A05 00 HVC - Kwartaalrapportage Q2 en Q3 2022.pdf

Kwartaalrapportage Q2 en Q3 2022 gemeente Noordoostpolder

inhoud.

in Nederland zijn wij het er 1

wie zijn we?

4

2

resultaten ten opzichte van andere gemeenten.

5

3

welke resultaten heeft uw gemeente bereikt?

8

4

analyse.

15

5

klanttevredenheid.

18

6

algemene communicatie.

20

7

inzamelmethoden in Nederland.

22

8

conclusie en aanbevelingen.

23

colofon. kenmerk status versie auteur(s) datum

kwartaalrapportage Q2 en Q3 2022 concept 1.0 Hilbert Moll 15 november 2022

allemaal over eens: onze kinderen, kleinkinderen en de generaties na hen moeten in een schone wereld leven.

Om dit te bereiken is nu actie nodig. En we moeten het samen doen.

kwartaalrapportage Q1 | 3

inleiding. Met veel genoegen brengen wij hierbij onze periodieke rapportage uit voor uw gemeente, waarin wij rapporteren over onze dienstverlening op het gebied van grondstoffenbeheer en BOR-taken. Door omstandigheden hebben wij over het tweede kwartaal van dit jaar geen afzonderlijke rapportage uitgebracht en rapporteren wij nu zowel over het tweede als derde kwartaal van 2022. Hierover hebben wij u in juli geïnformeerd. De visual met het VANG-resultaat is nog niet opgenomen, omdat dit om een complexe berekening vraagt en wij hier zorgvuldig naar willen kijken voordat wij

dit resultaat met u delen. Wij verwachten deze visual weer in de jaarrapportage 2022 op te kunnen nemen. Het is onze missie om onze aandeelhouders te helpen verduurzamen, op weg naar een energietransitie en een circulaire economie. Wij helpen uw gemeente graag met het bereiken van haar ambities. Als duurzame ketenpartner van uw gemeente laten wij zien wat wij hierbij

kunnen betekenen, zo ook in deze rapportage. een schone wereld. we doen het gewoon.

Namens alle collega’s Inzameling HVC, Hilbert Moll Accountmanager Gemeenten

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 3

1. wie zijn we? Wij zijn een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 48 gemeenten en 8 waterschappen. Wij zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Alles wat we doen bij HVC draagt hieraan bij en dat doen we het liefst samen: met gemeenten,

Onze kernwaarden duurzaam.

publiek.

daadkracht.

We willen zoveel mogelijk uit ons afval halen, want dat levert een enorme klimaatwinst op. We investeren in hergebruik van (schaarse) grondstoffen en het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit voor huizen en gebouwen.

We zijn een publiek bedrijf – van gemeenten en waterschappen – dat samenwerkt met andere (publieke) organisaties en onze inwoners. Dat betekent dat we elkaar zoveel mogelijk willen versterken en graag met onze inwoners het gesprek aangaan hoe we verduurzaming het beste kunnen aanpakken.

We gaan door waar anderen stoppen. Geven initiatieven een kans. We laten zien wat er allemaal al kan en hoe je dat slim doet. Plannen maken is belangrijk, maar ze uitvoeren is nog veel belangrijker.

waterschappen én met inwoners, zodat we daar nu en in de toekomst de vruchten van kunnen plukken. De energie die we leveren aan gemeenten en inwoners wordt steeds duurzamer opgewekt. Gft zetten we onder andere om in groen gas, warmte van onze installaties gebruiken we om huizen en gebouwen mee te verwarmen en zon en wind benutten we waar het kan. We

onderzoeken de mogelijkheden voor andere duurzame warmtebronnen (geothermie, oppervlakte- en rioolwater) en realiseren waar mogelijk projecten met deze warmtebronnen. Het afval dat we inzamelen bij de mensen thuis en bij de afvalbrengstations recyclen we

Onze activiteiten

zoveel mogelijk tot nieuwe producten. Zo blijven waardevolle grondstoffen behouden: goed voor het milieu en goed voor de mensen die van onze diensten gebruikmaken.

onze doelstelling. onze missie. Wij willen als toonaangevend nutsbedrijf onze gemeenten, waterschappen en inwoners koploper maken en houden als het gaat om het verduurzamen van de energiehuishouding en het hergebruiken van grondstoffen.

onze visie. We zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Dat is urgent en doen we samen en slim, zodat onze inwoners daar nu en in de toekomst de vruchten van plukken.

In 2022 heeft HVC de transformatie doorgemaakt van restafvalverbrander tot grondstoffen- en duurzaam energiebedrijf door toonaangevend te zijn in hergebruik van grondstoffen, de vanzelfsprekende partner te zijn van gemeenten en waterschappen in de energietransitie op lokaal niveau en een voor inwoners vertrouwde duurzame partij te zijn.

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 4

2. resultaten ten opzichte van andere gemeenten. Q1 tot en met Q3 2022

•

In gemeente Noordoostpolder is in de eerste drie kwartalen van 2022 74 kilo restafval per persoon ingezameld.

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 6

•

Gemeente Noordoostpolder scoort met 33 kilo brongescheiden plastic, blik en drinkpakken per inwoner in de eerste drie kwartalen hoog in vergelijking met andere HVC-gemeenten in de regio.

•

Gemeente Noordoostpolder scoort met bijna 120 kilo gft en etensresten per inwoner in het eerste drie kwartalen hoog in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

•

In gemeente Noordoostpolder is in de eerste drie kwartalen 40 kilo papier per persoon ingezameld. Dit is gemiddeld in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 7

3. welke resultaten heeft uw gemeente bereikt? Q1 tot en met Q3 2022

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 9

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 10

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 11

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 12

Bezoekersaantallen Afvalbrengstation eerste drie kwartalen van 2022 conform opgave gemeente Noordoostpolder

kwartaalrapportage Q2 en Q3 15

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 14

4. analyse. In dit hoofdstuk worden de meest opvallende resultaten van de hoofdstromen kort toegelicht aan de hand van de afvaldriehoek. Daarnaast wordt ook gekeken naar de kwaliteit aan de hand van de afkeurrapportages.

Milieu: Net als in het eerste kwartaal van 2022 zien we dat er sprake is van een afname van de tonnages van veel stromen ten opzichte van dezelfde periode in vorig jaar. Er is sprake van een post-corona effect. In coronatijd werd er veel thuis gewerkt en kwam daar dus ook het afval vrij. De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval is in vergelijking met 2021 nagenoeg gelijk gebleven. Dat is een mooi resultaat omdat het luierafval vanaf 1 januari 2022 ook deel uit maakt van het restafval. In de periode daarvoor mochten luiers aangeboden worden in het GFT. Het gescheiden aangeboden grof vuil is gestegen en ook het PND laat een stijging zien al normaliseert het aanbod zich de laatste maanden. GFT en etensresten, papier en glas laten een afname in aanbod zien die wij bij de meeste van onze gemeenten zien. Met name het aanbod van GFT en etensresten ligt bij de diverse gemeenten tussen de 10 en 15 % lager.

Service: Hierin hebben zich geen mutaties voorgedaan. Kosten/Forecast: Bij voorkeur leveren wij tezamen met de kwartaalrapportage een forecast. Dat is nu helaas niet gelukt. Wel willen wij u meenemen in enkele tariefontwikkelingen. De hoge energieprijzen zorgen voor verhoogde kosten voor transport en verwerking (bij verwerkingsprocessen die energie-intensief zijn, zoals glas- of papierrecycling). Wanneer recycling als

gevolg van de energieprijzen niet rendabel is, kan dit leiden tot haperingen in de afzet. Zo laat de opbrengst van oud papier een keldering zien van nog € 180 per ton afgelopen zomer naar rond de € 70 per ton in oktober. Ook de metaalprijs kent een keldering naar rond de € 275 per ton. Bij zowel oud papier als metaal is in de afgegeven prognose 2023 al rekening gehouden met deze keldering. Dit neemt niet weg dat er bij het opstellen en toezenden van de prognose voor 2023 sprake is van een situatie waarin nog niet alle tarieven voor 2023 bekend zijn. Er is sprake van na-ijlende tariefs- en marktontwikkelingen. Hierover houden wij u op de hoogte. HVC heeft besloten dit jaar de verhoogde transportkosten niet door te belasten aan de aandeelhouders, noch voor het inzamelen van restafval, noch voor het afvaltransport van overslag naar verwerking

Kwaliteit stromen: De kwaliteit van stromen staat onder druk en handhaving van de kwaliteit vraagt continu om aandacht. Ook in Noordoostpolder vindt nog steeds afkeur plaats. We blijven online en offline communiceren om onze inwoners te informeren over wat in welke bak thuishoort en wij hebben na de zomer zowel een communicatie-campagne gehouden over textiel en PBD teneinde

het afvalscheidingsgedrag bij onze inwoners verder te vergroten. Bij dergelijke campagnes worden ook inwoners van de eigen gemeente ingezet.

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 16

Klanttevredenheid: De beleving en mening van inwoners over afvalinzameling en diensten in de openbare ruimte is voor ons belangrijk. Het geeft u en ons inzicht waar verbeterpunten liggen om het voor inwoners nog makkelijker te maken. Daarom voeren we regelmatig een klanttevredenheidsonderzoek uit. Afgelopen zomer heeft onderzoeksbureau I&O Research een klanttevredenheidsonderzoek over afvalinzameling en beheer openbare ruimte diensten gehouden. In totaal hebben 8.866 inwoners deelgenomen onder 22 gemeenten waaronder die van u. Bij deze rapportage treft u het eindrapport aan en teven de factsheet die gaat over uw gemeente De gemiddelde waardering over de dienstverlening (7,0) en het inzamelsysteem (6,9) is vrijwel hetzelfde als de vorige meting van november 2020. In uw gemeente hebben 590 deelnemers meegedaan aan het onderzoek. Restafval De tevredenheid over restafval is afgenomen. De tevredenheid over de frequentie is vrijwel gelijk gebleven maar de manier waarop het restafval wordt opgehaald is gedaald van 81 % in 2020 naar 66 % in 2022.De mogelijke oorzaak is het invoeren van een andere manier van afrekenen (recycle-tarief). De ervaring leert dat een dergelijke wijziging gepaard gaat met een lagere tevredenheid omdat mensen moeten wennen aan het andere systeem. Overigens zijn de inzamelresultaten goed.

Inwoners zijn dus wel bereid mee te gaan in het nieuwe systeem en bieden ook aanzienlijk minder restafval aan. Plastic, blik en drinkpakken en gft De tevredenheid over GFT is vrijwel gelijk gebleven. Dit terwijl er in de zomerperiode vanaf 2021 minder vaak GFT wordt ingezameld. De tevredenheid over de inzameling van plastic verpakkingen is gedaald. Deze laat zich niet direct verklaren.

Overig: Het gebruik van de App laat een toenemende ontevredenheid zien. Dit wordt vooral veroorzaakt door de verplichting voor inwoners om zich vanuit privacy overwegingen (AVG) regelmatig opnieuw te identificeren (IDin) Dienstverlening Voor de afvalinzameling in de gemeente scoort HVC een 6,7 Dat is iets lager dan in 2020 (een 7,0). Voor de dienstverlening door HVC is er eveneens een iets lager cijfer gegeven (namelijk een 7,0 ten opzichte van de 7,3 in 2020) Actie: Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar alternatieven voor IDin-verificatie. Deze ontwikkelingen volgen wij op de voet en kunnen wellicht leiden tot aanpassingen. Daarnaast zijn er inmiddels luiercontainers geplaatst in de gemeente voor een periode van 2 jaar vanaf september 2022. Hiermee is naar verwachting onvrede bij een deel van de inwoners weggenomen. Tot slot zullen gemeente en HVC blijven communiceren over het nut van afvalscheiding en daar waar nodig zullen faciliteiten (bij) geplaatst worden. kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 17

5. klanttevredenheid Q2

Noordoostpolder

Afgehandelde klachten Q1 Q2 Q3 2 3

Q4

Totaal 5

De contacten met de inwoners zoals meldingen over de dienstverlening van HVC, maar ook berichten op de sociale media, vormen een indicator voor de tevredenheid van de inwoners van uw gemeente. De meeste meldingen die bij HVC binnenkomen zijn snel en eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van een inzamelcorrectie als een afvalbak is vergeten. Ook meldingen over een volle verzamelcontainer worden door de medewerkers van de klantenservice direct doorgegeven aan onze uitvoering voor een extra lediging.

Als een snelle oplossing (correctie) niet afdoende is, registreert HVC de melding als een klacht en wordt deze volgens de vastgestelde klachtenprocedure afgehandeld. kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 18

5. klanttevredenheid Q3

De contacten met de inwoners zoals meldingen over de dienstverlening van HVC, maar ook berichten op de sociale media, vormen een indicator voor de tevredenheid van de inwoners van uw gemeente. De meeste meldingen die bij HVC binnenkomen zijn snel en eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van een inzamelcorrectie als een afvalbak is vergeten. Ook meldingen over een volle verzamelcontainer worden door de medewerkers van de klantenservice direct doorgegeven aan onze uitvoering voor een extra lediging. Als een snelle oplossing (correctie) niet afdoende is, registreert HVC de melding als een klacht en wordt deze volgens de vastgestelde klachtenprocedure afgehandeld.

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 19

6 algemene communicatie. 6.1 Publicatie jaarverslag en magazine Schoon

6.3 Kwaliteitscampagne restafval en gft en etensresten

In april heeft HVC haar jaarverslag en magazine SCHOON gepubliceerd. Deze zijn naar gemeenten verstuurd, u kunt deze ook digitaal bekijken op via de website van HVC.

Op 1 juni zijn we gestart met de campagne ‘wat kan er uit jouw restafval'. Deze campagne vormt het startschot van ons programma om de kwaliteit van verschillende afvalstromen omhoog te brengen. Per gemeente hebben we de inhoud van de restafvalbak/container gevisualiseerd en er drie waardevolle stromen uitgelicht: gft en etensresten, plastic, blik en drinkpakken en oud papier en karton. We verwezen voor meer informatie over de waardevolle stromen naar www.hvcgroep.nl/restafval. De campagne had een looptijd van vier weken.

.

6.2 Feestdagen voorjaar In het voorjaar zijn er altijd veel feestdagen, denk aan Pasen, Koningsdag, Hemelvaart en Pinksteren. Rondom de feestdagen maken wij veel content over de wijziging van de inzameling rond feestdagen. En daarnaast heb je nog Goede Vrijdag en Bevrijdingsdag, voor veel mensen een feestdag maar de inzameling gaat op deze dagen gewoon door wat vaak veel vragen oplevert bij onze klantenservice. Belangrijk om rond deze dagen ook goed te communiceren dat we gewoon geopend zijn. De content bestaat uit berichten voor op social media en artikelen inclusief beeldmateriaal voor de gemeentepagina. De artikelen plaatsen wij ook op onze website en in onze online nieuwsbrief. Voor de social media berichten geven we een planning door wanneer wij de berichten plaatsen op onze kanalen, zodat de berichten makkelijk te delen zijn door uw gemeente.

Eind juli is de tweede kwaliteitscampagne begonnen met als thema ‘jouw gft en etensresten’ met als doel om inwoners bewust te maken van het nut van goed gft en etensresten scheiden. Het was een online campagne waarin we per gemeente inwoners aan het woord hebben gelaten over het scheiden van gft en etensresten. Daarnaast gaf de campagne antwoord op de vraag waarom het goed is om gft en etensresten te scheiden en hoe het gescheiden wordt. Voor meer informatie verwezen we naar www.hvcgroep.nl/gft. We ondersteunden de campagne met enkele offline middelen.

kwartaalrapportage Q2 + Q3 | 20

6.4 Social media

6.6 Luiercontainers

Tweewekelijks plaatsen wij op Facebook een quiz om bij inwoners de kennis van afval scheiden te testen. Daarnaast geven wij via Facebook, Instagram en Twitter regelmatig tips over afval scheiden en wijzigingen die plaatsvinden rondom afvalinzameling. Een greep uit de berichten van april t/m september 2022. .

Sinds 1 januari 2023 moeten luiers en incontinentiemateriaal in gemeente Noordoostpolder bij het restafval en mogen ze niet meer in de bak voor gft en etensresten. Omdat in de gemeente Noordoostpolder sinds 1 januari 2022 ook het recycle-tarief is ingevoerd biedt de gemeente een alternatief voor het weggooien van babyluiers. In september zijn er in totaal 15 containers in de gemeente geplaatst verdeeld over de verschillende dorpskernen. Inwoners die gebruik willen maken van deze containers kunnen een luierpas aanvragen via www.hvcgroep.nl/luiers. De containers zijn alleen te openen met deze speciale pas. Via onder andere social media, de gemeentepagina en de online nieuwsbrief van HVC zijn inwoners hierover geïnformeerd.

6.5 Afval scheiden op scholen Jong geleerd is oud gedaan! Door op school het afval goed te scheiden, leren kinderen van jongs af aan hoe afval scheiden werkt en wat de positieve gevolgen hiervan zijn. In

gemeente Noordoostpolder doen 25 scholen mee aan dit project.

kwartaalrapportage Q2 + Q3 | 21

7. inzamelmethoden en resultaten in Nederland. 6 verschillende inzamelmethoden Er zijn verschillende mogelijkheden om te komen tot minder restafval. Deze zijn grofweg in te delen in twee categorieën: 1) serviceprikkel en 2) prijsprikkel (profiel 4 t/m 6). Verschillende gemeenten zijn begonnen met het invoeren van een serviceprikkel. Voorbeelden hiervan zijn de invoering van een bak aan huis voor plastic, blik en drinkpakken in combinatie met het minder vaak ophalen van restafval, of het restafval wat verder weg in wijkcontainers laten brengen, in combinatie met bakken aan huis voor andere grondstoffen zoals plastic, blik en drinkpakken en gft en etensresten. De maatregelen, in combinatie met het makkelijker maken om thuis afval te scheiden, motiveren inwoners tot betere afvalscheiding. Onderzoek van HVC in samenwerking met onderzoeksbureau Eureco laat zien dat de grootste groep gemeenten hiermee resultaten tussen de 150 en 180 kg behalen. Resultaten in het land laten zien dat een combinatie van een serviceprikkel én een prijsprikkel nodig is om de VANG-doelstelling 1 te bereiken (100 kilo restafval per persoon per jaar). De grafiek hiernaast geeft het resultaat weer van de verschillende maatregelen. Per inzamelprofiel is in bepaalde marges goed te voorspellen welk resultaat wordt gehaald.

Dat betekent ook dat er binnen een bepaald inzamelprofiel weinig maatregelen zijn met een aanzienlijke impact.

Resultaat Noordoostpolder In gemeente Noordoostpolder wordt geëxtrapoleerd op jaarbasis via profiel 5 nog 100 kilo restafval per persoon per jaar opgehaald (zie groene lijn). De eerste VANG-doelstelling is daarmee behaald. Vanaf 2022 is de uitdaging een verdergaande daling met daarbij de wetenschap dat luiers niet langer in het GFT mogen worden aangeboden.

* Diftar Onderzoek Van Eureco onder 275 gemeenten naar resultaten van het inzamelsysteem

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 22

8. conclusie en aanbevelingen.

Conclusie Gemeente Noordoostpolder scoort in vergelijking met andere HVC-gemeenten zeer goed op het gebied van het aantal kilo restafval per inwoner per jaar en het inzamelen van grondstoffen. Er zitten nog waardevolle stromen in het restafval (met name GFT en textiel).

stap binnen het recycle-tarief

Enkele aanbeveling Uitvoering geven aan een route-menukaart gebaseerd op onder meer preventie, minder restafval en kwalitatief betere grondstoffen. HVC zal deze route kaart naar verwachting nog in 2022 met de gemeente delen om van daaruit in gezamenlijkheid tot gerichte maatregelen te komen.

* Diftar Onderzoek Van Eureco onder 275 gemeenten naar resultaten van het inzamelsysteem

kwartaalrapportage Q2 en Q3 | 23