A13 02 Bijlage bij HVC - Schoon-magazine-2023.pdf
Tekst van het document
HVC • april 2023
08
met aardwarmte de diepte in. Op weg naar een groot warmtenetwerk in Westland.
22
26
30
de energiecoach: eerste hulp bij hoge rekening.
CO2 weg ermee!
dromen van schone afvalstromen.
Vijf tips voor minder CO2-uitstoot.
inhoud. In dit magazine geven we een kijkje in de keuken van HVC. Wil je meer informatie, kijk dan op hvcgroep.nl of volg ons op social media. Wij zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Alles wat we doen bij HVC draagt hieraan bij. En dat doen we het liefst samen. Met gemeenten, waterschappen én met inwoners. Zodat jij daar nu en in de toekomst de vruchten van kan plukken.
Dit magazine is een uitgave van NV HVC communicatie@hvcgroep.nl hvcgroep.nl
26
12 De afvalcoach geeft advies:
‘wij helpen inwoners om beter het afval te scheiden.’
18 de weg van poep. Van poep tot energie.
30
CO₂ weg ermee! Vijf tips voor minder CO₂-uitstoot. 2
schoon • april 2023
dromen van schone afvalstromen.
06
en nog meer:
voorkom afval en spaar het milieu.
04 even voorstellen: wie zijn wij?
Fijne tips voor minder afval.
08 met aardwarmte de diepte in. Op weg naar een groot warmtenetwerk in Westland.
15 afvalvrije school: jong geleerd is oud gedaan. 16 het zonnepark: een fijne plek om te zijn.
10
28 de HVC-app: een afvalcoach in je broekzak. 29 pioniers in Rivierenwijk Heerhugowaard worden aardgasvrij. 34 koffie en thee voor de gft-bak.
ga mee op zoek naar een schone wereld.
22 de energiecoach: eerste hulp bij hoge rekening. Een dagje mee met de energiecoach.
Meer weten over HVC? Bekijk onze video's.
schoon • april 2023
3
even voorstellen.
onze activiteiten.
warmteontwikkeling en -levering
windenergie
zonne-energie
levering van duurzame energie
energieproductie uit biomassa
gescheiden inzameling
recycling
beheren openbare ruimte
vergisting / compostering
wie zijn we? We zijn een duurzaam energie- en a fvalbedrijf van 51 gemeenten en 8 w aterschappen. Wij zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Alles wat we doen bij HVC draagt hier aan bij, net als adviseur veiligheid Mark die onze collega's ondersteunt bij het werken in een veilige omgeving. En dat doen we het liefst samen. Met gemeenten, waterschappen én met inwoners. Zo werken we met elkaar aan een schone wereld.
een schone wereld we doen het gewoon. energieproductie uit restafval
4
schoon • april 2023
slibverwerking
schoon • april 2023
5
voorkom afval en spaar het milieu.
tip #2
… en sla je slag Kies juist grote verpakkingen voor dingen die je kunt bewaren.
Sla slim in
Voordelig en minder verpakking.
Voorkom dat je teveel koopt. Dat doe je door
En kies bijvoorbeeld voor wasstrips:
een precies weekplan te maken voor het
vrij van plastic, ruimte besparend en
eten en de boodschappen. Maak een lijst met
je gebruikt nooit te veel wasmiddel.
hoeveelheden en let op houdbaarheidsdata. Dag zeven is restjesdag. Belangrijk: ga nooit met honger naar de supermarkt. Grote kans
Besparing:
dat je dan meer koopt dan je nodig hebt.
140 euro! Want dat kost die
40 kilo voedsel
tip #3
Fijne tips voor minder afval.
die we jaarlijks weggooien.
Ga naar het repair café Gooi kapotte dingen niet meteen weg, maar kijk op YouTube hoe jij je jas repareert, sokken stopt of speelgoed weer mooi maakt. In het ‘repair
We produceren per jaar zo’n 490 kilo afval per Nederlander, waarvan 40 kilo voedsel. We worden gelukkig steeds beter in dat te scheiden, zodat het hergebruikt kan worden. Maar nog slimmer is het natuurlijk om afval te voorkómen. Want hiermee spaar je ons milieu. Gebruikte bronnen: Ec.europa.eu, plasticsoupfoundation.org, compostbag.eu, nos.nl, milieucentraal.nl
cafe’ in jouw buurt repareer je gratis met vrijwilligers allerlei spullen!
In Europa gooien we gemiddeld 177,2 kilo aan verpakking weg per persoon per jaar!
Van kleding tot fietsen en van meubels tot elektrische apparaten.
NEE
!
tip #4 Papier? Niet hier! Met de app Reclamefolder heb je alle
wist je dat... Op websites zoals hvcgroep.nl/webshop of levenzonderafval.com kun je allerlei slimme producten vinden om afval te voorkomen.
aanbiedingen digitaal op je telefoon: de NeeNee-sticker kan gewoon op de
Besparing: gemiddeld 30 kilo plastic per jaar!
tip #1 afval. Gebruik dus een herbruikbare geven dan korting!), groente- of broodzakjes, waterflesjes en natuurlijk
schoon • april 2023
erachter te komen waar een product het voordeligst is, zoals vergelijk.nl.
Vermijd verpakkingen Verpakkingen vormen zo’n 20% van ons koffiekop (sommige koffieketens
6
brievenbus. Er zijn ook allerlei sites om
tip #5 Verrassend herbruikbaar; luiers, maandverband en tampons
je boodschappentas. Enne… heb je een
Luiers bestaan in een wasbare variant, net als maandvervand of
verjaardag? Koop bordjes en glazen bij de
menstruatieondergoed. Voor tampons is de menstruatiecup een goed
kringloopwinkel in plaats van plastic.
alternatief. Ook van incontinentiemateriaal bestaan wasbare varianten.
schoon • april 2023
7
met aardwarmte de diepte in.
De samenwerking groeide uit tot warmtecoöperatie Maasdijk en Aardwarmte Maasdijk. In 2022 startte HVC met de realisatie van dit aardwarmteproject waarbij zes aardwarmteputten zijn ontwikkeld. Het warme water dat we straks omhoog pompen staat gelijk aan ongeveer 50 MWth. Deze duurzame warmtevoorziening is vergelijkbaar met het gasverbruik van meer dan vijftigduizend huishoudens. Zo zijn tachtig glastuinbouwbedrijven met vijfhonderd hectare aan kassen in Maasdijk straks knalgroen qua warmte. De aardwarmtebron
sluiten we ook aan op Warmte Netwerk Westland waarbij ook woonwijken kunnen aansluiten. Leuk feitje: Minister Jetten (Klimaat en Energie), Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) en Staatssecretaris Van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) hebben de aardwarmteboring van HVC aardwarmte Maasdijk van dichtbij bekeken. Glastuinbouw Nederland organiseerde het bezoek in het kader van de energietransitie en glastuinbouw. •
‘de komende jaren gaat
collectieve warmte echt
een ontzettend belangrijke rol spelen om onze huizen te verwarmen.’ Aldus minister Rob Jetten.
Op weg naar een groot warmtenetwerk in Westland.
Een droom van telers uit het Westland om aardwarmte te gaan winnen groeide in samenwerking met HVC uit tot een van de grootste aardwarmtelocaties in Nederland. En daar zijn ze trots op.
De tijdelijke boortoren in Maasdijk
8
schoon • april 2023
Minister Rob Jetten bezoekt de boorlocatie van Maasdijk
schoon • april 2023
9
ga mee op zoek naar een schone wereld.
We kunnen er niet omheen Het gaat niet goed met onze aarde. Bij HVC zetten we alles op alles om de wereld schoner te maken door dagelijks te werken aan minder CO2-uitstoot. 'Om op toegankelijke wijze het klimaatverhaal te vertellen en wat je zelf kunt doen aan een schone wereld, hebben we de expeditie Schone wereld ontwikkeld', begint communicatiespecialist Christine Schreij. 'Dit is een unieke reis door de installatie van HVC in Alkmaar. Een installatie die ervan droomt om geen afval meer te verbranden maar iets anders te doen.’ Met deze expeditie nemen we kinderen vanaf 11 jaar en volwassenen mee op reis. Wat gaat er mis met de aarde? Hoe komt dat en hoe kunnen we het anders doen?
De wereld zoals die nu is
Via lange gangen, trappen en wanden ga je van de ene wereld naar de andere. Van de enorme hoeveelheid spullen die we hebben tot de plastic soup. Kijk in de diepte van de bunker en zie hoeveel afval daar nog ligt wat je eigenlijk had kunnen hergebruiken. De expeditie geeft je antwoorden op hoe je vanaf vandaag anders kunt omgaan met je spullen, afval en energie. Actie, nu! De belangrijkste conclusie uit de expeditie is dat we slim moeten omgaan met grondstoffen en energie. ‘En het liefst willen we natuurlijk dat je naar huis gaat met het idee: ik kan bijdragen aan een schone wereld. En weet je wat, ik begin vandaag want ik heb nu gezien wat ik kan doen.’ •
De schone wereld waar alle vervuiling is weggefilterd
De missie is serieus. Bij de ingang van de gigantische fabriek in Alkmaar krijg je een veiligheidshesje aan. Je zet je helm op, waar een ingebouwde koptelefoon in zit, zodat je de verteller goed kunt horen. Na de briefing kan de expeditie beginnen. Doel: op zoek naar een schone wereld
Ga je mee?
Een enorme muurschildering van 20 x 30 meter toont tijdens de expeditie de wereld zoals deze nu is. Daarnaast zie je de schone wereld waarbij vervuiling, vliegtuigen enz. eruit zijn gefilterd.
Wie beter wil snappen hoe we de wereld schoon krijgen, kan vanaf 1 juni 2023 op expeditie bij HVC. In de afvalenergiecentale in Alkmaar ervaar je tijdens een spannende rondleiding het verhaal over klimaatverandering, duurzame energie, recycling en je eigen consumptiegedrag.
10
schoon • april 2023
schoon • april 2023
11
De afvalcoach geeft advies:
‘wij helpen inwoners om beter het afval te scheiden.’
niet altijd meetbaar, wel
merkbaar.
Op hun elektrische fietsen snorren ze de wijk door, op zoek naar afvalproblemen om op te lossen: de afvalcoaches. Zij zijn de ogen en oren van de buurt en schakelen dagelijks tussen gemeente, bewoner en HVC. Ook verspreiden ze kennis over afval scheiden. Want dat kan bijna altijd beter. Afvalcoaches Astrid en Sabine zitten na een dag hard werken weer op de plek waar ze zes uur geleden begonnen. ‘Toen bespraken we de meldingen die met afval te maken hebben en namen we het werk voor
vanmorgen op een school geweest om via het afvalspel 'de milieu inspecteur' kinderen bewust te maken van het belang van afval scheiden (zie bladzijde 15).
onze collega's die het afval ophalen, als er problemen zijn. Denk daarbij aan meldingen over dat bijvoorbeeld de bak te vroeg buiten staat. Of dat er in een bak afval zit dat daar niet in thuishoort. Verder kijken we of de
de dag door met nog twee collega’s,’ begint Sabine. ‘De meldingen ben ik afgegaan, ik heb een ronde in de wijk gemaakt en verschillende mensen gesproken over de nieuwe containers voor gft- en etensresten die bij hoogbouw zijn geplaatst.’ Astrid is
Helpen bij afvalscheiden ‘Wat we in een notendop doen, is bewoners advies geven hoe ze hun afval kunnen scheiden,’ zegt Astrid. ‘Maar dat doen we op heel veel verschillende manieren. We krijgen meldingen van de gemeente of van
wijk netjes is en spreken daar mensen op aan. Ook geven we voorlichting op allerlei plaatsen, zoals bij een opruimdag, een buurtevenement of op school.’
‘we gaan ook in gesprek met mensen voor wie de Nederlandse taal lastig is. Zo hebben we zelfs flyers in Tigrinya bij ons.’
Afvalcoaches Sabine en Astrid (rechts)
12
schoon • april 2023
schoon • april 2023
13
Het gesprek aangaan En dat is nog maar een deel van wat ze doen. Afvalcoaches leveren maatwerk. Bewoners die lastig te bereiken zijn of moeite hebben met scheiden, zoeken zij op. Verandert er iets belangrijks zoals invoering van het recycle-tarief, gaan ze van deur tot deur om te informeren. Astrid: ‘Bij een kwaliteitscontrole zien we soms dat er verkeerd afval in de bak zit, of onze chauffeurs geven dit door. Aan zo’n bak hangen we een kaart, waarop staat waarom hij niet is geleegd. Vervolgens gaan we langs om uit te leggen waarom het belangrijk is dat de afvalstromen zuiver zijn.’ Openstaan Afvalcoaches kunnen dingen doen die je met een folder niet bereikt. Want een gewoonte veranderen – namelijk je afval gaan scheiden – kan weerstand oproepen.
‘we merken gewoon dat mensen het heel fijn vinden dat ze gehoord worden.’
En het is ook niet eenvoudig, als je bijvoorbeeld in hoogbouw woont en weinig ruimte hebt. ‘Het belangrijkste is dat mensen hun verhaal kunnen doen,’ vindt Sabine. ‘Ze mogen ook best boos zijn, ik neem dat nooit persoonlijk. Daarna staan ze wél open om in gesprek te gaan over afval scheiden. De deur gaat letterlijk verder open. Dat is mooi om te zien.’ Astrid: ‘We leggen uit waarom er voor afval scheiden is gekozen en geven tips hoe ze het in huis goed kunnen organiseren. We zeggen nooit: zo moet het. Dat is aan de bewoner.’
afvalvrije school: jong geleerd is oud gedaan.
Complimenten Het resultaat van hun werk is niet altijd meetbaar, maar wel altijd merkbaar. Astrid: ‘In sommige wijken hoeven ze het plastic niet meer grondig te controleren nadat wij kwaliteitscontroles en gesprekken hebben gehad.
‘we geven tips hoe je thuis makkelijk je afval kunt scheiden.’ 14
schoon • april 2023
Basisscholen uit de gemeenten waar HVC het afval inzamelt kunnen ervoor kiezen om afvalvrij te worden. Zo leren kinderen al van jongs af aan hoe belangrijk het is om afval te scheiden.
Het is fijn als je iemand die twijfelt over wat er in de gft-bak hoort, kunt uitleggen hoe de HVC-app je kan helpen. Bijvoorbeeld door de barcode van het product te scannen.’ ‘We merken gewoon dat mensen het heel fijn vinden dat ze gehoord worden, ook al zijn ze het niet altijd met ons eens,’ zegt Sabine. ‘Ze gaan in elk geval nadenken! Laatst begon iemand ook over zijn eigen scheiding. Maar dat was weer een heel ander verhaal.’ •
‘Als een school dat wil doen, nemen wij rechtstreeks contact met hen op,’ vertelt Astrid. ‘We verzorgen dan samen met een chauffeur een leuke introductiedag. Van groep 1 tot en met groep 8 geven we uitleg over afval scheiden en de klassen krijgen dan gelijk ook bakjes waarin ze dit
kunnen doen. Daarnaast nemen we een uitgebreid educatiepakket mee voor de scholen zodat theorie en praktijk samenkomen. Wat zo mooi is: kinderen nemen nieuwe schoolgewoontes vaak mee naar huis. Zo inspireren we ook ouders en verzorgers om mee te doen.’
De scholen krijgen dezelfde bakken als huishoudens en HVC haalt het afval gescheiden op. Een voorwaarde voor deelname van de school is dat de leerlingen zwerfafval op en rond het schoolplein opruimen. Zo heeft de buurt er ook profijt van. •
schoon • april 2023
15
het zonnepark: een fijne plek om te zijn. Wie omhoogkijkt naar de drie heuvels van Braambergen in Almere, ziet natuur. Een mountainbikepad, een wijngaard, frisgroen gras. Wie beter kijkt, ziet ook nog een zonnepark. Verrassend, want ooit was het hier een afvalberg.
Voormalige stortplaats Braambergen heeft in een paar jaar tijd een geweldige gedaantewisseling ondergaan. Waar eerst het afval hoog opgestapeld lag, kun je nu lekker fietsen of een wijntje proeven. Het zonnepark op het terrein voorziet met 26.000 zonnepanelen maar liefst 5.300 huishoudens van groene stroom. ‘En er is op het terrein ruimte voor meer duurzame projecten,’ vertelt Jeroen van Delft, Projectmanager Zon & Wind van HVC. ‘We kijken naar opties als ecolodges, een kleinschalig festivalterrein, een uitkijktoren en ruimte voor projecten om restafval te bewerken.’ Afvalverwerker Afvalzorg en HVC hebben hun kennis en ervaring gebundeld. Samen verduurzamen ze voormalige stortplaatsen en maken ze multifunctioneel. ‘We willen dat de bewoners uit de omgeving op alle mogelijke manieren profiteren van het terrein,’ gaat Jeroen verder. ‘Woningbouw is ingewikkeld omdat je een heel speciale fundering nodig hebt. Maar het terrein is heel geschikt om toch van grote betekenis te zijn voor bewoners.’
16
schoon • april 2023
Jeroen van Delft
‘we willen dat de
bewoners uit de omgeving op alle mogelijke manieren profiteren van het terrein.’ Het zonnepark is mooi verwerkt in de omgeving – de zonnepanelen liggen bovenop twee van de heuvels. Vanaf beneden zie je deze niet omdat de panelen in een speciale opstelling staan waardoor ze bijna plat liggen. Het hek om het zonnepark heen ligt een paar meter lager op de helling voor de (on)zichtbaarheid en is geschilderd in de omgevingskleuren. Extra aantrekkelijk: omwonenden konden participeren in het zonnepark. Jeroen: ‘Zij konden obligaties kopen en zo meedelen in de opbrengsten van het zonnepark. In eerste instantie was dat voor de direct omwonenden, maar ook inwoners van Almere kregen de mogelijkheid. Zo geven we ook letterlijk iets terug aan de omgeving.’ •
schoon • april 2023
17
de weg van poep. 1
Ontlasting
Een mens produceert dagelijks gemiddeld zo’n 138 gram ontlasting. Dat verdwijnt doorgaans in toilet. Het begin van een lange reis.
2
Riool
De inhoud van het toilet komt samen met het afvalwater uit douche en keuken in het riool terecht, samen met wc-papier, zeepresten en bijvoorbeeld vetten van de afwas. Dit gaat via het riool naar de waterzuiveringsinstallatie.
tip! Spoel niets door het toilet wat er niet hoort. Medicijnresten, frituurvet, tampons… het moet uiteindelijk allemaal uit het slib gezuiverd worden. En dat kost geld, via de waterschapsbelasting. Zonde!
3
Van poep tot energie.
Niet ieders favoriete onderwerp: poep. Toch is het niet zo gek om het er eens over te hebben. Onze ontlasting zorgt namelijk voor een betrouwbare en natuurlijke bron voor de productie van biogas en zelfs voor een natuurlijke plasticvervanger.
18
schoon • april 2023
Waterzuivering
De eerste stap van de waterzuivering is het filteren van de grove delen uit het afvalwater. Daarna volgen verschillende zuiveringsstappen. Dit gebeurt onder andere met bacteriën die in het afvalwater groeien. De slurry met bacteriën bezinkt en wordt afgescheiden van het gezuiverde water. Hoe beter dit proces werkt, hoe schoner het behandelde water. De viezigheid komt in de slurry, het slib (zoals jouw afgebroken wc-papiertjes en de afgebroken ontlasting).
schoon • april 2023
19
4
Water
4a Het schone water stroomt terug de natuur in, via kanalen, meertjes, een natuurgebied of rivieren. Er zijn meer dan 300 rioolwaterzuiveringsinstallaties in Nederland.
5
4b
Slib
Hier begint het echte werk voor HVC. Het natte slib gaat naar de installatie in Dordrecht. Hier wordt het water verdampt uit het slib. De damp die vrij komt bij condensatie geeft warmte af.
HVC haalt alvast een deel van het slib op en de rest wordt vergist. Onder invloed van bacteriën en warmte zetten we het organische materiaal uit slib om in groen gas. Dat gaat via het Nederlandse gasnet naar huishoudens.
6
Warmtenet
… Even terug naar waar het allemaal begon. De inhoud van het toilet is voor een deel in het warmtenet terechtgekomen. Een duurzame bron van energie!
20
schoon • april 2023
schoon • april 2023
21
de energiecoach: eerste hulp bij hoge
rekening. Een dagje mee met de energiecoach.
Rechts op de foto: Herman de energiecoach
22
schoon • april 2023
schoon • april 2023
23
Donderdagochtend, half tien. Energiecoach Herman belt aan bij een kleine eengezinswoning. Onder zijn arm een uitgedraaide Excel sheet. Als de deur opengaat, verandert de frons van de bewoner al snel in een vriendelijke glimlach.
het prijsplafond dreigen uit te komen, dan komt de energiecoach in actie. Hij neemt contact op met de klant om een afspraak te maken. Sommige klanten hebben zelf om hulp gevraagd, maar vaker neemt HVC het initiatief. De energiecoach gaat vervolgens langs om het verbruik door te spreken en tips te geven. ‘Vandaar de Excel sheets,’ legt Herman uit. ‘Ik lees het verbruik even uit per dag, per maand en ook van jaren ervoor, dan zie je goed de verschillen. Met die gegevens gaan we rond de tafel zitten.’
Hij kan uren over zijn werk vertellen. Over het stel dat de komma was vergeten bij de meteropname en 6.000 euro moest bijbetalen. Over de dame die elke dag drie kwartier haar haar bleek te wassen. Of over de kleine technische problemen die hij soms ziet. ‘Want ik kijk ook meteen oppervlakkig of alles in orde is: is er lekkage, hangt de meter goed?’ Herman heeft er plezier in – mensen en hun gedrag boeien hem. ‘Wat ik het meest tegenkom is dat mensen niet precies weten hoe het zit: mensen die niet beseffen dat warmte iets anders is dan zonne-energie. Of wat het
prijsplafond nu precies inhoudt. Ik leg veel uit. Het belangrijkst is eigenlijk je bewust te worden van je stookgedrag, zodat je ziet waar wat te winnen valt. Het mooiste is als ik wegga met het idee dat mensen het echt snappen en op de goede weg verder kunnen. Twee weken later belt de man die Herman vandaag bezocht heeft. ‘Ik zou het heel gezellig vinden als je langskomt, maar ik zie op mijn meter al zo’n groot verschil, dat het eigenlijk niet nodig is.’ Herman bedankt er blij voor. Op naar de volgende klant die zijn hulp kan gebruiken. •
Duur douchen Herman vertelt de bewoner dat ongeveer tachtig procent van het verbruik naar verwarming gaat en twintig procent naar warm water. In de zomer kun je dat goed zien, want dan staat de verwarming uit. ‘Kijk, hier zie je een piek. Tussen juli en augustus is erg veel warm water gebruikt.’ De man denkt even na. ‘Dat moet geweest zijn toen mijn vader hier logeerde. Die had een rugblessure en kon niet goed uit de voeten. Hij heeft elke dag lang gedoucht, want dat had de dokter aangeraden.’ ‘Goeiemorgen, wij hebben gebeld over een afspraak om uw verbruik te bekijken,’ zegt Herman met zijn ontwapenende gezicht. ‘Klopt,’ antwoordt de man die opendoet. Herman en de man gaan naar binnen, waar ze aan tafel gaan zitten met de Excel sheet voor zich.
stook niet warmer dan 19°C
In gesprek HVC levert warmte in plaats van gas aan huishoudens in Drechtsteden, Alkmaar e.o. en in het Westland. Als wij zien dat iemand meer warmte verbruikt dan vergelijkbare woningen en daarmee boven de 37 Gigajoule van
houd ramen en deuren goed dicht Schaf eventueel deurdrangers aan. Vergeet niet te luchten, want droge lucht warmt sneller op.
Een halfuurtje later zijn er meer details boven tafel gekomen. Zoals de gewoonte om de verwarming bij thuiskomst even heel hoog te zetten. Dat ‘blazen’ kost relatief veel warmte. Niet veel later staat Herman weer buiten. Hij heeft een lijstje met adviezen achtergelaten en de belofte om over twee weken nog even te komen kijken hoe de zaken ervoor staan. Zichtbaar verschil ‘Niet iedereen is blij als ik kom,’ zegt Herman buiten. ‘Dat begrijp ik wel, want wij sturen tenslotte die hoge rekening. Maar bijna altijd vinden ze het bezoek nuttig.’
24
schoon • april 2023
de zeven tips van Herman.
Bekijk de video.
verwarm alleen de ruimte waar je bent
doe als de zon schijnt de gordijnen open
douche niet langer dan vijf minuten per persoon
Doe als de zon schijnt in stookseizoen de gordijnen open om de warmte van de zon binnen te laten.
houd je meterstanden in het stookseizoen regelmatig bij
dicht kieren en gaten
19° schoon • april 2023
25
CO₂ weg ermee!
Tip #2 Stuur een link Voor alle digitale handelingen zijn grote servers nodig die heel veel energie verbruiken. Een jaar lang 20 mails van 1 MB per dag versturen, geeft bijvoorbeeld evenveel CO2-uitstoot als 1.000 kilometer autorijden. Stuur links in plaats van grote bijlagen, schrijf je uit voor mails die je niet bekijkt en wis je mails regelmatig (ook de prullenbak).
Tip #3 Leen een bootje De grasmaaier, uitschuifladder en kattenreismand: schaf ze niet aan, maar leen ze. Dat scheelt niet alleen de CO2 die vrijkomt bij productie, maar ook bij transport van grondstoffen, onderdelen en eindproducten. Maak een groep aan met je buren op bijvoorbeeld facebook of zoek een
Wist je dat...
Vijf tips voor minder CO₂-uitstoot.
digitaal platform. Die zijn er voor alles wat je soms of tijdelijk gebruikt,
Honderd gigabyte data in de
van bootjes tot babyspullen. Op Milieucentraal.nl vind je een overzicht.
cloud stoot 0,2 ton CO₂ per jaar uit. Je kunt dat neutraliseren door tien bomen te planten.
Een schonere wereld, dat doen we voor een belangrijk deel door CO2-uitstoot te vermijden. De uitstoot die we zelf veroorzaken, kunnen we ook zelf verminderen. En dat gaat vaak gepaard met kostenbesparing. Met deze tips maak je de grootste stappen (en een paar kleintjes).
Tip #4 iT ps
Gebruikte bronnen: hvcgroep.nl, eenvandaag.avrotros.nl, rvo.nl, milieucentraal.nl, pbl.nl, hetkanwel.nl, bnnvara.nl, iedereendoetwat.nl
Tip
#1
Ga voor groente Vlees weglaten scheelt gemiddeld 1,6 kilo CO2-uitstoot per dag. Dat is wekelijks een autorit van 53 kilometer.
Tip #5
Verdien subsidie
Langere voorpret
Een goed geïsoleerd huis kan soms toe met de helft van de warmte.
Pakketjes met spoed laten bezorgen kost veel CO2, want zo kan de
Dak, spouwmuren, de vloer isoleren en HR++ glas aanbrengen zijn
bezorger geen slimme route plannen. Kies altijd voor een ophaal-
bekende oplossingen. Denk ook aan kieren dichten! Er bestaat een
of afgiftepunt voor je pakketjes, zo kan veel tegelijk worden bezorgd.
landelijke subsidie voor isolatie (kijk op rvo.nl en zoek op subsidie
Je kunt ook kiezen voor een fietsbezorging.
voor isoleren) – dat scheelt soms bijna 30%. Plus: je verdient het terug in stookkosten.
26
schoon • april 2023
schoon • april 2023
27
de HVC-app: een afvalcoach in je broekzak. Nooit meer achter de vuilniswagen aan rennen, altijd inzicht in welke bak je je afval kwijt kunt en weten waar de dichtstbijzijnde verzamelcontainers zijn? Met de HVC-app kan het allemaal.
Afvalcoach in je broekzak Met de HVC-app wordt afval scheiden nog leuker. In de app vind je alle hulpmiddelen zoals de afvalkalender, een overzicht van waar alle containers en afvalbrengstations in de buurt staan, actuele meldingen en de afvalwijzer met handige foto- en barcodescanner. Door goede afvalscheiding blijven meer waardevolle grondstoffen behouden. ‘De app is een soort afvalcoach in je broekzak', zegt Gertjan de Waard, directeur inzameling van HVC. Inzicht in recycle-tarief Woon je in een gemeente met recycle-tarief. Dan geeft de HVC-app je ook inzicht in jouw recycle-tarief. Het tarief bestaat uit een vast en variabel deel. De gemeente berekent het variabele deel op basis van het aantal keer dat de bak voor restafval wordt geleegd of de ondergrondse container voor restafval wordt gebruikt. Download de app, maak een account aan en bevestig je adresgegevens via iDIN. Vanaf dat moment houdt de app bij hoe vaak jouw restafvalbak is geleegd, of hoe vaak je een zak restafval in de ondergrondse container
28
schoon • april 2023
hebt gegooid. Een handig hulpmiddel en een extra stimulans om je afval goed te scheiden. Ontwikkelingen in de app De ontwikkelingen staan niet stil. De app breiden we volgend jaar uit met allerlei mogelijkheden zoals nog meer op maat gemaakte informatie en een digitale afvalpas.
pioniers in Rivierenwijk Heerhugowaard worden
aardgasvrij.
Nog een kleine dertig jaar en Nederland moet aardgasvrij zijn. HVC helpt aangesloten gemeenten om dat voor elkaar te krijgen. Maar steeds meer woningeigenaren sluiten ook graag aan op het warmtenet.
In de Rivierenwijk Heerhugowaard is de eerste, belangrijke stap gezet. Want daar zijn naast vijfhonderd huurwoningen van woningcorporatie ook veertien woningeigenaren op het warmtenet van HVC aangesloten. De veertien woningeigenaren kregen hiervoor een pionierssubsidie van de gemeente.
De app is gratis te downloaden in de App Store of via Google Playstore (zoek op HVC). Of scan de QR code hier!
De familie Somsbroek met rechts wethouder René Schoemaker van Dijk en Waard en links Marco van Soerland van HVC
aansluiting van particulieren op het warmtenet geeft over het algemeen zo’n 70% CO2-reductie per huishouden. Ook in Sliedrecht worden tientallen koopwoningen aardgasvrij. De bewoners krijgen het aanbod om aan te sluiten op het warmtenet dat al wordt aangelegd voor de verduurzaming van de woningcorporatiewoningen. In Pijnacker wordt een warmtenet aangelegd voor nagenoeg alleen maar woningeigenaren. •
schoon • april 2023
29
dromen van schone afvalstromen. Dat we ons afval zoveel mogelijk moeten scheiden, weten we natuurlijk allemaal. Vaak gaat dat al heel goed. Maar soms ook niet. Wat gebeurt er eigenlijk als er vervuiling in een afvalstroom zit?
Bekijk de video's.
plastic, blik en drinkpakken. Hendrik van de Vijver Manager Regie op stromen Wat kom je tegen? ‘In de stroom plastic, blik en drinkpakken (PBD) zien we etensresten, restafval en piepschuim, maar ook veel plastic dat er niet in hoort. Bijvoorbeeld grote dingen, zoals landbouwplastic of zelfs hele zwembaden.’ Hoe wordt plastic, blik en drinkpakken verwerkt? ‘Onze chauffeurs halen meteen de grote dingen of zware zakken uit het plastic afval dat ze net hebben opgehaald. Op de overslag kijken we of er in het plastic niet teveel afval zit wat er niet in thuishoort en wat we er nog makkelijk uit kunnen halen, zoals lappen landbouwplastic. Daarna gaat het naar de sorteerlijn, waar mensenhanden de laatste dingen eruit sorteren. Dat levert 10 stromen op, zoals verschillende soorten plastic en folies, blik, drinkpakken en restafval. Gespecialiseerde recyclers verwerken het verder naar bijvoorbeeld meer plastics. Wat gebeurt er als het plastic vervuild is? ‘Harde objecten of bijvoorbeeld lange stukken plastics kunnen de machines kapotmaken of doen vastlopen.
‘goed gescheiden afval
levert ons allemaal wat op: minder CO2-uitstoot, mooie gerecyclede producten en uiteindelijk lagere kosten.’ 30
schoon • april 2023
Stoorstromen uit het plastic afval halen gaat ten koste van het eindproduct. Bovendien had de stoorstroom misschien nog wat op kunnen leveren. We hebben in gewicht nog altijd een derde in de plasticbak zitten wat er niet in hoort. Dat kost onnodig veel geld. Als de producent dat moet betalen, maakt die zijn product duurder. En een vracht afkeuren en verbranden is niet alleen zonde, maar ook duur. Dat zie je dan terug in de afvalstoffenheffing.’ Hoe kan het beter? ‘Ik zou willen dat de industrie minder samengestelde verpakkingen maakte. Dat scheelt verwarring en geeft meer hoogwaardige recycling. Je wilt het liefst dat je een plastic eindeloos kunt hergebruiken en niet als bermpaaltje – een product van ‘afvalplastic’ - eindigt. Wees je er als inwoner bewust van dat het mes aan veel kanten snijdt als je jouw plastic, blik en drinkpakken thuis goed scheidt.’
schoon • april 2023
31
textiel.
Bekijk de video's.
Dionne Bijvoet Adviseur Regie op de Stromen Wat kom je tegen? ‘Nat textiel, etensresten, hele wietplantages en een keer een dood konijn. De vervuiling is in de loop der jaren opgelopen. Het schoonst is textiel wat aan huis wordt opgehaald door de kringloopwinkels. In sommige buurten komt het gestreken binnen!’ Hoe wordt het textiel verwerkt? Bekijk de video's.
gft en etensresten. ‘die G in gft is
niet van ‘glas’!’ André Bout Plantmanager Groen gas & Compost Wat kom je tegen? ‘Glas, bestek, snoeischaren en aardappelschilmesjes. Dingen die je mee opveegt met het tuinafval, zoals bierdopjes en spijkers. Soms zelfs een hele wegwerp barbecue! En gek genoeg: enorm veel drankflessen. De toename is zorgwekkend.’ Hoe wordt het gft verwerkt? ‘Met de hand halen we zo veel mogelijk glas eruit. Daarna vermalen we het gft en etensresten tot 6 cm en zeven we het plastic eruit. De magneetband haalt het metaal eruit. Dan composteren of vergisten we het gft. Uit het droge product dat na vergisting en compostering overblijft, halen we nog meer vervuiling. Wat kleiner is dan 9 mm wordt compost, wat grover is gaat als biomassa naar de bio-energiecentrale (BEC). De vervuiling (steen, glas en plastic) gaat naar een andere verwerker. ‘
32
schoon • april 2023
Wat gebeurt er als het gft vervuild is? ‘De boer wil het compost niet hebben als er te veel vermalen glas inzit. Zonde, want compost is een bodemverbeteraar die we hard nodig hebben voor de circulaire landbouw in Nederland. Bij afkeuring moeten we verbranden. Dat is duur, dus dan stijgt de afvalheffing. We moeten bovendien steeds duurdere technieken gebruiken om vervuiling eruit te halen.’ Hoe kan het beter? ‘Doodzonde als je gft en etensresten bij het restafval gooit, want zo lopen we compost en gas mis. We zijn bij HVC bezig met een nog betere scheidingsinstallatie en stappen om de compost nog schoner te krijgen. Maar wat je er aan de voorkant niet in stopt, komt er aan de achterkant niet uit!’
‘90% van de inwoners doet het goed en 10% zorgt voor de problemen.’
‘We laten het opschonen bij een recycler. Die haalt de zakken waar geen textiel in zit eruit en stopt geschikt los textiel in zakken. Dan gaat alles naar onze twee verwerkers, waar het op de transportband door mensenhanden gesorteerd wordt. Nat textiel, restafval, kussens en dekbedden gaan eruit en ze sorteren op soort textiel. Dat wordt hergebruikt als tweedehands kleding elders op de wereld. Textiel dat niet meer draagbaar is, wordt gerecycled als isolatiemateriaal, poetsdoeken of nieuwe garens.’
‘de mensen die het textiel sorteren, zitten met hun handen in jouw rotte vis.’ Wat gebeurt er als het textiel vervuild is? ‘Opschonen kost geld, dus dat maakt uiteindelijk de afvalheffing hoger. De mensen die het sorteren, zitten bovendien met hun handen in de rotte vis. Of erger: de hele container moet afgekeurd worden. Dan kost het geld in plaats van dat het wat oplevert als herbruikbaar product. En nog erger, het is slecht voor het milieu.’ Hoe kan het beter? ‘Het liefst zouden we al aan de bron, dus bij de textielcontainer, al voorsorteren. Als straks de Uitgebreide productenverantwoordelijkheid (UPV) ingaat, komt er financiering om vezels te maken van dekbedden, kussens en textiel wat we niet kunnen hergebruiken.’ •
schoon • april 2023
33
koffie en thee voor de gft-bak. Hoera, wat lekker makkelijk: koffiepads en theezakjes mogen ook bij het gft. En dat levert heel veel extra gft op om groen gas en compost te produceren. Het is mogelijk geworden door de Green Deal. Die hebben bedrijven uit de koffie- en theesector gesloten met de Rijksoverheid en de Vereniging Afvalbedrijven. Er staat in dat alle koffiepads en theezakjes composteerbaar moeten zijn. Dat is inmiddels gelukt voor 93% van de theezakjes en bijna 97% van alle koffiepads, blijkt uit een steekproef van Rijkswaterstaat. Koffiecups mogen trouwens nog steeds niet bij het gft. Gelukkig hebben sommige fabrikanten een eigen recycleregeling hiervoor.
wat hoort er in de gft-bak? dit wel
dit niet
schillen en resten van groenten, fruit, pindaen notendoppen
plastic verpakkingen (=plastic, blik en drinkpakken)
etensresten (ook etenswaren over de datum, botjes, schelpen en visgraten en eierschalen)
kauwgom (=restafval)
brood, deeg, rijst, pasta
dode dieren (afgeven bij de dierenarts)
theezakjes, losse theeblaadjes, koffiepads, koffiefilters met prut
koffiecups (=restafval) Tip: Nespresso heeft een eigen recycleregeling. Meer info: nespresso.com
strooisel (hooi, stro, zaagsel) van kleine knaagdieren met mest
kattenbakvulling, vogelzand (=restafval)
Wat gebeurt er met jouw gft?
34
schoon • april 2023
bloemen en planten
tabak, peuken, as (=restafval)
fijn tuinafval (onkruid, snoeiafval, gras en bladeren)
potten, stenen, balken, timmerhout, metaal (=afvalbrengstation)
schoon • april 2023
35
ga voor de ga voor de
betere wereld baan. betere wereldbaan.
vaninkoper inkoper tot engineer: Van tot engineer: samenmaken maken we werk een duurzame samen we werk van eenvan duurzame toekomst. toekomst.
een schone wereld. we doen het gewoon. een schone wereld. we doen het gewoon.