D01 00 Raadsmemo recreatief fietsnetwerk - fietspad Zwartemeerdijk - 3 juni 2026

1 MEMO aan Raad Aan : De raad van gemeente Noordoostpolder Van : College van burgemeester en wethouders Datum : 28 mei 2026 Onderwerp : Voortgang fietspad Zwartemeerdijk en het recreatief fietsnetwerk 1. Inleiding De afgelopen jaren heeft de raad op verschillende momenten de ambitie uitgesproken om het recreatief fietsnetwerk in de gemeente te versterken en uit te breiden. Het aanleggen van een recreatief fietspad naast de Zwartemeerdijk (tussen Ramspol en Land Art Pier+Horizon) is binnen deze ambitie een uitdrukkelijke wens van de gemeenteraad. Verder noemde de raad specifiek een recreatief fietspad tussen Nagele en Schokland (via de Nagelertocht) en een veilige verbinding tussen Wellerwaard en het Kuinderbos (naast het Friesepad/Schoterweg). In deze memo geven we u een update van: 1. de bredere ontwikkelingen op het gebied van het recreatief fietsnetwerk; 2. het proces en het besluit te stoppen met de realisatie van een fietspad Zwartemeerdijk; 3. de stand van zaken omtrent de Keileemweg en het fietsnetwerk op Schokland. 1. Ontwikkelingen recreatief fietsnetwerk Er lopen diverse ontwikkelingen die bijdrage aan het versterken en uitbreiden van het recreatief fietsnetwerk. 1.1 Recreatief fietspad Schoterplas Het verst in de projectuitvoering is de aanleg van een nieuw recreatief fietspad rondom de Schoterplas.

Op basis van de Programmabegroting 2024-2027 is het college aan de slag gegaan met nieuwe recreatieve (fiets)routes om het polderlandschap toegankelijker en meer beleefbaar te maken. Hierbij trok het college samen op met terrein beherende organisaties, dorpsbelangen en LTO Noordoostpolder. Eén van de kansrijke tracés was een fietsroute die het fietsnetwerk in het Kuinderbos verbindt met de nieuwe Schoterplas. Een nieuw fietspad door natuurgebied Schoterveld met grote recreatieve waarde. Het fietspad loopt dwars door het nieuwe natuurgebied, kent hoogteverschillen, heeft vergezichten over de plas en ontsluit recreatieterrein De Stronk. De realisatie van het fietspad is gepland tussen najaar 2026 en voorjaar 2027, afhankelijk van de weersomstandigheden. 1.2 Fietspad Wellerwaard-Kuinderbos Daarnaast heeft de raad op 26 januari 2026 ingestemd met een voorstel om een recreatief fietspad te realiseren tussen Wellerwaard en het Kuinderbos. Dit pad zorgt ervoor dat recreatieve fietsers op een veilige manier van Emmeloord naar het Kuinderbos kunnen fietsen en vice versa. Het fietspad wordt uitgevoerd in een halfverharding vanwege de hogedrukgasleiding van de Gasunie op hetzelfde tracé. Met name de veilige oversteek van de Oosterringweg vraagt nadere afstemming met provincie Flevoland. Hiervoor worden momenteel een aantal varianten uitgewerkt. 2 2.

Recreatief fietspad Zwartemeerdijk Het tracé Zwartemeerdijk is de ontbrekende schakel in het fietsrondje langs de dijken rondom de Noordoostpolder. Tussen 2020 en 2022 zijn gesprekken gevoerd met waterschap Zuiderzeeland en provincie Flevoland om een fietspad te realiseren in combinatie met een schouwpad van het waterschap. In 2022 zijn deze gesprekken gestaakt vanwege onvoldoende financieel draagvlak voor de aanleg. Over de aanvullende matching op basis van de definitieve kostenraming kon geen overeenstemming bereikt worden. In 2023 heeft de raad het fietspad via motie 2023-07-13zf “Mogelijkheden voor realisatie recreatieve fietspaden” opnieuw op de agenda gezet. Het college heeft de motie overgenomen en het tracé meegenomen in een haalbaarheidsonderzoek naar nieuwe recreatieve fietspaden. In 2024 heeft de raad via amendement 2024-07-13b het college opgedragen om vaart te maken met de realisatie van de recreatieve fietspaden in de Noordoostpolder. De raad wil met name focus op de fietspaden Zwartemeerdijk en Wellerwaard-Kuinderbos. Het college had begin 2024 inmiddels een haalbaarheidsonderzoek opgestart naar zes tracés. Uit de resultaten van het onderzoek werd geconcludeerd dat de meeste tracés niet haalbaar waren vanwege onvoldoende medewerking van grondeigenaren, bijvoorbeeld het fietspad tussen Nagele en Schokland.

Het tracé Zwartemeerdijk werd wel aangemerkt als haalbaar tracé. Op 10 juni 2025 heeft de raad via een raadsbesluit besloten de realisatie van het recreatief fietspad naast de Zwartemeerdijk voor te bereiden en binnen de gestelde kaders uit te voeren . Voor de voorbereiding en realisatie van het recreatief fietspad naast de Zwartemeerdijk is een projectbudget van € 1.800.000 (exclusief btw) beschikbaar gesteld. Het projectbudget is gebaseerd op een raming van adviesbureau Roelofs in het haalbaarheidsonderzoek uit 2024. Het beschikbaar gestelde projectbudget is inclusief een toegezegde subsidie van provincie Flevoland ter grootte van € 1.200.000. Met dit raadsbesluit en het projectbudget is het project fietspad Zwartemeerdijk in voorbereiding genomen. 2.1 Aanleg van het fietspad is mogelijk, maar de definitieve kostenraming valt veel hoger uit In het najaar van 2025 is de projectuitvoering gestart ter voorbereiding op de realisatie van het fietspad. In deze fase zijn verdiepende gesprekken gevoerd met provincie Flevoland en waterschap Zuiderzeeland om de nadere voorwaarden voor de realisatie uit te werken. Op verzoek van provincie Flevoland heeft Buro Noord in maart 2026 een SSK-raming opgesteld. Dit is een Standaard Systeem Kostenraming om de kosten van een bouw- of infrastructuurproject te berekenen.

Op basis van de SSK-raming is er sprake van een grote budgetafwijking ten opzichte van de raming van adviesbureau Roelofs. In het eerdere raadsvoorstel is uitgegaan van een budget van € 1.800.000, terwijl de SSK-raming uitkomt op € 4.296.186. Een verklaring voor het grote verschil tussen beide ramingen ligt in het type raming en daarnaast externe oorzaken, zoals aanvullende eisen van het waterschap. Een raming in de haalbaarheidsfase globaal van aard en gebaseerd op kengetallen, met een bepaalde onzekerheidsmarge. Deze raming dient vooral om te bepalen of een project financieel haalbaar is. Een SSK-raming in de uitvoeringsfase is daarentegen gedetailleerd opgebouwd op basis van hoeveelheden, actuele prijzen en risicoanalyse. Deze raming vormt de basis voor aanbesteding. Hiernaast spelen een aantal externe oorzaken een rol in het verschil, met name: a. Aangescherpte stikstofregels voor emissieloos werken De haalbaarheidsraming van Roelofs is opgesteld vóór de aanscherping van de stikstofregelgeving in 2024. Voor werkzaamheden nabij een Natura 2000-gebied geldt nu dat emissieloos gewerkt moet worden. Deze verplichting leidt tot hogere uitvoeringskosten, die in de eerdere raming niet waren meegenomen. b. Minimale breedte-eis provincie (2,0 meter) De provincie verstrekt alleen subsidie (à € 1.200.000) wanneer het fietspad een minimale breedte van 2 meter heeft.

In de SSK-raming is deze bredere uitvoering opgenomen. In de haalbaarheidsraming werd uitgegaan van een breedte van 1,75 meter. Dit leidt tot een verhoging van de kosten ten opzichte van de eerdere raming. 3 c. Het waterschap eist aanvullende halfverharding naast het betonnen fietspad Het waterschap schrijft sinds enige tijd bij nieuwe projecten voor dat op een dijklichaam tussen harde verharding (beton) en zachte verharding (gras) een overgangsconstructie met halfverharding (zoals grasbetonstenen) moet worden aangebracht. Dit voorkomt scheurvorming in droge perioden. Deze maatregel was niet bekend in de fase van het haalbaarheidsonderzoek. Een extra overgangsconstructie over de gehele lengte aan weerszijden van het fietspad brengt substantiële extra kosten met zich mee. d. Compensatie lopende pachtcontracten Het waterschap heeft aangegeven dat lopende pachtcontracten gecompenseerd moeten worden. In de nieuwe raming is hiervoor een budgetpost opgenomen. De exacte hoogte van de compensatie is nog niet bekend, omdat deze per pachter verschilt. e. De SSK-methodiek leidt tot een hogere raming De eerdere kostenraming is niet opgesteld volgens de SSK-methodiek, dat is in de haalbaarheidsfase niet gebruikelijk. De provincie stelt dit echter verplicht om te kunnen beoordelen of het beschikbare budget voldoende is voor zowel voorbereiding als realisatie, inclusief risicoreserveringen.

Een SSK- raming bevat niet alleen directe kosten, maar ook indirecte kosten, risico’s en onzekerheden en opslagen. De nieuwe raming voldoet aan deze eisen, wat resulteert in een realistischer, maar vele malen hoger, kostenbeeld. De budgetafwijking van bijna 2,5 miljoen euro wordt samenvattend veroorzaakt door extra kosten vanwege: - emissieloos bouwen; - de minimale breedte van 2,00 meter; - een verplichte grasbetonverharding aan weerszijden van het fietspad; - compensatie van pachtcontracten; - risicomijdende raming volgens SSK-methodiek. 2.2 Het college vindt het tekort in de raming niet overbrugbaar Het fietspad langs Zwartemeerdijk gaat op basis van de SSK-methodiek in totaal bijna 4,3 miljoen euro kosten. Het beschikbaar gestelde projectbudget bedraagt 1,8 miljoen euro. Dit betekent dat er een tekort van 2,5 miljoen euro overbrugd moet worden. Waterschap Zuiderzeeland heeft eerder te kennen gegeven dat zij niet financieel bijdr aagt aan het project. Dat betekent dat het tekort door de provincie en de gemeente opgevangen zou moeten worden. Een bijdrage van de provincie is onzeker. De provincie heeft al eerder de subsidie verhoogd van € 500.000 naar € 1.200.000. Uitgaande van de eigen financiële positie van de gemeente acht het college een substantiële verhoging van het gemeentelijk projectbudget niet verantwoord.

De verhoging overstijgt het huidige projectbudget van € 600.000 ruim. Er zijn geen reguliere middelen beschikbaar om het tekort te dekken. Eventuele dekking vanuit de beschikbare vrije ruimte binnen de reserve beleidsplan is onzeker en moet betrokken worden bij de integrale afweging die plaatsvindt bij de (concept)perspectiefnota. 2.3 Besluit college: staken project fietspad Zwartemeerdijk Alles overziende heeft het college geconcludeerd dat het fietspad Zwartemeerdijk wel wens elijk en technisch haalbaar is, maar op dit moment niet financieel haalbaar is. Dit betekent dat het college besloten heeft om de projectuitvoering te staken en de raad te informeren over de ontstane situatie. 3. Afsluiten fietsverbinding via Keileemweg en recreatieve infrastructuur in het Schokkerveld Op het UNESCO Werelderfgoed Schokland spelen twee onderwerpen m.b.t. recreatieve infrastructuur: Het afsluiten van de Keileemweg voor fietsverkeer en de recreatieve infrastructuur in het nieuw te ontwikkelen natuurgebied Schokkerveld. 3.1 Fietsverbinding Keileemweg Het college voert gesprekken met Het Flevo-landschap over de plotselinge afsluiting van de Keileemweg voor fietsverkeer. Hierdoor is de recreatieve fietsroute rond Schokland op dit moment niet mogelijk en is er vooralsnog weinig zicht op heropening voor fietsverkeer.

Het Flevo-landschap staat ook niet open voor provisorisch herstel van de Keileemweg op korte termijn. 4 Het college trekt zoveel mogelijk samen op met provincie Flevoland om recreatieve infrastructuur op grond van terreinbeherende organisaties te behouden. Meerdere terreinbeherende organisaties in Flevoland hebben moeite met het beheer en onderhoud van recreatieve infrastructuur in natuurgebieden omdat de SNL-subsidieregeling van de provincies primair is gericht op natuurbeheer en nauwelijks de kosten voor recreatieve voorzieningen dekt. De provincie en gemeenten zoeken samen met de terrein beherende organisaties naar een duurzame oplossing zodat de recreatieve infrastructuur in stand kan blijven. 3.2 Recreatieve infrastructuur in het Schokkerveld Naast de Keileemweg worden met Het Flevo-landschap gesprekken gevoerd over de fiets- en wandelstructuur in het nieuw te ontwikkelen natuurgebied Schokkerveld aan de zuidkant van Schokland. Deze nieuwe natuur ter grootte van ongeveer 200 ha. beschermt de archeologische waarden, die zich in de grond tegen de flanken van een rivierduin bevinden. Het beleefbaar en bereikbaar maken van het Schokkerveld voor fietsers en wandelaars is één van de afspraken uit het Managementplan Schokland 2020-2025.

De aanleg van recreatieve routes in het Schokkerveld zorgt bovendien voor een natuurlijke en aantrekkelijke verbinding tussen Schokkerhaven en Schokland, waarbij Schokkerhaven een nieuw startpunt voor fietsen en wandelen kan worden.