9.0 RB Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek Noordoostpolder.pdf

No. 25.0002257-1

gemeente

NOORDOOSTPOLDER Emmeloord, 9 december 2025.

Onderwerp Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek Advies raadscommissie Debatstuk

Aan de raad. Status: ter besluitvorming Voorgesteld besluit De Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek vast te stellen. Doelstelling Het vergroten van maatschappelijk draagvlak en lokale acceptatie voor grootschalige duurzame energieprojecten. Inleiding De energietransitie vraagt om breed maatschappelijk draagvlak. Hiervoor zetten we verschillende vormen van participatie in. Zo kent de energietransitie verschillende vormen van financiële participatie die bijdragen aan lokaal draagvlak, zoals omgevingsfondsen, participatiebijdragen en vormen van lokaal eigendom. In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat wordt gestreefd naar minimaal 50% lokaal eigendom. In onze Omgevingsvisie bouwen we hierop voort en stellen we dat lokaal eigendom de norm is. Met de verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek wordt een aanvullend juridisch kader geboden om de inspanningsverplichting van 50% lokaal mede-eigenaarschap bij energieprojecten te kunnen toetsen. Dit sluit aan bij het streven om de lusten en lasten van duurzame energieprojecten eerlijker te verdelen en het draagvlak te vergroten.

©

©

ee

e

Beleidsreferentie

Ambitiedocument Energietransitie Zon in de polder Besluit financiële participatie doorinitiatiefnemers van zonne-energieprojecten Beleidsregel financiële participatie zonne-energieprojecten Omgevingsvisie Noordoostpolder Programma Klimaat en Energie - Programmaplan

Argumenten 1.1 Hiermee is de inspanningsverplichting 50% lokaal eigendom bij energieprojecten te toetsen. Hiermee kan een gemeente bij verordening bepalen dat een producent bij de aanleg of uitbreiding van projecten voor wind- en zonne-energie moet streven naar 50% lokaal mede-eigendom. Lusten en lasten worden zo eerlijker verdeeld. Ook kan lokaal eigendom het draagvlak voor dergelijke energieprojecten vergroten. 1.2 Deze verordening is naar het model van de VNG en daarmee herkenbaar voorinitiatiefnemers. Het model is landelijk afgestemd, juridisch getoetst en breed toegepast. Dit voorkomt interpretatieverschillen en bevordert een uniforme werkwijze voor initiatiefnemers en gemeente. 1.3 We voldoen hiermee aan nationaal beleid. Het streven naar 50% lokaal mede-eigendom is eerder neergelegd in het Klimaatakkoord. Het is ook vastgelegd in artikel 6.12, derde lid, van de Energiewet, die per 1 januari 2026 is ingegaan. De verordening zorgt voor implementatie van afspraken uit het Klimaatakkoord én bereidt de gemeente

No. 25.0002257-2

voor op de Energiewet, waarin het streven naar 50% lokaal eigendom is vastgelegd. De gemeente anticipeert hiermee tijdig op nieuwe wettelijke eisen. Kanttekeningen 1.1 Het realiseren van 50% lokaal eigendom vergttijd, organisatie en financieringsmogelijkheden. Dit kan voor initiatiefnemers en nabije omgeving complex zijn. Door vroegtijdig in gesprek te gaan, participatieplannen helder te toetsen en de kring van partijen te ondersteunen, wordt dit risico beperkt. Omdat de verordening een inspanningsverplichting is, blijft gemotiveerde flexibiliteit mogelijk als projecten aantoonbaar tegen praktische grenzen aanlopen. Participatie Door deze verplichting kan worden getoetst en afgedwongen dat de initiatiefnemer zich inspant, en is voor helder hoe lokaal eigendom binnen de gemeente wordt ingevuld. Lokaal (mede-)eigendom betekent dat de nabije omgeving de mogelijkheid hebben om (mede-)eigenaar te worden van windmolens of zonnepanelen. Zo worden lusten en lasten eerlijker verdeeld. De initiatiefnemer moet in een participatieplan aangeven op welke manier lokaal eigendom wordt georganiseerd, hoe de nabije omgeving bij de planvorming worden betrokken en welke financiële kansen worden geboden, inclusief de bijbehorende voorwaarden.

Planning/uitvoering De verordening wordt, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Energiewet, na vaststelling gepubliceerd en toegepast op alle nieuwe aanvragen voor grootschalige wind- en zonneprojecten. Bij projectinitiatieven worden vanaf de start participatie- en eigendomsafspraken gevraagd en getoetst aan de verordening. Bijlagen 1. Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek Noordoostpolder Het college van burgemeester en wethouders, PEE de burgemeester,

teld a

/

{

Portefeuillehouder Steller

.

Per

/

: dhr. R. van Amersfoort : C. Haasdijk; c.haasdijk@noordoostpolder.nl

¢

No. 25.0002257-3

oe

é

gemeente

NOORDOOSTPOLDER RAAD

De raad van de gemeente Noordoostpolder, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 december 2025, no. 25.0002259; gelet op artikel 149 Gemeentewet juncto artikel 6.12 lid 3 Energiewet;

BESLUIT: -

|

De Verordening lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek vast te stellen, met inachtneming van de volgende wijzigingen: a. De in het document gebruikte term ‘lokaal eigendom’ overal te vervangen door ‘lokaal medeeigendom’ b. Overal in het document de toevoeging wordt gedaan dat voor de categorie art 2 derde lid, opgesteld vermogen van 5 MW of meer er een percentage van 80% lokaal mede-eigendom wordt gesteld als inspanningsverplichting…

Il Aan artikel 2 wordt een derde lid toegevoegd: 1. c. Een grootschalig windpark. Onder een grootschalig project met grote impact wordt verstaan: een installatie of samenstel van installaties voor windenergie met gecombineerd vermogen van 5 MW of meer. Ill Aan artikel 3 wordt een derde lid toegevoegd: 3. Bij projecten als bedoeld in artikel 2, derde lid, wordt de inspanningsverplichting primair ingevuld via een collectief lokaal eigendomsmodel, zoals bijvoorbeeld via een energiecoöperatie of een daarmee vergelijkbare democratisch georganiseerde rechtsvorm. Onder het voldoen aan de inspanningsverplichting wordt mede verstaan dat de initiatiefnemer: a. lokaal eigendom aanbiedt met een zeggenschaps- en winstdelingsstructuur die evenredig is aan het aangeboden eigendomspercentage; b. eventuele ontwikkelrisico’s en ontwikkelkosten voorafgaand aan deelname van lokale partijen transparant en marktconform heeft verrekend; c. het aanbod tot lokaal eigendom zodanig vormgeeft dat lokale partijen een redelijke en uitvoerbare kans hebben om daadwerkelijk deel te nemen, waarbij deelname met een minimale inleg van € 1.000 mogelijk is. IV Aan artikel 3, tweede lid, wordt een vijfde sub toegevoegd: e. er geen aantoonbare poging is gedaan om een lokaal energiecollectief of een energiecoöperatie in staat te stellen om als mede-ontwikkelaar of mede-eigenaar te participeren.

V Aan artikel 4, eerste lid, wordt een vierde sub toegevoegd: d. op welke wijze deelname aan lokaal eigendom is opengesteld voor inwoners en organisaties uit de gehele gemeente Noordoostpolder, in het bijzonder bij projecten als bedoeld in artikel 2, derde lid. VI Aan artikel 5, eerste lid, wordt een vierde sub toegevoegd: d. indien van toepassing: een beschrijving van de wijze waarop een lokaal energiecollectief of energiecoöperatie is betrokken bij de planvorming, inclusief instapmoment, rol en zeggenschap. Vil Aan artikel 5, tweede lid, wordt een zevende sub toegevoegd: g. indien gebruik wordt gemaakt van een coöperatief model: de statuten of samenwerkingsovereenkomst waaruit de democratische zeggenschap en toetredingsmogelijkheden blijken.

No. 25.0002257-4 VIII Aan de algemene toelichting (bijlage 1) wordt de volgende tekst toegevoegd: Bij grootschalige windparken met meerdere turbines acht de gemeente Noordoostpolder een coöperatief ontwikkelmodel het meest passend, omdat dit brede deelname, democratische zeggenschap en betrokkenheid vanuit de gehele gemeente mogelijk maakt.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16 februari 2026. De griffier,

No. 25.0002257-4 VIII Aan de algemene toelichting (bijlage 1) wordt de volgende tekst toegevoegd: Bij grootschalige windparken met meerdere turbines acht de gemeente Noordoostpolder een coöperatief ontwikkelmodel het meest passend, omdat dit brede deelname, democratische zeggenschap en betrokkenheid vanuit de gehele gemeente mogelijk maakt.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16 februari 2026. De griffier,