A04 00 Dorpsontwikkelingsplan Luttelgeest 2023-2030.pdf

Ruimte voor Luttelgeest

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

DORPSONTWIKKELINGSPLAN 2023 - 2030

Erik van de Vegt Femmelien Klunder

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Franҫoise Bisschop Frank Wentink Gert Langebeeke Gonny Schot Ingrid Cordes Jetty Bakker Mariët Rommens Wobbe Bouma Commissie Dorpsvisie 2030

Ruimte voor Luttelgeest

Opdrachtgever: Dorpsbelang Luttelgeest Uitvoerder en tekst: Franҫoise Bisschop-Jansen Commissie Dorpsontwikkelingsplan Luttelgeest Foto’s: Emmeloord.info - Luttelgeest.nl - Eigen archief Vormgeving: Ingrid Cordes Datum: maart 2023

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

DORPSONTWIKKELINGSPLAN 2023 - 2030

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Luttelgeest 1956

INHOUD

INHOUD

7 • Voorwoord van: • voorzitter Dorpsbelang Luttelgeest, Mariët Rommens • voorzitter Commissie Dorpsontwikkelingsplan, Wobbe Bouma 9 • Inleiding: Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder 11 • Proces van totstandkoming 13 • Thema-avonden en overzicht thema’s

22 • Thema: Wonen en woonomgeving 27 • Thema: Voorzieningen en accommodaties 32 • Aanbevelingen 39 • Slotwoord

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

16 • Thema: Vitaliteit en leefbaarheid

6

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

VOORWOORD De dorpsvisie “Luttelgeest, vertrouwde plek” is gemaakt in 2014 en is een plan tot 2020 met een visie richting 2026. Veel van de plannen zijn inmiddels al succesvol gerealiseerd, zoals bijvoorbeeld een dorpsschool en een urnenmuur.

De dorpsvisie is een handvat voor de komende jaren voor ons dorp. We hebben richtingen benoemd die we op kunnen, maar vooral ook willen gaan. Door de veranderende buitenwereld volgen veranderingen elkaar in een snel tempo op. Deze dorpsvisie zal een leidraad zijn bij de keuzes die we maken. En uiteraard geldt voor een dergelijk visiestuk, dat het niet dagelijks, of door iedereen gelezen zal worden. Het gaat om de richting, Ruimte voor Luttelgeest voor de komende jaren. Deze nieuwe dorpsvisie biedt genoeg materiaal voor Dorpsbelang om hierin initiatief te nemen en te sturen, samen met de inwoners van Luttelgeest, gemeente en provincie. Zoals u kunt lezen, is de aanpak en het proces van tot stand komen door middel van thema-avonden met bewoners van Luttelgeest, uitvoerig beschreven. Voor wie snel de conclusies en aanbevelingen wil lezen, gaat daarvoor naar hoofdstuk 5. Wij willen de dorpsbewoners die naar de thema-avonden zijn gekomen bedanken voor hun waardevolle inbreng, daardoor is het een echt dorpsplan geworden. Tenslotte willen wij de commissieleden van de DOP bedanken voor hun enthousiaste medewerking aan deze dorpsvisie. Voorzitter Dorpsbelang en voorzitter DOP, Mariët Rommens en Wobbe Bouma

7

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Door de ontwikkelingen in de omgeving en in het dorp Luttelgeest zelf, is er behoefte aan vernieuwing en actualisatie van de bestaande dorpsvisie. Daarom heeft Dorpsbelang de commissie Dorps Ontwikkelings Plan (DOP) Luttelgeest gevormd. De commissie is een brede afspiegeling van de dorpsbevolking. Deze groep heeft vol enthousiasme het afgelopen jaar aan een nieuwe dorpsvisie gewerkt. Het resultaat ziet u hier voor u. De commissieleden zijn: Femmelien Klunder, Gonny Schot, Erik van der Vegt, Ingrid Cordes, Jetty Bakker, Frank Wentink, Gert Langebeeke, Françoise Bisschop-Jansen, Mariët Rommens en voorzitter Wobbe Bouma.

CIJFERS 1642 inwoners

663 woningen

16% is niet van Nederlandse afkomst

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

75% koop 25% huur

22% 1-persoons huishoudens

42% in de dorpskern, 58% in het buitengebied.

Naast de boerderijen en arbeiderswoningen in het buitengebied, gaat het overwegend om eengezinswoningen, zowel in de huur- als in de koopsector.

In de dorpskern stamt 41% van de woningen uit de eerste bouwperiode (1943-1965), in het buitengebied is dat 90%. In de daarop volgende decennia is het dorp telkens met een vijftigtal woningen uitgebreid. In de laatste jaren is er in het dorp meer nieuwbouw bijgekomen. 8

INLEIDING Luttelgeest telt weinig commerciële voorzieningen: onder andere een autobedrijf, timmerbouwbedrijf, kappers, een motorshop, een landbouwmechanisatiebedrijf, een tattooshopen een biodance-onderneming. Er is in Luttelgeest geen winkel voor de dagelijkse boodschappen. Wel zijn er meerdere agrariërs met huisverkoop – ook via fruitautomaten - en zijn er twee boerderijwinkels waar naast fruit en groente ook vlees en zuivel te koop is. Ook is aan de Oosterringweg de Orchideeënhoeve gevestigd; een junglepark met planten, dieren en een restaurant/winkel.

sportzaal, sportvelden, sportkantine, evenemententerrein met multifunctioneel podium, een kerk, dorpshuis De Bosfluiter, basisschool De Floreant met daarin ook een peuterspeelzaal, twee (buitenschoolse) opvanglocaties, begraafplaats. Aan de Oosterringweg ligt het AZC, met basisschool De Wissel. De Luttelgeestenaren zijn gehecht aan hun maatschappelijke voorzieningen. Er bestaat een actief verenigingsleven. Als gevolg van het gebrek aan voldoende financiële middelen bij instellingen, kan dit voorzieningenniveau in de toekomst onder druk komen te staan. Het zelforganiserend vermogen van het dorp is groot; Luttelgeest is een actieve, saamhorige dorpsgemeenschap die gewend is zelf de schouders eronder te zetten. De betrokkenheid van de inwoners is dus voor velen groot. Veel jeugd blijft in Luttelgeest wonen omdat er van jongs af aan hechte vriendengroepen ontstaan. Hiervoor is er voldoende en divers woningaanbod nodig. In deze DOP wordt de richting en koers voor Luttelgeest in de komende jaren geformuleerd.

9

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Aan het ontbreken van commerciële voorzieningen zijn de Luttelgeestenaren gewend; men doet de dagelijkse boodschappen doorgaans in Marknesse en in Emmeloord. Er is een grote diversiteit aan bedrijven in het dorp en aan de buitenwegen. In het dorp zijn de volgende maatschappelijke voorzieningen aanwezig: een

10

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

PROCES De commissie DOP is samengesteld als een afspiegeling van de bevolking van Luttelgeest. Daarom is van tevoren gekeken welke bewoners en ondernemers daarvoor benaderd zouden worden. De commissieleden zijn vertegenwoordigers vanuit het dorp: twee leden van dorpsbelang, ondernemers, huurder via Mercatus, een jonge starter en enkele inwoners vanuit het dorp en buitengebied. Daarnaast is er al basisinformatie met statistieken, prognoses en cijfers die van belang zijn voor deze visie. Voorbeelden hiervan zijn bevolkingsopbouw, prognose van leeftijdsopbouw en werkgelegenheidscijfers.

dorpskrant Kijk op Luttelgeest, het digitale dorpsplein www.luttelgeest.nl, filmpjes op social media, posters, whatsapp- en persoonlijke uitnodigingen. Hier een link toevoegen naar de promofilmpjes invoegen. De inwoners van Luttelgeest zijn hiermee actief uitgenodigd om te komen meepraten en - denken over de toekomst van het dorp Luttelgeest. Gelukkig hebben de bijeenkomsten veel nuttige informatie opgeleverd over wat er zoal leeft in het dorp Luttelgeest en wat de wensen maar ook de behoeften zijn voor de toekomst van het dorp. Daarnaast zijn er oriëntatie gesprekken gevoerd met de voorzitter van de DOPcommissie van buurdorp Marknesse. Daar is het proces tot een dorpsvisie vorig jaar afgerond. Daarbij is gebruik gemaakt van do’s en dont’s voor de thema-avonden en de totstandkoming van de dorpsvisie.

11

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Inwoners, ondernemers en belangstellenden zijn vanaf de zomer van 2022 steeds geïnformeerd over de dorpsvisie. Ook zijn zij uitgenodigd voor drie thema-avonden die gehouden zijn in het najaar en winter van 2022 / 2023. Dit gebeurde via de

12

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

3 THEMA-AVONDEN De thema-avonden hadden een interactieve opzet, met volop ruimte voor een breed en open gesprek door de open vraagstelling (circa vier vragen per thema-avond);

Na de thema-avonden is een sfeerverslag van de bijeenkomst gedeeld in dorpskrant ‘Kijk op Luttelgeest. Per bijeenkomst is alle informatie gerubriceerd en verwerkt in een verslag. Vervolgens hebben wij als DOP-commissie daaruit de hoofdpunten verwerkt tot een samenvatting per avond. Deze verslagen hebben als basis gefungeerd voor het schrijven van deze dorpsvisie voor Luttelgeest 2023-2030.

13

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Alle bezoekers ontvingen bij binnenkomst een kaartje met een open vraag waarop iedereen zijn/haar eerste, impulsieve reactie kon geven; De bezoekers werden na binnenkomst uitgenodigd zich te verdelen in kleine groepen (ongeveer zes personen per tafel); Met een PowerPoint presentatie werd een inleiding gegeven op de avond, de thema’s en de vragen/stellingen; Er was voor iedere vraag ongeveer 15 minuten gesprekstijd en alle input werd per tafel genoteerd; In de pauze werd de input verwerkt tot een globale samenvatting en aan het eind van de avond zijn deze resultaten gepresenteerd , toegelicht en besproken met de aanwezigen; Per thema-avond waren ongeveer 25 tot 35 dorpsbewoners aanwezig.

Op alle thema-avonden is veel informatie gedeeld en besproken met de aanwezige dorpsgenoten. Bij de verwerking hiervan is de input per thema verwerkt. Hierbij is ook de input verwerkt van onderstaande open vragen die de bezoekers bij binnenkomst gesteld zijn.

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Thema-avond Vitaliteit: Wat mis je in Luttelgeest? Of wat juist niet?

Thema-avond Wonen en woonomgeving: Wat gaat er goed in Luttelgeest? Wat mis je in Luttelgeest?

Thema-avond Voorzieningen en accommodaties: Wat maakt een dorp een dorp? Wat is écht nodig aan verenigingen, accommodaties, voorzieningen? Waar moet het dorp of jouw wijk aan voldoen?

14

THEMA’S Tijdens een brainstormsessie van de DOP-commissie is nagedacht over de onderwerpen en thema’s die belangrijke informatie opleveren voor de dorpsvisie. Daarmee zijn we op drie thema’s gekomen. Wonen en woonomgeving, Vitaliteit en Voorzieningen en accommodaties. Twee van deze thema’s waren ook onderdeel van de vorige dorpsvisie. Omdat dit ook nu actuele onderwerpen zijn, is gekozen om deze ook nu als basis te laten gelden voor de dorpsvisie 2023-2030. Binnen deze thema’s is rekening gehouden met actueel gemeentelijk beleid en landelijke ontwikkelingen, zoals beleid rondom huisvesting van arbeidsmigranten, ontwikkelingen buitengebied door schaalvergroting en de woningmarkt.

De commissie heeft de thema’s verdeeld en besproken op drie thema-avonden, namelijk: 1. Vitaliteit en leefbaarheid Hier zijn onderwerpen besproken als verenigingen, bedrijvigheid in en rond het dorp en vrijetijdsvoorzieningen. 2. Wonen en woonomgeving Hier zijn onderwerpen besproken als wonen, woonbeleid, woonomgeving en type woningen. 3. Voorzieningen en accommodaties Hier zijn onderwerpen besproken als benodigde voorzieningen, accommodaties, duurzaamheid en zorg. Hoe zien wij ons dorp Luttelgeest in 2030? Dorpsgenoten gingen in gesprek over een nieuwe dorpsvisie. Op de volgende pagina’s een overzicht van de vragen die per thema zijn gesteld en de resultaten.

15

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Onderstaand een overzicht van de thema’s die zijn besproken: • Vitaliteit en leefbaarheid • Wonen en woonomgeving • Voorzieningen en accommodaties

VITALITEIT EN LEEFBAARHEID Vitaliteit en leefbaarheid Op 5 oktober 2022 zijn we voor het eerst in gesprek gegaan op weg naar een nieuwe dorpsvisie. Met ongeveer 30 dorpsgenoten dachten we na over vijf stellingen die te maken hadden met het onderwerp Vitaliteit. Vraag 1) Grote bedrijven hebben invloed op de leefbaarheid van Luttelgeest Luttelgeest heeft diverse bedrijven. In het dorp maar ook daarbuiten. Veel agrarische activiteiten hebben van oudsher een plaats rond ons dorp. Akkerbouw, veeteelt en tuinbouw zijn vertegenwoordigd in het buitengebied. Veel bedrijven zijn de laatste jaren gegroeid en er is meer werkgelegenheid gekomen op sommige bedrijven. Doet de vergroting van de bedrijven in en om Luttelgeest iets met de leefbaarheid

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

van ons dorp? Resultaten: Grote bedrijven brengen meer leefbaarheid, werkgelegenheid, diversiteit en welvaart. Sommige bedrijven zijn betrokken bij het dorp door sponsoring of investering in het dorp of de verenigingen. Het biedt kansen voor bijvoorbeeld verenigingen, voorzieningen en de basisschool. Er moeten genoeg actief betrokken inwoners zijn, onder andere om het verenigingsleven levend te houden en waar mogelijk uit te breiden. Dorpsbewoners accepteren de grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten aan de Oosterringweg en Kuinderweg voor arbeidsmigranten die hier korter verblijven. Door de vele arbeidsmigranten rondom het dorp Luttelgeest is er meer verkeersdrukte. Het is belangrijk dat er voldoende woningen beschikbaar zijn voor iedereen en voor alle doelgroepen. Nieuwbouw hoort daar dus ook bij. Hierin spelen de gemeente en Woningbouwvereniging Mercatus een belangrijke rol. Er is minder woningaanbod, veel voormalige boerderijen worden bewoond door arbeidsmigranten. Inwoners storen zich eraan dat veel woningen en boerderijen worden bewoond door arbeidsmigranten. Het is belangrijk dat er aandacht is voor groen en duurzaamheid die door bijvoorbeeld grote oppervlakten kassen minder wordt. Grote glastuinbouwbedrijven nemen veel ruimte in, daardoor is er weinig diversiteit in de omgeving van het dorp.

16

VITALITEIT EN LEEFBAARHEID

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Aandachtspunten: Bovenstaande zorgt niet altijd voor sociale cohesie, dus meer saamhorigheid en rekening houden met elkaar is een aandachtspunt. Arbeidsmigranten moeten voor de betrokkenheid in het dorp zeker meer integreren. Bedrijven stimuleren Nederlandse les aan te bieden voor een snellere integratie. Infrastructuur en verkeersveiligheid zijn een blijvend punt van aandacht. Het is belangrijk om de regels rond bewoning van huisvesting voor arbeidsmigranten te handhaven. Voldoende woningen en woningaanbod beschikbaar voor alle doelgroepen. Groen en duurzaamheid zijn belangrijk in het dorp.

17

VITALITEIT EN LEEFBAARHEID Vraag 2) In Luttelgeest is er voldoende gelegenheid voor spelen en recreëren Denk aan park, bos, speeltuinen

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Ons dorp is ruim opgezet. Het heeft groen, sportvelden, bos, speeltuinen. Je kunt er wandelen en spelen en op bepaalde plaatsen is er ook ruimte om te recreëren of elkaar te ontmoeten. Is er genoeg ruimte hiervoor of missen we nog iets? Resultaten: Dorpsbewoners zijn tevreden over de speel- en recreatiemogelijkheden. Meer keuzes in sport kan zorgen voor meer versnippering. Een wens is een mooi wandelpad, park of uitbreiding van het Rondje Luttelgeest (zoals in Bant of Espel). Voor het veld tussen het evenemententerrein en de Amazonestraat zijn er ideeën die dat gedeelte kunnen verfraaien, bijvoorbeeld een park. Ook zijn er ideeën om het oude natuurpad achter de voormalige Klipper weer in ere te herstellen. Het oude basketbalveld aan de Kamplaan mag weg gehaald worden. In het oude dorp worden speeltoestellen gemist. Losloopgebieden voor honden horen niet bij een speelterrein. In de te ontwikkelen nieuwbouw veel groen creëren (wandelen / bos). Aandachtspunten: Het veld bij het MFE aan de Amazonestraat kan beter benut worden. Langs de wandelpaden en het veld bij het MFE mag beter gemaaid worden, er staan veel brandnetels wat niet altijd veilig is voor voorbijgangers. Bij voorkeur geen losloopgebieden voor honden bij een speelterrein.

18

VITALITEIT EN LEEFBAARHEID Vraag 3) Luttelgeest heeft te veel verenigingen

Resultaten: De dorpsbewoners zijn blij met de toegankelijkheid bij de verenigingen onder andere door de lage contributie. Er is voor ieder wat wils, iedereen kan een vereniging vinden waar hij/zij bij kan aansluiten. Zolang er leden, vrijwilligers en bestuursleden zijn, kan de vereniging blijven draaien. Als uitdagingen worden voldoende vrijwilligers en onderhoud van huisvesting genoemd. Er mist nu een vereniging voor jongeren van 16-20 jaar. Als er behoefte is bij deze doelgroep, zouden zij dit zelf kunnen organiseren. Is er geen animo meer voor een vereniging, dan hoeft deze niet koste wat kost behouden te blijven maar waar verenigingen elkaar kunnen versterken is dat een kans. Aandachtspunten: Teveel verenigingen kan zorgen voor versnippering. Het is goed voor het dorp en de integratie om mensen die minder bekend zijn in het dorp erbij te betrekken. Luttelgeest moet wel geleidelijk blijven groeien om de verenigingen in stand te kunnen houden. Verenigingen moet blijven vernieuwen.

19

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Verenigingen zijn belangrijk in en voor Luttelgeest. Denk aan de toneelvereniging, de ijsclub, de sportvereniging met diverse afdelingen, biljartvereniging, kerk, Ontmoeting, dartclub, volkstuinvereniging, Melodia, jeugdclub. Iedereen kan zijn hart ophalen bij een club of vereniging die bij hem of haar past. Missen we nog iets of zijn het er teveel?

VITALITEIT EN LEEFBAARHEID Vraag 4) Iedereen kan sporten in Luttelgeest

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Er zijn verschillende sportmogelijkheden in Luttelgeest. Tonego is een bloeiende vereniging, er zijn sporten die velen aanspreken: volleybal, tennis, gym, voetbal, softbal. Daarnaast kunnen we darten, biljarten en fietsen. Is er voldoende aanbod om te bewegen in Luttelgeest voor alle leeftijden? Resultaten: Het sportaanbod past bij de grootte van Luttelgeest. Niet alle sporten passen hier of is behoefte aan. Om het huidige sportaanbod in stand te houden moet de bevolking groter worden . Voor de jeugd is genoeg keuze. De omvang van de gymzaal is beperkend in het sportaanbod, er is behoefte aan een grotere sportzaal. Ook is er behoefte aan activiteiten overdag en ontbreekt er keuze aan activiteiten voor 40+. Een sport moet ontstaan vanuit de behoefte van de samenleving, meer aanbod is niet nodig. Een activiteit of sport in de hal is gewenst, bijvoorbeeld een groeps-workout. Aandachtspunten: Teamsport heeft regelmatig te weinig leden om een volledig team in stand te houden. De gymzaal is beperkend in het sportaanbod. Activiteit of sport in de hal is gewenst. Uitdaging: Hoe krijgen we meer arbeidsmigranten op een sport?

20

VITALITEIT EN LEEFBAARHEID Vraag 5) De ideale situatie voor onze jeugd in 2030 is:

Resultaten: Het behoud van de basisschool in het dorp en goede kinderopvang is een must. Dit zorgt ook voor sociale contacten vanaf jonge leeftijd. Ook verkeersveilige wegen om naar school te gaan is een punt van zorg. Goed openbaar vervoer naar school en werk en naar omliggende steden voor studie is ook belangrijk om al dorp aantrekkelijk te zijn. De Lelylijn wordt genoemd als kans om meer mensen hier te kunnen laten wonen en elders te studeren of werken. Het is belangrijk dat jongeren genoeg te doen hebben. Een voorbeeld is werk/ bijbaan in de regio en rondom Luttelgeest. De Bosfluiter mag vaker open en kan beter benut worden als ontmoetingsplek/snackbar/ vrije inloop. Een ontmoetingsplek, jongerenketen en initiatieven van de jongeren zelf moeten waar mogelijk gefaciliteerd worden. Oude en leegstaande gebouwen moeten een functie krijgen. Betaalbare woningen voor jongeren mét behoud van ruimte en groen in en rond het dorp. Aandachtspunten: Verkeersveiligheid op de Luttelgeesterweg en Lindeweg is heel belangrijk. Meer mogelijkheden tot contact vergroot de leefbaarheid. Sporten en een ontmoetingsplek in het dorp zijn belangrijk voor jongeren.

Divers woningaanbod voor jongeren (huur- en etagewoningen) Behoud van ruimte en groen Ideeën van dorpsbewoners over wat zij het liefst zouden zien in Luttelgeest: verrassende en gevarieerde wensen: van een Vrijmibo tot een kroeg en een 24/7 geopende Bosfluiter.

21

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Jongeren blijven graag in Luttelgeest wonen. Velen zoeken een huis in het dorp als ze zelfstandig gaan wonen of als ze na een studie weer terug komen naar het dorp. Luttelgeest trekt, jongeren hebben hier vrienden, werk en een sociaal leven opgebouwd. Het is hier fijn wonen voor kinderen en jongeren. Dat ontstaat al op de basisschool en groeit verder. Maar wat heeft Luttelgeest nodig om aantrekkelijk te blijven voor jongeren? Wat is de ideale situatie?

WONEN EN WOONOMGEVING Wonen en woonomgeving

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Op 18 november 2022 is de tweede inspraakavond geweest op weg naar de nieuwe dorpsvisie. Met ongeveer 25 dorpsgenoten dachten we na over vier vragen/stellingen die te maken hadden met het onderwerp Wonen en woonomgeving. Bij binnenkomst werd aan de aanwezige dorpsgenoten gevraagd wat er goed gaat in Luttelgeest. Ook werd gevraagd wat er wordt gemist in het dorp. Resultaten: Wat gaat goed in Luttelgeest? Betrokkenheid van inwoners en vrijwilligers Veel initiatieven/activiteiten en veel energie in het sociale- en verenigingsleven Ruimte voor nieuwbouw Saamhorigheid in het dorp De Ontmoeting/Bosfluiter Jeugd wil in het dorp blijven wonen Wat mis je in Luttelgeest? Winkel voor de basisboodschappen Kroeg of café/ontmoetingsplek/frietkot Starterswoningen en nieuwbouw (appartementen) Groen en bomen in bos Weinig mogelijkheden voor jeugd

22

WONEN EN WOONOMGEVING

Resultaten: Voldoende, divers én een betaalbaar woningaanbod moet Luttelgeest aantrekkelijk houden voor jongeren uit het dorp zelf en van buiten het dorp. Ook voldoende groen is belangrijk. Er moet een goede verhouding zijn tussen huur- en koopwoningen zodat er voor jongeren voldoende kansen zijn. Starterswoningen zijn belangrijk voor de doorstroming. Daar horen betaalbare woningen en appartementen voor starters uiteraard bij. De lege of verpauperde plaatsen in het dorp moeten een herbestemming krijgen. Dit zouden locaties kunnen zijn voor etagewoningen of tiny houses. Woningzoekenden moeten zich op tijd inschrijven bij Mercatus zodat bekend is hoeveel woningzoekenden er zijn in de komende jaren. Jongeren zouden voordeel kunnen hebben aan een ‘friendscontract’ zodat ze samen een woning kunnen huren. Een geleidelijke groei is belangrijk voor de leefbaarheid. Het actieve verenigingsleven moet behouden blijven. Als dorp willen we niet te groot worden om elkaar te blijven kennen en de saamhorigheid, onze dorpskenmerken, te houden. De Bosfluiter kan als ontmoetingsplaats een belangrijke rol daarin spelen en mag vaker open zijn. Er moeten genoeg mogelijkheden voor de jeugd zijn voor wonen, activiteiten en ontmoetingsplaatsen. Aandachtspunten: Lege of verpauperde plaatsen in het dorp moeten een bestemming krijgen.

De Bosfluiter voor een proefperiode van een aantal maanden in het weekend openstellen als vaste ontmoetingsplaats, vrijdagmiddelborrel of ‘frietkot’. Er moet voldoende ruimte zijn voor nieuwbouw.

23

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Vraag 1) Wat maakt Luttelgeest in de toekomst aantrekkelijk om in te (blijven) wonen? Wat moet er hiervoor gebeuren?

WONEN EN WOONOMGEVING

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Vraag 2) Als jij het dorp zou mogen inrichten / uitbreiden, wat voor soort woningen wil je waar neerzetten? Resultaten: Er zijn een aantal plaatsen in het dorp die leeg staan en waar inbreiding of bestemming een goede optie is. Inbreiding en diversiteit in woningen biedt kansen voor het dorp en gaat verpaupering tegen. Een kans zou zijn bijvoorbeeld huur- en koopwoningen. De karakteristieke toren van de RK-kerk blijft behouden voor het dorp en neemt een prominente plaats in. Aan de buitenwegen rond Luttelgeest zouden meer mogelijkheden en kansen mogen zijn voor woningen, zoals bijvoorbeeld mantelzorgwoningen of bedrijvigheid op vrijkomende boerderijen. Meer diversiteit aan woningen en bedrijven gaat verpaupering van leegkomende boerderijen tegen. Dit zou geïnitieerd en gestructureerd kunnen worden vanuit de bewoners van het dorp door een werkgroep Wonen op te richten. Vanuit Dorpsbelang of een op te richten werkgroep Wonen kan communicatie plaats vinden om te inventariseren wat er in het dorp leeft en welke plannen en behoeften er zijn. De oude dorpskern krijgt meer uitstraling door het renoveren of opknappen van de bestaande huizen. Vertrouwde elementen blijven zo behouden in het herkenbare dorps- en polder DNA in de oude dorpskern. Een mooie aanvulling op het bestaande woningaanbod zouden hofjes kunnen zijn voor bijvoorbeeld een bepaalde doelgroep.

Verder wordt genoemd dat veel groen (bomen en planten) in de openbare ruimte belangrijk is maar ook voldoende parkeerplaatsen, meer vrijheid in ontwerpkeuzes en etagewoningen. Aandachtspunten: Locaties die genoemd zijn voor inbreiding/herbestemming: appartementen op de locatie gereformeerde kerk, RK-kerk en grasveld ernaast bestemmen voor betaalbare appartementen/rijenwoningen, tiny houses op het oude basketbalveld aan Kamplaan en huur- /koopwoningen op grasveld aan Lange Brink. Inwoners uit Luttelgeest en gezinnen zouden voorrang moeten hebben bij huurwoningen.Oude dorpskern mag meer uitstraling krijgen door renovatie van woningen.

24

WONEN EN WOONOMGEVING

Resultaten: Luttelgeest wordt over het algemeen ervaren als een veilig dorp. Er zijn wel verbeterpunten. Zo wordt de kruising Weteringweg-Blankenhammerweg genoemd als een gevaarlijke kruising. Ook de vluchtheuvel bij de Oosterringweg/Lindeweg wordt als onveilig ervaren. Om de verkeersveiligheid te verhogen is op bepaalde plaatsen verlichting gewenst. De verkeersveiligheid op de erftoegangswegen (buitenwegen) voor fietsers moet beter. Ook is het voor snelverkeer (vrachtwagens en tractoren) lastig om elkaar te passeren. Dit komt mede door het intensievere (vracht)verkeer van grote bedrijven. Op de Luttelgeesterweg zijn veel verkeersbewegingen, mede door de ontsluiting vanuit de nieuwbouw. Hier zou een fietspad de situatie aanzienlijk verkeersveiliger maken. In het dorp zijn er veel parkeerproblemen, met name aan Orchidee en Kerkstraat. Dit wordt gezien als overlast en verdient zeker verbetering. Een oplossing zou kunnen zijn om straten in het dorp in te richten als éénrichtingsverkeer. Dit levert ook meer parkeerplaatsen op. Om de verkeersveiligheid op het Ridderspoor (toegangsweg Luttelgeest-zuid) te verhogen zouden verkeersbelemmerende maatregelen moeten worden aangelegd. Voor het OV zijn er wensen met betrekking tot het verbeteren van de busverbinding vanuit Luttelgeest naar Dronten, Zwolle, Emmeloord, Marknesse en Bant. Ook in het weekend is dat wenselijk.

In plaats van de busstops langs de wegen zouden bushavens veiliger zijn. De Lelylijn wordt genoemd als kans maar moet de identiteit van het polderlandschap niet teveel aantasten. Aandachtspunten: Verlichting is gewenst vanaf de Oosterringweg, begraafplaats tot de kruising Weteringweg/Blankenhammerweg. Dit geldt ook voor het schelpenpad bij sportvereniging Tonego achter de Bosfluiter richting de Schoolstraat. Hier wordt veel gebruik van gemaakt. Fietspad langs de Luttelgeesterweg verhoogt de verkeersveiligheid van fietsers. Sommige erftoegangswegen zijn onveilig door het intensieve verkeer.

25

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Vraag 3) Wat valt er te verbeteren in de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in en rond ons dorp Luttelgeest?

WONEN EN WOONOMGEVING

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Vraag 4) Wat is er nodig om verpaupering van vrijkomende erven aan de buitenwegen en huisvesting in het dorp te voorkomen? Mag de glastuinbouw blijven groeien rond Luttelgeest? En waarom wel/niet?

Resultaten: Het glastuinbouwgebied hoeft niet verder te groeien, de huidige omvang is genoeg. Bestaande glastuinbouw kan wel gerenoveerd worden. Glastuinbouw levert (indirect) inkomsten voor de middenstand op, ook in de omliggende dorpen. Huisvestingsparken voor arbeidsmigranten worden als positief ervaren. Er is weinig overlast en de terreinen worden goed onderhouden. In en rond Luttelgeest wordt gepleit voor een maximum aantal arbeidsmigranten per woning en straat (handhaving). De huisvesting van arbeidsmigranten moet gelijkmatig verdeeld worden over de gemeente Noordoostpolder en omliggende gemeenten. De arbeidsmigranten moeten zoveel mogelijk gehuisvest worden bij de arbeidslocatie. Dit vermindert het aantal verkeersbewegingen en zorgt voor meer binding met de omgeving. Arbeidsmigranten die hier werken en wonen krijgen de mogelijkheid om goed te integreren. Voor de toekomstplanning is het goed om te weten hoe lang arbeidsmigranten hier blijven wonen. Zo kan er beleid gemaakt worden op huisvesting. Om verpaupering van vrijkomende boerderijen tegen te gaan, is een creatiever en ruimer beleid gewenst (bijvoorbeeld twee woningen op een erf). Er moeten in het bestemmingsplan mogelijkheden geboden worden voor vrijkomende erven. Voor kopers van woningen moet een woonplicht komen. Aandachtspunten: Huidige omvang glastuinbouwgebied is voldoende.

Huisvestingsparken voor arbeidsmigranten worden als positief ervaren. Meer mogelijkheden bieden voor vrijkomende boerderijen Maximum aantal arbeidsmigranten per woning / straat, reduceren van nu geldende gemeentelijke normen.

26

VOORZIENINGEN EN ACCOMMODATIES Op 17 januari 2023 is de derde en laatste inspraakavond gehouden op weg naar de nieuwe dorpsvisie. Met ongeveer 35 dorpsgenoten is nagedacht over over vijf vragen en stellingen die te maken hadden met het onderwerp Voorzieningen en accommodaties. Bij binnenkomst kregen dorpsbewoners de vraag om op te schrijven wat een dorp een dorp maakt en wat er écht nodig is in een dorp.

De bezoekers vinden dat sociale cohesie, elkaar kennen, saamhorigheid, ontmoeting en omzien naar elkaar bij Luttelgeest horen. Maar ook het bloeiende verenigingsleven en de dorpsschool. Een aanvulling daarop zouden straatactiviteiten zijn. De verenigingen moeten elkaar vinden zodat er samen gebruik gemaakt kan worden van moderne en gemeenschappelijke gebouwen en activiteiten. De jeugd moet al vroeg betrokken worden bij de diverse verenigingen zodat deze in stand gehouden kan worden en kan moderniseren. Het is belangrijk dat de huidige voorzieningen behouden blijven voor het dorp. Groen en speeltuinen maar ook cultuur en zingeving zijn nodig voor de variëteit in het dorp. Zorg voor verschillende ontmoetingsplekken zodat iedereen zich ergens bij betrokken voelt en thuis voelt.

27

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Wat maakt een dorp een dorp? Wat is écht nodig aan verenigingen, accommodaties,voorzieningen? Waar moet het dorp of uw wijk aan voldoen?

VOORZIENINGEN EN ACCOMMODATIES

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Vraag 1) Het leven in Luttelgeest. Waar moet volgens jou de komende jaren rekening mee gehouden worden? Welke veranderingen komen op ons af? Wat zijn dan onze wensen?

Resultaten: De aanwezige dorpsbewoners hebben als wens dat we als dorp onze eigen identiteit behouden. Nieuwe inwoners moeten betrokken worden bij verenigingen, activiteiten en school / kerk. Dit zou kunnen door een welkomstpakket of - avond. Zo worden alle dorpsactiviteiten beter op peil gehouden en worden zij gelijk betrokken. Omzien naar elkaar is belangrijk in het dorp evenals betaalbare activiteiten nu het leven duurder en individualistischer wordt. Om het dorp aantrekkelijk te houden voor jong en oud zijn verschillende woningtypes en inbreidingslocaties nodig. Dat geeft ruimte en kansen voor Luttelgeestenaren om hier te blijven. Door vergrijzing is het belangrijk dat de jeugd de ruimte krijgt om hier te blijven wonen. Sociale voorzieningen moeten behouden blijven, zoals Bosfluiter, Ontmoeting, sport, Melodia, religie, verdieping/zingeving en de buurtvereniging.

Aandachtspunten: Een projectgroep kan helpen om mensen goed te laten inburgeren. Voldoende vrijwilligers bij verenigingen, arbeidsmigranten betrekken zou kunnen helpen. Door toename van meer één- en tweepersoonshuishoudens zijn meer woningen nodig. Het aanzicht van het dorp is een aandachtspunt, ook voor eigenaren.

28

VOORZIENINGEN EN ACCOMMODATIES

Resultaten: Luttelgeestenaren zien kansen in een deelauto en -fiets en vrijwilligers vervoer. Wat betreft energie zijn er kansen en mogelijkheden in uitwisseling van warmte met glastuinbouw. Ook een gezamenlijke accu of energiecollectief voor inwoners kan een optie zijn. Als duurzame ideeën voor het dorp worden gezamenlijk vervoer en gezamenlijke boodschappen genoemd. Maar ook gezamenlijk gebruik van materialen en het uitwisselen van speelgoed en gereedschappen zijn goede opties. Het repaircafé mag meer aandacht krijgen. Het slopen van gebouwen en het recyclen van het materiaal is een mooi duurzaam idee waar dat mogelijk is. De kledingcontainers en de gezamenlijke boodschappenkast zijn mooie duurzame zaken die al gerealiseerd zijn.

Aandachtspunten: Gezamenlijk vervoer en boodschappenservice is al best goed geregeld in het dorp door meerdere initiatieven. De omliggende polderdorpen zijn al voorzienend voor bijvoorbeeld medische zorg en winkelcentra. Communicatie via dorpskrant en buurtapps kan voorzien in kennis en leren van elkaar. Er zijn nog weinig laadpalen in het dorp.

29

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Vraag 2) Duurzame oplossingen en ideeën.... Wat kunnen we doen aan duurzaamheid in Luttelgeest. Vervoer, energie, delen, samen, hergebruik...

VOORZIENINGEN EN ACCOMMODATIES Vraag 3) Hoe belangrijk is informele zorg en hoe houden we die in stand? Waarmee kunnen we dat uitbreiden?

Resultaten: Mensen moeten actief uitgenodigd worden voor de buurtvereniging, dorpsfeest, buurt (preventie) app, Tonego, Vondel, Ontmoeting, kerk. Dat is belangrijk, zodat mensen betrokken worden en blijven. Activiteiten van de Ontmoeting mogen uitgebreid worden voor een jongere doelgroep en ook ’s avonds zodat een bredere doelgroep bereikt kan worden. Er wordt veel waarde gehecht aan omzien naar elkaar (noaberschap). Ideeën hiervoor zijn bijvoorbeeld het opzetten van straatactiviteiten of het delen van kranten / tijdschriften of dorpsbreed laagdrempelige inloopmomenten

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

organiseren.

Aandachtspunten: Vrijwilligers moeten actief geworven worden. Mantelzorgers zoveel mogelijk faciliteren. Meer bekendheid geven aan vrijwillige initiatieven die er al zijn.

30

VOORZIENINGEN EN ACCOMMODATIES Vraag 4) Wat heb je nog niet gemeld wat wel belangrijk is voor het nieuw dorpsontwikkelingsplan? Denk aan leefbaarheid, aantrekkelijkhied, voorzieningen, bedrijven, werkgelegenheid, verenigingen, buurten. Wat is de gewenste situatie?

De verkeersveiligheid bij de school verdient aandacht. Ook mag het dorp rolstoelvriendelijker worden, stoepen zijn soms erg ongelijk. Een houdbaarheidssupermarkt zou een aanvulling kunnen zijn op de boerderijwinkels. Bij de begraafplaats zou een symboolbord voor niet parkeren van een vrachtwagen goed passend zijn.

31

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Resultaten: We moeten als dorp een aantrekkelijk klimaat creëren voor zowel inwoners als voor ondernemers. Ook is er in het dorp behoefte aan een visboer en / of een friettent, omdat er verder geen horecavoorzieningen zijn in het dorp zelf. In het dorp is weinig plaats voor woon/werk locatie met bijvoorbeeld kantoorpand omdat de Kade daar niet geschikt voor is.

AANBEVELINGEN Aanbevelingen aan Dorpsbelang om te verwerken in het dorpsprogramma voor 2023-2030. Lees het als een uitdaging voor het bestuur van Dorpsbelang. Bij het definiëren van onderstaande aanbevelingen hebben behoud en toename van de leefbaarheid en de veiligheid in het dorp en buitengebied centraal gestaan. Groei • Als dorp zetten we in op geleidelijke groei, ongeveer 2.000 inwoners. Zo kunnen we de voorzieningen die we nu hebben behouden maar blijft de saamhorigheid van het dorp overeind. • De dorpskenmerken moeten behouden blijven in Luttelgeest. • Het dorp wil geen uitbreiding van het glastuinbouwgebied. Wel renovatie van de

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

huidige kassen. Sociaal • Hechte gemeenschap behouden, ‘nieuwe’ inwoners betrekken bij activiteiten/ verenigingsleven door een welkomstpakket en/of -activiteit. • Actieve buurtverenigingen kunnen hieraan bijdragen en hebben een actieve rol. • Infoboekje nieuwe bewoners met alle activiteiten en voorzieningen die er zijn in het dorp. • Dorpsleven stimuleren door extra feesten in de Bosfluiter in samenwerking met Culturele Commissie. • Introductie- en informatiebijeenkomst organiseren. Hoe krijgen we mensen van buitenaf (arbeidsmigranten/ asielzoekers) meer betrokken bij de dorpsgemeen schap?

32

AANBEVELINGEN Groen / recreatie • We willen meer groen / bos en vinden het open karakter van het dorp belangrijk. De wandelmogelijkheden in en rond het dorp uitbreiden. Dat is van waarde voor de vrijetijds- en sportmogelijkheden in Luttelgeest. • Het Luttelgeesterommetje: het informatiepad uitbreiden vanaf het bos achter de voormalige Klipper aan de Kerkstraat. • Klein speeltuintje in centrum Luttelgeest aanleggen, omdat kinderen uit het dorp soms ver moeten fietsen richting de enige speeltuin aan de Rozenstraat. • Ontwikkelen grasveld / park Amazonestraat met behoud van de locatie van het feestterrein. Door een park te maken ontstaat hier een stukje natuurbeleving in het midden van het dorp. • Een volwaardige gymzaal waarin volleybal en zaalvoetbal voor volwassenen kan

Arbeidsmigrantenhuisvesting • Arbeidsmigranten die kort blijven wonen, alleen huisvesten in grootschalige arbeidshuisvestingslocaties. • Voor de leefbaarheid en het woongenot van arbeidsmigranten en reguliere bewoners regels opstellen rond het aantal bewoners in een woning en straat. Reduceren van de nu geldende gemeentelijke normen. De bestaande huisvestingslocaties afbouwen. • Arbeidsmigranten naar rato verdelen over de NOP en omliggende gemeenten. Waar je werkt, moet je kunnen wonen. • Arbeidsmigranten die zich willen vestigen, worden gestimuleerd om te integreren door bijvoorbeeld het volgen van Nederlandse les. Dit wordt gefaciliteerd door de werkgever. • Een projectgroep om mensen te laten inburgeren kan hierbij helpen.

33

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

worden gespeeld. Deze zaal is dan ook geschikt voor publiek wat nu vaak niet in de zaal kan supporten.

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

AANBEVELINGEN Wonen • Meer betaalbare woningen huur- en koopwoningen bouwen / renoveren voor alle doelgroepen. • Op voormalige basketbalveld (Kamplaan) betaalbare, kleine woningen bouwen (bijvoorbeeld tiny houses). • In het buitengebied zouden mantelzorgwoningen of meer mogelijkheden op vrijkomende boerderijen een oplossing kunnen zijn om verpaupering tegen te gaan. • Voor het aanzicht van het dorp is het belangrijk dat leegstaande gebouwen plaatsmaken voor bij voorkeur betaalbare woningen. Meer vrijheid in ontwerpkeuzes is wenselijk.Gezichtsbepalende gebouwen die naar particulieren gaan moeten een woonplicht of andere bestemmingsplicht hebben tegen verpaupering • Een hofje creëren waar ouderen prettig kunnen wonen en waar gemakkelijk en efficiënt zorg verleend kan worden. • Om de saamhorigheid te behouden en integratie te bevorderen, wordt (halfjaarlijks) een activiteit georganiseerd voor nieuwe Luttelgeestenaren. • Een werkgroep wonen kan een belangrijke rol spelen om in samenwerking met Dorpsbelang de woonwensen in beeld te houden en hierop actief in te spelen. Initiatieven kunnen vanuit de werkgroep wonen geïnitieerd en gefaciliteerd worden. Ook plaatsen die een facelift kunnen gebruiken, kan van hieruit bekeken worden. Dit alles ook in overleg met gemeente en Mercatus.

34

Verkeer • Geluidsreducerende maatregelen vanaf Oosterringweg richting het dorp aanleggen. • Verkeersveiligheid van fietsers op de buitenwegen verbeteren. Situaties zijn gevaarlijk door slechte bermen en fietsers, vrachtwagens en tractoren. • Een fietspad langs de Luttelgeesterweg is noodzakelijke omdat deze weg druk is door ontsluiting richting de nieuwbouw en intensief wordt gebruikt door steeds meer fietsers. • De doodlopende weg bij basisschool De Floreant doortrekken via het evenementen terrein naar de Amazonestraat. Dit is verkeersveiliger. • Zebrapad bij basisschool aanleggen. • Aanbrengen verlichting bij bospad achter de Bosfluiter richting Tonego. Dit maakt het pad veiliger voor onder andere schoolgaande kinderen. • Aanbrengen van verlichting bij kruising Weteringweg/ Blankenhammerweg langs begraafplaats tot Oosterringweg. • Bij de afslag vluchtheuvel Orchideeënhoeve verlichting aanbrengen. Hier ook een bord plaatsen ‘over 100 meter, rechts’. • Voldoende parkeerplaatsen bij woningen dus het aantal uitbreiden. • Sommige straten eenrichtingsverkeer van maken om het geheel veiliger te maken, dit levert parkeerplaatsen op. Vervoer • Voor de leefbaarheid is 7 dagen per week openbaar vervoer naar Emmeloord nodig. • Ook een buurtbus, bijvoorbeeld gereden door vrijwilligers, is een goede optie.

• Voor de mobiliteit wordt het gebruik van deelfietsen, -scooters en -auto en 9-persoonsbus die te gebruiken is voor reizen van en naar Luttelgeest wordt gezien als een grote kans. • Vrijwilligersvervoer intensiveren.

35

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

AANBEVELINGEN

36

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

AANBEVELINGEN

• Regenwater opvangen voor drogere periodes. • Speel-o-theek en ruilbeurs van kleding en gereedschap opzetten. • Meer elektrische laadpalen in het dorp. • Het dorp rolstoelvriendelijker maken. • Bij de begraafplaats is een symboolbord passend (van vrachtwagens).

37

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Voorzieningen • De Bosfluiter meer benutten door het op vrijdag en zaterdag open te stellen als ontmoetingsplaats / café. • Hier zou ook een ‘frietkot’-functie neergezet kunnen worden. • Moderne accommodaties (gymzaal, kantine, MFC) om het sporten aantrekkelijk te houden, • Uitbreiding activiteiten Ontmoeting voor verschillende leeftijden en doelgroepen, dus ook ‘s avonds. • Aantrekkelijk klimaat voor ondernemers creëren; bijvoorbeeld visboer, friettent, tarief in dorpen omlaag brengen voor standplaats. • Toekomstige energiebelang van het dorp inventariseren en onderzoeken op welke manier het dorp kan participeren in bijvoorbeeld een coöperatief energieproject.

38

SLOTWOORD Ten slotte Wij hopen dat u de hernieuwde dorpsvisie van Luttelgeest: Ruimte voor Luttelgeest met plezier hebt gelezen. We gaan met deze aanbevelingen aan de slag, om ons dorp verder te ontwikkelen. Deze visie zal steeds uitgangspunt zijn, bij de keuzes die we in de loop van de tijd maken. Het is niet in beton gegoten, maar de visie geeft wel belangrijke speerpunten weer vanuit de Luttelgeester bevolking. Bedankt dorpsbewoners en commissie DOP voor dit mooie proces, dat we gegaan zijn.

Luttelgeest, dorp in de Noordoostpolder

Voorzitter DOP commissie en voorzitter Dorpsbelang Wobbe Bouma, en Mariët Rommens

39