A12 00 Regio Zwolle - Halfjaarrapportage september 2023.pdf
Tekst van het document
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
1
2
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
WOORD VOORAF Elk half jaar rapporteert het Regio Zwolle Bureau aan alle partners over de voortgang van de uitvoering en de stand van zaken met betrekking tot ons gezamenlijk budget. Deze editie kijkt naar het eerste half jaar van 2023. De eerste helft van 2023 was politiek gezien een roerig halfjaar. De Statenverkiezingen lieten een politieke aardverschuiving zien. Inmiddels hebben alle vier de ‘Regio Zwolle-provincies' een nieuw bestuur gekregen en zijn de nieuwe portefeuillehouders bekend. Kort voor de zomer viel plotseling het Kabinet Rutte IV. De verkiezingen zijn aangekondigd voor 22 november. In de aanloop naar die verkiezingen en de periode van het vormen van een nieuw regeerakkoord betekent dat voor ons werk aan de winkel, om de voor onze regio belangrijke punten zo goed mogelijk in het regeerakkoord te laten landen.
Peter Snijders Voorzitter Regio Zwolle
Afgelopen halfjaar hebben we gezamenlijk gewerkt aan een gedragen regionale strategische agenda 2024-2028. Daarin verkenenen we hoe we onze gezamenlijke uitvoeringskracht kunnen vergroten. Wij zijn trots op het resultaat en kijken uit naar de verdere samenwerking met onze partners. Deze strategische agenda helpt ons om ons goed in Den Haag te profileren, juist met het oog op het toekomstige regeerakkoord. We laten hiermee zelfbewust zien wie we zijn en waar samen voor gaan. Het is essentieel dat alle partners betrokken zijn en zich betrokken voelen bij de volgende stap in onze samenwerking. En het is belangrijk dat Den Haag weet dat wij in Reigo Zwolle op volle kracht vooruit varen. Wij wensen u veel leesplezier.
Jan Nathan Rozendaal Portefeuillehouder Financiën Regio Zwolle
3
INLEIDING De 22 regiogemeenten en 4 provincies vormen samen met ondernemers, onderwijsinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties (de 4 O’s) de netwerksamenwerking Regio Zwolle. We werken grensontkennend samen. Gezamenlijk investeren deze partijen ieder op eigen wijze in de regio. We bepalen samen de regionale strategie, werken samen aan de uitvoering van onze gezamenlijke doelen en dragen gezamenlijk bij aan de financiering. Beleidscyclus Sinds 2020 werken we op basis van een integrale meerjarige begroting voor het regiobudget. Binnen de kaders van de begroting vindt de daadwerkelijke besteding van middelen plaats. Dit halfjaarverslag heeft betrekking op de gezamenlijke uitvoeringsplannen met de daarbij behorende regiobudgetten van de samenwerking in Regio Zwolle. Deze basisinfrastructuur maakt het mogelijk dat we in de regio toe kunnen werken naar de uitvoering van gezamenlijke programma’s en projecten, waarvoor deelnemende partijen aanvullend financieel bijdragen (in coalitions of the willing). Deze halfjaarrapportage geeft in beknopte vorm de voortgangsinformatie over deze activiteiten. Twee uitvoeringslijnen Regio Zwolle is ambitieus; we willen een vitale regio zijn én blijven. Dat betekent: meer welvaart en welzijn voor alle mensen die in onze regio wonen, werken en leven.
Daarbij willen we meer aandacht voor goede sociale voorzieningen voor inwoners van plattelandsgemeenten en kleinere dorps- of stadskernen. Door te zorgen voor bijvoorbeeld bereikbare
4
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
gezondheidszorg, betrouwbaar en frequent openbaar vervoer en goed onderwijs. Om een goede brede welvaart voor alle inwoners en ondernemers in de regio te borgen, werken we aan twee uitvoeringslijnen: • Economie en arbeidsmarkt • Ruimtelijke ontwikkeling Per uitvoeringslijn leest u in dit halfjaarverslag meer over de voortgang. Daarnaast zijn in kaders enkele activiteiten uitgelicht die illustreren hoe we concreet invulling geven aan de opgave. Regio Zwolle breed Regio Zwolle staat voor grote maatschappelijke opgaven: op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling, economie en arbeidsmarkt. Om de ambities van deze opgaven te bereiken, is de inzet van public affairs en communicatie onmisbaar voor een netwerkorganisatie als Regio Zwolle. Voor de aanpak van die opgaven en de realisatie van plannen zijn we namelijk vaak afhankelijk van samenwerking met belangrijke partners en stakeholders in de buitenwereld: zoals provincies, het Rijk en Europa. Het politieke speelveld is het afgelopen jaar enorm veranderd. De Provinciale verkiezingen en de val van het kabinet maakt de urgentie om stevig in te zetten op public affairs en communicatie nog groter. In dit halfjaarverslag leest u meer over de overkoepelende inzet van bijvoorbeeld Public affairs en communicatie in de eerste helft van 2023.
Governance Regio Zwolle Op verzoek van het Regiobestuur en in overleg met de coördinerend gemeentesecretaris en provinciedirecteur is een verkenning uitgevoerd om de netwerksamenwerking en governance van Regio Zwolle te versimpelen en professioneler te maken. Met als doel bestuurlijke en ambtelijke drukte terug te dringen en uitvoeringskracht te vergroten. In de afgelopen periode (april tot juni) zijn er informele gesprekken gevoerd om te komen tot een eerste gedachte voor een nieuwe netwerkstructuur. Deze denklijn is in Q2 besproken in het Regiobestuur. In Q3 wordt deze schets besproken met alle betrokken bestuurders. Na vaststelling volgt de implementatie van de nieuwe governancestructuur. Regio Deal De Regio Deal Regio Zwolle is een investeringsprogramma van de Regio en het Rijk samen, bedoeld om de brede welvaart in Regio Zwolle te versterken. Met de Regio Deal investeren Rijk en Regio Zwolle en overige partners in de regio in de jaren 2020 – 2023 bijna 90 miljoen euro in achttien projecten. Hiermee versterken we de regio als sociale, circulaire, innovatieve en klimaatbestendige groeiregio, zodat we in 2030 aansluiten bij de economische hoofdstructuur en een goede brede welvaart in onze regio behouden. De achttien projecten zijn onderverdeeld in vier actielijnen: 1. E conomische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het mkb. 2.
T oekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt. 3. E venwichtige groei van stad en platteland. 4. Aan de slag met klimaatoplossingen.
Voor de lerende aanpak rondom de Regio Deal en de voortgang van alle projecten wordt er tijdens de uitvoering gemonitord en geëvalueerd. Onlangs heeft de commissie Jansen een rapport uitgebracht over de voortgang van de Regio Deal 3e tranche. Uit het rapport blijkt dat in de uitvoering van de Regio Deal Regio Zwolle het afgelopen jaar grote stappen voorwaarts gezet zijn. De commissie stelt wederom vast dat de performance flink is verbeterd. De commissie concludeert dat bijna alle projecten en daarmee ook de actielijnen hun doelen gaan behalen. In een aantal gevallen (Rond Ondernemen, European Wetland Center, Future Farm, Green Impact) zijn de doelen op basis van voortschrijdend inzicht aangepast en is daar ook een goede verklaring voor gegeven. In 2023 zullen alle projecten hun middelen besteden dan wel verplichten. Bij een aantal fysieke projecten (Passarelle en European Wetland Center) en de HCA is er een operationele uitloop in 2024. De commissie Jansen stelt vast dat de Regio Deal Regio Zwolle met de huidige voortgang tot een succesvolle afronding komt, eind 2023. Hierin zijn meegenomen de projecten die eind 2023 overschrijden waarvoor conform de richtlijnen verlenging is aangevraagd.
Voorgaande laat onverlet dat er nog voldoende voor verbetering vatbaar is, zoals projectmatig werken, het prille ecosysteem voor kennis en innovatie en op het gebied van bestuurlijke doorzettingsmacht en -kracht. Op deze verbeteringen wordt in de tweede helft van 2023 actief gestuurd. Via de website datdoetdedeal.nl kunt u meer lezen over de voortgang van alle 18 projecten. De looptijd van de huidige Regio Deal Regio Zwolle is voor de periode tot en met 2023.
5
Vijfde tranche Wij willen onze samenwerking met het Rijk verstevigen en daarom gaan we ook voor de komende jaren de duurzame samenwerking met het Rijk verder vormgeven. Op dit moment wordt er hard gewerkt met partners binnen de regio aan de aanvraag voor de vijfde tranche Regio Deal (oktober 2023). Het Regiobestuur heeft tijdens de vergadering in juli de thema’s vastgesteld waarop de aanvraag uitgewerkt wordt: leefbaarheid, transities en klimaatadaptatie. Tot 31 oktober kunnen regio’s in het land voorstellen indienen. Hiervoor is € 384,6 miljoen gereserveerd door het Rijk. Het kabinet besluit begin 2024 welke voorstellen het Rijk en de regio's samen uitwerken in een Regio Deal. Het streven is om de deals van deze vijfde ronde medio 2024 te ondertekenen. De looptijd van de vijfde tranche is van 2024 t/m 2027.
6
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN De halfjaarrapportage geeft een actualisatie van de verwachte inhoudelijke resultaten van de plannen/ activiteiten zoals deze in de begroting 2023 zijn opgenomen. De financiële vertaling vindt u in de financiële paragraaf. De belangrijkste ontwikkelingen in de eerste helft van 2023 worden hier nader toegelicht. Economie en arbeidsmarkt: Als we kijken naar de voortgang van Groei Vooruit (voor inwoners) en Upgrade jezelf (voor werkgevers), dan vallen enkele zaken op. Inwoners en werkgevers weten Groei Vooruit en Upgrade jezelf steeds beter te vinden. Dit vertaalt zich in hogere aanmeldingscijfers per maand. Naast subsidie voor scholingstrajecten, faciliteren wij ook projecten gericht op (sociale) innovatie. In 2023 zijn enkele projecten met deze focus toegekend als onderdeel van de sectorale actieagenda's en de daarbij beschikbare financiering. Aanvullend daarop worden op dit moment twee projecten verkend: een pilot gericht op robotisering in de vrijetijdssector en een pilot gericht op creëren van bewustwording dat arbeidsbesparende innovatie onontkoombaar is. Iedere sectortafel geeft uitvoering aan goedgekeurde actieagenda's, deze activiteiten worden op dit moment gerealiseerd. In juli vinden met alle sectortafels voortgangsgesprekken plaats waarbij wordt stilgestaan bij de inhoudelijke en financiële voortgang.
Daarnaast voert de Reviewcommissie een evaluatie uit naar de resultaten en eventuele doorontwikkeling van de sectorale aanpak. In het najaar ontvangt
de Board Arbeidsmarkt hiervan een update. Mocht blijken dat niet het volledige budget door de sectortafels wordt aangewend, dan ontvangt de Board Arbeidsmarkt het voorstel om het resterende budget toe te voegen aan route 2. Op die manier kunnen meer individuele werkgevers en hun werknemers ondersteunt worden met scholing. Het laatste subsidiebudget is het budget voor systeemdoorbrekende experimenten. Deze route is bedoeld om in te kunnen spelen op experimenten die vanuit partners worden aangedragen. In het eerste half jaar van 2023 zijn er vanuit de markt geen casussen aangedragen. Voor het tweede halfjaar gaan wij vanuit het programmateam actiever scouten op kansrijke casussen. Het programma Economie maakt het mogelijk dat door onderlinge samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen en bedrijven afgelopen half jaar ondernemers geholpen zijn met innoveren, digitaliseren, circulariteit of internationalisering. Zowel door adviseurs van dienstverleners zoals Kennispoort Regio Zwolle en OostNL als studenten uit de Regio. De veelal aflopende projecten dit jaar vragen van betrokkenen dat zij in gesprek zijn over een eventueel vervolg en verduurzaming van opgebouwde samenwerkingsarrangementen.
Voor de onderwerpen versterking ondernemersdienstverlening en ruimtelijk-economische bouwsteen 2040 zijn dit jaar processen gestart met regionale partners om te komen tot een gezamenlijk beeld voor wat er nodig is aan afstemming en samenwerking.
7
Verkenningen en Onderzoek. In de afgelopen periode is als onderdeel van het proces Regio Deal het adviesrapport van de commissie Janssen opgeleverd. Daarnaast zijn als onderdeel van de opgaven arbeidsmarkt en economie meerdere onderzoeken uitgevoerd, vanuit het onderzoeksprogramma KOERS. In 2023 zijn de sectoranalyses door It’s Public opgeleverd, heeft Right Marktonderzoek een ondernemerspeiling onder meer dan 1.000 ondernemers uitgevoerd, heeft Turner een onderzoek naar Leven Lang Ontwikkelen uitgevoerd voor de Zwolse8 en worden data-analyses toegepast op alle data die is verzameld tijdens de subsidieverlening aan inwoners, werkgevers en sectorale activiteiten. Daarnaast zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor een nieuwe versie van de Regio Zwolle Monitor. Het evaluatieonderzoek van Windesheim naar de individuele werkgeversroute
8
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
van het Ontwikkelfonds is opgeleverd in Q1. De studie laat een duidelijk positief effect zien van de werkgeversroute voor organisaties en zelfstandigen. Zzp’ers en organisaties vinden Upgrade jezelf een goede regeling. De programma’s verlagen de financiële drempel en dragen bij aan de ontwikkeling van werkgevers, zzp’ers, medewerkers en de gehele regionale arbeidsmarkt. Corporate communicatie: De uitvoering van het jaarplan 2023 loopt op schema. In Q1 en Q2 heeft de focus gelegen op de corporate communicatie rondom de meerjarige agenda, uitvoering van de communicatiestrategie in afstemming met public affairs, woordvoering en ondermeer de organisatie van Regio Zwolle Dag. Het komende halfjaar wordt de website vernieuwd en wordt een verkenning gedaan op de positionering van de regio.
FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Voortgang financiën Regio Zwolle 2023 Het regio bureau werkt conform de vastgestelde begroting en de uitvoeringsagenda. In de begroting is rekening gehouden met een reservering van € 900.000 (meerjarige reservering voorgaande jaren) ten behoeve van anticyclisch investeren voor de komende jaren. Vastgestelde begroting 2023 regio Zwolle Inkomsten
Begroting 2023
Bijdragen door gemeenten
€ 1.950.000
Bijdragen door provincies
€ 180.000
Bijdragen door rijk (via Regio Deal)
€ 100.000
Subtotaal Partnerbijdragen
€ 2.230.000
Verwacht restantbudget
€ 900.000
Totaal inkomsten
€ 3.130.000
Lasten
Begroting 2023
Programma Economie
€ 825.000
Programma Arbeidsmarkt
€ 50.000
Programma Ruimtelijke Ontwikkeling
€ 355.000
Verkenning en onderzoek
€ 310.000
Public Affairs
€ 345.000
Communicatie en representatie
€ 245.000
Regio Zwolle Bureau
€ 500.000
Regio Deal Zwolle
€ 200.000
Onvoorzien
€ 25.000
Totaal lasten
€ 2.855.000
De vastgestelde begroting laat een batig saldo van € 275.000 zien. Dit saldo was niet bestemd/geoormerkt.
9
Na het opmaken van de jaarrekening bleek dat het werkelijke bedrag dat de regio Zwolle kan reserveren ten behoeve van anticyclisch investeren € 1.280.531. Bij het opstellen van de meerjarenagenda 2024 -2028 is met het bestuur besproken en later vastgesteld dat dit bedrag wordt ingezet om de lasten behorende bij de meerjarenagenda 20242028 voor de eerste twee jaren 2024 en 2025 wordt ingezet om de totale bijdrage voor de gemeenten te drukken. Daarmee zorgen we voor een lagere bijdrage per inwoner voor de beide genoemde jaren zonder dat er wordt ingeleverd op de ambitie en de kracht van de basisinfrastructuur. Dit is belangrijk want de basisinfrastructuur hebben we nodig voor een goede ondersteuning en advisering van de tripartite netwerksamenwerking die de regio Zwolle is.
U heeft in de eerdere pagina’s op hoofdlijnen kunnen vernemen hoe het eerste halfjaar voor de programma’s en de basisstructuur is verlopen. De financiële vertaling van dit eerste half jaar ziet er als volgt uit. Inkomsten
Begroting 2023
werkelijk jan-juni
verschil
Bijdragen door gemeenten
€ 1.950.000
-
€ 1.950.000
Bijdragen door provincies
€ 180.000
€ 180.000
-
Bijdragen door rijk (via Regio Deal)
€ 100.000
€ 100.000
-
Subtotaal Partnerbijdragen
€ 2.230.000
€ 280.000
€ 1.950.000
Verwacht restantbudget
€ 900.000
€ 1.280.230
-€ 380.230
Totaal inkomsten
€ 3.130.000
€ 1.560.230
€ 1.569.770
Begroting 2023
werkelijk jan-juni
verschil
Programma Economie
€ 825.000
€ 617.359
€ 207.641
Programma Arbeidsmarkt
€ 50.000
-
€ 50.000
Programma Ruimtelijke Ontwikkeling
€ 355.000
€ 105.000
€ 250.000
Verkenning en onderzoek
€ 310.000
€ 175.000
€ 135.000
Public Affairs
€ 345.000
€ 83.465
€ 261.535
Communicatie en representatie
€ 245.000
€ 86.114
€ 158.886
Regio Zwolle Bureau
€ 500.000
€ 104.630
€ 395.370
Regio Deal Zwolle
€ 200.000
€ 78.201
€ 121.799
Onvoorzien
€ 25.000
-
€ 25.000
-
-
-
€ 2.855.000
€ 1.249.769
€ 1.605.231
Lasten
Anticyclisch investeren conform bestuurlijke afspraak voorstel in te zetten voor start uitvoering Totaal lasten
10
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
De gerealiseerde inkomsten en uitgaven voor het eerste halfjaar laten een vertekend beeld zien. Wat betekent dit? Inkomsten en uitgaven zijn doorgaans niet evenredig verdeeld over het hele jaar. Dit is veelal het gevolg van contractuele afspraken. Zo is het collecteren van de gemeentelijke bijdragen in het laatste kwartaal gepland. Hierdoor lijkt het alsof de regio Zwolle achterloopt in de geplande inkomsten. Dit is niet het geval. Op dit moment worden alle collectebrieven opgesteld en worden deze tezamen met de factuur eind september naar alle deelnemende gemeenten verzonden. Dit zien we ook terug bij de uitgaven voor programma Economie. Hier zijn de verplichting voor Kennispoort voor het hele jaar al in het eerste half jaar voldaan. Hierdoor lijkt het budget na een half jaar meer dan evenredig uitgeput. Dit is niet het geval en programma economie loopt in lijn met de verwachtingen. De meeste begrotingsregels zitten op de verwachte lijn of liggen daar net onder. De uitgaven van regio Zwolle bureau zijn wel lager dan verwacht. Dit heeft voornamelijk te maken met het langer openstaan van in te vullen vacatures. Op totaalniveau laat dit voor nu een lagere uitgave zien dan begroot.
Om een inschatting te kunnen maken wat de halfjaarcijfers voorspellen voor het gehele jaar is het van belang om de aangegane verplichtingen en de verwachte uitgaven mee te nemen. Wanneer we dat voor alle onderdelen doen zien de verwachte jaartotalen er als volgt uit.
Begroting 2023
werkelijk jan-juni
verwacht jaartotaal
Bijdragen door gemeenten
€ 1.950.000
-
€ 1.950.000
Bijdragen door provincies
€ 180.000
€ 180.000
€ 180.000
Bijdragen door rijk (via Regio Deal)
€ 100.000
€ 100.000
€ 100.000
Subtotaal Partnerbijdragen
€ 2.230.000
€ 280.000
€ 2.230.000
Verwacht restantbudget
€ 900.000
€ 1.280.230
-€ 380.230
Totaal inkomsten
€ 3.130.000
€ 1.560.230
€ 3.510.230
Inkomsten
11
Lasten
Begroting 2023
werkelijk jan-juni
verschil
Programma Economie
€ 825.000
€ 617.359
€ 692.359
Programma Arbeidsmarkt
€ 50.000
-
€ 50.000
Programma Ruimtelijke Ontwikkeling
€ 355.000
€ 105.000
€ 205.000
Verkenning en onderzoek
€ 310.000
€ 175.000
€ 250.000
Public Affairs
€ 345.000
€ 83.000
€ 190.328
Communicatie en representatie
€ 245.000
€ 86.000
€ 180.600
Regio Zwolle Bureau
€ 500.000
€ 104.000
€ 235.000
Regio Deal Zwolle
€ 200.000
€ 78.000
€ 20.000
Onvoorzien
€ 25.000
-
-
-
€ 1.280.230
€ 1.280.230 € 226.713
€ 2.855.000
€ 2.528.589
€ 3.510.230
Anticyclisch investeren conform bestuurlijke afspraak voorstel in te zetten voor start uitvoering Totaal lasten
De verwachte jaartotalen laten op dit moment een te verwachten batig saldo van € 226.713. Verplichtingen zijn hard omdat er al (contractuele) afspraken onder liggen. Uitgaven die we verwachten op basis van de uitvoeringsplannen kunnen vrij goed worden gemaakt maar zijn ook onderhevig aan veranderingen zodra zich iets voordoet dat de uitvoering of de capaciteit beïnvloed. Voorstel is het batig saldo zoals die nu wordt verwacht in te zetten voor een voorspoedige start in 2024.
12
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
ECONOMIE EN ARBEIDSMARKT DOELEN 2023 Met de programma’s van economie en arbeidsmarkt willen we bijdragen aan het: Realiseren van een vitale en toekomstkrachtige economie, met innovatieve ondernemers die bewust bezig zijn met de toekomst en alle transities die gemaakt moeten worden. Bevorderen en inclusiever maken van de brede maatschappelijke welvaart. Vergroten van de wendbaarheid en weerbaarheid van de economie.
Behouden en (waar mogelijk) verbeteren van het regionale vestigingsklimaat. Inzetten op een regio waarin leven lang ontwikkelen de norm is; inwoners nemen regie over hun eigen ontwikkelbehoeften en werkgevers faciliteren de continue inzet op passende scholing voor hun medewerkers. Het lerend vermogen in de regio vergroten op het gebied van economie en arbeidsmarkt.
WAT ZIJN DE RESULTATEN T/M Q2?
ARBEIDSMARKT Aanvragen ontwikkelfonds inwoners 2023 Maand
JAN FEB MRT APR MEI JUN JUL AUG SEP OKT NOV DEC TOTAAL
Aanmeldingen 225
200 244
216
197
236
0
0
STATUS PER GEMEENTE
Buiten Regio Zwolle
243
1,4%
255
0,7%
192
1,2%
Noordoostpolder 1,7%
Meppel
106
0,7%
93
De Wolden
202 Staphorst
per
Urk 1-12-’22 1,3%
366
1,0%
Zwartewaterland 2,9%
1,2%
2,1%
111
341 Ommen 1,6% 2032 Dalfsen Zwolle 1,2% 112 Hattem 159 1,5 Oldebroek 182 0,9% 1,2% Elburg 86 243 Heerde 1,0 Raalte 145 Kampen
Dronten
0
57
1,0%
0,6%
0
*2020
Westerveld
139
0
beroepsbevolking*
106
0,1%
0
Percentage t.o.v. 1,1%
12
0
325
Hardenberg
%
%
Nunspeet
0,9%
87
13
Aanmeldingen: aantal individuele aanmeldingen via GroeiVooruit In behandeling: nog in gesprek met een loopbaan- of werkcoach Succesvol afgerond loopbaanadvies: geholpen door middel van loopbaanadvies of scholingsadviestraject Succesvol afgesloten met financiering scholing: scholingsvergoeding toegekend Afgesloten geen contact gekregen: telefonisch en via de email contact gezocht, maar geen contact gekregen.
Aanvragen ontwikkelfonds werkgevers
Maand
JAN FEB MRT APR
MEI JUN JUL AUG SEP OKT NOV DEC TOTAAL
Ontvangen
54
52
65
75
63
59
0
0
0
0
0
RESULTATEN
In behandeling
140
Ingetrokken
107 282
1025
Toegekend aantal werkgevers voor
2352
werknemers
0
0
Aanvragen per gemeente:
14
Westerveld
56
56
79
79 97 Staphorst
20 per
Urk
1-12-’22
162
Dronten
52
51
31
337 73
Zwolle
Dalfsen
18
Ommen
131
Hardenberg
Hattem
Oldebroek
Elburg
23
De Wolden
Zwartewaterland
Kampen
31
35
Meppel
Noordoostpolder
53
Heerde
110
Raalte
Nunspeet
29
Regio Zwolle Brigade (aanpak voor de ondernemer) Regio Zwolle Brigade helpt, middels de lokale brigade aanpak, de 22 gemeenten met het opzetten en/of optimaliseren van de samenwerking (ondernemersdienstverlening) tussen overheid en ondernemers. Vanuit de lokale brigade aanpak worden ondernemersloketten opgezet. Op basis van de feedback van lokale ondernemers en gemeenten heeft Regio Zwolle één overzicht gemaakt met alle regionale ondernemersprogramma’s die er voor de ondernemers zijn: o.a. advies, coaching, financiële ondersteuning, circulair, digitaal en innovatief ondernemen en personeel. Acties die we verder uitvoeren: belacties, P&O masterclasses voor bedrijven, 112 en 113 regionale ondernemersdienstverlening: steun voor
ondernemers in nood, Ondernemers en geldzaken, de scan Vitaal Vooruit. Regio Zwolle Brigade helpt tevens met het optimaliseren van de samenwerking (ondernemersdienstverlening) tussen overheid en ondernemers in voorbereiding op 2024. Jeugd en werk We hebben een aantal projecten specifiek gericht op de doelgroep jongeren tot 27 jaar in Regio Zwolle. Deze projecten hebben een eigen aanpak waarbij partners (gemeente, RMC, RMAT en private partners) ervaren wat wel werkt en wat minder goed werkt. We zien in de aanpak jeugd en werk dat jongeren minder gemakkelijk zelf aan de bel trekken bij GroeiVooruit en bij andere partners op de arbeidsmarkt.
15
Wanneer ze zich wel melden is het noodzakelijk om snel te reageren. Anders verdwijnen ze weer onder de radar. Er lopen daarom veel acties gericht op het bereiken van de jongeren en vervolgens handelingsperspectief te ontwikkelen waar we de jongeren wel op aanhaken. Inmiddels hebben we ruim 660 jongeren met deze werkwijze bereikt en geholpen. In samenwerking met Windesheim en partners wordt jongerenhub (loket) gerealiseerd waar alle jongeren terecht kunnen met hun vraagstukken over werk, scholing en ontwikkeling, deze jongerenhub krijgt een eigen plek binnen het Regionaal Werkcentrum dat we samen met alle partners aan het ontwikkelen zijn. Daarnaast wordt met de komst van een projectleider praktijkleren een extra impuls gegeven aan praktijkleren bij bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Inclusiepact Om een impuls te geven aan de route van onderwijs naar werk voor jongeren in het vso en pro Regio Zwolle is het Inclusiepact afgesloten. Werkgevers, 16 scholen en de Human Capital Agenda (HCA) hebben de handen ineengeslagen om jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en praktijkonderwijs (pro) nog beter zichtbaar te maken in de arbeidsmarktregio Zwolle. In juni was minister Helder van het ministerie van OCW op werkbezoek in de regio om de eerste ervaringen met het Inclusiepact op te halen. Regio Zwolle was de eerste regio met een regionaal Inclusiepact.
Sectortafels Alle sectortafels hebben in het eerste halfjaar allemaal actieagenda’s ontwikkelt en zijn druk bezig met de uitvoering. In het eerste halfjaar van 2023 zijn er diverse bijeenkomsten georganiseerd. Denk bijvoorbeeld aan de succesvolle
16
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
regionale techniek bedrijvendag vanuit de sectortafels Bouw & Infra en Techniek & Energietransitie en het goed bezochte evenement ‘zorgen voor morgen’ vanuit de sectortafel Zorg en Welzijn. Daarnaast zijn er verschillende bijeenkomsten georganiseerd voor voor gastouders vanuit Kind & Educatie, het Makersfestival vanuit onder andere de sectortafels Creatieve Industrie en Ecommerce & IT. Ook zijn verschillende activiteiten opgestart, zoals een pilot vanuit de vrijetijdseconomie waarbij robots als onderdeel van gastvrijheid worden ingezet, inspiratiesessies voor werkgevers om bezig te gaan met arbeidsbesparende innovaties of bedrijfsbezoeken, zoals aan Euroma door de sectortafel Agri & Food. Deze bijeenkomsten dragen bij aan de realisatie van de geschetste activiteiten uit de actieagenda’s, maar bovenal aan de zichtbaarheid en de groei van de sectorale netwerken. Inclusie In het tweede kwartaal is het Uitvoeringsplan SUWI opgeleverd en vastgesteld bij alle deelnemende gemeenten en het UWV Werkbedrijf. Dit is feitelijk het jaarplan voor de arbeidsmarktregio Zwolle op het gebied van inclusie. Het plan is gemaakt door gemeenten, UWV Werkbedrijf en sociale partners samen. In het plan zijn drie programmalijnen opgenomen, nader gespecificeerd in 14 actielijnen.
In het Uitvoeringsplan zijn de wettelijke taken op het gebied van de regionale werkgeverdienstverlening opgenomen, alsmede concrete doelstellingen op het gebied van inclusie.
werkgeverstevredenheidsonderzoek WERKGEVERSDIEN STVERLENIN G
7,6
1122
Aantal werkgevers gesproken in Q1 en Q2 (waarvan 26% was nieuw contact)
695
openstaande vacatures Q2
on Investment (SROI) gehanteerd. Het Expertisepunt SROI adviseert en ondersteunt opdrachtgevers en –nemers bij de invulling van de SROI-verplichtingen. Sinds juli 2023 is het team weer op volle sterkte. De volgende stap is het relatiebeheer met opdrachtgevers en -nemers te intensiveren en de potentie van SROI/MVOI maximaal te benutten.
Vacatures actief 157 voor in totaal 273 arbeidsplaatsen in WBS.
308
Vacaturesv ervuld dooro verig (27: WAJ, 5 WGA, 78W W, 71W WB, 124 overig, 3 Werkervaringsplaatsen).
De reguliere dienstverlening draait intussen op volle toeren. De medewerkers van het Werkgeverservicepunt (WSP) organiseren regelmatig bijeenkomsten voor werkgevers en werkzoekenden. Vaak gebeurt dat in samenwerking met ketenpartners. Inhoudelijke onderwerpen die tijdens de bijeenkomsten aan de orde komen hebben doorgaans te maken met krapte op de arbeidsmarkt en op een andere manier kijken naar de invulling van vacatures, bijvoorbeeld via Open Hiring of competentiegericht werven. Verder investeert WSP in het opbouwen van strategisch partnerschap met werkgever op het gebied van personeelsvraagstukken en inclusief werkgeverschap. Ook is er nog steeds veel aandacht voor het concreet matchen van werkgevers en werkzoekenden. Met de komst van twee specialistische regionale adviseurs geven we een extra impuls aan het vergroten van kansen voor nieuwkomers en voor kandidaten met GGZ-problematiek waar werk een onderdeel van de oplossing kan zijn. SROI In Regio Zwolle wordt een uniforme regionale aanpak voor Social Return
SROI-project uitgelicht In opdracht van de provincies Flevoland en Overijssel en het Rijk, werken Van Gelder, Van den Herik en Mobilis TBI (Combinatie Roggebot) al drie jaar aan project N307 RoggebotKampen. Het eindresultaat is een nieuwe brug, een verbeterde verkeersdoorstroming en -veiligheid én verhoogde waterveiligheid op en rond de N307 én er wordt ook geïnvesteerd in talent. Werkzoekenden, het onderwijs en sociale firma’s dragen actief bij aan dit project. Lees hier verder >
Re-integratieverordening In het kader van het Breed Offensief is vanuit de beleidsadviseurs van gemeenten en UWV een nieuwe concept re-integratieverordening opgesteld. Het Breed Offensief is een brede agenda van het Rijk om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Met de nieuwe verordening voldoet de regio aan de nieuwe wettelijke vereisten om loonkostensubsidie voor werkgevers te vergemakkelijken, meer duidelijkheid te geven over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken en versnelt het de behandeling van een aanvraag voor bijstandsuitkering voor jongeren met een arbeidsbeperking. Kort gezegd zetten de partners in de regio een nieuwe stap in de harmonisatie van de re-integratievoorzieningen.
17
ECONOMIE Kennispoort Regio Zwolle Meer dan 250 bedrijven uit de regio zijn aan de slag gegaan met innoveren, digitaliseren, circulariteit of internationalisering met ondersteuning van Kennispoort in de eerste helft van 2023. Kennispoort is daarnaast betrokken bij de uitvoering van 21 projecten, waarbij de aandacht o.a. uitgaat naar de sector slimme maakindustrie en het thema digitalisering is groeiende. Bondus uit Zwolle won de Innovatieprijs Regio Zwolle 2023 voor een productietechniek waarbij ze verschillende stappen in de assemblage van de Lab-ona-chip, een medische zelftest, kunnen uitvoeren. Good Practice Het Regio Deal project Good Practice wil het ondernemerschap in Regio Zwolle versterken en vergroten. Reeds 24 koplopers die een voorbeeldfunctie hebben op het gebied van ondernemerschap en regionaal leiderschap zijn geïdentificeerd. De ondernemers zijn actief betrokken bij activiteiten en events om kennis te delen. Digitale Werkplaats Regio Zwolle MoveDigi MoveDigi is een samenwerkingsproject met vijf project-partners: mbo en hbo-onderwijsinstellingen en Kennispoort Regio Zwolle. In het afgelopen studiejaar hebben studenten van verschillende opleidingen zich ingezet voor 48 vraagstukken van ondernemers uit de regio. Het programma loopt nog één studiejaar door.
De samenwerkende partijen zijn zich dan ook aan het oriënteren in hoeverre wat een toekomstige rol van MoveDigi in het werkveld tussen onderwijs, overheid en ondernemer kan zijn. Regio Zwolle Circulair Tijdens de vijfde Nationale Conferentie Circulaire Economie in Zwolle opende de
18
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
staatssecretaris de Week van de Circulaire Economie 2023. De bezoekers van het congres als ook de inwoners konden in deze week in de binnenstad zien hoe lokale en regionale bedrijven, makers, kunstenaars en scholen hun krachten bundelen om vernieuwende, circulaire producten en diensten te maken. In de werkplaatsen van Regio Zwolle Circulair delen deelnemers kennis over circulair initiatieven in verschillende sectoren. Dutch Circular Polymer Valley (DCPV) is samen met anderen partners uit de regio begonnen met de voorbereiding van het Nationaal Kunststof Congres 2023 dat waarschijnlijk op donderdag 9 en vrijdag 10 november 2023 in Zwolle plaatsvindt. Tala uit Broekland (Raalte) won Circulair Ondernemen Award Regio Zwolle 2022: het bedrijf ontwerpt en bouwt huizen van hout en zet in op een volledig duurzame bouw. Internationale Acquisitie Regio Zwolle In opdracht van Regio Zwolle en Overijssel is OostNL gevraagd om voor de periode 2021 tot en met 2023 zich in te zetten voor zes nieuwe bedrijfsvestigingen en zes complexe bedrijfsuitbreidingen. OostNL staat de Regio Zwolle bij om de positionering van de regio in het buitenland verder te versterken. Met het bereiken van de doelstellingen en het aflopen van de huidige opdracht starten er gesprekken over vervolgafspraken.
Versterking Ondernemersdienstverlening In het licht van de nieuwe meerjarenagenda van Regio Zwolle loopt er een verkenning naar mogelijkheden om de ondernemerdienstverlening in de regio door te ontwikkelen. Gezamenlijk met betrokkenen werken we toe naar een plan van aanpak.
Ruimtelijk economische bouwsteen 2040 In april spraken de 4 provincies en 22 regiogemeenten op bestuurlijk niveau af om gezamenlijk voor Regio Zwolle dit jaar een Ruimtelijk Economische Bouwsteen 2040 uit te werken om in te spelen op trends en ontwikkelingen en de schaarse ruimte voor (grootschalige) bedrijvigheid. De bouwsteen vormt de input voor de ruimtelijke en economische processen van provincies, gemeenten en de regio maken in de verschillende beleidstrajecten en programma’s. Deze bouwsteen helpt de regionale partners om gezamenlijk de ruimtelijk economische afwegingen en bovenregionale afspraken te kunnen maken binnen GRIP, de uitvoering van de verstedelijkingsstrategie, de ruimtelijke puzzel van het Rijk, de provinciale en gemeentelijke omgevingsvisies, NOVEX, PPLG en de provinciale programmeringsafspraken.
De bouwsteen gaat de regio helpen om vragen te beantwoorden zoals: waar past én willen we grootschalige bedrijvigheid en campusontwikkeling gegeven de schaarste in ruimte, water en energie? Buck Consultants International (BCI) legt in de zomer van 2023 de basis voor het beeld van de regio. Vervolgens zal er met behulp van regionale werksessies en twee regionale oplopen toegewerkt worden tot het economisch profiel van de Regio Zwolle. In het najaar wordt er een tussentijdse inbreng voor de ruimtelijke puzzels van de provincies geleverd. Ook studenten van de onderwijsinstellingen zetten zich tijdens de studie in voor regionale vraagstukken. Zo bogen studenten van Windesheim zich dit jaar over de propositie om Regio Zwolle internationaal te profileren en waren er ook studenten die de aanpak van bestaande bedrijventerreinen onderzochten.
19
TOELICHTING RESULTATEN ECONOMIE EN ARBEIDSMARKT
20
Als we kijken naar de voortgang van Groei Vooruit (voor inwoners) en Upgrade jezelf (voor werkgevers), vallen enkele zaken op. Inwoners en werkgevers weten Groei Vooruit en Upgrade jezelf steeds beter te vinden. Dit vertaalt zich in hogere aanmeldingscijfers per maand; iedere maand ondersteunen wij tussen de 200 – 250 inwoners en 50 – 75 werkgevers. Ter vergelijking: vorig jaar zat dit aantal gemiddeld op 140 aanmeldingen van inwoners per maand. De hulpvragen zijn voornamelijk een combinatie van coaching vraagstukken en de financiering van scholing. Door de grote aantallen is het zaak om in de tweede helft van 2023 te bewaken dat we voldoende budget houden om alle inwoners en ondersteuners goed te blijven ondersteunen. De beschikbare subsidiemiddelen voor trajecten die leiden tot erkenning van verworven competenties bij inwoners worden minder goed aangesproken.
De infrastructuur van de sectortafels is erg succesvol. Op dit moment wordt onderzocht hoe de sectorale aanpak in 2024 verder vormgegeven kan worden en breder ingezet kan worden als succesvolle infrastructuur voor arbeidsmarkt en economie. Voor de eerste helft van 2023 kan gezegd worden dat het programma Inclusie goed verloopt. Het percentage werkzame personen in de banenafspraak is in arbeidsmarktregio Zwolle hoger dan het landelijk gemiddelde. Met het nieuwe uitvoeringsplan SUWI is er een goede gezamenlijke energie om werk te maken van de inclusieve arbeidsmarkt. De krapte op de arbeidsmarkt maakt dat er weinig makkelijk bemiddelbare kandidaten zijn. Bemiddeling van de huidige kandidaten vraagt vaak veel inspanning en gerichte investeringen. Tegelijkertijd maakt de krapte dat werkgevers meer openstaan voor het gesprek over inclusief werkgeverschap dan in tijden van een ruime arbeidsmarkt.
Het Rijk vraagt op dit moment om in het hele land regionale werkcentra op te zetten, waar iedere inwoner met een loopbaanof ontwikkelvraag terecht kan voor ondersteuning. Onze regionale economische en arbeidsmarktinfrastructuur heeft al een goede basis. De stap naar een regionaal werkcentrum is voor ons een kleine stap, omdat onze voordeur al leidt naar zowel ondersteuning in de vorm van kennis en coaching, als financiering. De komende periode wordt met onderwijs, overheid en de sociale partners verkend wat er nodig is om deze aanpak te versterken zodat we gezamenlijk komen tot een RWC in oprichting. Windesheim onderzoekt op dit moment hoe we jongeren ook het beste door een voordeur naar binnen kunnen leiden en hen op brede wijze kunnen ondersteunen op het gebied van onderwijs én arbeidsmarkt.
Het programma Economie loopt in lijn met het uitvoeringsplan. Betrokkenen bij de dit jaar aflopende projecten zijn in gesprek over een eventueel vervolg en verduurzaming van opgebouwde samenwerkingsarrangementen. De tweede helft van het jaar staat ook in het teken van afronden van lopende projecten en de voorbereidingen op 2024. Voor de onderwerpen versterking ondernemersdienstverlening en ruimtelijkeconomische bouwsteen 2040 lopen er processen met regionale partners om te komen tot een gezamenlijk beeld voor wat er nodig is aan afstemming en samenwerking in 2024 e.v..
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
RUIMTELIJKE ONTWIKKELING DOELEN 2023 Inrichten organisatie om de complexe ruimtelijke opgave met als hoofdmoot de NOVEX Regio Zwolle opgave, waarbij transities en projecten verbonden worden samen met alle partners. Partners van Regio Zwolle verkennen in 2023 samen hoe de uitvoeringskracht in de regio vergroot kan worden, door een uitvoeringsorganisatie in te richten waarin programma’s, partners, capaciteit en middelen verbonden worden. De partners blijven binnen deze samenwerking betrokken bij de taken en verantwoordelijkheden die zij binnen het ruimtelijke domein hebben gekregen. Maar door binnen de omgeving van de regio als partners samen te werken, kunnen we uitvoeringskracht organiseren die nodig is voor de transformaties.
Samenwerken vanuit één regio met het Rijk op gemeenschappelijke opgaven op ruimtelijk vlak, waarbij veel regionale ruimtelijke regie is. Samenwerken met elkaar in de regio op het gebied van programmering en uitvoering op ruimtelijk vlak. Regionale lerende aanpak op ruimtelijk gebied ontwikkelen, waarbij de samenwerking binnen Regio Zwolle van toegevoegde waarde is voor lokale gemeenten in de vorm van expertiseteam, actieve kennisuitwisseling, creëren van inzicht en verdiepend onderzoek. Gemeenten ervaren de toegevoegde waarde in van en met elkaar leren op regionaal niveau op ruimtelijk vlak.
WAT ZIJN DE RESULTATEN T/M Q2? Gezamenlijke focus op ruimtelijke ontwikkeling NOVEX Regio Zwolle Het eerste half jaar van 2023 stond in het teken van het verkennen van de gezamenlijke focus van de regionale opgave op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling. Specifiek: Het bepalen van de scope, de uitvoeringskracht en bijbehorende uitvoeringsorganisatie op het ruimtelijk domein. In de meerjarenagenda van Regio Zwolle 2024-2028 is de focus van ruimtelijke ontwikkeling uitgewerkt in “duurzame groei en leefkwaliteit” en het “daily urban system”. Hieraan zijn verschillende (NOVEX) programma’s gekoppeld die we gezamenlijk in Regio Zwolle gaan ontwikkelen.
Governance In de afgelopen maanden is gewerkt aan een intensief proces om te komen tot een uitwerking van de Stuurgroep Ruimtelijke opgaven (inclusief Novex). Ten grondslag liggen interviews, versnellingskamers en individuele gesprekken (tweede ronde). Het uitgewerkte voorstel is besproken in het regiobestuur. Daarnaast is door het bestuur een schets van de een totale governance structuur besproken. In Q3 wordt deze schets besproken met alle bestuurders. Het streven is om in Q1 2024 te werken volgens de nieuwe governancestructuur.
21
Programma’s NOVEX Op 1 februari 2023 is de Verstedelijkingsstrategie van Regio Zwolle vastgesteld en gepresenteerd. In de Verstedelijkingsstrategie staan verschillende opgaven voor Regio Zwolle op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling, namelijk klimaat, wonen, werken en mobiliteit. De Verstedelijkingsstrategie biedt de basis voor de NOVEXsamenwerking in Regio Zwolle. In de eerste helft van 2023 zijn door verschillende kwartiermakers programmaplannen opgesteld, voortkomend uit de verstedelijkingsstrategie. Vier van deze programmaplannen zijn vastgelegd door de Stuurgroep NOVEX op 25 mei. • •
•
•
•
22
Stedelijk Zwolle: Gemeente Zwolle geeft uitvoering aan dit programma. Karakteristieke stationsomgevingen: De betrokken partijen zijn in Q2 gestart om per stationsgebied invulling te geven aan de ambities en doelen en deze te bundelen in een ontwikkelvisie. Sponsstrategie: Er zijn verschillende bijeenkomsten georganiseerd in de eerste helft van 2023 en er worden voorbereidingen getroffen om in de tweede helft van 2023 te starten in de Sallandse Wetering met de eerste ingrepen. Mobiliteitstransitie: Het basisprogrammaplan is opgesteld in Q1 en heeft in Q2 stilgelegen in verband met het vertrek van de kwartiermaker. Inmiddels is er een nieuwe programmamanager aangesteld en zal het programma in 2023 verder ingevuld worden. Vitale Kernen en Gezonde Buurten: Er is een start gemaakt met het schrijven van een programmaplan voor Vitale Kernen en Gezonde Buurten. Dit programmaplan krijgt in de tweede
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
•
helft van 2023 verder vorm. Ruimtelijk Economische Bouwsteen: zie update economie.
Tijdens het BOL 2023 is de meerjarenagenda 2024-2028 gepresenteerd in combinatie met de programmaplannen vanuit NOVEX. Tijdens het BOL heeft de regio toegezegd dat we starten met de uitvoering van de programmaplannen in de tweede helft van 2023 en 2024 – 2028. Toekomstbeeld Wonen In het voorjaar 2023 is het Toekomstbeeld Wonen opgeleverd. Een rapport waarin een gezamenlijke strategie en bijbehorende taal opgesteld is voor Regio Zwolle op het gebied van Wonen. Thema’s als volkshuisvesting, verstedelijking, stedenbouw en landschapsontwikkeling zijn terug te vinden in dit toekomstbeeld. Gebiedsbiografie In het voorjaar van 2023 is de Gebiedsbiografie opgeleverd (vanuit de NOVI status). Voor onze regio is het belangrijk om kennis te hebben van het ontstaan en de ontwikkeling van het cultuurlandschap die de Regio Zwolle rijk is. In de gebiedsbiografie komt onder andere de relatie tussen het wateren bodemsysteem naar voren en het gebruik en inrichting hiervan. Daarnaast biedt het inzicht en inspiratie voor toekomstige ontwikkelingen vanuit een cultuurhistorisch perspectief.
TOELICHTING RESULTATEN RUIMTELIJKE ONTWIKKELING De meeste NOVEX-programma’s liggen op schema. Door vertrek van de programmamanager Vitale Kernen en Gezonde Buurten is dit programmaplan nog niet helemaal af. Hierdoor moet er voor dit programma in de tweede helft van 2023 bijgezet worden op de ontwikkeling van dit programma. Daarnaast wordt er in 2023 gezocht naar een programmamanager voor dit programma. In Q3 en Q4 van 2023 verwachten we stappen te zetten op het schrijven van het overkoepelend kader voor de NOVEX. Dit overkoepelende kader zorgt dat de verbinding tussen de programma’s en kennisprogramma’s beschreven wordt. Daarnaast wordt er een ontwikkelpad (planning) uitgewerkt voor de ruimtelijke programma’s. Daarnaast wordt in de komende maanden de ruimtelijke puzzel door de Provincies opgeleverd, inclusief het ontwikkelperspectief (NOVEX) waarin beschreven wordt wat er vanuit het Rijk gevraagd wordt per aangewezen NOVEX-gebied. Ook zullen er in de tweede helft van 2023 diverse masterclasses georganiseerd worden, die aansluiten bij de ontwikkelprincipes van de regionale Verstedelijkingsstrategie, klimaatadaptatie, water- en bodemsturend.
23
PUBLIC AFFAIRS EN COMMUNICATIE Naast de ambities op de twee inhoudelijke opgaven zijn er ook overkoepelende uitdagingen op het gebied van public affairs en communicatie.
DOELEN 2023 Versterken en behouden van een goede relatie en samenwerking met colleges van burgemeesters en wethouders en gedeputeerde staten, partners uit het onderwijs, ondernemersorganisaties en waterschappen. Verder bouwen aan een sterk Regio Zwolle qua profilering in Nederland en Europa, krachtige organisatie,
netwerk, samenwerking en boodschap. Regionale sociaaleconomische en ruimtelijke belangen behartigen bij provincie, het Rijk en in Europa. Vroegtijdig beïnvloeden verkiezingsprogramma’s met regionale belangen.
WAT ZIJN DE RESULTATEN T/M Q2? Bouwen aan goede relatie en samenwerking partners Regio Zwolle Vrijdag 31 maart ontmoetten ruim 180 bestuurders en ondernemers elkaar tijdens Regio Zwolle dag, om elkaar te inspireren en het goede gesprek voeren over de toekomst van onze regio bij PEC Zwolle. Na een inhoudelijk programma, was er tijd voor een informele ontmoeting tijdens het diner en het gezamenlijk kijken naar de voetbalwedstrijd PEC – Jong FC Utrecht. Daarnaast zijn er in de eerste helft van 2023 diverse bestuurlijke en ambtelijke bijeenkomsten geweest rondom de programma’s, totstandkoming van de meerjarige agenda 2024-2028 en rondom public affairs waarin gezamenlijk met partners op bestuurlijk en/of ambtelijk niveau gespard is over de inhoud.
24
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
Doorontwikkeling communicatie partners In het eerste halfjaar zijn we gestart door in te zetten op meer en betere communicatie. Daarnaast zijn we bezig met het ontwikkelen van een nieuwe website die daar actief aan bij gaat dragen en waar stakeholders hun informatie actief kunnen vinden. Positionering Regio Zwolle In Q2 van 2023 zijn we gestart met een verkenning op de vraag: Wat onderscheidt Regio Zwolle van andere regio’s? Hoe verhouden andere regio’s zich tot Regio Zwolle? Wat betekent dit voor de positionering van Regio Zwolle? In Q3 krijgt dit positioneringsvraagstuk een vervolg met partners van de regio.
Provinciale verkiezingen Op 15 maart waren de Provinciale Verkiezingen. Voor Regio Zwolle is het belangrijk om ook na de verkiezingen de samenwerking met de vier provincies voort te zetten. Vooruitblikkend op de nieuwe Statenperiode en nieuwe coalitieakkoorden hebben wij onze input met alle provinciale lijsttrekkers gedeeld. Daarnaast hebben we alle partijen uitgenodigd voor een nadere kennismaking en een werkbezoek aan de regio. Daarnaast hebben wij de krachten gebundeld met regio’s Twente en Stedendriehoek om een gezamenlijke brief aan de lijsttrekkers van de partijen die meededen aan de Provinciale Statenverkiezingen te schrijven over de toegevoegde waarde van onze unieke regionale arbeidsmarktinfrastructuuraanpak. Na de verkiezingen zijn alle Provinciale Statenleden en nieuwe colleges gefeliciteerd met hun (her)benoeming.
In de tweede helft van 2023 maken de gedeputeerden van de vier Provincies binnen Regio Zwolle nader kennis met bestuursleden van Regio Zwolle. Europa In Q3 en Q4 wordt toegewerkt naar een gedragen prioriteitenlijst voor de Europese lobby. Daarvoor is er een verdieping nodig op de thema’s uit de meerjarenagenda en de uitvoeringsplannen. Er wordt hulp ingeschakeld van een bureau om ons hierbij te helpen. De verwachting is daarnaast dat Regio Zwolle zich eind 2023 aansluit bij een netwerkvereniging in Brussel. Belangenbehartiging Om de belangen van Regio Zwolle te behartigen bij besluitvormers en andere belanghebbenden, zet Regio Zwolle actief lobby als instrument in op een aantal dossiers. Bij deze leest u een korte update per dossier.
Bestaand spoor Zwolle – Meppel Regio Zwolle was trekker van de ambtelijke werkgroep die alle voortgang rondom dit onderwerp coördineerde. Na het vertrek van Annet Horstman heeft gemeente Meppel deze rol overgenomen. In december ‘22 heeft de Tweede Kamer zich uitgesproken voor aanpak van de ‘flessenhals Zwolle-Meppel’: meer, snellere en meer betrouwbare treinen tussen het Noorden en de rest van Nederland. De totaal benodigde investering is geraamd op € 75 mln. € 35 mln. is opgenomen in de Voorjaarsnota 2023 waarmee de spoor- en perroncapaciteit kan worden verbeterd. Deze € 35 mln. is echter ontoereikend om de problemen in de flessenhals Zwolle – Meppel op te lossen. Voor de resterende +/- € 40 mln. is op dit moment nog geen dekking. In de tweede helft van 2023 ligt de focus op de lobby rondom de overige 40 miljoen en moet er richting de verkiezingen en het nieuwe regeerakkoord een lobbyplan komen. Spoor Zwolle – Twente – Munster Het Rijk heeft bij het MIRT najaar ’22 € 30 mln. gereserveerd als bijdrage aan de elektrificatie van het spoor. Ook heeft ProRail opdracht gekregen om elektrificatie van het spoor tussen Enschede en Gronau te verkennen. In de verkenning ligt nadruk op welke maatregelen nodig zijn voor doorkoppelen van sporen. Dan kunnen in de
25
toekomst de stootjukken op station Enschede weggehaald worden, en de binnenkomende Duitse trein doorrijden naar Zwolle. Medio april 2023 heeft het Europees Parlement officieel gestemd voor de opname van de spoorlijn Zwolle-Twente-Münster in het TEN-T netwerk. Met deze stap geeft Europa aan de verbinding belangrijk te vinden en ook is het een voorwaarde voor het aanvragen van Europese subsidie. De EU-lidstaten (Raad) moeten nog hun goedkeuring geven aan het plan. Over definitieve opname in het TEN-T netwerk volgt nog een besluit. De verwachting is dat de onderhandelingen in Brussel nog enkele maanden duren, en op z’n vroegst eind dit jaar een interinstitutioneel akkoord. In Q3 en Q4 zal de lobby rondom dit fiche zich richten op het commissiedebat internationaal spoor, BO Mirt, de verkiezingsprogramma’s en regeerakkoord. Leven lang ontwikkelen De arbeidsmarktinfrastructuur – HCA is een van de topprioriteiten van Regio Zwolle. Dit bestaat uit drie onderdelen: 1) leven lang ontwikkelen – aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt, 2) hervorming arbeidsmarktinfrastructuur – regionaal werkcentrum en 3) inclusie – iedereen doet mee. Er is gewerkt aan een integrale lobbystrategie– Arbeidsmarktinfrastructuur – HCA op deze drie pijlers. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota aangegeven het STAP-budget per 2024 te beëindigen.
Ondanks de beëindiging van het STAP-budget blijft de noodzaak voor een leven lang ontwikkelen bestaan. Minister van Gennip (SZW) bekijkt komende periode op welke manier zij dit kan blijven stimuleren. Vanuit Regio Zwolle hebben we samen met Twente, Veluwe-Stedendriehoek en Achterhoek en met steun van de provincies Overijssel en Gelderland een aanbod gedaan aan het kabinet om als regio's het voortouw te nemen in de gezamenlijke opgave van het (verder) versterken van de leer- en ontwikkelcultuur en het Rijk uitgenodigd om aan te sluiten op onze regionale aanpakken. Door de val van het kabinet en wisseling van bewindspersonen is de voortgang op dit dossier op dit moment kwetsbaar. Op 6 november staat een werkbezoek van minister van Gennip aan Regio Zwolle gepland om te zien hoe wij regionaal werk maken van het om- en bijscholen van inwoners en werknemers. Vanwege de val van het kabinet is ook de status van dit werkbezoek onduidelijk. Ondanks de val van het kabinet en het al dan niet controversieel verklaren van de aanpak van de arbeidsmarktkrapte, mag de aanadcht voor dit thema niet wegzakken. Desondanks mag de aandacht voor dit thema niet wegzakken. Arbeidsmarkt is namelijk de basis voor de realisatie van alle andere (transitie)opgaven. In Q3 wordt de lobbystrategie rondom arbeidsmarkt uitgebreid met een strategie gericht op inclusie en economie.
26
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
Strategische herprioritering Mobiliteitsfonds en N35 Op dit dossier is in het eerste halfjaar van 2023 veel gebeurd. Minister Harbers (IenW) heeft in de MIRT-brief van 23 juni laten weten de aanpak van nieuwe weg- en vaarwegprojecten als gevolg van stikstof, prijsstijgingen en capaciteitstekort te willen pauzeren en te focussen op onderhoud van infrastructuur, zoals wegen, bruggen en sluizen. Er moet voor in totaal €4 mld. herschikt worden binnen de IenW begroting. Afspraken die al jaren geleden gemaakt zijn en waar cofinanciering voor geregeld is vanuit de regio zijn zonder enig toekomstperspectief ‘on hold’ gezet. Dit heeft ook impact op de aanpak van de N35 Wijthmen-Nijverdal. Harbers heeft in het BOL voorjaar ‘23 wel de toezegging gedaan dat pauzeren projecten niet betekent dat deze verdwijnen uit MIRT projectenboek. Provincie Overijssel, Regio Zwolle en Twente Board hebben in een gezamenlijk persbericht met teleurstelling gereageerd en is er een flink delegatie vanuit de regio afgereisd naar Den Haag. Op 5 juli was er tijdens het MIRT-debat veel aandacht voor de N35. De Kamer kwam met twee moties over de N35: De moties (Krul 36200-90/ herstel vertrouwen N35 en 36200-93 Koerhuis-vd. Plas) zijn aangenomen. Daarmee is de N35 de enige van de geschrapte wegprojecten waarover de Kamermoties heeft aangenomen.
In verband met de val van het kabinet richt de lobby zich nu op de verkiezingsprogramma’s en het regeerakkoord. NOVEX Regio Zwolle is 1 van de 17 landelijke NOVEX-gebieden en wil ‘klimaatadaptief groeien’. In het BO MIRT van november ’22 is een ‘woon- en werkopgave’ van minimaal 50.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen tot 2040 in samenhang met een mobiliteitstransitie afgesproken. Het op pijl houden van de bereikbaarheid, ondanks de grote woningbouwopgave en zonder grote investeringen in infrastructuur, is een grote opgave. De uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie in programmaplannen is zo goed als klaar: (1) de regionale sponsstrategie, (2) mobiliteitstransitie, (3) karakteristieke stationsomgevingen, (4) stedelijk Zwolle en (5) vitale kernen en gezonde buurten. Minister de Jonge heeft tijdens een ontmoeting met Regiovoorzitter Peter Snijders en Arie Slob dit voorjaar aangegeven te willen bekijken op welke manier de Rijksbetrokkenheid bij het programma vitale kernen vormgegeven kan worden. In Q3 en Q4 werken we dat ambtelijk verder uit. Daarnaast komt minister Harbers op 28 september naar Regio Zwolle om in gesprek te gaan over NOVEX-gebied Regio Zwolle. Andere belangrijke data in het najaar zijn het BO MIRT Oost (9 november) en Noord (6 november) en het Kamerdebat MIRT op 20 november 2023.
Programmaplannen worden momenteel aangescherpt door kernteam NOVEX en in overleg met departementen. Zo gauw doelen helder zijn, moeten de lobbydoelen aangescherpt worden en deze meegenomen worden in de plannen rondom de verkiezingen en het nieuwe regeerakkoord.
27
Verruiming Kornwerderzand-sluis en Port of Zwolle Begin dit jaar is met marktpartijen een marktbijdrageregeling overeengekomen voor bouw van de sluis. Daarmee kan hun bijdrage van €26,5 mln geïnd worden als onderdeel van een groter project dat in totaal tussen de €200 en €225 mln moet gaan kosten. De sluis wordt – volgens de huidige planning – in 2028 verbreed en verdiept, zodat scheepswerven in Noord-, Oost- en MiddenNederland ook met grotere schepen bereikbaar zijn. Dit geeft een impuls aan de regionale en nationale economie. Onlangs is een onderzoek gepresenteerd over de problematiek m.b.t. verzilting van het IJsselmeer, veroorzaakt door de sluizencomplexen bij Kornwerderzand en Den Oever. Zolang er geen oplossing voor dit probleem is kunnen de vaargeulen in het IJsselmeer niet op diepte gebracht worden. Dit heeft invloed op de planning van het gehele project. De regio heeft een alternatief ontwerp aangedragen voor de vernieuwde sluizen, waarmee verzilting in vergaande mate kan worden tegengegaan. De minister heeft nog geen reactie gegeven op het alternatieve ontwerp. In Q3 en Q4 wachten we de reactie van de minister af. De lobby is erop gericht om vertraging van het project te voorkomen. Voor de bredere ambities met betrekking tot Port of Zwolle geldt dat deze nog meer scherpte vragen voordat beoordeeld kan worden waar lobbyinzet nodig is in Q3 en Q4.
Op initiatief van Port of Zwolle wordt een startbijeenkomst gepland om lobbyinzet en subsidiekansen te bespreken. Regio Zwolle neemt hier aan deel.
TOELICHTING RESULTATEN PUBLIC AFFAIRS EN COMMUNICATIE In het eerste halfjaar van 2023 heeft het team van public affairs en communicatie een brede focus en takenpakket gehad. Naast de reguliere werkzaamheden op het gebied van communicatie en public affairs, heeft het team zich actief beziggehouden met de ontwikkeling van een regionaal gedragen meerjarige agenda en bijbehorende bijeenkomsten en processen. Terwijl we ons voorbereiden op de tweede helft van het jaar, zien we nieuwe uitdagingen en kansen opdoemen. De aanvraag voor de regiodeal van de 5e tranche vereist extra inzet op het gebied van public affairs en communicatie. De collega’s van public affairs en communicatie zullen zich met volle kracht inzetten om ervoor te zorgen dat deze aanvraag succesvol verloopt en ten goede komt aan onze regio. Bovendien hebben we te maken met een veranderend politiek landschap. Het kabinet is gevallen aan het einde van het tweede kwartaal, wat betekent dat we in het derde en vierde kwartaal een strategische aanpak moeten ontwikkelen voor de aanstaande verkiezingen in Den Haag en de nasleep daarvan. Dit geldt ook voor de aankomende Europese verkiezingen in juni 2024. Een gedegen voorbereiding is belangrijk, omdat de uitslag van deze verkiezingen ook invloed heeft op de uitvoering van Europees beleid in Nederland.
We zien het belang van een sterke positionering van Regio Zwolle in dit politieke proces en zullen onze inspanningen richten op het vertegenwoordigen van onze belangen. Met het vertrek van de senior-adviseur public affairs (eind Q2) en Europastrateeg in Q3 bevinden we ons in een overgangsperiode die we met interim invulling overbruggen. We verwachten dat het volledige team public affairs in Q4 weer op volle sterkte is. Op dit moment wordt ook de rol van communicatiemedewerker interim ingevuld, maar we zijn ook optimistisch dat ons communicatieteam eind Q4 weer op volledige sterkte zal zijn. Ondanks deze tijdelijke aanpassingen blijven we toegewijd aan het behalen van onze doelen en het vertegenwoordigen van onze regio op een effectieve en succesvolle manier. 28
HALFJAARRAPPORTAGE SEPTEMBER 2023
REGIO ZWOLLE
28
29