7.1 Voortgangsnotitie RES Flevoland 2023.pdf

In de digitale raadplegingen zijn jongere inwoners (tot 35 jaar) en inwoners met opleidingsniveau vmbo, havo, vwo-onderbouw of mbo1 ondervertegenwoordigd.

ECONOMISCHE POTENTIE

Het verkennen van de aanbevelingen uit het onderzoek naar de economische potentie van de energietransitie voor Flevoland.

Uit de digitale raadplegingen komen zorgen naar voren over de economische effecten en de betaalbaarheid van de energietransitie.

|

45

B1

Bijlage 1 - De financiering van verduurzaming (gebouweigenaren) Deze bijlage biedt een overzicht van financiële regelingen en subsidies die relevant zijn voor particuliere en institutionele eigenaren van gebouwen. FINANCIERING

Voorbereidingskosten

PARTICULIER

INSTITUTIONEEL

Advies Energieloket (gratis)

EEF verduurzamingsvoucher < € 75.000, max 75% Energiebesparing: energieadvies, procesbegeleiding, meerjarenonderhoudsplan SEEH (VvE’s)

Investeringskosten

Banken

Banken:

Lease

- > € 1 miljoen bankproject financiering

Energiebespaarlening van Nationaal Warmtefonds < € 65.000 (particulieren)

- < € 1 miljoen (huis)bank of EEF, o.a. via lease

Energiebespaarhypotheek van Nationaal Warmtefonds < € 25.000 (particulieren in energiearmoede in aangemelde wijkaanpakken)

EEF-financieringen: - Standaardfinanciering > € 5.000 < € 75.000, max 75%

- Maatwerkfinanciering > € 75.000 < EUR 1 mln., max 80% v/d begroting of 75% eigen vermogen Energiebespaarbudget bij Nationale Hypotheek Garantie 6% van woning waarde (bouwdepot) Energiebespaarlening van Nationaal Warmtefonds < € 65.000 (VvE’s met <50% Duurzame Monumenten Lening > € 2.500 < € commercieel bezit en scholen) 100.000 Energiebespaarlening van Nationaal Woning Abonnement Warmtefonds (binnenkort beschikbaar voor kleine VvE’s < 8 leden) BNG Duurzaamheidsfonds > € 50.000 < € 2.500.000: • Sportlening (sportverenigingen) > € 10.000 < € 500.000, max 100% • Standaardlening > € 50.000 < € 100.000, max 80% (verenigingen, coöperaties, stichtingen, geen VvE’s) • Maatwerklening > € 100.000 < € 2.500.000, max 80% (verenigingen, coöperaties, stichtingen, VvE’s) Stichting waarborgfonds Sport borgstelling (sportverenigingen en sportstichtingen) Duurzame Monumenten Lening > € 25.000 < € 300.000 (VvE’s)

|

47

FINANCIERING

Wat ontbreekt er op het gebied van betaalbaarheid en financierbaarheid?

PARTICULIER

INSTITUTIONEEL

Financieringsmogelijkheden voor voorbereidingskosten ontbreken. Vaak kan de voorbereiding bij particulieren echter gratis worden aangeboden door lokale energieambassadeurs, het Energieloket, of als onderdeel van een offertetraject.

Er zijn veel financieringsmogelijkheden voor duurzame maatregelen. Het EEF voorziet met haar standaardfinanciering in de behoefte aan kleinere financieringen, en financiering van eigen vermogen. Ook heeft de verduurzamingsvoucher van het EEF een gat gevuld door het financieren van voorbereidingskosten.

Voor alle technieken zijn financieringsmogelijkheden. Ook zijn er verschillende mogelijkheden voor particuliere gebouweigenaren met verschillende budgetten. Leningen kunnen zelf worden aangetrokken of terug worden betaald uit de toegepaste maatregelen.

Een ESCO-vorm voor alle institutioneel gebouweigenaren kan een aanvulling zijn op de huidige financieringsmogelijkheden. Dit is een complexere vorm dan direct financieren van gebouweigenaren.

17 % van de woningeigenaren kan verduurzaming niet financieren volgens het Nationaal Isolatieprogramma. De energie bespaarhypotheek van het Nationaal Warmtefonds kan een uitkomst bieden (in aangemelde wijkaanpakken). Algemeen

Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE)

Energie-investeringsaftrek (EIA) (bedrijven verenigingen en stichtingen) Kleinschaligheidsaftrek (KIA) (bedrijven) Subsidie Verduurzaming MOB (SVM) (MKN) Stimulering Bouw en Onderhoud Sportaccommodaties (BOSA) (sportverenigingen en sportscholen) Ministerie van Onderwijs (scholen) Stimuleringsregeling van Leren voor morgen (scholen: po, mbo, hbo)

Zon

Salderingsregeling

Postcoderoosregeling

Btw terugvragen

Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie (SDE++) Subsidie van asbest naar duurzaam dak (tot 31 december 2022, provinciale regeling) Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (coöperatieleden)

Energiebesparing

Laag btw-tarief voor isolatiewerkzaamheden Subsidie groene daken en gevels Flevoland

Subsidie van asbest naar duurzaam dak (tot 31 december 2022).

Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) (VvE’s)

Wat ontbreekt er aan subsidie?

48

|

N.v.t.

N.v.t.

Voor alle technieken zijn subsidiemogelijkheden voor particuliere gebouweigenaren.

Voor alle technieken zijn subsidiemogelijkheden voor institutionele gebouweigenaren.

GEMEENTELIJKE REGELINGEN PARTICULIER

INSTITUTIONEEL

Dronten

Duurzaamheidslening/Persoonlijke lening Dronten van SVn

N.v.t.

Almere

Woning Abonnement

Stimuleringsleningen Energiefonds Almere/ Zakelijke lening Almere van SVn

Noordoostpolder

Duurzaamheidslening/Persoonlijke Lening van SVn (momenteel geen budget)

N.v.t.

Energietoeslag gemeente Noordoostpolder Noodfonds energiekosten maatschappelijke organisaties Lelystad

SPUK-regeling bestrijding energiearmoede

N.v.t.

Toekomstbestendig Wonen Lening Consumptief van SVn Toekomstbestendig Wonen Lening Hypothecair van SVn Zeewolde

Duurzaamheidslening/Persoonlijke lening van SVn

Subsidie: ‘Stap in de Energietransitie’

Urk

Regeling Bestrijding Energiearmoede

Wat ontbreekt er nog aan gemeentelijke regelingen?

N.v.t.

N.v.t.

Van goedkope duurzaamheidsleningen wordt goed gebruikgemaakt. Initiatief voor het aanbieden van deze leningen ligt bij de gemeenten. Momenteel worden particuliere gebouweigenaren goed bediend met andere subsidie- en financieringsmogelijkheden door de markt.

Er zijn geen gemeentelijke regelingen voor institutionele gebouweigenaren. Zij worden goed bediend via landelijke subsidie- en financieringsmogelijkheden.

|

49

B2

Bijlage 2 – Resultaten Inwonersenquête Opnieuw voerden we in 2022 een inwonersenquête uit; eerder deden we dat in 2021, voor de RES 1.0. De resultaten zijn vergelijkbaar. 2.970 Flevolanders deden aan het onderzoek mee (2021: 1.469). De enquête wijst (opnieuw) uit dat onze inwoners duurzaamheid belangrijk vinden. 61 procent vindt zichzelf meer dan gemiddeld betrokken bij dit onderwerp (2021: 59 procent). Flevolanders blijven, net als in 2021, actief verduurzamen: de meerderheid van zowel woningeigenaren als huurders heeft duurzame aanpassingen aan hun woning gedaan. Flevolanders kregen ook de vraag in hoeverre ze bekend zijn met verschillende duurzame manieren om elektriciteit op te wekken. Met name zon- en windenergie zijn bij de respondenten bekend. Aquathermie is het minst bekend (bij 21 procent van de respondenten). 72 procent van de Flevolanders vindt het belangrijk dat duurzame elektriciteit wordt opgewekt in de regio. Dit is een kleine afname sinds 2021: toen vond 74 procent dit belangrijk.

Gedrag Bijna driekwart van de huurders geeft aan dat hun woning is verduurzaamd is (74 procent, 2021: 58 procent). Deze duurzame maatregelen hebben ze zelf genomen (32 procent), samen met de verhuurder getroffen (12 procent), of waren al uitgevoerd (30 procent).

Huiseigenaren met een woning waarin al maatregelen waren genomen, kregen de vraag of dit een overweging was bij de koop van de woning. Voor bijna de helft van deze groep (47 procent) blijkt dit zo te zijn. Dit is niet veranderd ten opzichte van 2021. Net als in 2021 blijkt de eigen portemonnee de belangrijkste motivatie om maatregelen te nemen (85 procent). Bij de helft speelt ook het milieu een rol (49 procent). Inwoners die (nog) geen maatregelen hebben genomen, lieten dit voornamelijk na omdat dit te veel geld kost (48 procent). Daarnaast spelen andere factoren een rol, zoals de afhankelijkheid van de VvE of verhuurder, of de leeftijd. Ouderen geven bijvoorbeeld aan dat ze hun investering niet meer kunnen terugverdienen.

Ook woningeigenaren kwamen meer in beweging: 44 procent geeft aan zelf maatregelen te hebben genomen, al dan niet in VvE-verband. Veelgekozen maatregelen zijn: isoleren, het aanbrengen van ledlampen en het plaatsen van zonnepanelen.

|

51

B3

Bijlage 3 – Uitkomsten Participatieve Waarde Evaluatie (PWE) Dit is de directe link naar het rapport: Participatieve Waarde Evaluatie over Flevoland RES 2.0

|

53