D01 00 Raadsnota Toekomstplan Bestemming Schokland

BESLUITVORMENDE NOTA AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS No. 26.0000403 Afdeling/eenheid/cluster: Projectnaam: Bijl.: Datum: Steller: Beleidsontwikkeling Toekomstplan Bestemming Schokland 1 19 augustus 2026 MG Marinelli Portefeuille: II Onderwerp: Toekomstplan Bestemming Schokland Voorgesteld besluit 1. Instemmen met het Toekomstplan Bestemming UNESCO Werelderfgoed Schokland 2026- 2030. 2. De raad via de Perspectiefnota 2028- 2031 voorstellen een éénmalig bedrag van € 709.060 inclusief btw, zijnde de bijdrage aan de uitvoering van het basis scenario van het Toekomstplan Bestemming UNESCO Werelderfgoed Schokland 2026-2030, mee te nemen in de integrale afweging voor de meerjarenprogrammabegroting 2028 – 2031. 3. De raad informeren. Inleiding Werelderfgoed Schokland is uniek. Als siteholder heeft de gemeente de opdracht om deze te beschermen en het verhaal van Schokland, en ook de Noordoostpolder, te vertellen. In de afgelopen jaren (2017-2026) is gewerkt aan de integrale gebiedsontwikkeling van Werelderfgoed Schokland en omgeving. Het sluitstuk van die gebiedsontwikkeling is het realiseren van een sterk merk voor het Werelderfgoed en de bezoekersfaciliteiten op orde te brengen. Zodat we dit bijzondere verhaal goed kunnen overbrengen aan de bezoekers en onze educatieve taak kunnen vervullen.

Dit betekent in de praktijk dat er een goed marketingplan nodig is (waar onderhavig collegevoorstel over gaa t) en goede faciliteiten, zoals een nieuw bezoekerscentrum (waarover binnenkort oordeelsvorming in de raad zal plaatsvinden). In opdracht van de provincie Flevoland, en samen met gemeente Noordoostpolder, Cultuurbedrijf Noordoostpolder, Het Flevo-landschap en Visit Flevoland, is een plan gemaakt voor de ontwikkel ing van een sterk merk voor Werelderfgoed Schokland: het Toekomstplan Bestemming UNESCO Werelderfgoed Schokland (hierna te noemen Toekomstplan). Dit is het marketingplan. In kaart is gebracht wat er nu is en wat er nodig, en gewenst, is om het Werelderfgoed beter in de markt te zetten. Door het Werelderfgoed als populaire bestemming te ontwikkelen, komt er meer aanbod, me er actieve ondernemers in het gebied en meer bezoekers. Dit draagt niet alleen bij aan toerisme en recreatie in de Noordoostpolder, maar ook aan de exploitatie van een toekomstig Werelderfgoedcentrum. Het Toekomstplan voorziet in het aanstellen van een aanjager die aanbod gaat ontwikkelen en ondernemers gaat betrekken bij het Werelderfgoed zodat het een levendige bestemming wordt. Dit betekent dat de informatievoorziening op orde gebracht wordt, zoals borden en digitale info .

Er digitale beleving wordt ontwikkeld, culturele festivals georganiseerd en educatieve activiteiten door het jaar heen. Ook wordt de samenwerking met andere vrijetijdsbestedingen verstevigd. Om dit te realiseren zijn duidelijk investeringen noodzakelijk. Er zijn daarvoor 3 scenario’s opgesteld: een basis, medium en optimaal scenario. Provincie Flevoland heeft de intentie uitgesproken de helft van de kosten voor de uitvoering van het medium scenario van het Toekomstplan te willen de kken. De provincie vraagt de gemeente om ook een deel te dekken en daarmee het medium scenario na te streven. Beleidsreferentie Managementplan Werelderfgoed Schokland en omgeving 2020-2028 (doelen B1, B3, B4 en B 6). Beleidsplan Recreatie & Toerisme 2026-2030 Sociaal Economisch Beleid 2026

Doelstelling Met het Toekomstplan willen de gemeente en de gebiedspartners aanbod en reuring ontwikke len in het Werelderfgoed, waarmee toerisme en recreatie in het gebied zal toenemen. Doel is de bestedingen op en in de directe omgeving van Schokland te laten groeien met 20% in 2030. En het aandeel bezoekers dat langer dan een halve dag blijft groeit met 25%. Deze doelen hebben ook een positief effect op de exploitatie van een toekomst Werelderfgoedcentrum. Argumenten 1.1 Het plan biedt kansen voor economische ontwikkeling De combinatie van een goede toeristisch-recreatieve infrastructuur en voldoende ac tiviteiten geven een nieuwe impuls aan recreatie en toerisme op en rond Schokland, de promotie van ons Werelderfgoed en het verhaal van de Noordoostpolder. Het Toekomstplan draagt daarmee bij aan de economische ontwikkeling van de gemeente Noordoostpolder zoals benoemd in het Sociaal Economisch Beleid en het recreatiebeleid. Het draagt ook bij aan de toekomstige exploitatie van een Werelderfgoedcentrum. 1.2 Het Toekomstplan is de volgende stap richting een nieuw bezoekerscentrum De gemeente wil een nieuw bezoekerscentrum realiseren. Voor dit bezoekerscentrum zijn geen middelen gereserveerd en dit vormt een apart onderwerp, dat ook voor de integrale afweging van de perspectiefnota 2028 – 2031 wordt meegenomen.

Dit nieuwe centrum zal het vertrekpunt zijn om kennis te vergaren over het unieke Werelderfgoed en voor verkenning van het eiland en de natuur eromheen en zal het gehele gebied toeristisch beter op de kaart te zetten. Daarvoor is meer nodig dan een gebouw. Daar is goede marketing voor nodig. Daarvoor zorgt het Toekomstplan. Er kan gekozen worden dit als onderdeel in de businesscase op te nemen. Maar het vooruitlopend op de realisatie van een Werelderfgoedcentrum al het gebied recreatief ontwikkelen is wenselijker. Voor gemeente Noordoostpolder is ‘het vertellen van het verhaal’ speerpunt. Het gaat om bekendheid geven aan van onze unieke geschiedenis. Het gaat dan over de eerste vindplaatsen van de vroegste bewoners van Nederland zoals die rondom Schokland te vinden zijn maar ook over de uitzonderlijke wijze waarop Noordoostpolder tot stand is gekomen, een product van menselijk vernuft en verbeelding. Het Toekomstplan zorgt ervoor dat we dit verhaal vertellen en mensen uitnodigingen om naar buiten te gaan en Schokland te beleven. Het Toekomstplan geeft invulling aan een verbeterd e marketing, activiteiten en informatievoorziening.

1.3 Het Toekomstplan is een basis om taken en rollen duidelijk vast te leggen De looptijd van het Toekomstplan Bestemming Schokland is een periode waarin de structurele samenwerking tussen partijen op het gebied van recreatie en toerisme verder vorm kan krijgen in aanloop naar een Werelderfgoedcentrum. . Het Toekomstplan biedt een basis voor uitwerking van de rollen en taken van de betrokken partijen in een realisatieovereenkomst. De realisatieovereenkomst moet gesloten worden tussen provincie, Visit Flevoland, gemeente en Cultuurbedrijf. Enkele uitgangspunten zijn daarbij: • Dat het budget taakstellend is; • Dat de beoogde middelen van onze gemeente specifiek besteed worden aan het realiseren van recreatieve voorzieningen en informatievoorziening in het Werelderfgoed; • Dat er geen financieel risico voor onze gemeente is, omdat de bijdrage maximaal • € 709.060 is bij de basis variant, en de inzet van interne uren voor het gebiedsproces, waarvoor de ruimte in de huidige bezetting aanwezig is, bij de voorwaarde dat de provincie de andere 50% van de basisvariant betaalt. Wanneer wordt gekozen voor de mediumvariant bedragen de kosten voor gemeente Noordoostpolder € 1.244.183 inclusief btw. Dat is in dat geval geen risico maar een keuze. 1.4 Er is draagvlak bij alle partijen Op 9 december 2025 is het Toekomstplan besproken in de siteholdersvergadering van Werelderfgoed Schokland.

In deze vergadering zijn alle partners vertegenwoordigd (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als vertegenwoordiger van het ministerie van OCW, provincie Flevoland, Cultuurbedrijf Noordoostpolder, Het Flevo-landschap, Waterschap Zuiderzeeland, Rijksvastgoedbedrijf, LTO en gemeente Noordoostpolder). Ook hebben bewoners en ondernemers hun gedachten over het plan kunnen delen. Alle partijen onderschrijven de voorgestelde ontwikkeling op het gebied van toerisme en recreatie. 1.5 Het medium scenario is het meest gewenste scenario De provincie heeft aangegeven het medium scenario na te willen streven. Dit is beaamd door de siteholdersgroep omdat er in dit scenario meer aanbod gecreºerd wordt en ook nieuw aanbod door ondernemers wordt gerealiseerd ten opzichte van het basis scenario. Het college van gemeente Noordoostpolder wil dit graag mogelijk maken. Daarvoor ontbreken op dit moment echter de middelen. Wel is een start van de werkzaamheden op korte termijn gewenst. 2.1 Er is incidenteel budget nodig voor de uitvoering van het Toekomstplan Voor de uitvoering van het Toekomstplan is geld nodig. Er zijn meerdere scenario’s opgesteld. Om in ieder geval het basis scenario mogelijk te maken, en een start met het Toekomstplan te verzekeren, is een incidentele bijdrage van in totaal € 709.060 inclusief btw van de gemeente Noordoostpolder nodig.

Hiermee wordt de eerste 2,5 jaar van het basis scenario mogelijk gemaakt, inclusief voorbereidingskosten. Middels de in het Toekomstplan beoogde aanjager kunnen dan extra financieringsbronnen gezocht worden om het medium scenario volledig mogelijk te maken. De aanjager zelf staat ook in het plan benoemd. Dit betreft een functie voor 1 dag in de week voor een periode van 5 jaar. 2.2 Er is een integrale afweging nodig, want de financiºle ruimte is beperkt De gemeente Noordoostpolder heeft geen ruimte voor nieuwe investeringen en voor de (structurele) rentelast van die investeringen. Daarom is een integrale afweging nodig van alle nieuwe investeringen, zodat de raad deze onderling kan afwegen en kan kiezen aan welke investeringen zij het geld besteedt. Die afweging maakt de raad bij de behandeling van de Perspectiefnota 2028-2031. De definitieve keuzen worden gemaakt bij de behandeling van de begroting 2028 – 2031. De bijdrage van € 709.060 voor de basisvariant inclusief btw voor uitvoering van het Toekomstplan is ØØn van die investeringen. Door deze investering ontstaat een structurele rentelast van (4% van € 709.060 =) € 28.362. Daarvoor is op dit moment geen ruimte in de begroting en meerjarenraming. 3.1 De perspectiefnota komt 05 juli 2027 op de raadsagenda 05 juli 2027 komt de perspectiefnota op de agenda van de raad.

Met dit collegebesluit wordt de raad alvast op de hoogte gesteld van het voornemen van het college. Kanttekeningen 2.1 De voorgestelde incidentele middelen zijn toereikend voor het basis scenario Het nu voorgestelde bedrag is samen met de bijdrage van Provincie Flevoland voldoende voor de uitvoering van het basis scenario, maar onvoldoende als gestreefd wordt naar het medium scenario. Onderdeel van het Toekomstplan is het aanstellen van een aanjager (door de provincie Flevoland). Deze aanjager krijgt dan ook de opdracht andere bronnen van financiering te zoeken om zo het medium scenario mogelijk te maken. Het basis scenario zorgt al voor een goede investering, het medium scenario is een wens. 2.2 Provincie en gemeente zijn verantwoordelijk voor de risicobeheersing Het voorstel is om in een realisatieovereenkomst goede afspraken te maken met het uitgangspunt dat overschrijden van het budget geen optie is. 2.3 Het Flevo-landschap richt zich primair vooral op natuurbeheer Stichting het Flevo-landschap heeft aangegeven zich met nieuw beleid primair te gaan ric hten op natuurbeheer en minder op publieksactiviteiten. Wel wil de organisatie meewerken aan de ontwikkeling van die activiteiten in het kader van het Toekomstplan. Ze leveren geen financiºle bijdrage en er zijn beperkingen op gebruik van het landschap.

Het is een randvoorwaarde goede bestuurlijke afspraken met Het Flevo-landschap te maken over de uitvoering van het Toekomstplan. 2.4 Incidenteel bijdragen aan het Toekomstplan leidt tot een structurele middelenvr aag Naast dat de incidentele bijdrage van € 709.060 leidt tot een structurele rentelast van € 28.362 per jaar, kunnen de uitkomsten van de uitwerking leiden tot aanvullende investeringsbehoeften. Nu instemmen met de incidentele middelenvraag geeft geen onvermijdelijke gekoppelde vervolgmiddelenvraag, maar kan wel leiden tot een ambitie met een middelenvraag die aan de raad wordt voorgelegd. Planning/Uitvoering De provincie heeft haar bijdrage verzekerd en wil graag een aanvang maken met het Toekomstplan. De perspectiefnota 2028-2031 komt 05 juli 2027 in de raad. Na de begrotingbehandeling 2028 –2031 van 08 november 2027 is er zekerheid over de bijdrage van de gemeente. De gemeente zal tot die tijd wel bijdragen in uren uit de bestaande formatie uren en deelname om een en ander mogelijk te maken. Bijlagen 1. Toekomstplan Bestemming UNESCO Werelderfgoed Schokland (zaaknummer 20260304222622) Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Portefeuillehouder : mevrouw M. van den Brink Steller : mevrouw M. Marinelli; 06-13343312; m.marinelli@noordoostpolder.nl