot ontwikkeling te laten komen. Als overheden ­ gemeenten, waterschap en provincie ­ doen we dit met vertrouwen in de toekomst van Flevoland en ons land. Juist nu we te maken hebben met een stikstofopgave, woonopgave en een klimaatopgave en met de gevolgen van het coronavirus, durven we te zeggen: Wij zijn Flevoland!. Wij bieden ruimte en innovatiekracht, we verbinden, we kunnen de landelijke uitdagingen aan en zien mogelijkheden. Daarom zoeken we de samenwerking, binnen de regio, met de regio’s om ons heen en met het Rijk. We initiëren de dialoog over een gezamenlijke aanpak van landelijke opgaven. Daar worden Flevoland en Nederland beter van. We doen u een aanbod!

3

DOEL VAN HET MANIFEST

rijk zijn. Waarbij goed beheer van de bestaande samenleving, zowel in het stedelijk gebied als in het landelijk gebied, evenveel nadruk moet krijgen

DE KWALITEITEN VAN FLEVOLAND

onderhoud zijn maatschappelijk relevante kosten.

met het Rijk. De regio nodigt u uit om met ons in

We zijn een regio met lef. We hebben veel te bieden. In vijf boodschappen zetten we dat op een rij.

als nieuwe ontwikkelingen. Want ook preventie en Dit manifest is bedoeld als aanzet voor de dialoog

ONZE UITNODIGING

•

In Flevoland is het goed wonen, werken en

Tegelijkertijd hebben we onze rijksoverheid en

En bij de aanpak van deze maatschappelijke vragen

leven. Onze basisstructuren zijn stevig.

anderen nodig om te bouwen aan een duurzame

gesprek te gaan over wat Flevoland kan en wil

in onze regio hebben we het Rijk nodig.

We zijn aanpakkers en doorpakkers, we denken

samenleving in Flevoland. Samen komen we verder.

bijdragen aan de ontwikkeling van Nederland.

Daarom willen we afspraken maken en met het

in mogelijkheden en benutten kansen.

We bieden aan om een aantal maatschappelijke

Rijk de gezamenlijke inzet bepalen.

Dat hoort bij dit gebied en onze eigenheid.

vragen samen aan te pakken. Want dat kan in

Daarom doen we u een aanbod voor de uitdagingen waar Nederland voor staat. En wij initiëren de

Flevoland.

•

We maken nieuwe ontwikkelingen mogelijk, we

dialoog over een gezamenlijke investering van regio

beschikken over innovatiekracht en ruimte voor

en Rijk in Flevoland, want we zien volop kansen.

We focussen ons in dit verhaal op:

We zijn aanpakkers en doorpakkers,

grote transitieopgaven. We boeken voortgang in

Met u, met onze partners en met onze inwoners

•

De woonopgave en de ontwikkeling van een

we denken in mogelijkheden en benutten

de transities van energievoorziening en klimaat­

willen we in samenwerking deze mogelijkheden

samenleving

kansen.

doelen, de landbouw, de gezondheidszorg en

voor Flevoland benutten. Zo kunnen we onze

een circulaire economie. Ons gebied biedt alle

samenleving duurzaam ontwikkelen en werken aan

• •

De duurzame voedselvoorziening en de landbouwtransitie

We bieden ruimte aan nieuwe

mogelijkheden voor experimenten en initiatie­

de toekomst van Nederland. In die samenwerking

Onze strategische ligging en maatschappelijke

ontwikkelingen, innovatie en experiment.

ven voor een duurzame samenleving.

verwachten we van u hetzelfde lef om oplossingen

oriëntatie naar alle windstreken •

in onze regio mogelijk te maken:

Onze oplossingsgerichtheid en praktische

We bouwen samen met u, onze inwoners

aanpak, innovatief, experimenteel, circulair.

en onze partners in de regio aan de

we aan de toekomst van Flevoland. We dragen

toekomst van Flevoland.

kwalitatief en integraal bij aan de woonopgave

•

Met onze inwoners en onze partners bouwen

In al deze maatschappelijke ontwikkelingen spelen

met de bijbehorende voorzieningen, bereikbaar­

klimaataspecten en de transitie naar duurzame

heid en ecologie, een wendbare foodsector en

energie een belangrijk aandeel. Flevoland heeft in

het duurzaam versterken van de regio.

1. Dialoog over ons aanbod en de verkenning van de gezamenlijke aanpak. 2. Ruimte om te kunnen experimenteren in Flevoland. 3. Concrete afspraken tussen Rijk en regio.

elk opzicht veel kwaliteiten en kan daarmee bijdra­ gen aan de ontwikkeling van ons land. Het gaat om het bouwen aan en beheren van een samenleving. Dat vraagt om een integrale benadering, waarbij het fysieke en sociale domein daarin even belang­

4

5

FLEVOLAND BOUWT AAN NEDERLAND

ONS AANBOD

•

Flevoland biedt – letterlijk – ruimte. Dat is zelfs één van onze belangrijkste bestaansredenen. We durven daarbij nieuwe vormen van verstede­ lijking aan en vinden innovatie in de aanleg van

oranje 3x oranje 3x

Flevoland biedt -letterlijk- ruimte aan de

wijken en de bouw van huizen het uitgangspunt.

woningopgave in Nederland. We zijn ons

Zo werken we, overheden en partners, aan een

bewust dat dit om een zorgvuldige afweging van

volwaardige, leefbare, duurzame en circulaire

belangen vraagt: voor onze inwoners, voor de

gebiedsontwikkeling.

woningbouw, agrarische sector en de eigenheid van het Flevolandse landschap.

•

De behoefte aan goede woningen in Nederland en zeker in de Randstad is groot. Aan de

donkergroen 4x

Urk

Emmeloord

We zetten onze innovatiekracht optimaal in bij

Tweede Kamer heeft het kabinet geschreven

nieuwe vormen van verstedelijking. We werken

dat er één miljoen woningen tot 2035 nodig zijn.

gezamenlijk aan een volwaardige, leefbare,

In de Metropoolregio Amsterdam en in de regio

duurzame en circulaire gebiedsontwikkeling.

Zwolle verwacht men een flinke toename van

We hebben ervaring in de opbouw van een

het aantal inwoners en van werkgelegenheid.

samenleving!

Door de strategische ligging is ons gebied daar­ voor geschikt. De motie Koerhuis (19 februari 2020) vraagt de regering met onze regio te ver­

Lelystad

kennen of en hoe 100.000 woningen in Flevoland

Dronten

Almere

gerealiseerd kunnen worden.

Zeewolde

6

7

•

Onze samenwerking binnen de regio en met omringende gebieden is gericht op de toekomst. En dat is breder dan alleen (bestaande en nieuwe) woningen. Het gaat over de toekomst en brede welvaart van een gezonde Flevolandse

De woonopgave is meer dan stenen stapelen.

SAMEN KOMEN WE VERDER

samenleving. Samen kunnen we ervoor zorgen

•

Om deze opgave duurzaam te realiseren spreekt

We willen een kwalitatieve ontwikkeling van onze

het vanzelf dat we - Rijk en regio – samen inves­

Flevolandse samenleving. Met woningen alleen

teren in circulair en klimaatbestendig bouwen.

komt een samenleving niet tot bloei. Het gaat om

De bodem in zuidelijk Flevoland zal de komende

een volwaardige en duurzame gebiedsontwikkeling,

tijd sterk dalen, terwijl in dit gebied een grote

waarbij (OV)bereikbaarheid, werkgelegenheid,

verstedelijksopgave is. Dit vraagt dat er robuust

dat Flevoland een gebied blijft waar het goed

Een woonopgave staat niet op zichzelf: verande-

voorzieningen, ruimte voor natuur en kwaliteit

wordt gebouwd, met waterpartijen en innova­

wonen, leven, werken en recreëren is.

ringen in onze samenleving vragen om aanpas-

van wonen belangrijke uitgangspunten zijn.

tieve bouwmethoden. De bodemdaling leidt tot

singen op het gebied van welvaart en welzijn.

Daarom verwachten we dat regio en Rijk in

extra investeringen en onderhoudskosten voor

In Flevoland hebben we ervaring in de integrale

We hebben geleerd van onze ervaring met het

dialoog afspraken maken over integrale gebieds­

de infrastructuur. Hiervoor moet financiële

ontwikkeling van gebieden. Wij hebben geleerd

opbouwen van een nieuwe samenleving. Voor de

ontwikkeling. Met het Rijk kijken we daarbij ook

ruimte worden gevonden.

hoe belangrijk het is om een integrale aanpak

leefbaarheid in de regio zien we als overheden

naar de stedelijke vernieuwingsprogramma’s,

te kiezen van wonen, werkgelegenheid, leef­

een aantal transities om op door te pakken.

onder andere in het Interbestuurlijke programma

omgeving met de nabijheid van voorzieningen,

•

Leefbaarheid en Veiligheid.

water, cultuur en natuur als essentiële aspecten.

Daarom is het nodig dat we samen investeren!

Maar ook kennis, innovatie en talentontwik­

•

met woningen alleen komt een samenleving

Innovatie gaat over morgen, wet- en regelgeving gaan over gisteren. Experimenteerruimte is nodig om bouwprojecten en andere ontwikkelingen

•

Flevoland is een jonge provincie. De structuren

mogelijk te maken. Het Rijk kan daar aan mee­

keling. Zo werken we verder aan een gezonde

niet tot bloei. Voor een kwalitatieve ontwikke-

van werk, cultuur, gezondheidszorg, onderwijs

werken. Flexibiliteit en innovatie, bijvoorbeeld

basisinfrastructuur voor de Flevolandse

ling moeten bereikbaarheid, economie,

en dergelijke, zijn in de basis wel aanwezig,

ten aanzien van de stikstofproblematiek en

onderwijs, natuur, zorg en cultuur meegroeien

maar nog niet volledig ontwikkeld. Dat maakt

circulair bouwen, zijn essentieel om te knellende

over de inzet van de gronden van het

de leefbaarheid in onze regio op onderdelen

wettelijke kaders te voorkomen.

Een nieuwe ontwikkelopgave vraagt ruimtelijke

Rijksvastgoedbedrijf willen we afspraken

kwetsbaar. Daarom blijven we investeren in de

keuzes. Wij zullen belangen goed moeten

maken. Voor een robuuste, circulaire en

nabijheid van onderwijs en werkgelegenheid,

afwegen om de opgaven aan te pakken en de

klimaatneutrale aanpak van de gebieds-

voorzieningen, gezondheidszorg, cultuur en

ontwikkeling van de Flevolandse samenleving

regio te versterken.

ontwikkeling is regelruimte nodig, evenals

natuur. Het Rijk kan hierbij helpen en bevorde­

wordt kritisch wanneer de financiële huishouding

flexibiliteit en innovatie. Flevoland vraagt uw

ren dat deze voorzieningen worden betrokken

van de overheden ongezond is. Extra middelen

medewerking om in deze woonopgave het

bij de ontwikkelingvan onze regio.

kunnen nodig zijn om de opgave mogelijk te

samenleving. • •

•

stikstofvraagstuk gezamenlijk aan te pakken.

•

Duurzaam investeren: de aanpak en kwalitatieve

maken. Denkbaar zijn subsidies en regiodeals, maar ook de inzet van het Rijksvastgoedbedrijf (motie 19 februari 2020).

8

9

FLEVOLAND INNOVEERT ONZE VOEDSELVOORZIENING

donkergroen 4x donkergroen 4x

Flevoland bouwt voor Nederland. Dit vraagt ruimte

ONS AANBOD

voor wonen, bereikbaarheid, bedrijventerreinen,

De Flevolandse agrarische sector levert een grote

Inmiddels zijn onze handel en kennis internationaal

bijdrage aan de opgave waar we voor staan om

georiënteerd. Momenteel zien we een grote opgave

voldoende en veilig voedsel duurzaam te produ-

om in ons land een transitie in de landbouw te

ceren. Samen met ondernemers en kennisinstel-

realiseren naar korte ketens en kringlooplandbouw.

lingen werken we aan een wendbare, weerbare

De landbouwtransitie en de woonopgave vragen om

en innovatieve agrarische sector.

een zorgvuldige ruimtelijke en kwalitatieve afweging

groen en natuur. Flevoland is in het verleden ook bedoeld om voedsel te verbouwen voor ons land.

van belangen. Niet in de laatste plaats omdat wij grote waarde hechten aan het behoud van ons groene karakter, het open landschap en het beheer van het landelijk gebied, waarin de agrarische sector een grote rol speelt.

Urk

Emmeloord

Lelystad Dronten

Almere

Zeewolde

10

11

•

De Flevolandse land- en tuinbouwsector draagt

•

SAMEN KOMEN WE VERDER

In delen van de Noordoostpolder en in zuidelijk

in ons land fors bij aan de verduurzaming van

voedselvoorziening, kringlooplandbouw,

de voedselvoorziening en de productie van veilig

klimaatbestendige steden en stadslandbouw.

voedsel. Zo staat Flevoland internationaal

Circulariteit, voedsel en gezondheid, klimaat en

bekend. Ook de visverwerkende sector is hierbij

leefklimaat, duurzaamheid, natuur en wonen

als wereldspeler belangrijk. De export van ken­

vertonen daarin een duidelijke samenhang.

nis en kunde neemt in belang snel toe. Naast de

De Floriade in 2022 biedt een prachtig podium

Biodiversiteit, bodemkwaliteit, klimaatbestendig-

kringlooplandbouw innoveert ook de reguliere

om dit brede spectrum uit te dragen en

heid en waterbeheer en -kwaliteit zijn randvoor-

ductiemethoden en digitalisering. Met het Rijk

land- en tuinbouw en blijft een belangrijke

inzichtelijk te maken.

waarden voor de landbouwsector om goed te

maken we graag afspraken om hierin partner­

kunnen functioneren.

schap te zoeken en gezamenlijk te investeren in

economische en innovatieve pijler van Flevoland. Met ondernemers werken we hard aan een

•

wendbare, weerbare en innovatieve foodsector. •

•

Flevoland is koploper op het gebied van

Flevoland is sprake van aanzienlijke bodem­ daling. Om landbouw toekomstbestendig te maken zijn innovaties in bodembewerking en de gewassenteelt nodig. •

duurzaamheid en innovatie, zoals de boerderij

In de duurzaamheid van onze visserijsector wordt fors geïnvesteerd. In de Regiodeal Noor­

Daarom willen we samen met u

delijk Flevoland staat een toekomstbestendige

•

We zien een ontwikkeling naar kringloopland­

ontwikkeling van de maritieme sector centraal.

bouw en verkorting van ketens voor ons en

Niet alleen investeren we in havenfaciliteiten,

realiseren ons dat dit een zeer aanzienlijke

maar ook in talentontwikkeling en de arbeids­

opgave is. Hiervoor hebben we het Rijk en

markt via de Human Capital Agenda.

We investeren in duurzame en innovatieve pro­

de transitie van de landbouw naar een kringlooplandbouw in de regio stimuleren en

•

van de toekomst en de maritieme sector. •

Hoewel de uitstoot van stikstof vanuit Flevoland

daarbij ketens verkorten;

bescheiden is, is een aanpak van depositie

ruimte in de regelgeving creëren voor

nodig om ontwikkelingen in onze regio en om­

(agrarische) ondernemers om innovaties

ringende gebieden mogelijk te maken.

in de land- en tuinbouw door te voeren.

andere regio’s hard nodig. •

De bodem van Flevoland is jong en vruchtbaar.

•

We willen ondernemers aanbieden dat in

Om als voedselproducent wereldspeler te blij­

Flevoland ruimte wordt gecreëerd voor pilots

ven moeten we investeren in biodiversiteit en

en scale-ups; dat kan met extra voorschriften,

(behoud van) bodemkwaliteit.

dan weer door regelgeving onder voorwaarden buiten werking te stellen. Daarvoor doen we een beroep op het Rijk.

12

13

FLEVOLAND VERBINDT lichtgroen lichtgroen 3x 3x

Flevoland is aangelegd en bedoeld om landelijke

ONS AANBOD

vraagstukken op te lossen. Onze provincie is de

De kracht van Flevoland is dat we georiënteerd

Onze ‘buren’ zijn de regio’s Zwolle, Noordwest

zijn op alle regio’s om ons heen. We leven in

Veluwe, Utrecht en Metropoolregio Amsterdam

allerlei regionale netwerken en voelen ons

(MRA).

verbindende schakel tussen het noorden van het land – of zelfs Noord Duitsland – met de Randstad.

mentaal en fysiek verbonden met de gebieden die aan ons grenzen. Zo schakelen we tussen de oranje 3x

•

De keuzes die we voor Flevoland maken hebben

Randstad en Noord Nederland. We werken samen

impact op de regio’s om ons heen. Daarom

in de MRA en we zijn nauw verbonden met regio

werken we graag samen met deze regio’s.

Zwolle en Noord-West Veluwe.

Bestuurlijke grenzen zijn wat ons betreft onder­ geschikt aan de opgaven.

We stimuleren samen met onze partners de discussie over de bereikbaarheid met de Randstad, Utrecht en oostelijk en noordelijk Nederland.

Urk

Emmeloord

•

Wonen, werk en voorzieningen vragen om goede bereikbaarheid. Als verbinding tussen delen van het land zijn weg­ en waterinfrastructuur en openbaar vervoer cruciaal voor onze samen­ leving. Daarin is veel geïnvesteerd.

Lelystad Dronten

Almere

Zeewolde

14

15

•

We investeren en ontwikkelen knooppunten

•

voor logistiek en hoogwaardige kennis: ― de logistieke hotspot Zeewolde/Almere/ Lelystad, Flevokust Haven, Lelystad Airport en het naastgelegen businesspark, zijn voorbeelden van onze logistieke positie.

Randstad

Zwolle

SAMEN KOMEN WE VERDER

Voor een optimale invulling van onze verbindingsfunctie is het essentieel dat onze bereikbaarheid verbetert, zowel in de gebieds­ ontwikkelingen als voor wegen en OV-infra­ structuur. De woonopgave in Flevoland kan worden gerealiseerd als aan de randvoorwaarde

Dit wordt in deze regio aangevuld met

Met het Rijk en de MRA-regio zijn afspraken

van bereikbaarheid wordt voldaan. Daarom

diverse logistieke opleidingen (maritiem,

gemaakt vanuit een brede benadering van

zijn in samenhang daarmee OV-verbindingen

gebiedsontwikkeling, leefomgeving en harde

(zoals de IJmeerlijn en Lelylijn) en een adequaat

(OV-)infrastructuur (Samen Bouwen aan

wegennet nodig, zoals de verbindingen met het

Bereikbaarheid).

noorden en oosten (N23 en N50), de regio

luchtvaart, mobiliteit) ― het maritiem cluster ontwikkelt zich bovendien naast de visserij met een

Utrecht

Noord-West Veluwe

servicehaven en opleidingsfaciliteiten

Amsterdam en de regio Utrecht (verbreding A27).

― in Flevoland vestigen zich hoogwaardige

Vanuit onze regionale oriëntatie en onze verbin-

werkgelegenheid en kennis op het gebied

dende positie willen we samen met u werken aan

van technologie en mobiliteit: het Natio­

•

•

Voor een voedselproducent en logistieke

een verbetering van alle verbindingen met de

hotspot is goede bereikbaarheid via de weg,

naal Lucht- en Ruimtevaart centrum (NLR),

omliggende regio’s zoals Utrecht, Amersfoort

het water en het spoor een randvoorwaarde.

de Duits-Nederlandse Windtunnel (DNW)

en Zwolle

Een verbetering van alle verbindingen met

en het Mobiliteit en infrastructuur Testcen­

•

het ontwikkelen van het OV-netwerk

omliggende regio’s is hiervoor essentieel.

trum (MITC) inclusief Rijksdienst voor het

•

de doorontwikkeling als logistieke hotspot.

Hiervoor vragen wij uw aandacht en commit­

wegverkeer (RDW). Met HBO Windesheim

ment.

en de Aeres Hogeschool kent onze regio gekwalificeerde HBO-opleidingen die zich verder ontwikkelen.

•

Samen met onze partners stimuleren we de discussie over de bereikbaarheid van de Rand­ stad, Utrecht en Noord Nederland.

16

17

FLEVOLAND PAKT AAN EN PAKT DOOR

paars 3x

•

Ons vestigingsklimaat is uitstekend door

ONS AANBOD

― beschikbare ruimte

Flevoland is gemaakt voor oplossingen.

― een prachtige leefomgeving met recreatieve

― ondernemende en creatieve inwoners ― flexibiliteit van de arbeidsmarkt

We benutten kansen en denken in mogelijk-

en toeristische mogelijkheden aan de

heden, ook in deze coronatijd. Dat zit in ons

oostrand, landschapskunst en natuur, zoals

DNA. We zetten dan ook ons noodfonds om

het Nationaal Park Nieuwland, inclusief de

naar langetermijninvesteringen voor sociaal-

Markerwadden.

economische versterking. •

geel 4x

We treffen structurele maatregelen voor een

Flevoland heeft het excellente klimaat voor

duurzame en minder conjunctuurgevoelige

innovaties, zoals in circulaire bedrijvigheid

economie in de regio. We zien goede mogelijk­

en smart mobility. We bieden ruimte voor

heden voor de ontwikkeling van een circulaire

experiment – letterlijk en figuurlijk - want de

economie en innovatieve landbouw.

Flevolander wil aanpakken en doorpakken.

Urk

Emmeloord

•

De logistieke en verbindende functie van Flevoland en de structuurversterking van de regionale werkgelegenheid realiseren we door maritieme havenvoorzieningen en de bedrijvig­

Lelystad

heid op en rond een vergrote luchthaven

Dronten

Almere

Lelystad.

Zeewolde

18

19

•

Daarnaast investeren we samen met het

•

bedrijfs­leven in flexibiliteit van onze regionale

schappij Flevoland de status van ROM gekregen.

arbeidsmarkt en in opleidingen die ondersteu­

Daarmee kunnen we met het Rijk slagvaardiger

nend zijn aan ons economisch profiel. We maken

investeren in de regionale economie. Met de

werk van talent door om- en bijscholing naar

nodige financieringsinstrumenten kunnen we de

nieuwe onderdelen van de economie.

economie gerichter versterken en ondersteunen

Met vele partners werken we aan programma’s

we de vestiging van bedrijven in onze regio.

•

SAMEN KOMEN WE VERDER

•

Om kansen in de circulaire economie te verzilveren is het belangrijk dat er ruimte komt om te experimenteren met innovaties en kennis­ ontwikkeling. Ruimte voor pilots en scale-ups moet de innovaties van morgen de kans geven tot wasdom te komen.

Als regio investeren we in de ontwikkeling van onze Human Capital Agenda.

voor onze beroepsbevolking (Human Capital Agenda). Zo streven we naar voldoende werk­

•

Kortgeleden heeft onze Ontwikkelingsmaat­

•

We investeren als regio in duurzame econo­ mische versterking. Om onze werkgelegenheid

Flevoland kent een gebiedsgerichte aanpak om

nemers voor innovatieve bedrijvigheid en een

het stikstofvraagstuk te verkleinen, waardoor ge­

Samen met u willen we:

structureel te verbeteren hebben we oog voor

aantrekkelijk vestigingsklimaat, zowel voor

biedsontwikkelingen en bouwprojecten mogelijk

•

investeren in (hoogwaardige) werkgelegen-

human capital in relatie tot transities zoals

afgestudeerden als voor bedrijven.

worden gemaakt.

heid en een aantrekkelijk woonklimaat voor

energie-, klimaat- en duurzaamheidsdoel­

hoger opgeleiden. Dit kunnen we onder

stellingen en de digitalisering van de samen­

Met de beschikbaarheid van een glasvezelinfra­

andere bereiken door te investeren in de

leving. Met het Rijk willen we afspraken

structuur in ons hele buitengebied zijn nieuwe

voorzieningen en door bedrijven te stimule-

maken over behoud en ontwikkeling van

mogelijkheden binnen handbereik, die bijdragen

ren zich in Flevoland te vestigen, aansluitend

werkgelegenheid in de diverse transities.

aan de leefbaarheid in het landelijk gebied.

bij de bestaande arbeidsmarkt en de nieuwe economie •

ruimte creëren om te experimenteren zodat de innovaties van morgen de kans krijgen tot wasdom te komen

•

de experimentele combinatie van de landelijke topsectoren Logistiek, Agri & Food, Energie en Water & Maritiem ondersteunen.

20

21

lichtgroen 3x

FLEVOLAND IS DÉ PRODUCENT VAN DUURZAME ENERGIE

•

We hebben de ambitie om klimaatneutraal te

ONS AANBOD

worden. Dat onderscheidt ons niet van andere

De overgang van fossiele brandstof naar de

Klimaatakkoord: Flevoland produceert in 2030

toepassing van alternatieve energiebronnen

een aanzienlijk deel van de landelijke opgave.

regio’s. Wel zijn we trots op onze bovengemid­ delde bijdrage aan de uitvoering van het

vraagt het uiterste van overheden, maatschap-

geel 4x

pelijke organisaties, bedrijfsleven en inwoners.

lichtgroen lichtgroen3x3x

•

In Flevoland hebben alle partijen de aanpak van

De opgave is niet alleen de productie van vol-

deze ambitie vastgelegd in de eerste Regionale

doende hernieuwbare energie, maar gaat ook

Energie Strategie. De opgave beperkt zich niet

over het denken en doen voor een haalbare en

tot de productie van voldoende hernieuwbare

betaalbare aanpak van klimaatopgave.

energie, maar gaat ook over een haalbare en betaalbare aanpak van de klimaatopgave: het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2.

Urk

Emmeloord

•

In de voedselproducerende sectoren (landbouw, tuinbouw en visserij) wordt stevig geïnvesteerd in duurzaamheid en energieneutraliteit.

Lelystad Dronten

Almere

Zeewolde

22

23

•

SAMEN KOMEN WE VERDER

De woonopgave voor Flevoland biedt de

•

We doen een beroep op het Rijk om er voor te

kans om in te zetten op echt duurzame

zorgen dat er een toereikend energienetwerk

gebiedsontwikkeling met woningen en buurten

(infrastructuur) is. Wij kunnen duurzame energie

die niet alleen energieneutraal zijn, maar ook

leveren, dan moet de afzet van deze energie ook

CO2-neutraal, circulair en klimaatbestendig.

(duurzaam) mogelijk zijn.

Met het Rijk willen we afstemmen hoe we deze Alle partijen zijn, ieder vanuit zijn eigen verant-

verandering tot stand kunnen brengen.

woordelijkheid, gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van deze ambitie. Dat vraagt

•

In de plannen vanuit het Rijk en Europa willen wij graag participeren en onze regionale

•

Om een toekomstbestendige leefomgeving te

opgaven aanpakken. Klimaatdoelen en energie­

om afstemming, gedragen keuzes en continuïteit

realiseren moet worden geïnvesteerd in de

transitie gaan daarbij samen.

in de gekozen oplossingsrichting.

verduurzaming van de bestaande woningvoor­ raad. Met het Rijk willen we mogelijkheden

Daarom

onderzoeken om hierin extra te investeren,

•

willen wij participeren in plannen vanuit het

bijvoorbeeld via social return on investment.

Rijk en Europa en onze regionale opgaven

Ook zien we mogelijkheden om via omscholing

aanpakken

of bijscholing de regionale arbeidsmarkt in te

doen we een beroep op uw inzet voor een

zetten voor deze verduurzamingsopgave.

toereikend energienetwerk en -infrastructuur

Waar dat helpt vragen we regelruimte om deze

vragen wij om regelruimte en een adequaat

opgave mogelijk te maken.

• •

financieringsinstrumentarium voor een toekomstbestendige leefomgeving om bestaande woningen te verduurzamen en nieuwe woningen CO2-neutraal te bouwen.

•

De uitvoering van de RES vraagt om een ‘rollende agenda’ en daar zijn we samen verantwoordelijk voor. Daarom is het belangrijk dat we, ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid, de afstemming zoeken en commitment geven op de keuzes die we maken. Daarmee kunnen we samen de ambities uit de RES tot uitvoering brengen.

24

25

26

27