8.1 Ruimtelijke onderbouwing.pdf
Tekst van het document
Ruimtelijke onderbouwing CO2-afvang
Opdrachtgever:
Hoogweg Paprikakwekerijen B.V. Nieuwlandseweg 10 8315 NA Luttelgeest
Adviesbureau:
AAB Nederland Honderdland 1040 2676 LV MAASDIJK +31 174 63 76 37 info@aabnl.nl www.aabnl.nl
Behandeld door:
ir. E.A.J.M. Coolen (Egon) e.coolen@aabnl.nl
Plaats en datum:
Maasdijk, 8 december 2025
Projectcode:
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D
Inhoudsopgave 1.
Inleiding.............................................................................................................................. 1 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5.
2.
Ligging........................................................................................................................ 1 Aanleiding .................................................................................................................. 2 Samenhang andere projecten .................................................................................... 3 Samenhang overige vergunningen ............................................................................. 4 Opzet ruimtelijke onderbouwing ................................................................................. 4
Planbeschrijving ................................................................................................................ 5 2.1. Huidige situatie ........................................................................................................... 5 2.2. Nieuwe situatie ........................................................................................................... 6 Bouwplan .......................................................................................................... 6 Afwijkingen ten opzichte van geldende planologisch regime ............................. 7
3. 4.
Landschappelijke inpassing ............................................................................................. 9 Beleidskader .................................................................................................................... 11 4.1. Rijk ........................................................................................................................... 11 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ............................................................ 11 Beleidsvisie 'Kiezen voor karakter, Visie erfgoed en ruimte' ............................ 11 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening................................................... 12 Ladder duurzame verstedelijking ..................................................................... 12 Conclusie ........................................................................................................ 12 4.2. Provincie .................................................................................................................. 13 Omgevingsprogramma Flevoland .................................................................... 13 Programma Landschap van de Toekomst ....................................................... 14 Omgevingsvisie FlevolandStraks .....................................................................
15 Conclusie ........................................................................................................ 16 4.3. Gemeentelijk beleid .................................................................................................. 16 Structuurvisie Noordoostpolder 2025............................................................... 16 Omgevingsvisie Noordoostpolder .................................................................... 16 Geldend bestemmingsplan .............................................................................. 17 4.4. Beleidsregel uiterlijk bouwwerken ............................................................................. 18 4.5. Conclusie ................................................................................................................. 19
5.
Omgevingsaspecten........................................................................................................ 20 5.1. Cultuurhistorie .......................................................................................................... 20 Regelgeving .................................................................................................... 20 Invloed plan op cultuurhistorische aspecten .................................................... 21 Conclusie ........................................................................................................ 21 5.2. Archeologie .............................................................................................................. 21 Wet- en regelgeving ........................................................................................ 21 Conclusie ........................................................................................................ 23
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
5.3. Bodem ...................................................................................................................... 23 Wet en Regelgeving ........................................................................................ 23 Onderzoek....................................................................................................... 23 Conclusie ........................................................................................................ 23 5.4. Water........................................................................................................................ 24 Watertoets ....................................................................................................... 24 Wet- en regelgeving en beleid voor water........................................................ 24 Voldoende water - wateroverlast ..................................................................... 25 Schoon water .................................................................................................. 26 Conclusie ........................................................................................................ 27 5.5. Ecologie ...................................................................................................................
27 Wet- en Regelgeving ....................................................................................... 27 Onderzoek....................................................................................................... 27 Conclusie ........................................................................................................ 29 5.6. Geluid ....................................................................................................................... 29 Wet- en regelgeving ........................................................................................ 29 Onderzoek....................................................................................................... 29 Conclusie ........................................................................................................ 30 5.7. Luchtkwaliteit ............................................................................................................ 30 Wet- en regelgeving ........................................................................................ 30 Onderzoek Atlas leefomgeving ........................................................................ 31 Onderzoek luchtkwaliteit ..................................................................................
32 Conclusie ........................................................................................................ 34 5.8. Externe Veiligheid .................................................................................................... 34 Wet- en regelgeving ........................................................................................ 34 Onderzoek....................................................................................................... 34 Conclusie ........................................................................................................ 38 5.9. Milieuzonering .......................................................................................................... 38 Wet- en regelgeving ........................................................................................ 38 Onderzoek....................................................................................................... 39 Conclusie ........................................................................................................ 41 5.10. Lichthinder ................................................................................................................ 41 Wet- en regelgeving ...................................................................................
41 Onderzoek ................................................................................................. 41 Conclusie ................................................................................................... 41 5.11. Mer-beoordeling ....................................................................................................... 41 Wet- en regelgeving ................................................................................... 41 Onderzoek ................................................................................................. 42 Conclusie ................................................................................................... 42 5.12. Verkeer en parkeren ................................................................................................. 42 217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
Verkeer ...................................................................................................... 42 Parkeren .................................................................................................... 42 Conclusie ................................................................................................... 42 6.
Maatschappelijke- en economische uitvoerbaarheid.................................................... 43 6.1. Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................ 43 6.2. Economische uitvoerbaarheid .................................................................................. 43
Bijlagen: 1. Impressie CO2-afvanggebouw, AAB, augustus 2025 2. Verkennend milieukundig bodemonderzoek percelen 2682/2684, Van der Helm Milieubeheer B.V., 28 maart 2018 3. Watervergunning (ZZL/PPAWP-W/2019/580817), Waterschap Zuiderzeeland, 1 augustus 2019 4a. Oriënterend onderzoek naar beschermde flora en fauna (BE/2018/255/R), Blom Ecologie, 24 mei 2018 4b. Notitie inspectie rugstreeppad Baarlosedwarsweg en Nieuwlandseweg te Luttelgeest (BE/2017/329/n), Blom Ecologie, 14 augustus 2018 5. Akoestisch rapport (8316KZC5.007), Ardea, 19 november 2025 6. Onderzoek luchtkwaliteit Paprikakwekerij Hoogweg Luttelgeest (NL24-648800269-108189), Sweco, 25 oktober 2024. 7. Voortoets OW SSD, AAB, 15 oktober 2025 8. Mer-aanmeldnotitie, oktober 2025
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
1.
Inleiding
1.1.
Ligging
Het plangebied ligt aan de Nieuwlandseweg 2 te Marknesse. Het bouwwerk voor de CO2afvanginstallatie wordt gebouwd tegen het bestaande ketelhuis waarin twee biomassaketels staan. Kadastraal staat het plangebied bekend als gemeente Noordoostpolder, sectie B, nummer 2684. Figuur 1-1 en figuur 1-2 geven de beoogde locatie weer.
Figuur 1-1. Luchtfoto omgeving plangebied (bron: omgevingswet.overheid.nl).
Figuur 1-2. Luchtfoto plangebied. In het rood staan de beoogde bouwwerken (bron: omgevingswet.overheid.nl).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
1
1.2.
Aanleiding
Hoogweg Paprikakwekerijen B.V. (in het vervolg Hoogweg genoemd) heeft een modern glastuinbouwbedrijf opgericht voor de teelt van paprika’s. Daarnaast bezit Hoogweg twee ketelinstallaties voor de verbranding van biomassa. In de kassen wordt extra CO2 toegediend om de groei van de planten te stimuleren. Zo is het gebruikelijk in de glastuinbouwsector in Nederland dat de rookgassen van een aardgasgestookte ketel of WKK in de kas worden gebracht om het CO2-gehalte in de kas te verhogen. Hoogweg gebruikt op de locatie aan de Nieuwlandseweg 2 te Marknesse echter ketels die biomassa gebruiken als brandstof. De rookgassen van deze installaties bevatten naast CO2 ook stoffen die nadelig zijn voor het gewas. Daardoor kan deze CO2 nu niet in de kas gebruikt worden om de groei van planten te stimuleren. Er bestaat een techniek om de CO2 uit de rookgassen van een biomassaketel te halen, zodat deze CO2 beschikbaar is voor het gewas. Voor één van de biomassaketels wil Hoogweg een CO2afvanginstallatie plaatsen. Deze installatie komt in de uitbreiding van het ketelhuis (zie figuur 1-2, uitbreiding van het gebouw). Na het toepassen van deze activiteit blijft het bedrijf onder de werking van het Activiteitenbesluit. Met de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 valt Hoogweg onder de milieubelastende activiteit Glastuinbouw.
Er vinden geen wijzigingen plaats in de bedrijfsvoering van Hoogweg, waardoor het bedrijf ongewijzigd onder de werking van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal) valt. Ten aanzien van de plaatsing van de CO2-afvanginstallatie verandert er niets aan de biomassaketels en het bouwwerk waarin deze geplaatst zijn. De verbrandingscapaciteit blijft ongewijzigd. Er wordt een waterzijdige aanpassing gedaan om warmte die vrijkomt uit het proces om CO2 af te vangen weer nuttig te gebruiken. En er wordt een koppeling gemaakt met het rookgaskanaal zodat de rookgassen uit de biomassaketel naar de CO2-afvanginstallatie worden geleid en, nadat de CO2 eruit is gehaald, weer naar het rookgaskanaal kan worden teruggeleid. Uitgangspunt is dat de CO2afvanginstallatie geen invloed heeft op de emissies van vervuilende stoffen. Er wordt niet meer biomassa verbrand, maar er wordt CO2 uit de rookgassen gehaald om als groeistof in de kas te gebruiken. Hierdoor hoeft minder CO2 met de WKK te worden geproduceerd, wat tot vermindering van gebruik van fossiele brandstoffen leidt. Het bouwplan wijkt af van het vigerende bestemmingsplan 'Glastuinbouw Luttelgeest/Marknesse'. Het bestemmingsplan 'Glastuinbouw Luttelgeest/Marknesse' geeft een zogenaamde ‘binnenplanse vrijstellingsmogelijkheid’ als maten e.d. met minder dan 10% afwijken dan de voorgeschreven maten.
Er vallen echter een aantal onderdelen van de ontwikkeling buiten deze 10% afwijking. Onderstaande onderdelen zijn in strijd met het vigerende bestemmingsplan: - De oppervlakte van energie-installaties en overige bedrijfsgebouwen (artikel 3.2.4 onder d). - De oppervlakte van energie-installaties (artikel 3.2.4 onder d). - Goothoogte van de bedrijfsruimte (artikel 3.2.4 onder d). - Goothoogte en nokhoogte van het gebouw (artikel 3.2.4 onder d). - De hoogte van de tanks (artikel 3.2.4 onder f).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
2
Deze afwijkingen zullen in paragraaf 2.2.2 worden uitgewerkt. Om de gevraagde nieuwbouw mogelijk te maken, dient een uitgebreide voorbereidingsprocedure ex artikel 2.12, lid 1, onder a 3º, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) te worden doorlopen. Daarbij kan de gevraagde omgevingsvergunning worden verleend, indien het plan eerst ter inzage heeft gelegen om zienswijzen in te kunnen dienen. De aanvraag wordt voorzien van een ruimtelijke onderbouwing, waaruit blijkt dat tegen de aanvraag vanuit ruimtelijke en planologische aspecten geen bezwaren zijn en dat de aanvraag voldoet aan het vereiste van een goede ruimtelijke ordening. De aanvraag voor een omgevingsvergunning is ingediend op 4 oktober 2021, dus voordat de Omgevingswet van kracht werd. Om die reden wordt er getoetst aan de regelgeving van de Wabo. Hoogweg wil de ruimtelijke procedure doorlopen om het beoogde bouwwerk te kunnen realiseren. Daarbij verwijst Hoogweg naar bestemmingsplan ‘Glastuinbouw Luttelgeest / Marknesse, fase 3’ (NL.IMRO.0171.BP00679-VS01), waarin is opgenomen dat voor bedrijfsgebouwen ten behoeve van een glastuinbouwbedrijf de bouwhoogte ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke bouwaanduiding – 3’ (midden tussen de kassen) niet meer mag bedragen dan 25 meter.
Ook mag in dat bestemmingsplan de gezamenlijke oppervlakte van bedrijfsgebouwen niet meer bedragen dan 12,5% van de oppervlakte aan kassen bij het betreffende bedrijf. Het voorliggende document omvat de ruimtelijke onderbouwing die samen met de aanvraag omgevingsvergunning en bijbehorende relevante stukken ter inzage wordt gelegd.
1.3.
Samenhang andere projecten
Om uiteindelijk de CO2 uit de rookgassen van de biomassaketel in de kas te kunnen doseren zijn er een aantal stappen die moeten worden doorlopen. De totale installatie die hiervoor nodig is bestaat uit (zie ook paragraaf 4.3.2 en 5.8.2): -
CO2-afvanginstallatie Compressor CO2-opslagtanks
Deze ruimtelijke onderbouwing heeft betrekking op de aanvraag omgevingsvergunning (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, Wabo) voor het CO2-afvanggebouw met CO2-afvanginstallatie. De CO2 die vrijkomt wordt met een compressor vloeibaar gemaakt. Dit wordt gedaan in een nieuw te bouwen compressorgebouw. Voor dit compressorgebouw is separaat een omgevingsvergunning ruimtelijk (Omgevingswet) aangevraagd (zaaknr. Z2025-00001501) en op 25 juni 2025 verleend. Voor het compressorgebouw is geen sprake van een aanvullende milieubelastende activiteit. Nadat de gasvormige CO2 is gecomprimeerd tot vloeibare CO2 zal dit worden opgeslagen in reeds aanwezige CO2-tanks. Om in de toekomst meer CO2 in tanks te kunnen opslaan heeft Hoogweg een
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
3
separaat project gestart om het aantal CO2-tanks uit te breiden. Voor het plaatsen van 2 CO2opslagtanks is op 19 september 2025 de omgevingsvergunning ruimtelijk aangevraagd en is op 14 oktober 2025 de betreffende vergunning verleend (Z2025-00002661). Vervolgens gaat de CO2 naar de kas, zodat hiermee de groei van de planten kan worden gestimuleerd. Samengevat vormen het CO2-afvanggebouw, het compressorgebouw (beide met alle bijbehorende installaties) en de CO2-opslagtanks het systeem om CO2 uit rookgassen uit de biomassaketel af te vangen en op te slaan, zodat dit uiteindelijk als groeistof voor de planten in de kas gebruikt kan worden.
1.4.
Samenhang overige vergunningen
Voor de bedrijfslocatie waarvoor een vergunning wordt aangevraagd voor het realiseren van een gebouw met installatie voor CO2-afvang zijn eerder al omgevingsvergunningen verleend. De voor dit project relevante omgevingsvergunningen zijn:
-
Omschrijving Ketelhuis en voorraadruimte biomassa Kas en bedrijfsgebouwen CO2-tanks Assilo Milieu (Bal) stookinstallatie biomassa Compressorgebouw CO2-tanks
Kenmerk HZ_WABO 2018-1062 HZ_WABO 2018-2215 HZ_WABO 2020-0792 HZ_WABO 2020-1389 Z2024-014526 Z2025-00001501 Z2025-00002661
Datum 17 juli 2018 19 december 2019 9 juni 2020 17 september 2020 4 december 2024 25 juni 2025 14 oktober 2025
De omgevingsvergunning voor het ketelhuis en voorraadruimte biomassa is afgegeven op basis van een binnenplanse afwijking. De omgevingsvergunning voor kas en bedrijfsgebouwen is afgegeven op basis van een buitenplanse afwijking. De realisatie van het CO2-afvanggebouw met bijbehorende installatie is een uitbreiding bij het ketelhuis en heeft geen invloed op de eerder verleende vergunningen. De geplande uitbreiding wijkt af van het vigerende bestemmingsplan (zie paragraaf 2.2.2). Zoals al in paragraaf 1.2 is geschreven verandert er niets ten aanzien van de emissies van het bedrijf, vinden er geen wijzigingen plaats in de bedrijfsvoering en blijft het aantal verkeersbewegingen ongewijzigd.
1.5.
Opzet ruimtelijke onderbouwing
In de ruimtelijke onderbouwing wordt in hoofdstuk 2 de bestaande situatie en de toekomstige situatie beschreven. Een toelichting op de landschappelijke inpassing wordt gegeven in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 omvat het beleid van hogere overheden en van de gemeente Noordoostpolder dat relevant is voor het plangebied. In hoofdstuk 5 wordt de haalbaarheid van het plan behandeld aan de hand van onderzoeken op onder andere het gebied van archeologie, water en milieu. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 inzicht gegeven in de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
4
2.
Planbeschrijving
2.1.
Huidige situatie
Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Noordoostpolder in het glastuinbouwgebied Luttelgeest / Marknesse, aan de Nieuwlandseweg.
Het glastuinbouwbedrijf aan de Nieuwlandseweg 2 is in delen gebouwd. Het laatste deel is in 2021 gerealiseerd (figuur 2-1).
Figuur 2-1.Luchtfoto met fase 2 deelgebieden 1 en 2 (bron: omgevingswet.overheid.nl).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
5
Figuur 2-2. Zicht op het plangebied vanaf de Oosterringweg (voorjaar 2021, kas nog in aanbouw) (bron: Cyclomedia).
2.2.
Nieuwe situatie Bouwplan
Het bouwplan bevat een gebouw van ca. 150 m² waarin de installatie komt te staan om CO2 af te vangen (zie figuur 1-1, figuur 1-2 en figuur 2-3). De hoogte van het gebouw is 20,4 meter (zie hoofdstuk 3).
Figuur 2-3. Locatie en afmetingen CO2-afvanggebouw.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
6
De CO2-afvanginstallatie bestaat uit - een absorber, waarmee de CO2 met behulp van een hulpvloeistof (Hortisol) uit de rookgassen wordt gehaald (grote CO2-tank in figuur 2-4); - een desorber waarin de CO2 gescheiden wordt van de hulpvloeistof (kleine CO2-tank in figuur 2-4); - 3 warmtewisselaars; - pompenset.
Figuur 2-4. Plattegrond CO2-afvanggebouw (bron: Verbeek Projects).
Deze ruimtelijke onderbouwing maakt onderdeel uit van de omgevingsvergunning HZ_WABO-20211849.
Afwijkingen ten opzichte van geldende planologisch regime De bestaande bedrijfsruimten met ketelhuis zijn 18.710 m². Hier komt ca. 150 m² bij. In totaal is 491.500 m² kas gerealiseerd. Dit betekent dat de oppervlakte van de bedrijfsgebouwen 3,8% is van het kasareaal. Dit is meer dan de voorgeschreven 3% van het kassenareaal.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
7
Het bestaande ketelhuis (biomassa-installatie) is 4.050 m². Er is nog een ruimte benoemd als ketelhuis. Deze is 1.920 m² groot en hierin staan energie-installaties. De ruimte die gebouwd wordt is ca. 150 m². Daarmee worden de gebouwen voor energie-installaties 6.120 m² groot. Dit is meer dan de voorgeschreven 1.000 m² voor energie-installaties, ook met de afwijkingsbevoegdheid van 10%. Goothoogte en bouwhoogte van de uitbreiding van het ketelhuis bedragen 20,4 meter (het is een plat dak). Dit is meer dan de voorgeschreven goothoogte van 9 meter en de bouwhoogte van 11 meter, ook met de afwijkingsbevoegdheid van 10%. De hoogte van de absorber en desorber in het gebouw bedragen resp. 15,5 en 18,3 meter.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
8
3.
Landschappelijke inpassing
De uitbreiding voor de CO2-afvanginstallatie vindt plaats achter het bestaande ketelhuis (figuur 1-2, figuur 2-1 en figuur 3-1). Dit nieuwe gebouw is circa 2 meter hoger dan het bestaande ketelhuis. Figuur 3-3 geeft het vooraanzicht weer van het CO2-afvanggebouw.
Figuur 3-1. Impressie inpassing CO2-afvanggebouw (bron: AAB).
Figuur 3-2. Impressie inpassing CO2-afvanggebouw (bron: AAB).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
9
Figuur 3-3. Vooraanzicht CO2-afvanggebouw (bron: Verbeek Projects).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
10
4.
Beleidskader
4.1.
Rijk Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
Op 13 maart 2012 is de ‘Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte’ (SVIR) vastgesteld. In de SVIR is de visie van de rijksoverheid op de ruimtelijke en mobiliteitsopgaven voor Nederland richting 2040 aangegeven. Dit betreft een nieuw, integraal kader dat de basis vormt voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. In de SVIR is gekozen voor een meer selectieve inzet van het rijksbeleid dan voorheen. Voor de periode tot 2028 zijn de ambities van het Rijk in drie rijksdoelen uitgewerkt: - verbetering concurrentiekracht; - verbetering bereikbaarheid; - verbetering leefomgeving, milieu en water. Met bovengenoemde rijksdoelen zijn 13 nationale belangen aan de orde die in de SVIR verder gebiedsgericht zijn uitgewerkt in concrete opgaven voor de diverse onderscheiden regio’s. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden meer beleidsvrijheid op het terrein van de ruimtelijke ordening gekregen; het kabinet is van mening dat provincies en gemeenten beter op de hoogte zijn van de actuele situatie in de regio en de vraag van bewoners, bedrijven en organisaties en daardoor beter kunnen afwegen welke (ruimtelijke) ingrepen in een gebied nodig zijn.
Beleidsvisie 'Kiezen voor karakter, Visie erfgoed en ruimte' De Rijksoverheid geeft met Kiezen voor Karakter invulling aan een goede omgang met het onroerend cultureel erfgoed. De visie is een aanvulling op de Structuurvisie infrastructuur en ruimte. Met de visie gaat het Rijk: - het cultuurhistorische karakter van Nederland op gebiedsniveau behouden en versterken; - de zorg voor het cultureel erfgoed verbinden met andere ruimtelijke vraagstukken op het gebied van economie, veiligheid en duurzaamheid. Wederopbouwgebieden Op basis van onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn 30 gebieden geselecteerd uit de periode 1940-1965 die van nationaal cultuurhistorisch belang zijn. De gebieden zijn beoordeeld op o.a. de kwaliteit van het oorspronkelijke plan c.q. ontwerp, de toenmalige ontwerpprincipes, de huidige stedenbouwkundige gaafheid en zeldzaamheid, de voorbeeldfunctie van ontwerp en uitvoering, het (inter)nationale belang en hun huidige cultuurhistorische waarde. Per gebied zijn een aantal fysieke kwaliteiten genoemd die in de kern beschrijven van de kenmerken die het gebied van nationale betekenis maken. Deze beschrijvingen zijn indicatief en zijn in overleg met de betrokken gemeenten nader geduid en uitgewerkt.
Voor de Noordoostpolder zijn de onderstaande kwaliteiten benoemd: - grootschalige droogmakerij met verspreide, rationeel geordende agrarische bebouwing en erven; - ring van dorpen rond de hoofdkern Emmeloord; - functioneel patroon van wegen en waterwegen met bijbehorende beplantingsprofielen.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
11
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) heeft als doel om de ruimtelijke belangen van het rijk vast te leggen. Deze belangen moeten juridisch doorwerken in de ruimtelijke onderbouwing. Het besluit is op 22 augustus 2011 in werking getreden. Het Barro heeft directe gevolgen voor de ruimtelijke besluitvorming van andere overheden. Het omvat alle ruimtelijke rijksbelangen uit eerder uitgebrachte planologische kernbeslissingen (PKB's) die juridisch moeten doorwerken in bestemmingsplannen. De eerder uitgebrachte PKB's hebben onder de nieuwe Wro de status van structuurvisie gekregen en zijn daarmee niet langer bindend voor andere partijen. Het Barro bevat daarom, passend binnen het nieuwe stelsel van de Wro, een zo beleidsneutraal mogelijke vertaling van deze bestaande ruimtelijke kaders uit de PKB's Nota Ruimte, Derde Nota Waddenzee, Structuurschema Militaire Terreinen en Project Mainportontwikkeling Rotterdam. Het gaat om de kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de rijksbufferzones, de nationale landschappen, de ecologische hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee.
Aan de hand van het Barro maakt het rijk duidelijk aan welke regels provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen moeten voldoen en wat de ruimte is waarbinnen provincies en gemeenten hun eigen ruimtelijke belangen vorm kunnen geven.
Ladder duurzame verstedelijking Nationaal belang 13, zoals geformuleerd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, vraagt om een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dit moet met behulp van de Ladder duurzame verstedelijking worden onderbouwd. De Ladder voor duurzame verstedelijking (Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik. Het bevoegd gezag moet voldoen aan een motiveringsvereiste als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. Doorwerking plangebied Het plangebied is gelegen in het bestemmingsplan 'Glastuinbouw Luttelgeest/Marknesse' (paragraaf 4.3.3) van de gemeente Noordoostpolder vastgesteld op 12 februari 2010. Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch’. De bouwwerken vallen binnen de contouren waarbinnen gebouwd mag worden. Er is dus geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling conform de Laddertoets. Het bestemmingsplan 'Glastuinbouw Luttelgeest/Marknesse' (paragraaf 4.3.3) maakt kassen met bijbehorende bebouwing mogelijk. Moderne glastuinbouw wordt hier geconcentreerd. In het SVIR wordt specifiek de tuinbouw als één van de belangrijke innovatieve en economische sectoren genoemd.
Het glastuinbouwbedrijf van Hoogweg behoort tot deze groep bedrijven die voor Nederland van belang zijn. De ontwikkeling past binnen de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 aangezien het hier een innovatieve toepassing betreft voor een modern glastuinbouwbedrijf.
Conclusie De uitbreiding van het ketelhuis van het glastuinbouwbedrijf past binnen de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte’ (SVIR). De verbetering voor leefomgeving, milieu en water is van toepassing. De vrijkomende CO2 van de biomassa-installaties kan met dit initiatief immers nuttig worden toegepast. In het SVIR wordt specifiek de tuinbouw als één van de belangrijke innovatieve
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
12
en economische sectoren genoemd. Het glastuinbouwbedrijf van Hoogweg behoort dus tot deze groep bedrijven die voor Nederland van belang zijn. Het realiseren van de CO2-afvanginstallatie valt niet onder het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)’. De ontwikkeling heeft geen negatieve gevolgen voor de ruimtelijke ordening.
4.2.
Provincie Omgevingsprogramma Flevoland
Het omgevingsprogramma Flevoland is op 1 augustus 2019 in werking getreden. Met vaststelling van dit Omgevingsprogramma is een groot aantal beleidsnota’s komen te vervallen; één daarvan is het Omgevingsplan Flevoland 2006. Het belangrijkste doel van de provincie is een goede woon-, werk- en leefomgeving in heel Flevoland. De provincie wil de vitaliteit van het landelijk gebied vergroten en de gebruiksmogelijkheden ervan meer afstemmen op de maatschappelijke behoeften. Het landelijk gebied moet vitaal blijven. Ook in Flevoland is sprake van verdergaande schaalvergroting en herstructurering van de landbouw. De provincie wil agrarische bedrijvigheid die zich in de eerste plaats richt op duurzame productie en verwerking van landbouwproducten optimale ontwikkelingskansen geven. Bovendien wil de provincie ruimte bieden aan nieuwe functies in het landelijk gebied om het economisch draagvlak te verbreden en deze te verweven met de bestaande landbouwfunctie.
Figuur 4-1. Uitsnede kaart Glastuinbouw, Omgevingsprogramma Flevoland (bron: Provincie Flevoland).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
13
De provincie handhaaft de concentratie van glastuinbouw in de gebieden bij Almere, Luttelgeest en Ens (figuur 4-1). In deze glastuinbouwgebieden kunnen bijbehorende activiteiten als verwerking, verpakking en logistiek gevestigd worden. Uitbreidingsmogelijkheden zijn er alleen bij Luttelgeest/Marknesse en Ens. Hier is ook herstructurering en revitalisering nodig om de concurrentiepositie voor de toekomst veilig te stellen. De bestaande infrastructuur, wateropvang, energiebehoefte, energiebesparings-methoden en afvalwaterverwerking moeten daarbij duurzaam en toekomstgericht worden ingericht. Ook de landschappelijke inpassing is een aandachtspunt, in het bijzonder voor wat betreft lichthinder. De provincie ondersteunt het revitaliseringsproces.
Programma Landschap van de Toekomst Provincie Flevoland Het Programma Landschap van de Toekomst benoemt de kernkwaliteiten van het Flevolandse landschap. Deze kwaliteiten vormen de basis voor vernieuwing en verrijking van het landschap van de toekomst. Belangrijk doel hierin is het nastreven van hoge ruimtelijke kwaliteit. Het programma bestaat uit 4 overwegingen: 1. Waterbouwkundig bouwwerk als polder-DNA 2. Panorama’s langs lange lijnen 3. Drie onderscheidende polderconcepten 4. Hybride gebieden – aandacht voor landschapsinnovatie Deze overwegingen worden uitgewerkt in 5 thema’s: 1. het gezicht van Flevoland in het blauwe hart van Nederland 2. veranderende condities in het landelijk gebied 3. nieuwe stad-land relaties 4. regionaal perspectief voor energielandschappen 5. rijke en robuuste groenstructuren Per polder wordt dit specifieker uitgewerkt. Voor de locatie van Hoogweg betreft dit de Noordoostpolder. Noordoostpolder In het Programma van de toekomst is een paragraaf uitgewerkt voor de Noordoostpolder. Het karakteristieke concentrische model van de Noordoostpolder is bepalend voor de ruimtelijke beleving en ordening van de polder.
De visie op het landschap van de Noordoostpolder bestaat uit de volgende overwegingen over de ruimtelijke kwaliteit: - Versterk de dorpenring en het assenkruis als dragende en herkenbare ruimtelijke structuur - Behoud het kenmerkende Mondriaanlandschap met in verschillende deelgebieden een verschillende mate van openheid. - Per woonkern aandacht voor de kenmerkende dorpsbossen. - Inzetten op herstel van de kenmerkend beplanting op agrarische erven - Behoud en herstel van het netwerk van beplanting langs wegen. - Toegankelijker en leefbaarder maken van de dijk aan de oostzijde van de polder. - Behoud van de unieke kwaliteiten van UNESCO Werelderfgoed Schokland. - Hernieuwde relatie zoeken tussen bodemgesteldheid en landgebruik, in overeenstemming met het oorspronkelijke ontwerp van de polder.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
14
-
Inzetten op behoud, een sterke samenhang, robuustheid en soortenrijkheid bij de boscomplexen aan de oostrand. Werken aan toekomstbestendige energielandschappen met een hoge ruimtelijke kwaliteit. Bij een ontwikkeling moet gekozen worden voor een geschikt inrichtingsprincipe met een passende schaal voor het landschap.
Omgevingsvisie FlevolandStraks De Omgevingsvisie FlevolandStraks (vastgesteld 11 oktober 2017, 13 juli 2022 geactualiseerd) geeft de visie van de provincie Flevoland over een periode tot 2030. De visie bevat de kansen, opgaven en ambities van de provincie. Over de Noordoostpolder wordt vermeld dat de autonome kracht van het gebied de toplandbouw is. De variatie in de toplandbouw neemt toe in de provincie: van verwerking, energie, technologie tot stadslandbouw. De beste garantie om blijvend een speler van wereldformaat te zijn, is een agrosector met diversiteit en het vermogen om zich voortdurend te verbeteren. De provincie zorgt met de agrosector en andere overheden voor optimale condities voor de sector. Tevens worden vooruitstrevende ondernemers ondersteund. In de visie zijn 3 kernopgaven vastgesteld: 1. Het verhaal van Flevoland (fysieke omgeving) De karakteristieken van het erfgoed van Flevoland moet in landschap en aanbod van voorzieningen terugkomen. 2. Krachtige samenleving (sociaaleconomische omgeving) Flevoland moet gezond, veerkrachtig en leefbaar blijven met toekomstbestendige zorg en ondernemerschap. 3. Ruimte voor initiatief (bestuurlijke omgeving) Overheden geven ruimte aan nieuwe initiatieven.
Naast de kernopgaven heeft de provincie vier strategische opgaven vastgesteld om voor te bereiden op vraagstukken met grote impact op de manier van wonen, werken en leven in de toekomst. De vier strategische opgaven zijn: 1. Duurzame energie 2. Regionale kracht 3. Circulaire economie 4. Landbouw: Meerdere Smaken Het initiatief van Hoogweg sluit aan op meerdere categorieën: Het verhaal van Flevoland Het bedrijf van Hoogweg heeft mede dankzij de inzet van vele mensen uit Flevoland kunnen groeien tot wat het nu is. Het bedrijf is uitgegroeid tot een zeer voorname speler binnen de Nederlandse glastuinbouw. Het bedrijf heeft invulling gegeven aan de ambitie van de gemeente en de provincie om de glastuinbouw in de Noordoostpolder op de kaart te zetten. Het bedrijf geeft invulling aan de voorziene glastuinbouwontwikkeling in Luttelgeest/Marknesse. Hiermee is invulling gegeven aan het oorspronkelijke overheidsideaal met betrekking tot het 20e-eeuwse wederopbouwlandschap.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
15
Duurzame energie Hoogweg heeft inmiddels succesvol naar aardwarmte geboord zodat het bedrijf gebruik kan maken van aardwarmte. Daarnaast is ook geïnvesteerd in ketelinstallaties die biomassa kunnen verbranden. Deze biomassa betreft alleen Better Biomass, NTA 8080 gecertificeerde biomassa, wat voldoet aan de gevestigde internationale duurzaamheidscriteria. De installatie is uitgerust met de modernste technieken om emissies die vrijkomen bij de toepassing van deze duurzame warmtebron tot een minimum te beperken. Met het voorgenomen initiatief om CO2 af te vangen kan de vrijkomende CO2 nuttig worden gebruikt. Circulaire economie Het gebruik van CO2 die anders via de schoorsteen verdwijnt is een innovatie die is gebaseerd op de circulaire economie.
Conclusie De ontwikkeling van het realiseren van de CO2-afvanginstallatie past binnen het Omgevingsprogramma Flevoland en Omgevingsvisie FlevolandStraks aangezien de landelijke vitaliteit niet afneemt en het een bijdrage levert aan de circulaire economie.
4.3.
Gemeentelijk beleid Structuurvisie Noordoostpolder 2025
Op 9 december 2013 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 vastgesteld. De structuurvisie geeft een beschrijving van de karakteristieken van het landelijke gebied in de Noordoostpolder. Verder zijn er 10 thema’s uitgewerkt waarin de ambities en kansen voor ontwikkelingen worden beschreven op het gebied van: landschap, cultuurhistorie, natuur, water, landbouw, werken, bevolking en wonen, voorzieningen en leefbaarheid, recreatie en toerisme, infrastructuur en verkeer en duurzame energie. De ‘Structuurvisie Noordoostpolder 2025’ is vooral gericht op behoud en verbetering van de bestaande ruimtelijke, economische en sociale kwaliteiten en daarmee op het versterken van het landschap en de leefbaarheid in de gemeente Noordoostpolder. Voor de locatie geldt dat deze in het ontwikkelingsgebied glastuinbouw ligt. Inmiddels is de Structuurvisie Noordoostpolder ingetrokken. In plaats daarvan is de Omgevingsvisie Noordoostpolder vastgesteld.
Omgevingsvisie Noordoostpolder Op 30 september 2024 heeft de gemeenteraad van de gemeente Noordoostpolder de Omgevingsvisie Noordoostpolder vastgesteld. Deze visie is derhalve strikt genomen niet relevant als juridisch kader. Desondanks wordt het project hieraan getoetst, zodat geïllustreerd kan worden dat het project ook aan de visie van de gemeente anno 2025 past. Deze Omgevingsvisie bevat 3 kernopgaven:
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
16
1. Groei en bloei van dorpen en wijken, met de focus op sociale kracht in de polder en het behoud daarvan; 2. Vitaal landelijk gebied, waarin behouden van de landbouw centraal staat, met ruimte voor innovatie en ondernemen; 3. Aantrekkelijke regio, met voorwaarden en voorzieningen voor een aantrekkelijke, toekomstbestendige gemeente in deze unieke regio. Ten aanzien van punt 2 biedt de gemeente Noordoostpolder ruimte voor landbouw en ondernemen, passend bij een goed en duurzaam woon- en leefklimaat, een gezond bodem- en watersysteem, een gezonde natuur, het kenmerkende landschap en een aantrekkelijk aanbod voor in de vrije tijd en toerisme. Dit houdt in dat er meer aandacht is voor natuur, klimaat, de leefomgeving en werkgelegenheid. Voor de glastuinbouw betekent dit dat deze niet meer groot kan uitbreiden, maar er kan wel gemotiveerd worden afgeweken van de omgevingsvisie (bron: Omgevingsvisie Noordoostpolder). De omgevingsvisie biedt ruimte voor duurzame energie-opwek en innovaties en toepassing van nieuwe technologieën. Met de biomassacentrales in combinatie met CO2-afvanginstallatie maakt Hoogweg gebruik van een duurzame energie-innovatie. Door achter de biomassacentrale een CO2afvanginstallatie te plaatsen wordt CO2 uit de rookgassen van de biomassacentrale afgevangen, tijdelijk opgeslagen en daarna gebruikt in de teelt van paprika’s.
Door deze innovatie verbruikt Hoogweg in de toekomst aanzienlijk minder fossiele brandstof voor het doseren van CO2 in de teelt. Ook zal de uitstoot van CO2 door Hoogweg afnemen. De totale installatie om CO2 uit de biomassacentrale uiteindelijk te kunnen gebruiken om CO2 in de kas te doseren bestaat uit: - CO2-afvanginstallatie - Compressor - CO2-opslagtanks In een gesloten systeem wordt de CO2 uit de rookgassen van de biomassacentrale gehaald. Hierna wordt deze CO2 met een compressor vloeibaar gemaakt, waarna dit in CO2-tanks wordt opgeslagen. Om dit uiteindelijk te kunnen doseren wordt de CO2 met een bestaande installatie uit de CO2-tanks gehaald, teruggebracht in gasvormige toestand, waarna het met een verdeelsysteem in de kas wordt gebracht, om daarmee de groei van de paprikaplanten te bevorderen.
Geldend bestemmingsplan Voor het plangebied is het bestemmingsplan 'Glastuinbouw Luttelgeest/Marknesse' van de gemeente Noordoostpolder, vastgesteld op 12 februari 2010, van kracht. Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch’.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
17
Figuur 4-2. Planlocatie op verbeelding van het bestemmingsplan ‘Glastuinbouw Luttelgeest / Marknesse’ (bron: Ruimtelijkeplannen.nl).
Voor het gehele gebied gold in eerste instantie het bestemmingsplan ‘Landelijk gebied 2004’ die tevens glastuinbouw in dit gebied mogelijk maakte. De voorschriften in dit bestemmingsplan sloten echter niet optimaal aan op de huidige ontwikkeling van grootschalige glastuinbouwbedrijven. De gemeenteraad Noordoostpolder heeft daarom een nieuw bestemmingsplan 'Glastuinbouw Luttelgeest/Marknesse' voor het gebied opgesteld dat beter aansluit op de ontwikkelingen van grootschalige glastuinbouwbedrijven in het plangebied. Het initiatief van Hoogweg kent een aantal strijdigheden met dit bestemmingsplan. Deze zijn opgesomd in paragraaf 1.2. Om de gevraagde nieuwbouw mogelijk te maken, dient een uitgebreide voorbereidingsprocedure ex artikel 2.12, lid 1, onder a 3º, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) te worden doorlopen i.v.m. het “handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening”. De voorliggende ruimtelijke onderbouwing dient ter motivering van de vergunningsaanvraag.
4.4.
Beleidsregel uiterlijk bouwwerken
De Beleidsregel Uiterlijk Bouwwerken van de gemeente Noordoostpolder is van kracht sinds 1 januari 2024. Met deze beleidsregel wil de gemeente Noordoostpolder meer ruimte geven aan mensen die de polder zelf willen en kunnen maken. Dit houdt in dat er een bescheidener opstelling komt rond het bewaken van het uiterlijk van bouwwerken, dat er minder regels komen en dat er minder bemoeienis is met details. Ook voor deze beleidsregel geldt dat deze niet in werking was op het moment van indienen van de aanvraag. Desondanks is een toetsing hieraan opgenomen om te illustreren dat het project ook aan deze beleidsregel voldoet. De inhoud van de beleidsregel sluit aan bij het beleid voor behoud van het erfgoed in de gemeente Noordoostpolder en dan vooral de bijzondere stedenbouwkundige aspecten. Het college heeft de bevoegdheid deze beleidsregel toe te passen. In de beleidsregel staat: - Voor welke gebieden het college de beeldkwaliteit beoordeelt. - Welke criteria het college hanteert om te beoordelen of de beeldkwaliteit wel of niet passend is.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
18
-
Hoe het college beoordeelt of een vergunningsaanvraag aan de criteria voldoet.
Niet in de hele gemeente Noordoostpolder wordt het uiterlijk van bouwwerken getoetst bij het verlenen van een omgevingsvergunning. Het spitst zich toe op specifieke gebieden en objecten. De overige gebieden zijn regelvrij, waarbij de bouwwerken wel moeten voldoen aan de redelijke eisen van welstand. Het gaat hierbij om de volgende specifieke gebieden en objecten: - Het centrum en de oude schil van Emmeloord - De dorpskernen - Het tuindersgebied nabij Kraggenburg - Bijzonder gebieden (Nagele, Schokland e.o.) - Monumenten en beeldbepalende elementen - Entreegebieden De locatie van Hoogweg valt niet onder de genoemde specifieke gebieden (figuur 4-3). Voor deze locatie geldt dat deze regelvrij is ten aanzien van het uiterlijk van het bouwwerk.
Locatie Hoogweg
Figuur 4-3. Overzichtskaart specifieke gebieden en objecten Uiterlijk Bouwwerken (bron: lokaleregelgeving.overheid.nl).
4.5.
Conclusie
Ten aanzien van het realiseren van het bouwwerk voor de CO2-afvanginstallatie kan geconcludeerd worden dat de plannen passen binnen de landelijke, provinciale en gemeentelijke visies en beleidsregels. Hierdoor kan medewerking verleend worden aan de planuitwerking.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
19
5.
Omgevingsaspecten
5.1.
Cultuurhistorie Regelgeving
Rijk De gemeente moet voor cultureel erfgoed dat voor bescherming in aanmerking komt een toereikend beschermingsregime opnemen in het omgevingsplan. In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan hiervoor instructieregels. Deze gaan over bescherming tegen: 1. ontsiering, beschadiging of sloop van beschermde monumenten of archeologische monumenten 2. verplaatsing van beschermde monumenten 3. gebruik van monumenten ter voorkoming van leegstand 4. aantasting van de omgeving van een beschermd monument 5. aantasting van karakteristieke stads- en dorpsgezichten en cultuurlandschappen 6. conserveren en in stand houden van archeologische monumenten Provincie De provincie heeft haar voorschriften voor de cultuurhistorie opgenomen in de omgevingsverordening provincie Flevoland. Daarnaast heeft de provincie het programma Landschap van de Toekomst (paragraaf 4.2.2) opgesteld. Het Programma Landschap van de Toekomst geeft richting aan alle ontwikkelingen in Flevoland en geeft richtlijnen om landschappelijke kwaliteit te garanderen. In het Programma staan de visie en ambities, handvatten en uitvoeringsprogramma voor hoge ruimtelijke kwaliteit. In het Handboek zijn de kernkwaliteiten, 24 bouwstenen voor hoge ruimtelijke kwaliteit, uitgewerkt.
Figuur 5-1. Overzichtskaart landschapsvisie (bron: Programma Landschap van de Toekomst).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
20
Gemeente De Omgevingsvisie van gemeente Noordoostpolder (paragraaf 4.3.2) geeft de randvoorwaarden van de gemeente over onder andere de cultuurhistorie. In de visie worden de volgende gebieden in het bijzonder als cultuurhistorisch landschap aangegeven: het IJsselmeer, Ketelmeer, Zwarte Meer, Weerribben, Kuinderbos, Waterloopbos, Voorsterbos, Urkerbos en Schokland. Hoogweg bevindt zich niet in een van deze gebieden.
Invloed plan op cultuurhistorische aspecten Uit figuur 1-2 en figuur 2-3 blijkt dat het bouwwerk voor de CO2-afvanginstallatie geplaatst wordt achter het bestaande gebouw waarin de biomassacentrales staan. De hoogte van het gebouw voor de CO2-afvanginstallatie is circa 3 meter hoger dan het bestaande gebouw waar het tegenaan wordt gebouwd. Het gebouw wordt omringd door kassen en andere bedrijfsgebouwen. In vormgeving en uitstraling zal het CO2-afvanggebouw vergelijkbaar zijn met gebouwen in de omgeving. Vanaf de openbare weg is het CO2-afvanggebouw nauwelijks zichtbaar. Kijkend naar de overwegingen en de thema’s in het programma Landschap van de Toekomst en de Omgevingsvisie van de gemeente Noordoostpolder kan gesteld worden dat er geen impact is op de cultuurhistorie van de Noordoostpolder. Zoals geschreven is het gebouw niet of nauwelijks zichtbaar en is het omringd door gebouwen en bouwwerken. Het heeft daardoor geen invloed op de diverse overwegingen en thema’s in de genoemde programma’s en visies, zoals woonkernen, dorpsgezichten, bossen (langs wegen) en het typische Mondriaan-landschap.
Conclusie Het voorstel voor het plaatsen van een bouwwerk voor CO2-afvanginstallatie heeft geen invloed op cultuurhistorische aspecten in de gemeente Noordoostpolder.
5.2.
Archeologie Wet- en regelgeving
Door de ondertekening van het verdrag van Valletta (ook wel het verdrag van Malta genoemd) heeft Nederland zich verplicht om bij ruimtelijke planvorming nadrukkelijk rekening te houden met het niet zichtbare deel van het cultuurhistorisch erfgoed, te weten de archeologische waarden. In de Erfgoedwet is geregeld hoe met archeologische vindplaatsen en zichtbare monumenten moet worden omgegaan. Het streven is om deze belangen tijdig bij de planvorming te betrekken. De verantwoordelijkheid voor het cultureel erfgoed ligt bij de gemeenten. De gemeente Noordoostpolder heeft dit geregeld in de archeologische waarden- en verwachtingskaart (figuur 5-2). In oktober 2018 heeft de gemeenteraad van de gemeente Noordoostpolder een besluit genomen houdende regels omtrent de archeologische waarden- en verwachtingskaart. De archeologische beleidsadvieskaart is de ruimtelijke vertaling van het voorgestelde archeologische beleid: welk beleid geldt voor welk gebied binnen de gemeente. Er is onderscheid gemaakt in acht beleidscategorieën (figuur 5-3).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
21
Figuur 5-2. Uitvergroting archeologische waarden- en verwachtingskaart van de gemeente Noordoostpolder. In rood de locatie van de CO2-afvanginstallatie (bron: RAAP-rapport 3155, kaartbijlage 3).
Figuur 5-3. Overzicht beleidscategorieën (bron: RAAP rapport 3155).
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
22
Volgens de beleidsadvieskaart is voor de locatie, waar de CO2-afvanginstallatie geplaatst wordt, geen beleidscategorie van toepassing. Er geldt voor deze locatie geen beleid ten aanzien van archeologie (figuur 5-3).
Conclusie Het aspect archeologie vormt geen belemmering voor de ontwikkeling van dit plan.
5.3.
Bodem Wet en Regelgeving
In het Besluit ruimtelijke ordering is bepaald dat in de toelichting op een ruimtelijk plan inzicht verkregen moet worden in de uitvoerbaarheid van het plan. Dit betekent dat er onder meer inzicht in de noodzakelijke financiële investering in een (mogelijk noodzakelijke) bodemsanering verkregen moet worden. Een onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem (grond en grondwater) is daarom onderdeel van de onderzoeksverplichting bij de voorbereiding van een ruimtelijk plan. Daarnaast geldt in het kader van een goede ruimtelijke ordening in relatie tot de volksgezondheid dat het toelaten van bodemgevoelige objecten op gronden met een (water)bodem van onvoldoende milieuhygiënische kwaliteit in beginsel moet worden voorkomen.
Onderzoek Er is door Van der Helm Milieubeheer in februari en maart 2018 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (20180154-2, bijlage 2) op de betreffende locatie. Tijdens het bodemonderzoek (conform de NEN 5740) is de boven- en ondergrond tot een diepte van 2 meter minus maaiveld en het grondwater tot een diepte van 3,2 meter minus maaiveld onderzocht. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat: - de bodem (grond en grondwater) binnen de onderzoekslocatie maximaal licht verontreinigd is met de onderzochte parameters (licht verontreinigd: concentratie groter dan de achtergrond- of streefwaarde maar kleiner dan of gelijk aan de tussenwaarde (de tussenwaarde betreft het rekenkundig gemiddelde van de achtergrond/streef- en interventiewaarde). Bodemindex > 0,00 en ≤ 0,50); - ingevolge de Wet Bodembescherming nader bodemonderzoek en/of het nemen van sanerende maatregelen niet noodzakelijk is; - visueel zowel op het maaiveld als in het opgeboorde materiaal geen asbestverdachte materialen zijn aangetroffen. Nadat het onderzoek is uitgevoerd is de betreffende locatie verhard en hebben er geen activiteiten op deze verharding plaatsgevonden.
Conclusie Geconcludeerd wordt dat er milieuhygiënisch gezien geen belemmeringen aanwezig zijn voor de voorgenomen bouw van het gebouw met CO2-afvangsinstallatie. Het project is op het gebied van bodemkwaliteit (grond en grondwater) uitvoerbaar.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
23
5.4.
Water
Het projectgebied ligt binnen het beheersgebied van het Waterschap Zuiderzeeland, verantwoordelijk voor het waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer. Het Waterschap Zuiderzeeland heeft in 2019 een vergunning verleend (bijlage 3) voor het gehele glastuinbouwbedrijf. Hierin was op de locatie van het beoogde initiatief reeds verharding opgenomen.
Watertoets Watertoets Het watertoetsproces is sinds november 2003 wettelijk verplicht door de verankering in het Besluit op de ruimtelijke ordening (Bro). Doel van de watertoets is - zorgen voor voldoende en schoon water bij ruimtelijke plannen, - voorkomen van nadelige gevolgen voor de waterhuishouding en - versterken van de samenwerking tussen overheden en waterbeheerders. De watertoets is een proces dat ervoor zorgt dat bij alle ruimtelijke plannen de waterhuishouding voldoende toekomstbestendig is ingericht en alle waterbelangen gewogen worden. In de waterparagraaf van het ruimtelijk plan staat hoe er binnen het plan omgegaan wordt met de waterhuishouding. Uit de waterparagraaf blijkt de betrokkenheid van de waterbeheerder in het planproces en de wijze waarop het wateradvies van de waterbeheerder is meegenomen in de uitwerking van het plan. In deze afweging worden de gevolgen van het plan voor het beheer van het watersysteem aangegeven en de benodigde maatregelen bepaald voor een toekomstbestendige waterhuishouding waarin onder andere aspecten als waterveiligheid, waterkwantiteit en waterkwaliteit geborgd zijn. Afhankelijk van de projectkenmerken en de effecten op de ruimtelijke ordening zijn verschillende toetsingsprocedures mogelijk.
Wet- en regelgeving en beleid voor water Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) heeft als doelstelling het bereiken van een goede ecologische en chemische toestand voor alle oppervlaktewaterlichamen en het beschermen en herstellen van alle grondwaterlichamen (verbinding infiltratie- en kwelgebieden). Door de inrichting van watergangen af te stemmen op de ecologie kan de ecologische toestand verbeterd worden. De KRW heeft het streven om emissies naar oppervlakte- en grondwater terug te dringen. Daarnaast zal de onttrekking van grondwater in evenwicht worden gebracht met de aanvulling van het grondwater. Waterbeleid voor de 21e eeuw De Commissie Waterbeheer 21ste eeuw heeft advies uitgebracht over het toekomstige waterbeleid in Nederland. Een andere aanpak in het licht van verwachte ontwikkelingen inzake zeespiegelstijging, toenemende neerslag en rivierwaterafvoer en verdergaande bodemdaling is noodzakelijk. De adviezen van de commissie staan in het rapport “Anders omgaan met water, waterbeleid voor de 21ste eeuw” (WB21). De kern van het rapport WB21 is dat water de ruimte moet
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
24
krijgen, voordat het die ruimte zelf neemt. In het Waterbeleid voor de 21e eeuw worden twee principes (drietrapsstrategieën) voor duurzaam waterbeheer geïntroduceerd: - vasthouden, bergen en afvoeren en - schoonhouden, scheiden en zuiveren. Waterwet De Waterwet stelt integraal waterbeheer op basis van de ‘watersysteembenadering’ centraal. De verantwoordelijkheden in het oppervlaktewater- en grondwaterbeheer van Rijk, provincie, waterschappen en gemeenten zijn in de Waterwet helderder vastgelegd. Watervisie en Waterbeheerprogramma Waterschap Zuiderzeeland De Watervisie verbindt waterthema’s en maatschappelijke opgaven. Voor een gezonde en duurzame ontwikkeling van het gebied is het nodig om het natuurlijke systeem (bodem en water) en de ruimtelijke en economische ontwikkelingen met elkaar te verbinden in een gezamenlijke aanpak. Niet met maakbaarheid als vertrekpunt, maar toekomstbestendigheid. Het Waterbeheerprogramma 2022-2027 bevat de strategische en tactische doelen voor de komende planperiode en beschrijft op hoofdlijnen welke maatregelen het waterschap neemt om deze doelen te behalen. Het beheergebied wordt waterrobuust en klimaatbestendig ingericht. Investeringen in het watersysteem zorgen dat er ook in de toekomst voldoende water is bij langdurige droogte én voldoende bescherming bij hoogwater.
Voldoende water - wateroverlast Streefbeeld Het watersysteem, zowel in landelijk als in stedelijk gebied, is op orde. Het hele beheergebied voldoet aan de vastgestelde normen. Uitgangspunten Het waterschap streeft naar een robuust watersysteem dat de effecten van toekomstige klimaatveranderingen en bodemdaling kan opvangen. De planontwikkeling is gelegen in een watersysteem dat op basis van de toetsing in 2012 voldoet aan de normering voor wateroverlast. Een dergelijk systeem kan het water verwerken tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Het verharden van grond met bebouwing of bestrating leidt tot een versnelling van de afvoer van neerslag naar het watersysteem. Waar het verharde oppervlak als gevolg van een ruimtelijke ontwikkeling toeneemt, dienen compenserende maatregelen te worden genomen om piekafvoeren te verwerken. Afwenteling op omliggende gebieden wordt voorkomen en de bergingsruimte in het watersysteem blijft behouden. De beleidsregel “Compensatie toename verhard oppervlak en versnelde afvoer” is begin 2013 door het waterschap vastgesteld. Vanaf het moment van vaststelling van de beleidsregel is de situatie van het beheergebied op dat moment het referentiekader geworden, oftewel de nulsituatie. De compensatieplicht geldt zodanig voor de netto toename van het verhard oppervlak voor een bouwvlak sinds begin 2013.
217000-251208-EC-SZ-ruimtelijke_onderbouwing-D.docx
25
De ontwikkeling is gelegen in landelijk gebied. Hierdoor vindt er geen netto toename in verharding plaats, waardoor er geen compensatieopgave bestaat. Voor de verharding waar de nieuwe installatie op wordt geplaatst is een vergunning van het waterschap verleend in verband met de compensatie.
Schoon water Streefbeeld Veel menselijke activiteiten hebben een negatief effect op de kwaliteit van het oppervlaktewater doordat ze water verontreinigen. Het waterschap zorgt met de regulering of behandeling van afvalwater dat zo veel mogelijk van deze effecten teniet worden gedaan. Uitgangspunten Verontreiniging van het oppervlaktewater door afvalwater (huishoudelijk afvalwater, vervuild hemelwater en bedrijfsafvalwater) wordt voorkomen. De volgende voorkeursvolgorde geldt in het omgaan met afvalwater: 1. Lozingen in oppervlaktewater voorkomen 2. Afvalwater vergaand hergebruiken 3. Aansluiten afvalwaterstroom op riolering 4. Afvoeren per as (transport) 5. Opslaan en gelijkmatig verspreiden over akkerland 6. Lokaal zuiveren en lozen in oppervlaktewater Doorwerking initiatief Ten aanzien van de bouw van de CO2-afvanginstallatie en het gebouw waarin deze installatie wordt geplaatst wordt geen gebruik gemaakt van uitlogende (bouw)materialen. Bij het proces van CO2-afvang uit de rookgassen van de biomassacentrale komt geen afvalwater of condenswater vrij. Het is een gesloten systeem. Hemelwater valt op het dak van het gebouw en wordt via het dak van het naastgelegen biomassagebouw weggeleid naar het oppervlaktewater. Doordat de CO2-afvanginstallatie in het gebouw staat valt er geen hemelwater op deze installatie.
In het gebouw voor de CO2-afvanginstallatie komen geen voorzieningen (zoals kantine, keuken, toiletten). Er komt om die reden geen huishoudelijk afvalwater vrij. Voorzieningen zijn aanwezig in het naastgelegen biomassagebouw. De afvoer van huishoudelijk afvalwater in dat gebouw is aangesloten op het rioolsysteem. Er is een standaard rioolsysteem aanwezig met een afvoer naar het gemeentelijke rioolsysteem bij de Kalenbergerweg/Oosterringweg in Luttelgeest. In de vloer van het CO2-afvanggebouw worden schrobputjes aangebracht. Het afvalwater van de vloer wordt via deze schrobputjes weggeleid naar een opvangtank om vervolgens per as te worden afgevoerd.