7.6 Zienswijze PSP92 op de Omgevingsvisie - 2024-04-14.pdf

(gSR, GEf/i

INGEK

•O- :

lDER

t ] ApR 2024

PSP'92

Onderwerp: ZIENSWIJZE OMGEVINGSVISIE NOP 2050 Uw kenmerk: 24.0000010-1

Arnhem,

-j ^

2024

Gemeente Noordoostpolder t.a.v. de Gemeenteraad Postbus 155 8300 AD EMMELOORD

Geachte voorzitter, geachte raadsleden, Met plezier bieden wij u onze zienswijze aan op de Omgevingsvisie voor Noordoostpolder 2050. Kortheidshalve verwijzen wij u naar de bijlage. Eveneens is bijgevoegd onze zienswijze die wij indienden op de Nota Reikwijdte en Detailniveau die eerder is verschenen. Deze dienen wij hier opnieuw in. Wij verzoeken u om de ontvangst van deze stukken te bevestigen en zien uit naar het vervolg. De provincie Flevoland en de Regio Zwolle ontvangen ook een exemplaar van deze documenten.

1

VISIE VOOR NOP!?

Zienswijze op de Omgevingsvisie gemeente Noordoostpolder

Pacifistisch-Socialistische Partij ‘92 April 2024

(JPS& Aan de Gemeenteraad van de gemeente Noordoostpqjder,

Foto's kaft en pagina 4:

2

(gsfc Inleiding De gemeente Noordoostpolder heeft gewerkt aan een Omgevingsvisie. Aan dit proces is een NRD-procedure voorafgegaan. Wij hebben daaraan deelgenomen met een notitie "Ruimte voor NOP!?". Noordoostpolder heeft onze specifieke aandacht omdat het een bijzondere gemeente is. Het ontstaan van het land, onttrokken aan de Zuiderzee. De rechtlijnige inrichting, ontworpen aan de tekentafel. Dat is en blijft bijzonder en verdient daarom onze aandacht. Emmeloord en haar groendorpen. Gelegen in het weidse landschap. Met haar Poldertoren in het centrum. En met haar pionierende bevolking. Terecht dat de gemeenteraad van Noordoostpolder gekozen heeft om een Omgevingsvisie te maken die over meer dan de fysieke omgeving gaat, maar ook over de sociale infrastructuur gaat. Noordoostpolder is er niet voor nop! De PSP’92 wil daarom graag met passie voor uw gemeente meedenken over Emmeloord en de omliggende kernen. Het is met recht Emmeloord e.o. in onze visie. Onze inzet lijkt echter wel voor nop te zijn. Wij hebben gevraagd om geïnformeerd te worden bij vervolgstappen. Er wordt dan geantwoord dat we op de hoogte kunnen blijven via de website van de gemeenteraad. Dat is mooi, maar als indiener van een zienswijze in het proces wat hieraan is voorafgegaan hadden we een mailbericht of een brief wel verwacht. Wij wensen hier een klacht over in te dienen bij de gemeenteraad.

U heeft immers het stuk ter inzage laten leggen. Overigens, u heeft als gemeenteraad de concept-ontwerpomgevingsvisie deze nog geamendeerd. Wij gaan er van uit dat de geamendeerde versie ter inzage is gelegd.

~~ ‘ | PSP'92

3

*

Poldertoren en busstation, centrum van verbindingen in de Noordoostpolder

4

^PSI?2 Toen, nu en later "Je moet weten waar je vandaan komt, om te ontdekken waar je heen wil.” Dit is een mooi citaat, zeker voor Noordoostpolder. Er wordt vaak gezegd dat de wereld niet maakbaar is, maar Noordoostpolder is hier wel een mooie en positieve uitzondering op. In 1942 viel de polder droog en ontstond er een nieuwe samenleving op een nieuw stuk land. Emmeloord is hier door een echte centrumstad in rust en ruimte. Bijzonder is hoe de kernen in de Noordoostpolder werden ingericht en bemenst. De inrichting van de plaatsen ging aan de hand van de theorie van het Christaller-model (zie pagina 6). De 'centrale plaatsen theorie’ is doorgevoerd in de ruimtelijke ordening. Wij vinden dit horen bij het cultureel erfgoed van de gemeente Noordoostpolder. De rechte lijnen op de kaart zijn hier een gevolg van. Ook dat willen wij behouden.

Door deze theorie zien wij dat elke kem goed voorzien is van basisvoorzieningen in de eigen kern en van grotere voorzieningen in Emmeloord. De enige dissonant is Urk, maar dat lag er al en was in de theorie niet maakbaar. Ook is de bevolkingssamenstelling gecreëerd. Nederland was nog een verzuilde samenleving en die verzuiling is in Noordoostpolder dan ook gepoogd na te bootsen. Mooi in dat verband is de keuze om de toren in het hart van de polder geen kerktoren te laten zijn. Naast deze innovaties heeft de Noordoostpolder ook naam gemaakt op het gebied van landbouw. De agrarische sector werkt echt op wereldniveau. De grond is vruchtbaar, net als de gemeente Noordoostpolder. Wij zijn als PSP’92 dan ook positief over het verleden, het heden en daarmee de toekomst van de polder.

5

6

^jPSf?2 Introductie kemopgaven en samenhang uitgewerkt De gemeente Noordoostpolder heeft drie kemopgaven gedefinieerd. 1.

Groei en bloei van dorpen en wijken.

2.

Vitaal landelijk gebied.

3.

Aantrekkelijke regio.

Groei en bloei van dorpen en wijken. De bijzondere ontstaansgeschiedenis is deel van het DNA van de gemeente Noordoostpolder. De schaal van de gemeente is maatwerkgericht. De pionierende poldermentallteit is kenmerkend voor Emmeloord en de groendorpen. De gemeente Noordoostpolder is als alle gemeenten vatbaar voor groei qua bevolking. De ligging in de Regio Zwolle is voedingsbodem voor meer vraag voor woningen. De woningbouwopgave groeit in ons land en daarmee ook in Flevoland. Emmeloord is met de A6 verbonden met de Randstad, Zwolle en het noorden. Meer inwoners betekent ook meer druk op voorzieningen. Het onderwijs krijgt meer vraag. Het Emelwerda College en het Zuyderzee College zijn van oudsher Emmeloordse scholen waar volledige opleidingen voor de toekomst worden gegeven. Daarnaast is er MBO-onderwijs voor handen. In Zwolle zijn de HBO-opleidingen om verder te studeren in de buurt. Duidelijk en mooi is te zien dat het sociaal weefsel sterk is. De bevolking lost veel zelf op. Wij vergelijken dit met de provincie FrysISn, waar de Fryske paradox een gangbare uitdrukking is. Wij ervaren soms ook wel een Emmeloordse paradox, omdat de polderbewoners het toch zelf hebben gerooid en gemaakt voor zichzelf. Wij zien positief over de kerkenvisie en de rol van de kerken als sociaal-maatschappelijke functie.

Wel vragen wij ook aandacht voor de moslimgemeenschap en voor degenen die niet geloven. Het begrip ‘brede welvaart' wordt ook genoemd in de Omgevingsvisie. Daarmee is de leefbaarheid en de sociale structuur goed geborgd in het stuk. Noordoostpolder is een vitale gemeente. Wij waarderen dit aandachtspunt. Een sociale leefomgeving is noodzakelijk voor een fysieke, economische en veilige leefomgeving. Dit is de basisgedachte van het grotestedenbeleid, en dit past ook bij Emmeloord en de dorpen. Het gaat in onze ogen om de heelheid van de omgeving. Er wordt geschetst dat er 3.300 nieuwe woningen moeten komen voor de autonome groei. Bij realisatie van de Lelylijn zouden er nog 5.000 woningen extra bij moeten worden gerealiseerd. We zouden graag bij de Omgevingsvisie een bijlage zien met een onderbouwing van deze beide aantallen. De extra woningen die genoemd zijn komen in en om Emmeloord en de dorpen, en daarnaast om de vrijkomende agrarische erven. De landbouw is in transitie en er komen erven vrij. Wij vragen hier aandacht voor. Niet alleen voor het ruimtelijke aspect, maar ook voor het sociale aspect. Veel agrariërs zijn al lange tijd actief in de landbouw, akkerbouw of veeteelt. Daarmee stoppen doet iets met mensen. De noodzaak van diversiteit in de dorpen en wijken qua woningbouw is genoemd.

7

Hoogbouw is in de kern Emmeloord voor ons een optie. Verder moet heel zorgvuldig worden gekeken naar hoogbouw in de kernen. Er wordt gesproken over kwetsbare wijken in Emmeloord. We vragen om informatie rond deze kwetsbaarheid. Wij bevelen aan om informatie te halen bij de 20 gemeenten die betrokken zijn bij het NPLV. De 6 deelopgaven zijn helder en vragen om monitoring. Vitaal landelijk gebied Een van de redenen om de Noordoostpolder aan te leggen was de nood aan landbouwgronden voor de voedselproductie. Pionieren en innoveren hebben er voor gezorgd dat de polder is uitgegroeid tot belangrijke speler op het wereldspeelveld van akkerbouw en voedselproductie. Er zijn echter uitdagingen rond natuur, milieu en stikstof. De provincie Flevoland is hier met het Rijk, i.c. minister Christianne van der Wal-Zeggelink, aan zet. Hier herhalen wij onze opmerking van hierboven nogmaals: let op het sociaal weefsel van de agrarische sector. De Flevopolders en de Noordoostpolder zijn diep doordrongen van de afhankelijkheid van de waterhuishouding en waterveiligheid. Flevoland is veroverd van de Zuiderzee. Water en bodem zijn dus per definitie sturend. De welvaart en het welzijn kan alleen versterkt worden als er aandacht is voor de identiteit voor het gebied en natuur, landbouw en mobiliteit goed ingepast wordt in de gemeente Noordoostpolder.

Ook deze 3 deelopgaven zijn duidelijk en vragen ook om monitoring. Met name deelopgave 7 is van belang om duidelijk te accentueren in verband en gekoppeld aan deelopgaven 8 en zeker deelopgave 9. Aantrekkelijke regio Flevoland, Noordoostpolder en Emmeloord zijn uniek door het landschap en de geschiedenis in zijn gezamenlijkheid. Mensenhanden maakten de polders en de dorpen. Het harde werk zorgde voor veel brede welvaart, al voor dat het begrip bestond. Dit moet behouden blijven. De rust en de weidsheid moeten behouden worden. De Lelylijn zou deze weidsheid zeer kunnen doorbreken. Dat vraagt aandacht voor de eventuele aanleg. Wij vragen hier aandacht voor, want wij maken ons zorgen over die weidsheid. De inrichting van de Noordoostpolder is ook de moeite om te bewaren. We benoemden al de Centrale Plaatsen Theorie van Walter Christaller die in de praktijk is gebracht. Schokland, Nagele en ook Urk zijn belangrijke plekken waar het erfgoed voelbaar is. We vragen hier voortdurend aandacht. De kustlijn moet goed benut worden voor rust, recreatie en toerisme. De kust is een plaats waar ook gesport kan worden. Belangrijke ontwikkelingen. De N50 is gereconstrueerd in het nabije verleden. De entree vanuit Kampereiland naar Ens is bij Ramspol volledig veranderd. Dit is al een pijnlijke aanpassing van de entree en het aanzicht van de polder.

Wij hebben onze twijfels bij de Lelylijn, maar staan er positief-kritisch in, omdat het College duidelijk wil inzetten op de ruimtelijke inrichting, landschap en erfgoed behouden.

8

^PSI?2 Ook het treinstation van de Lelylijn wat in Emmeloord zou moeten verschijnen moet goed ingepast worden. Het busvervoer mag niet verschraald worden als gevolg van de Lelylijn. De deelopgaven 10 tot en met 14 moeten worden uitgewerkt voor besluitvorming en uiteraard worden gemonitord. Deelopgave 13A willen wij een voorbehoud maken rond de Lelylijn.

9

Uitvoeringsagenda De Uitvoeringsagenda heeft 14 agendapunten waar de gemeente Noordoostpolder mee aan de slag wil gaan in het kader van deze Omgevingsvisie. Deze zijn ook onder te verdelen in de huidige begroting. We willen bepleiten dat bij de Perspectiefnota 2025 en later bij de Begroting 2025 hier ook aandacht aan wordt geschonken. 1. We bieden iedereen gelijke kansen om (naar eigen vermogen) mee te doen. Bestaanszekerheid moet ook in de gemeente Noordoostpolder verzekerd zijn en blijven. Werkgelegenheid en daarmee inkomen moet gegarandeerd worden voor iedere inwoner. Daarbij moet iedereen gelijke kansen voor dat inkomen hebben. Er moet aandacht voor onderwijs en de arbeidsmarkt zijn. Ook het gezonde leven is een onderwerp waar Noordoostpolder mee aan de slag moet. Deze thematiek is samen te vatten als leefbaarheid. Die moet in alle kernen voelbaar zijn. Voor bestaanszekerheid moet er ook genoeg woningbouw zijn. Een zeker bestaan vraagt een thuis. Dit is nodig voor de huidige inwoners en voor nieuwe Noordoostpolderbewoners. 2. We zorgen dat inwoners zich vitaal en gezond voelen (en zijn). Er zijn een aantal basale noodzakelijke zaken die iedereen nodig heeft: gezondheid is er een van. Op fysiek vlak is er dan aandacht nodig voor schone lucht, schoon water en schone grond. Op sociaal vlak vraagt sport & bewegen en ook gezonde voeding investeringen.

In een begrip samen te vatten ais ‘positieve gezondheid’ wordt er zo gewerkt aan brede welvaart (en breed welzijn!). 3. We nodigen uit tot omzien naar elkaar, samenwerken en pionieren. Wat in het DNA zit van Flevoland is de pioniersgeest. Zelf het heft in handen nemen en aan de slag gaan met de vraagstukken van de Flevosamenleving, dat is Noordoostpolder ten voeten uit. Urk heeft dat altijd al gedaan; als eiland ben je op jezelf aangewezen. Noordoostpolder is zeker geen eiland, maar heeft wel die eigenschap van de Urkers. Dat is mooi om te zien, maar Flevoland mag voor zichzelf op komen. Flevoland, en zeker de Noordoostpolder, verdient dat! 4. We werken aan een passend en toekomstbestendig woningaanbod. De samenleving van Noordoostpolder groeit in aantallen en in variëteit en diversiteit. Daar zijn woningen voor nodig: meer woningen en ook andere woningen. Hierbij moet het eindrapport van de Staatscommissie Demografie 2050 betrokken worden. De kernen van de Noordoostpolder zijn van de schaal waar sociale cohesie en sociale controle aanwezig zijn. De eigen kracht en identiteit blijven belangrijk, maar de bevolkingsgroei zal dit aan gaan tasten. Evenwicht en balans zijn hier de kernwoorden. Samenwerking met buurgemeenten is belangrijk. Zeker met Urk. 5. We willen dat voorzieningen toegankelijk, nabij en bereikbaar zijn.

Door de Centrale Plaatsen Theorie zouden voorzieningen binnen bereik moeten zijn en blijven. Er wordt gesproken over de programma’s ‘Leefbaarheid en wonen’, Voorzien in vastgoed’ en ‘Samen en gezond’. We worden graag nader geïnformeerd over deze 3 programma’s. Vastgoed van de gemeente moet voor de hele maatschappij en samenleving van nut zijn. Scholen,

10

gymzalen en buurthuizen worden genoemd, maar ook kerken staan in de belangstelling van de gemeentelijke overheid. Een wensenlijstje is ook duidelijk in de visie: een treinstation (dus de Lelylijn), HOV-hubs, gezondheidscentrum, VO/VSO, MBO en HBO, theater en muziek, bibliotheek, welzijn... allemaal nodig voor een centrumfunctie die Emmeloord wil zijn voor de gemeenten Noordoostpolder en Urk. Op hoofdlijnen onderschrijven wij deze wensen, met uitzondering van de Lelylijn omwille van de inpasbaarheid. 6. We zorgen voor een goede leefomgeving. De gemeente Noordoostpolder heeft veel en een uitgestrekt grondgebied. Ruimtelijke ordening vraagt dan om een sterke openbare ruimte, met veel algemene voorzieningen. We denken aan watertappunten, aan voorzieningen voor de fiets en aan bushaltes met hoge verblijfskwaliteit. Deze voorzieningen vragen ook regelmatig onderhoud. Dit draagt bij aan gezond gedrag en naar buiten gaan om te genieten van de polder. Dat is weer goed voor het welzijn, de gezondheid en het toerisme. 7. We bieden perspectief voor agrarische ondernemen. Er worden (nieuwe?) keuzes gemaakt voor minder intensieve veehouderij, minder grootschalige uitbreiding voor glastuinbouw en minder zonnepanelen op landbouwgrond. Het is belangrijk om heldere keuzes te maken. Zijn deze keuzes in het traject van het NPLC en het Flevolands PPLC meegenomen? 8.

We borgen een goede landschappelijke en milieutechnische inpassing van initiatieven. Noordoostpolder heeft een kenmerkende eigenheid, niet alleen qua ontstaan, maar ook qua landschap. Het karakter en de identiteit moeten echt behouden worden. We noemen hier opnieuw de Lelylijn als bedreiging. Het goede woon- en leefkwaliteitsniveau is een punt van aandacht. 9. We versterken natuur. Noordoostpolder staat gelijk voor ons aan ‘natuur met kernen in de natuur1. Natuur is een echt onderdeel van de identiteit van de Noordoostpolder. Er moet aandacht zijn voor groen en water. 10. We beschermen en benutten ons erfgoed en maken het beleefbaar. Ondanks dat de kernen in de Noordoostpolder nog betrekkelijk jong zijn is er genoeg erfgoed te vinden. De verschillende bodemvondsten uit de oude zeebodem, het oude eiland Schokland, maar ook verschillende bebouwing en de opbouw van de Noordoostpolder zijn erfgoed. Een erfgoednota is dan ook belangrijk. De gemeente is inmiddels begonnen met deze nota. Wij juichen dit zeer toe en denken graag mee over het behoud van het typische van de polder. 11. We versterken (innovatief) ondernemerschap. Sterke sectoren moet je blijven ondersteunen, maar ook de zwakkere sectoren verdienen die aandacht. Juist ook die sectoren vragen aandacht. Alle niveaus van opleiding vragen ook werk van diverse niveaus.

Banen van WO tot (V)MBO zijn noodzakelijk en vragen gelijke aandacht.

11

Onderwijs, economie en voorzieningen moeten elkaar in balans houden. Daar is de Regio Zwolle ook een goed instrument voor. Deze mag hier genoemd worden. 12. We breiden vrijetijdseconomie (recreatie en toerisme) actief uit Met Visit Flevoland heeft de provincie een enthousiaste organisatie die de kwaliteiten op het gebied van recreatie en toerisme van Flevoland naar buiten kan brengen. Een nieuwe visie zal in 2024 verschijnen. We benoemen dat het zinvol kan zijn de hoofdlijnen van die visie ook in de Omgevingsvisie op te nemen. Daarnaast zouden nieuwe visies steeds ook ter zienswijze voorgelegd kunnen worden. Dat verrijkt stukken alleen maar. In dit kader benoemen wij graag dat de natuurwaarde, het landschap, de geschiedenis en de mooie plekken goed verbonden en aangewezen moeten worden. Het moois moet te vinden zijn. En te bereiken. 13. We verbeteren de bereikbaarheid en stimuleren nieuwe vormen van mobiliteit. De gemeente Noordoostpolder voert samen met de provincie Flevoland een lobby voor de Lelylijn. Een MIRT-onderzoek wordt op dit moment uitgevoerd. Andere vormen van HOV worden ook uitgezocht. Wij zijn voorstander van HOV in de polder. Lijn 141 was een sterke buslijn. ZwolleUrk was een begrip. Deze lijn is nu ingekort en dat is het gevolg van de treinverbinding KampenZwolle waar nu een tussenstop in is aangebracht.

Wij zien hier bevestigd hoe een interventie met een trein het busvervoer versmalt. De groendorpen hebben een noodzaak van busvervoer en dat vraagt aandacht. Belbussen zijn vaak het begin van het einde, want hoe meer drempels in het OV worden aangebracht, des te minder het gebruik. Wij hebben verder een bredere inbreng over het mobiliteitsplan ingebracht. Wij verwijzen graag naar die inbreng. 14. We bieden toegang tot duurzame energie voor onze inwoners en ondernemers. In de polder zijn er veel windmolens en dat is logisch, want er is veel wind in de polder. Alle energie moet wel het net op kunnen. Netcongestie is een probleem. Energie vraagt om een visie en er volgt ook een programma Klimaat en Energie. De RES moet ook een plek krijgen in deze visie en deze verdere stukken. Het is niet helder hoe de RES is geïmplementeerd. De provincie en de RES-Regio moeten genoemd worden als partners.

12

De Noordoostpolden later In 2050 zijn de vergezichten en het sterke sociale weefsel nog steeds in tact. Dat is voor ons enorm belangrijk, want als dit eenmaal weg is komt het nooit meer terug. En dit is uniek! Het openbaar vervoer heeft een hoogwaardig karakter en is robuust. De dikke lijnen van nu zijn ook in 2050 nog krachtig. Het openbaar leven is ook nog steeds goed en het sociaal netwerk is sterk. Aan het begin van de Noordoostpolder werd de samenstelling geregisseerd. Nu is dat niet meer zo, maar toch nemen de oude pioniers de nieuwe mensen op. Een gedachtegang die meegenomen kan worden voor de toekomst van de polder is het concept van de ‘15-minutenstad’. De Christallertheorie lijkt hier ook op aan te sluiten. Alle kernen zijn goed aangesloten op de centrumstad Emmeloord.

13

Omgevingseffectrapportage Inleiding De Omgevingseffectrapportage (OER) is voorafgegaan door een Nota Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Wij hebben daar een zienswijze bij ingediend. Deze voegen wij als bijlage nogmaals toe en wordt hier als integraal ingelast. Wij verzoeken om deze bijlage nogmaals te bekijken en te beoordelen in dit kader. Het College van B&W van Noordoostpolder heeft de zienswijze bekeken en beoordeeld. Deze beoordeling voegen wij ook toe als bijlage en wij verzoeken ook om die beoordeling al dan niet te bevestigen in de zienswijzennota. Proces en werkwijze In #3 van de zienswijze geven wij aan onze zorgen te hebben over de Lelylijn. Geantwoord wordt dat de komst en de ligging van de Lelylijn buiten de invloed van de Omgevingsvisie liggen. Dat is opmerkelijk, gezien de teksten van de Omgevingsvisie. De Lelylijn wordt hier meermaals in benoemd. De keuze wordt wellicht niet in dit proces gemaakt, maar de Lelylijn kan hier wel (meer) onmogelijk worden gemaakt door de lijn als ongewenst te benoemen. In #4 vragen wij aandacht voor de Omgevingsvisie van de gemeente Urk. Is deze nu naast de onderhavige Ontwerp-Omgevingsvisie gelegd? En zo ja, wat is de conclusie? Past dit? Zo nee, waarom niet en wilt u dit dan alsnog doen? In #11 gaan wij in op de 6 strategische opgaven met 5 ambities die in de Strategische Koers 2050 zijn benoemd. Deze vragen aandacht.

Zijn deze meegenomen bij de Omgevingseffectrapportage en bij de Omgevingsvisie? We zien ze namelijk niet prominent terug. In de B&W-nota d.d. 7 december 2022 staat dat de gemeente met de indieners van zienswijzen in gesprek blijft. Wij hebben sinds het indienen van de zienswijze niks meer vernomen van de gemeente. Wij zijn teleurgesteld. Beoordeling concept Omgevingsvisie De Lelylijn wordt in het OER niet als ontwikkeling neergezet die als vaststaand wordt gezien. Er wordt aangegeven dat de woningbehoefte hoger zal zijn als de Lelylijn wordt aangelegd. De botsproeven laten zien dat de Lelylijn het landschap en de ruimtelijke kwaliteit aantast. De Lelylijn vraagt meer woningen en dat is weer slecht voor het openbaar groen. Wij zien dus een oorzaak en een gevolg geprojecteerd in deze beoordeling. Er zal meer verstening volgen. Duidelijk is dat de gemeente het parcours van de Lelylijn niet in de hand heeft en daarmee ook de schade van de landschappelijke functie al dan niet beperkt worden. Het moge duidelijk zijn dat als de Lelylijn door of langs Emmeloord zal gaan Emmeloord een NS-station verdient. Dit is een harde voorwaarde. Wij zouden echter de Lelylijn eerder via Kampen-Zuid laten lopen. We vragen om de aanbevelingen onder 3.4 in het raadsvoorstel of in de zienswijzennota te belichten en te behandelen. Hoe is dit opgenomen in het nu voorliggende voorstel?

M

Afrondend We merken op dat wij de Verstedelijkingsstrategie van de Regio Zwolle "Warme Harten in een Klimaatadaptieve Delta” en de daarop gebaseerde NOVEX-ontwikkelperspectief niet in de Omgevingsvisie is benoemd. Wij missen dat, vanuit onze wens dat de Regionale Samenwerking van de Regio Zwolle ook in de provincie Flevoland moet landen. De PSP'92 betreurt het dat onze eerdere inbreng bij de NRD niet onder de paragraaf Participatie is benoemd. We vinden het jammer dat we ook niet actief zijn geïnformeerd. Met deze notitie hebben we opnieuw onze betrokkenheid laten zien bij de gemeente Noordoostpolder en het gebied van Emmeloord en omgeving. Noordoostpolder is en blijft de moeite waard.

Arnhem,

^ 4 APR 2024

15

^1 Ur^ 'y

RUIMTE VOOR NOP!?

Een reflectieve visie voor de ruimte in Noordoostpolder

Pacifistisch-Socialistische Partij '92 Oktober 2022

en pagina

^psf?2 Inleiding De gemeente Noordoostpolder werkt aan een Omgevingsvisie. Noordoostpolder is een bijzondere gemeente. Het ontstaan van het land, onttrokken aan de Zuiderzee. De rechtlijnige inrichting, ontworpen aan de tekentafel. De historische plekken in de gemeente, ondanks het nieuwe land. Noordoostpolder is bijzonder en verdient daarom onze aandacht. Emmeloord en haar groendorpen. Gelegen in het wijdse landschap. Met haar Poldertoren in het centrum. En met haar pionierende bevolking. Terecht dat de gemeenteraad van Noordoostpolder gekozen heeft om een Omgevingsvisie te maken die over meer dan de fysieke omgeving gaat, maar ook over de sociale infrastructuur gaat. Noordoostpolder is er niet voor nop! De PSP'92 wil daarom graag met passie voor uw gemeente meedenken over Emmeloord en de omliggende kernen. Het is met recht Emmeloord e.o. in onze visie. Wij bevelen u lezing van deze notitie graag aan en verzoeken het gemeentebestuur om de inhoud te betrekken bij het opstellen van de Omgevingsvisie.

PSP'92

3

^jPSJiz

Poldertoren en busstation, centrum van verbindingen in de Noordoostpolder

4

Toekomstbeelden schetsen In de Strategische Koers voor de Omgevingsvisie Noordoostpolder uit november 2021 staat een toekomstbeeld geschetst. Een toekomstbeeld waarbij je na het uitstappen op het Station Emmeloord je de groene erven met jaren '50-architectuur aan de rechte wegen tegemoet komen. Erven met vernieuwende accenten in een open en divers landschap. Emmeloord heeft nog steeds haar vertrouwde skyline met de Poldertoren met een bruisend centrum. De pioniersmentaliteit zorgt voor vernieuwende innovatieve initiatieven. Er is een rijkgeschakeerd landschappelijk patroon aanwezig met diverse en ondernemende landbouw. De Lelylijn verbindt de polder met Groningen, de Randstad en zuidelijkere steden als Maastricht. Noordoostpolder wordt als een ideale samenleving geschetst. Zo was Flevoland ook bedoeld toen het werd ingericht en bevolkt (Vriend, 2022).

Emmeloord Centraal Station? Om maar met de deur in huis te vallen: de PSP'92 is geen voorstander van de Lelylijn. Wij maken ons ernstige zorgen over het wijdse landschap dat door een spoorlijn doorklieft zal worden. Ook vragen wij ons oprecht af hoe een Station Emmeloord in het ruimtelijk patroon ingepast zou moeten worden. Het busstation in Emmeloord is het epicentrum van*jhet openbaar vervoer van de Noordoostpolder (inclusief Urk). We beseffen echter weldegelijk dat Emmeloord en de groendorpen beter verbonden moeten worden met het openbaar vervoer. Ook het feit dat Zwolle nu een kwetsbare schakel is in het openbaar vervoer zien wij in. Alternatief zou kunnen zijn dat er een spoorverbinding langs de Afsluitdijk komt.

Geschiedenis 'Is het nu Urk in de Noordoostpolder of de Noordoostpolder bij Urk...' historisch gezien is het dat laatste. Het is in onze ogen onmogelijk om over de Noordoostpolder te schrijven zonder ook het oude eiland Urk aan te stippen. Het is in onze ogen terecht dat Urk een eigenstandige gemeente is gebleven. De Urkers hebben kort gezegd veel last gehad van de vorming van de Noordoostpolder als nieuw gebied. De visserij werd onmogelijk gemaakt en de Urkers konden ook niet aan de slag op het Nieuwe Land. Wrijving en een negatieve verhouding zijn dan natuurlijk het resultaat. De PSP'92 spreekt als wens uit dat er goed constructief overleg over de Omgevingsvisie zal zijn met de gemeente Urk, de Urker gemeenschap en de inwoners van Urk. Ook met de gemeenten Kampen en De Fryske Marren zal dit gesprek moeten plaatsvinden.

5

Een strategische koers Op weg naar 2050 komt er veel op de wereld en dus ook op Noordoostpolder af. Er zijn 6 strategische opgaven met 5 ambities. Dit zijn de volgende ambities: • •

Een inclusieve en hechte samenleving met ruimte voor iedereen. Sociale krachtige dorpen en wijken en een gezonde aantrekkelijke leefomgeving.

•

Noordoostpolder biedt ruimte voor vindingrijkheid.

•

Koploper in toekomstgerichte landbouw.

• Noordoostpolder is optimaal verbonden met haar omgeving. Deze ambities is uitgewerkt met keuzes om de sociale en fysieke leefomgeving uit te lijnen. Er is een helder DNA omschreven in de Koers: ruimte, erfgoed en pioniers. In de polder gaat het om gastvrijheid, daadkracht en samen als basis.

Strategische Koers Noordoostpolder

6

f

(gSBa Een inclusieve en hechte samenleving met ruimte voor iedereen Een inclusieve gemeente geeft aan dat ruimte verbonden wordt met welzijn. Het gaat om het gevoel van welvaart voor iedereen. De brede welvaart als het ware. Die moet gevoeld worden in de gemeente. Het gaat hier heel duidelijk om het 'mienskip'-gevoel. Er moet verder gewerkt worden aan behoud van leefbaarheid van kernen. Hier moet worden gedacht aan onderwijs, werk, voorzieningen en recreatie. Ook voor de verder vergrijzende samenleving moeten de kernen leefbaar blijven. Er is vraag naar woningen in Nederland. De Noordoostpolder heeft ruimte voor extra bebouwing. Wel vragen wij aandacht voor de typische inrichting van de infrastructuur van de Noordoostpolder.

Sociale krachtige dorpen en wijken met een gezonde aantrekkelijke leefomgeving Bij de polders moet er extra gelet worden op de waterveiligheid. Bij een dijkdoorbraak is de ramp niet te overzien. Verder moet er natuurlijk ook gelet worden op waterkwaliteit en biodiversiteit. We bevelen aan om het traject van de staatssecretaris van l&W rondom het Nationaal Milieu Programma te volgen en te betrekken. Sport en culturele activiteiten moeten voor iedereen bereikbaar zijn. Niet alleen qua mobiliteit, maar ook qua financiën. Dit is ook goed voor positieve gezondheid en het bevorderen van de eigen kracht van de polderbewoners. Die is al groot vanuit het pionierende karakter van de inwoners.

Noordoostpolder biedt ruimte voor vindingrijkheid De economie draait op de pionierende ondernemende geest van de polderbewoners. De mensen zorgen voor zichzelf en elkaar. Er wordt ingezet op circulaire economie en schone energie. We vragen om zorgvuldig om te gaan met het weidse landschap bij het plaatsen van windmolens.

Koploper in toekomstgerichte landbouw Er wordt geëxperimenteerd met schone en gezonde landbouw. Zo blijft de polderbodem ook gezond. Op het domein van Agrifood wordt er ruimte gegeven voor gezonde voeding en voor een gezond milieu. Ook hier noemen we het NMP-traject van l&W, maar daarnaast ook de trajecten van het NPLG van het Ministerie van Landbouw,

7

Natuurbeheer en Voedselkwaliteit. We bepleiten dat de provincie Flevoland een FPLG opstelt. De landbouw is van groot belang voor de gemeente Noordoostpolder en voor de provincie Flevoland. Dat blijkt ook uit het succes van de Floriade in Almere.

Noordoostpolder is optimaal verbonden met haar omgeving Noordoostpolder moet digitaal en fysiek verbonden zijn om als samenleving en economie goed te functioneren. Zoals al aangegeven zijn wij geen voorstander van de Lelylijn omwille de landschappelijke kwaliteit. Emmeloord is een knooppunt tussen de Randstad, het Noorden en de Regio Zwolle (en daarmee het Oosten). De autowegen zijn adequaat voor het huidige verkeer.

Strategische opgaven Met instemming plaatsen wij de Strategische Opgaven die worden onderscheiden. Deze vragen moeten in de Nota van Reikwijdte en Detailniveau en in het Omgevings Effect Rapport beantwoord worden. Uiteraard moeten deze ook in de Omgevingsvisie zelf terugkeren.

Pioniersmentaliteit en fysieke structuur als basis voor ontwikkelingen

in da landbouw ontwikkelen Stimulans innovatieve economie, onderwijs en vestigingsklimaat

8 a

Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Noordoostpolder Arcadis heeft op 7 september 2022 een NRD voor de Omgevingsvisie uitgegeven. Deze ligt nu voor om zienswijzen in te dienen. Deze gehele notitie is input daarvoor. We onderschrijven de beschrijving van de gemeente. Emmeloord is overduidelijk de grote kern van de gemeente met alle voorzieningen die een middelgrote stad nodig heeft. De groendorpen hebben een basisvoorzieningenpakket. Met Kampen, Lelystad en Zwolle zijn grotere stadsvoorzieningen voor handen. Mooi is het vermelden van de Natura 2000-gebieden en de reguliere waardevolle natuur aan de randen van de polder. Voor ons mag het bijzondere polderlandschap met haar rechte lijnen en de weidse uitzichten niet ontbreken in de omschrijving. We zijn positief over het feit dat de hogere Omgevingsvisies in de Strategische Koers zijn belicht. Deze horen ook onder paragraaf 3.5 genoemd te worden. De nummering onder hoofdstuk 4 klopt niet. Het is opvallend dat een stuk gedateerd 7 september 2022 al vanaf 5 september 2022 ter inzage ligt volgens het stuk. Kan dit opgehelderd worden? Voor het overige is de Notitie helder en stemmen wij in, met de kanttekeningen zoals in onze notitie gemaakt zijn.

Afsluiting De gemeente Noordoostpolder is en blijft bijzonder. Wij kijken daarom met meer dan gewone interesse naar het vervolg uit en worden graag geïnformeerd over het proces De PSP'92 is weliswaar niet actief in Noordoostpolder, maar we geven er wel actief om. Met deze notitie hebben we hier hopelijk een blijk van gegeven.

Literatuuroverzicht Haagsma, Wiemer (2021), Strategische Koers Omgevingsvisie: Gemeente Noordoostpolder, Emmeloord Vriend, Eva (2022), Het nieuwe land. Het verhaal van de polder die perfect moest zijn: Uitgeverij Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen Arnhem,

J 9 OKI 2022

9

BESLUITVORMENDE NOTA AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS No. 22.0002053 Afdeling/eenheid/cluster: Beleidsontwikkeling

Projectnaam: Omgevingsvisie

gemeente

NOORDOOSTPOLDER Bijl.: Datum: 2 7 december 2022

Steller: R Vulink

Portefeuille: II Onderwerp: Reactienota Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) PlanMER Omgevingsvisie Voorgesteld besluit 1. De Reactienota van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) van de planMER (milieueffect rapportage) voor de Omgevingsvisie vaststellen; 2. De raad informeren. Inleiding We werken aan een Omgevingsvisie. Onderdeel van het proces voor het maken van de Omgevingsvisie is het opstellen van een planMER (milieueffectrapportage). Een planMER is een rapportage die de gevolgen voor het milieu in beeld brengt, zodat die goed afgewogen kunnen worden in de besluitvorming. De Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) is de eerste stap van deze planMER. In augustus stelde u de NRD vast. Daarna heeft die vanaf 8 september 2022 zes weken ter inzage gelegen. Dit voorstel gaat over de beantwoording van de twee ontvangen reacties. Doelstelling Een zorgvuldige afweging van de milieubelangen bij het opstellen van de Omgevingsvisie Argumenten 1.1 In de reactienota beantwoordt u de ingezonden reacties op de NRD Een ieder is in de gelegenheid gesteld om te reageren op de NRD. De reacties beantwoorden wij in de reactienota. Er zijn twee reacties binnengekomen, een van de Provincie Flevoland en een van de Pacifistische Socialistische Partij '92. De reacties gingen over aanscherpen en aansluiten bij het beleid van de provincie. Daarmee hebben de indieners een punt.

Het voorstel is om de NRD hierop aan te passen door zoals aangegeven in de Reactienota. 1.2 Eerder besloot u tot het vaststellen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) U besloot op 22 augustus om de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor de planMER van de Omgevingsvisie vast te stellen (No. 22.0001282). De voornaamste reden hiervoor was de keuze voor gebiedsgerichte keuzes in de Omgevingsvisie. Een planMER brengt namelijk vóór het besluit van de gemeenteraad de consequenties van de gebiedsgerichte keuzes in de Omgevingsvisie in beeld. Dit leidt tot een meer afgewogen besluit van de gemeenteraad. 1.3 De Notitie reikwijdte en detailniveau is de eerste stap in het proces naar de planMER Voordat een planMER kan worden opgesteld, moeten de reikwijdte en het detailniveau worden bepaald van de informatie die in het rapport wordt opgenomen. De reikwijdte gaat vooral over de onderwerpen die worden meegenomen zoals gezondheid, mobiliteit, hittestress en de landbouwtransitie. Het detailniveau behandelt vooral de indicatoren van de onderwerpen zoals lichthinder, sociale cohesie, luchtkwaliteit, energietransitie, en op diverse andere criteria (zie daarvoor het beoordelingskader). 2.1 De raad besluit over de planMER De uitkomsten van de planMER komen in een milieueffectrapport (MER). Dat rapport betrekt de raad in haar besluit over de Omgevingsvisie.

Zo kan de gemeenteraad - die het besluit neemt - de milieugevolgen bij haar besluit afwegen. Kanttekeningen 1.1 De beantwoording gaat uitsluitend over de onderzoeksopzet In de kennisgeving bij de NRD staat dat de NRD gaat over de onderzoeksopzet voor het

nog uit te voeren milieueffectrapport (MER). Daarop kon een reactie worden ingediend. Bijvoorbeeld door een voorstel te doen voor aanscherping van het uit te voeren onderzoek. Sommige ingekomen reacties gingen echter over meer dan de onderzoeksopzet, zoals over de inhoud van de reeds vastgestelde Strategische Koers of over de gewenste betrokkenheid bij het vervolgproces. Hoewel u in de reactienota niet verder kunt ingaan op deze punten, nemen we hier kennis van en betrekken we deze bij afwegingen in de toekomst. We blijven met partijen die een reactie hebben gegeven in gesprek. Maar de reactie in deze reactienota blijft beperkt tot de relevantie voor de onderzoeksopzet van het MER. Planning/Uitvoering In een openbare kennisgeving wordt de reactienota gepubliceerd. De indieners worden daarvan op de hoogte gesteld. In het voorjaar van 2023 zal de planMER worden uitgevoerd.

Bijlagen 1. Reactienota van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) van de planMER (milieueffectrapportage) voor de Omgevingsvisie 2. Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) planMER Omgevingsvisie Gemeente Noordoostpolder

Zienswijze PSP’92 #

Pagina

Par-nummer

Samenvatting

Reactie

1

5

2

Wij danken de indiener voor de ontvangen reactie

2

5

4

3

7

3-4

De indiener stelt dat het terecht is dat naast het ruimtelijk ook het sociaal domein in de Omgevingsvisie betrokken wordt. De indiener verzoekt het gemeentebestuur om haar zienswijze te betrekken bij het opstellen van de Omgevingsvisie. De indiener is geen voorstander van de Lelylijn en maakt zich zorgen over het behoud van het open landschap met de inpassing van een spoorlijn en station. Een mogelijk alternatief zou een spoorverbinding langs de Afsluitdijk zijn.

4

7

5

De indiener spreekt de wens uit dat de gemeente constructief overleg pleegt over de Omgevingsvisie met de gemeenten Urk, de Urker gemeenschap, de inwoners van Urk, en de gemeenten Kampen en De Fryske Marren.

De gemeente Noordoostpolder overlegt regelmatig met de buurgemeente waaronder Urk. De gemeente heeft recentelijk nog gereageerd op de Omgevingsvisie van de gemeente Urk.

5

9

2

Opgaven voor de gemeente zijn volgens de indiener het behoud van leefbaarheid van kernen en onderwijs, werk, voorzieningen, recreatie en leefbaarheid voor ouderen

De gemeente is het met de indiener eens.

6

9

3

De indiener stelt dat er in de polders extra gelet dient te worden op waterveiligheid, waterkwaliteit en biodiversiteit, en raadt aan om het traject rondom het Nationaal Milieu Programma te betrekken bij de Omgevingsvisie.

De gemeente dankt de indiener voor de constructieve reactie. Wij houden ons als gemeente op de hoogte van de ontwikkelingen rondom het NMP.

7

9

4

De gemeente bedankt de inspreker voor de ontvangen reactie.

8

9

5

9

9

6

10

10

2

De indiener stelt dat sport en culturele activiteiten zowel vanuit mobiliteit als vanuit financiën beschikbaar dienen te zijn voor alle polderbewoners. De indiener vraagt om zorgvuldig om te gaan met het weidse landschap bij het plaatsen van windmolens. De indiener suggereert om bij de ontwikkelingen in de landbouw het Nationaal Milieu Programma en het Nationaal Programma Landelijk Gebied te betrekken en bepleit het opstellen van een provinciaal Programma Landelijk Gebied door provincie Flevoland. De indiener stelt dat de autowegen in de gemeente adequaat zijn voor het huidige verkeer.

De zienswijze wordt betrokken bij het opstellen van de Omgevingsvisie. De komst en ligging van de Lelylijn liggen buiten de invloed van de Omgevingsvisie. De impact op het landschap wordt beoordeeld in het planMER.

De effecten van windmolens op het landschap maakt onderdeel uit van de beoordeling in het planMER Deze ontwikkelingen zullen betrokken worden. Het ontwikkelen van een provinciaal programma landelijk gebied ligt buiten de invloedssfeer van de Omgevingsvisie. Het planMER onderzoek de situatie in 2050. Dat de autowegen volgens de indiener nu adequaat zijn voor het huidig verkeer zegt niks over de situatie van 2050.

11

10

3

De indiener stemt in met de Strategische Opgaven zoals deze gedefinieerd zijn en stelt dat de hierin gestelde vragen in de NRD en het OER beantwoord dienen te worden en in de Omgevingsvisie zelf terug moeten keren.

De gestelde vragen zijn inderdaad leidend voor het planMER en zullen ook terugkeren In de Omgevingsvisie.

12

11

2

Dit aspect wordt inderdaad beschreven en maakt onderdeel uit van het planMER.

13

11

3

De indiener onderschrijft de beschrijving van de gemeente, waarbij het bijzondere polderlandschap met de rechte lijnen en weidse uitzichten niet mag ontbreken. De indiener pleit ervoor om de hogere Omgevingsvisies die in de Strategische Koers genoemd worden ook onder paragraaf 3.5 te noemen.

14

11

4

De indiener stelt dat de nummering onder hoofdstuk 4 niet klopt.

15

11

5

De indiener vraagt om opheldering over de datering van de NRD van 7 september, terwijl de NRD op 5 september al ter visie gelegd is.

16

11

7

De indiener vraagt om geïnformeerd te blijven over het proces rondom de Omgevingsvisie.

De ambities uit de strategische koers worden meegenomen in de Omgevingsvisie. De strategische koers vormt nu al de basis voor de keuzes die in de omgevingsvisie worden gemaakt. De NRD wordt niet nogmaals vastgesteld, hierom zijn tekstuele wijzigingen niet aan de orde. De gemeente bedankt de indiener voor het scherp doorlezen van de NRD. De NRD wordt niet nogmaals vastgesteld, hierom zijn tekstuele wijzigingen niet aan de orde. Op 5 september is de bekenmaking van de ter visie legging in het gemeenteblad gepubliceerd. Hierin is bekend gemaakt dat de NRD per 8 september voor 6 weken ter visie zou worden gelegd. De indiener kan op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen rondom de Omgevingsvisie via de website van de gemeenteraad van de gemeente Noordoostpolder.