9.1 Participatieplan fase 3 Omgevingsvisie.pdf

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE

Participatieplan fase 3 Omgevingsvisie PROJECTGROEP OMGEVINGSVISIE - 26 JULI 2022

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE Inhoudsopgave Inleiding......................................................................................................................................................... 3 H1: Waarom kaders via eenparticipatieplan? ...........................................................................................4 Relevant gesprek.....................................................................................................................................4 H2: Inhoudelijke kaders.............................................................................................................................. 6 H3: Om welk participatieniveau vraagt de Omgevingsvisie?................................................................... 8 H4: Toolbox...................................................................................................................................................9 H5: Welke invloed hebben gemeenteraad en samenleving?...............................................................11 H6: Participatietrap en overzicht...............................................................................................................13 Bijlage 1: wat hebben we al gedaan:..................................................................................................... 14

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE

Inleiding Na de strategische opgaven (maart 2021) en de strategische koers (januari 2022) is het tijd voor fase 3 van de Omgevingsvisie. Om de koers concreter te maken richting gebiedsgerichte keuzes is participatie noodzakelijk. We streven in het hele proces richting Omgevingsvisie naar een goede betrokkenheid en participatie is een verrijking van de Omgevingsvisie. Bij een Omgevingsvisie voor de complete leefomgeving zijn alle inwoners van Noordoostpolder namelijk direct belanghebbenden. Hoe, wanneer en wie deze participatie voor fase 3 plaatsvindt staat beschreven in dit participatieplan. De Visie op Participatie: Waarom een Participatieplan? In december 2021 is de Visie op Participatie vastgesteld. Hierin staan de kaders voor de werkwijze van de gemeente Noordoostpolder op het gebied van participatie. De beloftes die daar zijn gedaan, verplicht ons met de Omgevingsvisie tot het bieden van kaders vooraf samen met de gemeenteraad. Dit participatieplan stelt kaders en schept verwachtingen. Wat is participatie in Noordoostpolder volgens de Visie op Participatie? De gemeenteraad formuleert participatie voor Noordoostpolder als: de manier waarop we als gemeente, samen met onze omgeving, vormgeven aan het realiseren van (gezamenlijke) doelen en taken.

Leeswijzer Dit participatieplan begint met de vraag: waarom kaders via een Participatieplan? In dit hoofdstuk worden naar aanleiding van de methodiek ‘Relevant Gesprek’ de eerste kaders gesteld. Deze worden gaandeweg het plan verder uitgewerkt met inhoudelijke kaders, de toolbox die wij hanteren, het participatieniveau en de plek van de verschillende manieren van participatie op de participatieladder.

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE H1: Waarom kaders via een participatieplan? Om participatie succesvol te laten zijn, is het belangrijk dat er vooraf duidelijke kaders zijn. Met duidelijke kaders weet iedereen wat zijn of haar rol, verantwoordelijkheid en inbreng is. Succesvolle participatie begint bij het managen van verwachtingen en is gericht op het proces van in gesprek zijn met elkaar. Participatie kan de ene keer meedenken zijn en de andere keer meebeslissen. Met heldere kaders kom je tot een transparant proces waarbij je vooraf en achteraf een goede afweging kunt maken. Je kunt op ons rekenen

We zijn dichtbij

We luisteren

We doen het samen

* Betrouwbaar

* Toegankelijk

* Alert

» Samenwerking

* Dynamisch

» Duidelijk

» Persoonlijk

* Nieuwsgierig

» Gelijkwaardig

*

* Verantwoordelijk

* Omgevingsbewust

* Betrokken

* Belangenafweging

* Flexibel

We hanteren een eenduidige aanpak voor participatie en zijn transparant over het proces.

We informeren helder en vinden persoonlijk contact belangrijk. We zijn goed bereikbaar en benaderbaar voor vragen.

We willen weten wat er leeft in de samenleving en halen de verschil­ lende belangen en perspectieven op.

We geven met de samenleving invulling aan de diverse vraag­ stukken en bepalen waar dat kan vooraf ieders rol en verantwoordelijkheid.

We geven ruimte aan voortschrijdend inzicht als de situatie daar om vraagt en handelen actief, passend bij de omstandigheden.

Maatwerk

Relevant gesprek Een goede manier om kaders te stellen aan de participatie en helderheid te krijgen over op wie je kan rekenen, wie beslissen en naar wie we luisteren is het Relevant Gesprek. De methodiek van het relevant gesprek stelt vier vragen: 1. Waarom in gesprek? De Omgevingsvisie is het belangrijkste visiedocument van de gemeente voor de leefomgeving. Het fysieke en sociale domein komen hier samen. Dat maakt alle inwoners direct belanghebbenden en dit vraagt om participatie. Het doel van participatie bij de Omgevingsvisie is het verrijken en richting geven van je plan. We willen ruimte bieden aan alle belanghebbenden in onze gemeente om mee te praten over de toekomst van onze gemeente. We raadplegen daarom zo veel mogelijk doelgroepen. En vragen advies aan betrokken partijen. We willen daarnaast zoveel mogelijk inwoners bewust maken van de invloed die zij zelf kunnen uitoefenen op hoe de Noordoostpolder er in de toekomst uit kan zien. Daarnaast is participatie bij de Omgevingsvisie ook wettelijk verplicht. 2. Waarover in gesprek? Voor fase 3 gaan we van een strategische koers naar Omgevingsvisie. De vijf ambities uit de Strategische Koers zijn daarom leidend (zie volgend hoofdstuk: inhoudelijke kaders). Om van koers naar Omgevingsvisie te komen maken we gebiedsgerichte keuzes.

Dit houdt in dat we onder andere via opgaven en kansenkaarten in gesprek gaan met de inwoners. Verschillende thema’s zullen aan bod komen, denk daarbij aan gezondheid, biodiversiteit, openbaar groen, maar ook thema’s zoals cultureel erfgoed, energietransitie en de woningbouwopgave. Het belangrijkste bij al deze thema’s is om integraal te kijken en de brede welvaart in acht te nemen niet alleen nu, maar vooral als we nadenken over Noordoostpolder in 2050. 3. Wie met wie in gesprek? De gemeente gaat in gesprek met iedereen die een direct belang heeft. Dat zijn natuurlijk de inwoners, de gemeenteraad en de ondernemers en maatschappelijk organisaties. De Omgevingsvisie gaat over de complete leefomgeving en dus is iedereen woonachtig of met een connectie met Noordoostpolder is direct belanghebbende. We doen ons best om zoveel mogelijk doelgroepen te bereiken qua leeftijd, geslacht, achtergrond en opleidingsniveau.

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE 4. Hoe in gesprek? Een visie over de complete leefomgeving vraagt om breed in gesprek te gaan. Ook in de laatste fase ontbreekt het niet aan participatie. Na de brede gesprekken met samenleving, experts en organisaties in de eerste twee fases zetten we in dit plan apart uiteen wat we gaan doen om te komen tot een gedegen en gedragen eindproduct. We zetten hiervoor werkvormen in die passen bij de doelgroepen en die antwoord geven op het doel en reden van participatie over de Omgevingsvisie. Dit zullen fysieke én digitale vormen zijn. Zie ook de toolbox verder in dit plan.

NOORDOOSTPOLDER 6

H2: Inhoudelijke kaders Participatie vraagt om het afbakenen van de inhoud. Het is belangrijk te weten waarover we met elkaar in gesprek gaan. De vraag “Waarover gaan we in gesprek?” is een van de vier relevante vragen uit de methodiek Relevant Gesprek. We beginnen niet van vooraf aan In het traject voorgaand aan fase 3 hebben we de strategische opgaven (wat komt op ons af) en de strategische koers (waar willen we naartoe) vastgesteld. Deze opgaven en koers nemen we mee naar fase 3 - de laatste mijlpaal (zie figuur hieronder). We beginnen dus niet van vooraf aan zoals hieronder te zien is. De eerste twee fases zijn al afgerond en brengen inhoudelijke kaders met zich mee.

7

De vijf ambities uit de Strategische Koers Goede participatie gaat om het vragen van de juiste vraag. Gerichte vragen met ruimte voor discussie op basis van inhoudelijke kaders verrijken de uiteindelijke Omgevingsvisie. Hieronder staan de vijf ambities uit de Strategische Koers geformuleerd. Deze vijf ambities vormen de inhoudelijke kaders voor de participatie in fase 3.

ft De omgevingsvisie wordt in 3 fasen gemaakt. Fase 2 (Strategische Koers) is afgerond. Ambitie 1

Ambitie 2

Ambitie 3

Ambitie 4

Ambitie 5

Een inclusieve sn hechle sa m e n 1 evi n g mat ruimte vaar iedereen.

Sociale krachtige dorpen en wijken met een gezonde aantrekkelijke leefomgeving.

Noordoostpolder biedt ruimte voor vindingrijkheid.

Koploper in toekomstgerichte landbouw.

Noordoostpolder is optimaal verbonden met haar omgeving.

. .•■H .

mftï

NOORDOOETPOLDER

DE RUIMTE

De ambities en opgaven uit de strategische koers komen aan bod, maar staan niet ter discussie. De participatie gaat over wat deze gebiedsgericht betekenen voor de belanghebbenden. De omgevingsvisie is een langetermijn visie op hoofdlijnen. Dat betekent dat concrete lopende projecten, kleine zaken en onderwerpen die door de actualiteit aan de orde van de dag zijn, buiten het kader van de participatie vallen.

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE H3: Om welk participatieniveau vraagt de Omgevingsvisie? Een manier om kaders toe te passen is bepalen welk participatieniveau gewenst is. In de Visie op Participatie is de impactmeter geïntroduceerd. Met deze impactmeter kan het participatieniveau bepaald worden.

De Omgevingsvisie vraagt om participatieniveau 3 Doordat de Omgevingsvisie keuzes maakt over de complete leefomgeving (zowel fysiek als sociaal) in Noordoostpolder vraagt dit om participatieniveau 3. De impact op het algemeen belang is groot De gemaakte keuzes vragen om zoveel mogelijk maatschappelijke aandacht Oftewel: de consequenties van de keuzes gemaakt in de Omgevingsvisie hebben impact op elke inwoner, ondernemer en organisatie in Noordoostpolder.

Niveau 3 (1-1+2)

Niveau 1

Niveau 2(*1)

Ambtenaar maakt participatieplan voor opgave

Ambtenaar maakt participatieplan en stemt af

Ambtenaar betrekt

Geen rol voor college

met college

participatieplan

Geen rol voor raad

Raad informeren

Raad kaders mee laten bepalen voor proces en

SPELERS

Ambtenaar en college

Raad

college b raad bij maken

ínhoud

Bewoners, organisaties

Zijn direct betrokkenen:

Zijn direct betrokkenen en

Zijn direct betrokkenen,

ondernemers

worden geïnformeerd en

belanghebbenden: mogen

belanghebbenden en

delen vragen/meningen/ zorgen

meedenken

brede omgeving: mogen meewerken

Zie hierboven de groen omlijnde gevolgen van niveau 3: De organisatie en het college betrekt met dit participatieplan het college en de gemeenteraad. De gemeenteraad stelt met dit participatieplan de kaders vast. In dit participatieplan leggen wij uit hoe we zorgen dat inwoners, organisaties en ondernemers kunnen raadplegen, adviseren en coproduceren.

NOORDOOSTPOLDER

*

DE RUIMTE

H4: Toolbox Om te komen tot succesvolle participatie zijn er naast kaders ook verschillende instrumenten nodig. De instrumenten die nodig zijn voor succesvolle participatie bij de Omgevingsvisie beschrijven wij in de toolbox. Deze toolbox komt voort uit de relevante vragen: en “Wie met wie gaat met elkaar in gesprek?“ en “Hoe gaan we met elkaar in gesprek?”. Omdat we naast de instrumenten in dit hoofdstuk ook de doelgroep die wij daarmee beogen te bereiken toelichten.

Denktanksessie Wie? Deze groep is ontstaan op basis van een open uitvraag onder de samenleving tot objectief meedenken over de eigen leefomgeving en bijdragen aan de toekomst van Noordoostpolder via de Omgevingsvisie. De denktank is betrokken in alle fasen, dus ook in deze. Uit alle delen van Noordoostpolder (dorpen en wijken) - en van alle leeftijden (19-75 jaar). Hoe? In een werksessie werken de leden van de denktank mee aan het vormgeven van de visiekaarten voor de ontwerp Omgevingsvisie.

Expertsessie Wie? Dit zijn vertegenwoordigers van verschillende (regionale) belanghebbende organisaties, maatschappelijke organisaties en buurgemeenten. Samen brengen zij gemeente overstijgend of juist specialistische kennis in (denk aan: Natuur en Milieufederatie, Staatsbosbeheer, GGD, Politie, Mercatus, Provincie, Pioniers van de Toekomst, LTO, etc.) Hoe? In een werksessie werken experts mee aan het vormgeven van de visiekaarten voor de ontwerp Omgevingsvisie

3 Gebiedssessies Wie? We gaan naar de inwoners toe. Denk hierbij aan een school, buurthuis of specifieker Museum Schokland bijvoorbeeld. Het doel is om zo breed mogelijk verschillende doelgroepen te spreken over de keuzes die voorliggen. Hoe? We organiseren ontwerpateliers met direct belanghebbenden bij gebiedsgerichte keuzes in de gemeente. Dit geeft ons inzicht in de impact en consequenties die de keuzes in de Omgevingsvisie hebben op de inwoners van Noordoostpolder. Inwoners met bijvoorbeeld een verschillende leeftijd of achtergrond kunnen anders denken over de koers van de gemeente Noordoostpolder. Deze gesprekken bieden ruimte om de thema’s van de Omgevingsvisie van verschillende perspectieven te belichtten.

3 Verdiepende interviews Wie? We kijken breed naar wat onze visie extra nodig heeft aan perspectief. Denk hierbij aan een professor van de Wageningen Universiteit als het gaat om landbouw of iemand met expertise uit een partnerorganisatie zoals Provincie, Mercatus, GGD of Omgevingsdienst. Hoe? Visionair denken is complex. Lastige onderwerpen of kennis die wij niet in huis hebben vullen wij aan met gerichte interviews met experts met kennis over Noordoostpolder specifiek of vakkennis over een thema.

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE Enquête Wie? Het burgerpanel bestaat uit een brede afvaardiging van inwoners uit Noordoostpolder. Hoe? Via het burgerpanel stellen wij inwoners gerichte vragen over de toekomst van Noordoostpolder en de mogelijke consequenties van de gebiedsgerichte keuzes gebaseerd op de ingeslagen strategische koers.

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE H5: Welke invloed hebben gemeenteraad en samenleving? Welke invloed hebben de gemeenteraad en samenleving in de vorige twee fases gehad en welke invloed kunnen zij nog hebben in fase 3? Dat is van belang voor wat wij komende tijd gaan doen aan participatie. We willen geen dubbel werk doen, en alle informatie die wij ophaalden in de eerste twee fases is nog steeds van belang voor deze fase. Hieronder is voor de gemeenteraad en de samenleving uiteengezet wat we al hebben gedaan én kijken we met een tijdlijn vooruit wanneer we de gemeenteraad en samenleving voor fase 3 betrekken. De mate van invloed (participatietrap) Wat belangrijk is in de afweging over hoe wij participeren is de vraag: waar op de participatietrap zitten wij met elke activiteit die we uitvoeren in het proces richting de Omgevingsvisie? De participatietrap is een gebruikelijke manier om aan te geven op welk niveau inwoners mee mogen/kunnen doen. Alle treden zijn belangrijk bij participatie.

Gemeenteraad Gekozen volksvertegenwoordiging Noordoostpolder - bij elke processtap zijn zij betrokken. Zo ook weer in de derde fase van koers naar gebiedsgerichte keuzes._______________________________________ In fase 1 en 2 ... ... Was de Raadswerkgroep Omgevingswet procesmatig adviseur. ... Besloot de gemeenteraad dat wij de Omgevingsvisie tegemoet gaan met een open blik met respect voor het DNA van Noordoostpolder. ... Besloot de gemeenteraad dat we het sociale en fysieke domein evenredig meenemen in de nieuwe Omgevingsvisie. ... Besloot de gemeenteraad in het Procesvoorstel Omgevingsvisie dat we via drie mijlpalen komen tot een nieuw Omgevingsvisie: Mijlpaal 1: Strategische opgaven Mijlpaal 2: Strategische koers Mijlpaal 3: Omgevingsvisie ... Stelde de Raad na fase 1 de Strategische Opgaven vast. ... Stelde de Raad na fase 2 de Strategische Koers vast.

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE

Fase 3 Op de volgende momenten betrekken wij de gemeenteraad in fase 3:

30 juni '22

0 Informatieavond

û

19 september '22

12 december '22

Juni '23

Participatieplan

Gebiedsgerichte Keuzes

Ontwerp Omgevingsvisie

Raad

C

c

CU

CU

C CU

C/Į

c CU 1/1 00

CU

175

"ċ/i

CU CÛ

CU CÛ

Tñ CU CÛ

i—

in

E i— o

J__

in

c

Samenleving Bewoners, organisaties en ondernemers zijn direct betrokkenen en belanghebbenden. In fase 1 en 2 ... gaven wij vorm aan de denktank en de expertgroep ... werkten zij ook direct mee aan het eerste product: de strategische opgaven. ... werkten zij mee aan het tweede product: de strategische koers. ... hielden wij online (corona beperkingen) inwonersbijeekomsten ... raadpleegden wij inwoners via het burgerpanel (enquête) ... vroegen wij advies aan visionairs via verdiepende interviews ... zie ook bijlage 1! Fase 3 Op de volgende momenten betrekken wij inwoners, organisaties en ondernemers:

^ September

/oktober

/Oktober

C o p ro d u c e re n

^ September

Q

September

September/

/oktober

oktober '22

Oktober '22

C 'OO

'22

'22 i—

Denktank sessie

ÿ "O

o i—

Q. O

U

i—

22

ĉū Enquête

Expert

Gebieds

ju

sessie

sessies

o. T3 CD CD Cd

o i— Q. O

U

Verdiepende

ĊUŨ

C/Į T3 <

interviews

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE

13

H6: Participatietrap en overzicht De participatietrap is een gebruikelijke manier om aan te geven op welk niveau inwoners mee mogen/kunnen doen. Participatietrap

Overzicht doelgroep, toolbox en participatietrap Doelgroep Bestuur

Inwoners

Ondernemers en Experts

Participatieladder Beslissen over: Participatie en communicatieplan Gebiedsgerichte keuzes Ontwerp Omgevingsvisie Coproduceren: Denktankgroep Gebiedsgesprekken Adviseren: Verdiepende interviews Raadplegen: Enquête Coproduceren: Gebiedsgesprekken Adviseren: Expertgroep Verdiepende interviews

Voor participatie in de andere fases zie: Bijlage 1: wat hebben we al gedaan. Procesvoorstel Omgevingsvisie (oktober 2020) Strategische Opgaven (maart 2021) Strategische Koers (januari 2022)

Communiceren

Informeren via: Website Sociaal Media Krant

Informeren via: Website Social Media Krant

NOORDOOSTPOLDER

DE RUIMTE Bijlage 1: wat hebben we al gedaan: Participatie voor Strategische Koers (fase 2)

Routekaart richting Omgevingsvisie (inclusief participatie)