7.1 Sociaal Economisch Beleid 2026+.pdf

Sociaal economisch beleid Versie 1.0 / december 2025

2 / Sociaal economisch beleid

Inhoud Voorwoord | 3

Hoofdstuk 4 | 12 Uitdagingen

Hoofdstuk 1 | 5

Hoofdstuk 5 | 16

Sociaal Economisch Beleid

Strategische koers 2035

Hoofdstuk 2 | 7

Hoofdstuk 6 | 18

Vertrekpunt

Dynamische agenda

Hoofdstuk 3 | 9

Hoofdstuk 7 | 24

Feiten en cijfers

Monitoring, evaluatie en financiering

3 / Sociaal economisch beleid

Voorwoord

Voor u ligt het Sociaal Economische Beleid 2026 en verder. Dit beleid is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en andere stakeholders.

4 / Sociaal economisch beleid

Het sociaal economisch beleid is niet van de gemeente alleen, maar van ons allemaal. Door op basis van gelijkwaardigheid intensief samen te werken binnen de triple helix ontwikkelen we met elkaar beleid en voeren we gezamenlijk activiteiten uit, passend bij ieders rol en expertise. Hierdoor sluit het beleid aan bij de dagelijkse praktijk om te doen wat nodig is om te groeien, te versnellen en iedereen mee te kunnen laten doen.

Door het sociaal economisch beleid samen met onderwijs en bedrijfsleven te ontwikkelen is het een breed gedragen koers Toekomstbestendige samenleving Onze gemeente kent een sterke economische basis waarbij agrofood, maakindustrie en het MKB de ruggengraat vormen. De bevolking groeit en de druk op onder meer de woningmarkt, de arbeidsmarkt en de energie-infrastructuur neemt toe. Dit vraagt om een gericht en samenhangend beleid dat duurzame economische ontwikkeling versterkt én voorwaarden schept voor een toekomstbestendige samenleving in de Noordoostpolder. Een toekomstbestendige samenleving waar het fijn wonen, werken en leven is en blijft. Waar we trots zijn op onze Noordoostpolder! Uitdagingen Er komen in hoog tempo grote uitdagingen op ons af. Dat geldt niet alleen voor Noordoostpolder, maar ook op regionaal en landelijk niveau. Arbeidsmarktvraagstukken, digitale en technologische veranderingen en maatschappelijke vraagstukken maken dat we ons in hoog tempo moeten voorbereiden op de toekomst. Dit vraagt ondernemerschap, dit vraagt versnelling door innovatie en dit vraagt samenwerking. Want alleen ga je sneller, samen kom je verder. De Noordoostpolder maakt onderdeel uit van een bredere regio. We werken nadrukkelijk ook samen met deze regio. Dit doen we binnen Noordelijk Flevoland, binnen de DUN, binnen regio Zwolle en binnen Flevoland.

Dit geldt zowel voor de gemeente als voor de bedrijven en de onderwijsinstellingen. Sectortafels en Dynamische Agenda In de beleidsperiode 2020-2024 hebben we als gemeente, onderwijs en bedrijfsleven, gewerkt met sectortafels en een dynamische agenda. Hierdoor zijn concrete stappen gezet op thema’s zoals de afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt en duurzaamheid. De evaluatie heeft bevestigd dat deze manier van werken loont. We werken verder met de sectortafels en een dynamische agenda. Die versterken we met een aantal strategische doelen, die de gezamenlijke koers bepalen. Samenwerken, dat kunnen we in Noordoostpolder. Dat is onze kracht. We geloven in samenwerken, in vooruitkijken en in doen! Dit Sociaal Economisch Beleid 2026 en verder is onze gezamenlijke koers voor de komende jaren.

Aan de slag! Linda Verduin Wethouder economie, onderwijs en arbeidsmarkt

5 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 1

Sociaal Economisch Beleid

De definitie van Sociaal Economisch Beleid: Sociaal Economisch beleid omvat alle maatregelen en strategieën die overheden en organisaties inzetten om zowel de economische ontwikkeling als het sociale welzijn van de bevolking te bevorderen. Het beleid richt zich op het creëren van een sterke, inclusieve samenleving en een toekomstbestendige economie. Het omvat onder andere het versterken van de arbeidsmarkt, het stimuleren van ondernemerschap en innovatie, het verbeteren van het vestigingsklimaat en het bevorderen van sociale samenhang en gelijke kansen. Ook duurzaamheid en regionale samenwerking vormen vaak belangrijke onderdelen van dit beleid.

6 / Sociaal economisch beleid

Het Sociaal Economisch Beleid 2026+ geeft richting aan ambities. Het is onze gezamenlijke routekaart naar een samenleving waarin iedereen kan meedoen, waar ondernemers kunnen groeien en waar brede welvaart niet alleen een doel is, maar een dagelijkse praktijk. De Noordoostpolder is van oudsher een plek van doeners en makers. Mensen die geloven in samenwerken en vooruitkijken. Die mentaliteit vormt de basis van dit beleid. Het SEB 2026+ brengt sociale doelen – zoals kansengelijkheid, leefbaarheid en betrokkenheid – samen met economische ambities als innovatie, duurzaamheid en een sterk ondernemersklimaat. Zo zorgen we voor balans tussen mens, economie en ecologie. Het SEB 2026+ is geen in beton gegoten plan, maar een levend kompas. We werken samen met ondernemers, onderwijs en andere stakeholders en passen onze koers aan waar dat nodig is. Door die wendbaarheid en flexibiliteit spelen we in op nieuwe kansen en uitdagingen, zonder de langetermijnrichting te verliezen. Dit beleid vervult drie belangrijke functies die elkaar versterken: Allereerst vertelt het waarom we investeren in sociaal-economische ontwikkeling, wat we willen bereiken en hoe we dat doen. Het benadrukt dat deze koers niet alleen van de gemeente is, maar van ons allemaal. Daarnaast zorgt het SEB voor borging.

Het biedt houvast aan organisaties en samenwerkingspartners, zodat duidelijk is welke afspraken, doelen en prioriteiten we delen. Dit geeft continuïteit en maakt het mogelijk dat initiatieven elkaar versterken in plaats van overlappen. Ten slotte is het SEB een instrument voor monitoring en afstemming. Het helpt te toetsen of we op koers liggen en of beleidsterreinen elkaar aanvullen. Zo blijft er samenhang tussen thema’s als onderwijs, zorg, economie en ruimtelijke ontwikkeling en voorkomen we dat beleid versnipperd raakt. Het Sociaal Economisch Beleid 2026+ is daarmee meer dan een beleidsstuk – het is een gezamenlijke belofte. Een belofte om koersvast te blijven, kansen te benutten en de pioniersgeest van onze gemeente levend te houden. Want wie hier werkt, leert of onderneemt, draagt bij aan iets groters: een Noordoostpolder die sterk is in economie, rijk aan gemeenschap en klaar voor de toekomst.

Samenwerken binnen Triple Helix De Triple Helix (of de drie O’s) is een samenwerkingsmodel. Onderwijs (kennisinstellingen), bedrijfsleven en overheid werken samen als de motor van lokale en regionale sociaal-economische ontwikkeling en innovatie. De drie partijen versterken elkaar: het onderwijs levert kennis en talent, het bedrijfsleven zorgt voor innovatie en markttoepassing en de overheid faciliteert met beleid, infrastructuur en visie. De Triple Helix heeft als belangrijke kenmerken dat alle partijen gelijkwaardig zijn en dat afhankelijk van het vraagstuk dat voorligt één van de partijen het voortouw neemt. Het fundament onder dit beleid is stevig. Het SEB 2026+ sluit aan bij bestaande kaders zoals de Omgevingsvisie Noordoostpolder 2024-2050, de Ontwikkelstrategie Werklocaties Noordelijk Flevoland, het beleidsplan Recreatie & Toerisme Noordoostpolder en het coalitieakkoord ‘Ruimte voor elkaar’. Samen vormen zij het raamwerk waarin economie, leefbaarheid en duurzaamheid één geheel zijn.

7 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 2

Vertrekpunt. Hier staan we nu Ontstaan uit het water, gebouwd op visie, groot geworden door pionieren. Noordoostpolder is geen doorsnee gemeente. Onze unieke ruimtelijke structuur –kloppend hart Emmeloord omringt door krachtige dorpen – is het resultaat van doordachte keuzes die verbinden en nabijheid en leefbaarheid bieden. Door te pionieren en versnellen, vernieuwen we doorlopend. We combineren dit PolderDNA met Brede Welvaart, voor de basis van dit beleid.

Terugblik Sociaal Economisch Beleid 2020-2024: leren door doen De uitvoering van het Sociaal Economisch Beleid 20202024 verliep succesvol en werd gekenmerkt door leren door te doen en het werken op basis van gelijkwaardigheid. De gemeente is niet alleen verantwoordelijk voor het oplossen van grote complexe maatschappelijke opgaven. Bedrijven, organisatie en onderwijsinstellingen zijn dat net zo goed, ieder op zijn eigen manier en in zijn eigen rol. In nauwe samenwerking tussen gemeente, ondernemers en onderwijs zijn de zeven uitdagingen voortvarend opgepakt, waarbij de gemeente een organiserende en verbindende rol vervulde. De korte lijnen binnen het netwerk van gemeente, bedrijfsleven en onderwijs bewezen hun waarde en leidden tot zichtbare en minder zichtbare resultaten, waaronder de Week van de Technologie. Het werken met sectortafels, een regiegroep en een dynamische uitvoeringsagenda bood flexibiliteit en versterkte de onderlinge samenwerking. Proactief accountmanagement heeft daar een belangrijke bijdrage aan geleverd. Voor de nieuwe periode nemen we vooral mee dat het toevoegen van gezamenlijke, overkoepelende doelen helpt om koers te houden, eigenaarschap te vergroten en samen voorgang te kunnen monitoren.

Belangrijke inzichten uit de evaluatie van het Sociaal Economisch Beleid 2020-2024 De afgelopen beleidsperiode stond in het teken van herstel, heroriëntatie en samenwerking. De coronapandemie bracht uitdagingen, maar ook flexibiliteit en nieuwe vormen van verbinding.

Sterke punten » De samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid (de ‘drie O’s’) werd breed gewaardeerd. » De gemeente vervulde een zichtbare, proactieve rol als regisseur/verbinder. » De dynamische uitvoeringsagenda bood ruimte voor actuele ontwikkelingen. » Groeiende betrokkenheid van ondernemers bij duurzaamheid en scholing.

Belemmeringen » De coronacrisis vertraagde de opstart van de overlegstructuren en beperkte fysieke interactie. » De structuur van de sectortafels kende aanvankelijk te weinig samenhang; vanaf 2022 werd regie genomen door de gemeente op de agenda. » De afstemming tussen sectoren en het formuleren van gezamenlijke doelen bleef af en toe achter.

8 / Sociaal economisch beleid

Geleerde lessen » Samenwerking loont Het werken met de sectortafels en de regiegroep is een werkwijze die moet worden voortgezet. Het heeft de onderlinge samenwerking versterkt en is een goede manier gebleken om gezamenlijke opgaves op en aan te pakken. » Dynamische agenda werkt De flexibiliteit die de dynamische agenda biedt, maakte het mogelijk om in te spelen op actuele ontwikkelingen en vragen uit de samenleving. » Gezamenlijke stip op de horizon Het is belangrijk om de dynamische agenda te versterken door een aantal gezamenlijke doelen te formuleren. Dat zorgt voor een gezamenlijke koers en een gezamenlijk gevoelde verantwoordelijkheid voor resultaten.

Regionale verbindingen werken als hefboom voor versnellen en vernieuwen De Noordoostpolder staat hierbij niet op zichzelf, maar maakt deel uit van meerdere strategische samenwerkingsverbanden die van grote betekenis zijn voor de sociaal-economische ontwikkeling van de regio. De samenwerking binnen Regio Zwolle is daarin een belangrijke pijler. Als één van de economisch sterkste regio’s van Nederland biedt Regio Zwolle een krachtig netwerk waarin partners gezamenlijk werken aan de ruimtelijk-economische ontwikkeling richting 2040. De Ruimtelijk Economische Bouwstenen 2040 geven daarbij richting door inzicht te bieden in toekomstige ruimtebehoefte, economische clusters en ontwikkelrichtingen. Voor de Noordoostpolder is deze samenwerking van strategisch belang, onder meer voor woningbouw,

arbeidsmarkt, duurzame ontwikkeling en bereikbaarheid. Ook de provincie Flevoland vormt een belangrijke partner. De Noordoostpolder sluit aan bij de Economische Visie Flevoland 2030, waarin de koers is uitgezet voor een sterke, inclusieve en toekomstbestendige economie. Deze visie vormt samen met het Economisch Programma 2023–2028 de basis voor de provinciale inzet op versterking van het MKB, ontwikkeling van menselijk kapitaal en duurzame ruimtelijke-economische groei. De Noordoostpolder draagt hieraan bij door actief te verbinden en te vernieuwen op het gebied van ondernemerschap, innovatie, arbeidsmarkt en duurzaamheid. Daarnaast werkt de Noordoostpolder binnen de arbeidsmarktregio in Flevoland Werkt! samen met gemeenten, provincie, UWV, onderwijs en werkgevers- en werknemersorganisaties aan een arbeidsmarkt waarin iedereen die kan werken, duurzaam werkt. Ondanks de structurele krapte zijn er nog steeds inwoners zonder passende werkplek. Het verkleinen van deze mismatch is essentieel voor zowel de inclusieve samenleving als de economische vitaliteit van de regio. Binnen de DUN-samenwerking met Dronten en Urk versterken de drie gemeenten elkaar door hun verschillende economische profielen.

In de gezamenlijke propositie “Consider it DUN!” (2024) wordt zichtbaar hoe deze profielen elkaar aanvullen: Dronten met sterke logistieke en agritech-ontwikkelingen, Urk met een krachtige maritieme economische basis en de Noordoostpolder als een brede en innovatieve agrofoodregio. Er is een nauwe samenwerking met de gemeente Urk, omdat we samen het gebied Noordelijk Flevoland vormen. Er is een sterke verwevenheid van de arbeidsmarkt en het economisch ecosysteem.

9 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 3

Feiten en cijfers Een regio in beweging

Noordoostpolder staat stevig op de kaart als economisch sterke, ondernemende en leefbare gemeente. Cijfers tonen een evenwichtige groei: meer inwoners, meer bedrijven en een groot arbeidspotentieel. De toekomst vraagt om aandacht voor innovatie, productiviteit en brede welvaart. De onderstaande cijfers schetsen het actuele profiel van onze regio en maken zichtbaar waar kansen liggen en waar knelpunten ontstaan.

10 / Sociaal economisch beleid

Bevolking en wonen In 2025 telt Noordoostpolder circa 52.000 inwoners, een groei van circa 10% ten opzichte van 2015. Daarmee groeit de gemeente sneller dan het landelijk gemiddelde. De bevolkingsopbouw is evenwichtig: 25% is tussen de 45 en 65 jaar, het aandeel jongeren neemt langzaam af. De gemiddelde huishoudensgrootte daalt en het aantal eenpersoonshuishoudens neemt toe.

Invloed op beleid De uitdaging ligt niet in méér groei, maar in kwalitatieve groei: hogere toegevoegde waarde per werknemer, meer kennisintensieve bedrijvigheid en duurzame innovatie. Een actieve rol van het MKB en het innovatie-ecosysteem is daarbij cruciaal.

Arbeidsmarkt en werkgelegenheid Er zijn 21.364 woningen, waarvan 65% koopwoningen. De gemiddelde WOZ-waarde is € 340.000, (landelijk gemiddelde € 400.000). Dit maakt de regio aantrekkelijk voor jonge huishoudens en doorstromers. Er is een groeiende vraag naar betaalbare woningen voor starters, werknemers en arbeidsmigranten. Invloed op beleid De bevolkingsgroei en de veranderende samenstelling vragen om een gevarieerd woningaanbod en om versterking van leefbaarheid in de dorpen. Betaalbare woningen zijn essentieel om jongeren te behouden en daardoor werknemers te binden.

Economie en bedrijvigheid De economie van de Noordoostpolder is sterk en veelzijdig. In 2025 telt de gemeente circa 6.275 bedrijfsvestigingen, een groei van 17% ten opzichte van 2020. De lokale economie rust op drie pijlers: handel (21%), agrofood (15%) en dienstverlening (13%). Het Bruto Regionaal Product van de Noordoostpolder wordt geschat op circa € 1,2 miljard, (totale regio NOPUrk € 2,4 miljard). Met een arbeidsproductiviteit van € 126.500 per arbeidsjaar blijft de regio achter bij het landelijk gemiddelde (€ 128.500). De Noordoostpolder beschikt over een robuuste economische structuur, met de agrarische sector als motor met sterke akkerbouw, bloembollen en een volwassen agritech-cluster als fundament. Deze combinatie van schaal, innovatie en hoogwaardige productie maakt de regio internationaal concurrerend en biedt ruimte voor versnelling in duurzame teelt, circulaire bedrijfsmodellen en technologische vernieuwing. Maakindustrie, bouw en logistiek ontwikkelen zich tot belangrijke groeisectoren. Toerisme en recreatie versterken het imago van de polder en leveren een groeiend aandeel in werkgelegenheid en leefkwaliteit. De economie is veerkrachtig, maar vraagt om gerichte investeringen in innovatie en toekomstbestendige ontwikkeling.

Innovatie-ecosysteem Het innovatie-ecosysteem verwijst naar de partijen, relaties, middelen en voorwaarden die ervoor zorgen dat nieuwe ideeën ontstaan, getest worden en uiteindelijk uitgroeien tot waardevolle producten, diensten of werkwijzen. Het omvat meer dan alleen meewerkende bedrijven, namelijk het hele netwerk dat innovatie mogelijk maakt.

Noordoostpolder kent een arbeidsparticipatie van 77,4%, iets boven het landelijk gemiddelde, en een lage werkloosheid van 3,3%. De werkgelegenheid blijft groeien: Er zijn 29.000 banen, een stijging van circa 10% ten opzichte van 2020. De werkgelegenheidsratio ligt boven het landelijk gemiddelde en onderstreept de economische vitaliteit. De arbeidsmarkt blijft structureel krap. In sectoren zoals techniek, logistiek, zorg en specialistische dienstverlening is de vraag naar personeel hoog en vaak langdurig. Werkgevers concurreren lokaal en regionaal om talent. De pendelstromen laten een sterk verweven regionale arbeidsmarkt zien. Dagelijks vertrekken meer inwoners voor werk naar omliggende regio’s dan er werknemers naar de polder komen. Er zijn relatief veel banen in de gemeente, maar deze sluiten niet altijd aan op de opleidingsachtergrond, sectorvoorkeur of carrièreperspectieven van inwoners. Arbeidsmigranten spelen een belangrijke rol, met name in seizoenswerk, productie en logistiek. Zij zijn essentieel voor delen van de lokale economie, maar brengen opgaven met zich mee op het gebied van structurele huisvesting, leefbaarheid en integratie. Invloed op beleid De arbeidsmarkt vraagt om slimmer werken, niet alleen meer mensen. Scholing, innovatie en digitalisering zijn nodig om productiviteit duurzaam te verhogen.

Brede welvaart en leefkwaliteit Noordoostpolder scoort bovengemiddeld op brede welvaart. Inwoners geven hun woonomgeving een rapportcijfer 7,9. Ze ervaren veel rust, ruimte en veiligheid. De brede-welvaartsindex ligt met 1,05 iets boven het landelijk gemiddelde. Op duurzaamheid scoort de polder hoog, dankzij schone lucht, veel duurzame energieopwekking en een sterke landbouwbasis. Vooral in de kleine kernen nemen de verschillen in gezondheid toe terwijl sociale cohesie en het aandeel vrijwilligerswerk in samenleving, sport en cultuur afneemt. Invloed op beleid Brede welvaart vraagt om balans: tussen economie en samenleving, groei en leefbaarheid. Het versterken van gemeenschapskracht, gezondheid en participatie is even belangrijk als economische investeringen.

11 / Sociaal economisch beleid

Bevolking

Wonen circa

20.364

52.000

woningen

Inwoners (+10% t.o.v. 2015)

€ 340.000

65%

25%

koopwoningen

45-65 jaar

Aantal jongeren neemt af

WOZ-waarde Aanzienlijk lager dan landelijk gemiddelde van € 400.000

Veel vraag naar woningen voor starters, werknemers en arbeidsmigranten

Economie & bedrijvigheid

6.275

Arbeidsmarkt

bedrijfsvestigingen

77,4%

(+17% t.o.v. 2020)

arbeidsparticipatie

3 pijlers lokale economie:

21% Handel

15%

13%

Agrofood

werkeloosheid

Services

1,2 miljard Bruto Regionaal Product

3,3%

29.000 banen (+10% t.o.v. 2020) Boven het landelijke gemiddelde

Brede welvaart & leefkwaliteit

€ 126.500

7.9

arbeidsproductiviteit per jaar

Beoordeling inwoners op woonomgeving

(landelijk gem. € 128.500)

1.05 brede welvaartsindex

Bron: www.feitelijkflevoland.nl Cijfers uit 2024. Geraadpleegd november 2025

Hoge score duurzaamheid

12 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 4

Uitdagingen Dit komt er op ons af

13 / Sociaal economisch beleid

Structurele arbeidsmarktkrapte door vergrijzing en ontgroening, digitalisering en technologische versnelling, klimaatverandering en energietransitie, de schaarse ruimte en sociale ongelijkheid zijn de grote uitdagingen voor de toekomst. Deze zijn niet uniek voor Noordoostpolder: in de hele westerse wereld en op een aantal punten mondiaal, hebben we er mee te maken. Het zijn grote uitdagingen die alleen oplosbaar zijn door intensieve samenwerking tussen overheid en ondernemers. Samen komen we tot grote oplossingen. Dat de praktijk weerbarstig is blijkt bijna dagelijks. Regels en wetten moeten worden aangepast, wat over het algemeen een langdurig proces is. Ook is er niet altijd een gedeeld beeld over de problemen en daarbij passende oplossingen.

We kunnen veel, heel veel, wanneer we de handen in elkaar slaan, onderlinge verschillen overbruggen en aanpakken. Daarnaast staat er een groot aantal ondernemers die vanuit visie, idealisme of overtuiging bereid is vergaande stappen te zetten en onbewandelde paden te verkennen, maar zich niet altijd gesteund voelt door overheid, samenleving en markt. Desondanks worden er grote stappen gezet op de verschillende thema’s om de problemen het hoofd te bieden. Concrete en praktische innovaties zijn het resultaat. Een extra risico is de hoge snelheid waarmee sommige uitdagingen op ons af komen -denk aan de technologische versnelling en de gevolgen van klimaatverandering- of al aanwezig zijn. Niet iedereen (zowel inwoners als ondernemers) kan deze ontwikkelingen bijhouden. Daardoor ontstaat er een kloof met de voorlopers en koplopers. Aan de andere kant moeten we de veerkracht van de samenleving niet onderschatten. We kunnen veel, heel veel, wanneer we de handen in elkaar slaan, onderlinge verschillen overbruggen en aanpakken. Noordoostpolder is daarin een voorbeeld, geholpen door onze opmerkelijke geschiedenis en hoe we in het verleden onze problemen aanpakten. Kort gezegd: Noordoostpolder beschikt over het goede DNA om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen.

14 / Sociaal economisch beleid

Landelijke uitdagingen We hebben te maken met grote brede uitdagingen die landelijk spelen en regionaal en lokaal impact hebben. Het zijn uitdagingen waar op landelijk niveau gewerkt wordt aan oplossingen op de korte en de langere termijn. Deze uitdagingen raken ook Noordoostpolder, afhankelijk van onze eigen situatie, in meer en mindere mate. We beschrijven 5 landelijke uitdagingen. 1. Structurele arbeidsmarktkrapte De arbeidskrapte raakt vrijwel alle sectoren, maar in het bijzonder techniek, zorg, logistiek, onderwijs en dienstverlening. De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt is nog niet optimaal. De opkomst van robotisering en AI vraagt om nieuwe vaardigheden en een andere manier van werken om de productiviteit te vergroten. Gen-Z is op zoek naar een andere werk-privé-balans en betekenis. Arbeidsmigranten blijven cruciaal voor de regionale economie, maar nemen uitdaging mee op het gebied van duurzame binding, aandacht voor taal, scholing, integratie en passende huisvesting. De combinatie van tekorten en een groeiende mismatch in vaardigheden maakt dit één van de meest bepalende uitdagingen voor de komende jaren. 2. Digitalisering & technologische versnelling Digitalisering, robotisering, circulaire economie, kunstmatige intelligentie en verduurzaming veranderen mondiaal processen en beroepen in een hoog tempo.

Nederland blijft achter en zakt weg in de ranglijsten van innovatieve landen en komt langzaam buiten de top 10 terecht. Publiek-private investeringen in innovatieve technologie lopen terug en lekken weg naar andere landen (met name VS). MKB, ZZP’ers en agrarische bedrijven ervaren vertragingen in innovatie door regeldruk en belemmeringen in wetgeving. De arbeidsproductiviteit in Nederland loopt achter op Europa, het lokale bedrijfsleven benadrukt dat de arbeidsproductiviteit achterblijft bij andere regio’s en dat lonen elders vaak hoger liggen.

Daar liggen ook grote kansen. Door gericht handelen is een versnelling van AI, robotisering, biobased bouwen, waterstof, agro-innovaties en innovatieve combinaties van functies zoals landbouw met zorg of toerisme op relatief korte termijn te realiseren. 3. Klimaatverandering en energietransitie Klimaatverandering vraagt om fysieke aanpassingen van industrie- en bedrijventerreinen voor bijvoorbeeld waterberging. Verduurzaming wordt complexer en kent stijgende kosten, veranderende regelgeving en de noodzaak om klimaatadaptief te handelen. Bedrijven en maatschappelijke organisaties moeten investeren in alternatieve energie, waterbeheer, hittestressmaatregelen en duurzame bedrijfsvoering. Daarbij vormt schaarste in het elektriciteitsen waternet een groeiende beperking voor economische ontwikkeling en innovatie. Bedrijven kunnen niet uitbreiden, zonnepanelen niet worden aangesloten en warmtetechnieken niet worden ingevoerd. 4. Ruimtevraagstukken Wonen, landbouw, energieopwekking, natuur, water en economische activiteiten concurreren steeds meer om schaarse ruimte. Dit vraagt om scherpe keuzes en nieuwe combinaties, in de ruimtelijke inrichting en in de ontwikkeling van sectoren. Voor een regio met een sterk agrarisch karakter is dit een van de meest complexe opgaven. De woningvraag is groot. Starters, werknemers, arbeidsmigranten en ouderen zoeken passende woonruimte. 5.

Sociale ongelijkheid, vitaliteit en kansengelijkheid Verschillen in gezondheid, inkomen, opleidingsniveau en kansen nemen toe. Deze ongelijkheid werkt door in leefbaarheid, participatie en economische vitaliteit. Regio’s met een kwetsbare arbeidsmarkt en beperkte voorzieningen ervaren deze verschillen extra sterk. Voorzieningen, sport, cultuur en evenementen die cruciaal zijn om bevolkingsgroepen te binden én steden en dorpen vitaal te houden, staan onder druk. Een integrale benadering van sociale ongelijkheid, vitaliteit en kansengelijkheid is en blijft belangrijk.

15 / Sociaal economisch beleid

Specifiek lokale uitdagingen voor Noordoostpolder Naast dat landelijke uitdagingen doorklinken, kent Noordoostpolder een aantal specifieke uitdagingen of uitdagingen die hier van grote invloed zijn. Hieronder beschrijven we de 5 belangrijkste. 1. Talentbehoud Veel jongeren verlaten de regio voor opleiding of werk elders en keren niet vanzelfsprekend terug. Dit beïnvloedt de beschikbaarheid van talent, de vitaliteit van dorpen en de continuïteit van bedrijven. Daarnaast staat het regionale opleidingsaanbod onder druk, wat de binding van jongeren verder verslechtert. De combinatie van demografische trends en beperkte terugkeer maakt dit een structurele en urgente opgave. de uitdaging is om jongeren te blijven verbinden aan Noordoostpolder zodat ze blijven wonen en werken in de Noordoostpolder of na hun opleiding of werk elders weer terugkeren naar de Noordoostpolder. 2. Bereikbaarheid De bereikbaarheid van de Noordoostpolder is een cruciale factor voor economische ontwikkeling en leefbaarheid. Belangrijke knelpunten zijn de drukte op de N50, het ontbreken van een treinverbinding, onzekerheid over toekomstige spoorverbindingen en beperkte regionale OV-alternatieven. Goede mobiliteit is essentieel voor scholieren, werknemers, ondernemers en voorzieningen. 3. Leefbaarheid Voorzieningen zoals sport, cultuur, zorg en ontmoetingsplekken staan onder druk, vooral in kleinere kernen.

De beschikbaarheid en kwaliteit van deze voorzieningen bepalen in sterke mate de aantrekkelijkheid van de gemeente voor gezinnen, jongeren en werknemers. Daarnaast spelen veiligheid en leefbaarheid in het buitengebied een rol, waarbij criminaliteit en ondermijning extra druk leggen op gemeenschap en ondernemers.

4. Invulling van het landelijk gebied Het landelijk gebied van de Noordoostpolder staat voor grote veranderingen. Agrarische bedrijven krijgen te maken met transities zoals verduurzaming, veranderende markten en strengere regels voor natuur, klimaat en water. Tegelijkertijd neemt de druk toe door ruimteclaims voor energie, recreatie, natuurontwikkeling en woningbouw. Deze ontwikkelingen vragen om toekomstbestendige bedrijfsmodellen en slimme combinaties van functies. 5. Wonen en betaalbaarheid Een voldoende en betaalbaar woningaanbod is essentieel om jongeren, starters, gezinnen en werknemers aan de regio te binden. Een tekort aan woningen of stijgende woonlasten heeft directe gevolgen voor arbeidsmarkt, onderwijsdeelname, leefbaarheid en bevolkingsontwikkeling. Wonen vormt daarmee een kernonderdeel van de sociaal-economische uitdagingen.

Samenhang en brede welvaart Economische, sociale, fysieke en ecologische ontwikkelingen raken steeds sterker met elkaar verweven. Uitdagingen op het gebied van leefbaarheid, gezondheid, onderwijs, talentbehoud, veiligheid en economische vitaliteit kunnen niet los van elkaar worden gezien. Brede welvaart vormt daarmee een overkoepelende opgave voor de komende jaren.

16 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 5

Strategische koers 2035 Hier gaan we naartoe

Triple Helix De Triple Helix (of de drie O’s) is een samenwerkingsmodel. Onderwijs (kennisinstellingen), bedrijfsleven en overheid werken samen als de motor van lokale en regionale sociaal-economische ontwikkeling en innovatie. De drie partijen versterken elkaar: het onderwijs levert kennis en talent, het bedrijfsleven zorgt voor innovatie en markttoepassing en de overheid faciliteert met beleid, infrastructuur en visie. De Triple Helix heeft als belangrijke kenmerken dat alle partijen gelijkwaardig zijn en dat afhankelijk van het vraagstuk dat voorligt één van de partijen het voortouw neemt.

17 / Sociaal economisch beleid

Op basis van de ervaringen van de afgelopen vier jaar Sociaal Economisch Beleid en de uitdagingen waar we als Noordoostpolder voor staan zijn er 4 strategische doelen geformuleerd. De strategische doelen vormen samen de koers voor de komende jaren. Een koers waar we met elkaar (in de triple helix) naartoe werken. Een koers die gericht is op het versterken van de brede welvaart in de gemeente Noordoostpolder

1. Versterken van de economische basis In de komende periode werken we aan het versterken van de economische basis. We maken de lokale economie robuust toekomstbestendig door innovatie en ondernemerschap te versterken. Dit geldt binnen én tussen sectoren. Innovatie heeft in eerste instantie vooral als doel de arbeidsproductiviteit te verhogen. Daarnaast vragen duurzaamheidsvraagstukken om innovatieve stappen. Een aantal ondernemers binnen Noordoostpolder zijn, vaak samen met het onderwijs, hierin koploper en voorloper. Het is belangrijk alle andere ondernemers, cluster en sector overstijgend, mee te nemen in deze innovatieve ontwikkelingen. Brede baanbrekende en economisch haalbare innovatieve stappen kunnen we alleen met elkaar zetten. We hebben elkaars innovatieve ideeën en daden nodig. Soms als richtsnoer, soms als (begin van een) oplossing. Maar altijd als inspiratie.

2. Het realiseren en uitdragen van een aantrekkelijk woon-, -werk en ondernemersklimaat We werken met elkaar samen om de Noordoostpolder aantrekkelijk te laten zijn, te maken en te houden om te wonen, te werken en te ondernemen. We dragen met trots onze identiteit, vanuit heldere kernwaarden. Trots op hoe we zijn ontstaan, op ons ‘zijn’ en op ons gebied. Dit maakt dat mensen daar onderdeel van uit willen maken. Daarmee binden we onze jongeren (tijdelijke wegtrek prima, maar ze komen graag weer terug) en we verleiden nieuwe inwoners/werknemers/bedrijven om hier deel van uit te maken. Woonklimaat: dit is een gemeente waar je graag wilt wonen, voorziening. Werkklimaat: hier staan mooie aantrekkelijke bedrijven waar je graag wilt werken. Ondernemersklimaat: dit is een gemeente waar je graag wilt ondernemen.

Dit betekent dat we met elkaar de voorzieningen op orde moeten houden en waar nodig versterken. We gaan met elkaar voor goede bereikbaarheid, passende woningen, een aantrekkelijk gebied voor recreatie en toerisme en mooie bedrijven op aantrekkelijke werklocaties. Dat alles dragen we met elkaar uit in een supersterke gebiedsmarketing: Gemaakt in Noordoostpolder!

3. Verbeteren van de arbeidsmarktpositie We werken met elkaar samen zodat meer inwoners duurzaam aan het werk gaan en aan het werk blijven. Dit betekent dat we werknemers van de toekomst goed opleiden en toeleiden naar werk. Onze jongeren laten we vroeg kennismaken met alle mooie bedrijven in de Noordoostpolder, bijvoorbeeld door het bieden van voldoende stageplekken. Ook dragen we zorg voor een goede aansluiting tussen wat er geleerd wordt tijdens een opleiding en wat er gevraagd wordt binnen de bedrijven. De huidige werknemers moeten de gelegenheid krijgen om mee te groeien in de (technologische) ontwikkelingen, zoals de digitalisering. Daarnaast hebben we aandacht voor de kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt en verhogen we de arbeidsparticipatie. Tenslotte dragen we zorg voor een goede afstemming met de arbeidsmarktregio waar we deel van uitmaken, waarbij de ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum de komende jaren belangrijk is.

4. Versterken van de samenwerking in de triple helix Door de sterke verbindingen binnen de triple helix versnellen en versterken we de toepassing van (organisatorische, technische en fysieke) innovaties. Binnen Noordoostpolder werken we al langer structureel samen binnen de zogenaamde drie O’s (Overheid, Onderwijs/kennisinstellingen, Ondernemers). Uit de evaluatie blijk dat alle partijen dit omarmen en waarderen. We versterken deze lokale samenwerking door te blijven werken in sectortafels en een regietafel die het geheel overziet en de verbindingen maakt. Waar er nog geen sectortafel is en dat wel wenselijk is, starten we deze. Samen formuleren we naast het werken met een dynamische agenda een aantal strategische doelen als gezamenlijke stip op de horizon. Aan de sectortafels nemen een aantal vertegenwoordigende bedrijven deel. Dit betekent dat er een goede verbinding moet zijn met de rest van de bedrijven binnen de sector, met speciale aandacht voor de kleinere bedrijven en de zzp’ers. Daarnaast zetten we stevig in op de regionale samenwerking, zowel in DUN verband (Dronten, Urk, Noordoostpolder), provincie Flevoland als regio Zwolle.

18 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 6

Dynamische agenda De actielijnen voor de komende jaren

19 / Sociaal economisch beleid

Vanuit de strategische doelen formuleren we actielijnen voor de komende beleidsperiode. Deze actielijnen en de daaraan gekoppelde activiteiten vormen onze dynamische agenda. De dynamische agenda is de gezamenlijke agenda van de drie O’s. In de uitvoering van deze agenda hebben alle partijen eigenstandige verantwoordelijkheid, passend bij de rol. Door deze op verschillende niveaus te ‘koppelen’ tellen de acties bij elkaar op, waardoor een acceleratie in de uitvoering ontstaat: 1+1+1=4. Met de dynamische agenda spelen we flexibel in op actuele ontwikkelingen, lokaal, regionaal en landelijk. Binnen de actielijnen zien we dat de acties zich verbinden, versnellen en vernieuwen. De actielijnen en activiteiten zijn concreet uitvoerbaar en in de meeste gevallen meetbaar. Ze sluiten aan bij de kracht en het DNA van de Noordoostpolder. We blijven doen waar we goed in zijn en wat bij ons past.

Strategisch doel 1: Versterken van de economische basis Actielijn 1.1: Verhogen van de arbeidsproductiviteit: innovatie op het gebied van robotisering, digitalisering en automatisering aanjagen Al eerder constateerden we dat de arbeidsproductiviteit in Noordoostpolder achterblijft bij de landelijke ontwikkeling. Hiermee komt onze concurrentiepositie onder druk te staat. Aan de andere kant biedt het volop kansen. Er is onontgonnen terrein en er zijn de nodige quick wins ter verbetering van de arbeidsproductiviteit op korte termijn. We gebruiken daarbij ervaringen van andere regio’s zonder gehinderd te worden door de Wet van de Remmende Voorsprong. Verhoging van de productiviteit zoeken we in slimmer werken. Door inzet van robotisering, automatisering en digitalisering wordt het mogelijk om met minder mensen meer werk te verzetten, minder afhankelijk te worden van arbeidsmigranten en de economische impact te vergroten. Dat gaat niet vanzelf. Zaak is om elkaar sector- en clusteroverstijgend te stimuleren door kennis te delen en het aan elkaar presenteren van ontwikkelde, werkende en bewezen oplossingen. Meer dan eens is dit inspiratie voor het oplossen van een eigen probleem. Het versterkt het gevoel dat het kan en we het doen in Noordoostpolder. Ondernemingen die koploper en voorloper zijn dienen als praktisch voorbeeld voor de bedrijven die later starten.

We moeten de koplopers actief stimuleren hun kennis en kunde te delen, waarbij aandacht is voor een andere manier van denken bij het benaderen van uitdagingen en problemen. Ook vragen we de koplopers mee te kijken bij andere bedrijven om deze te inspireren en richting te geven. Onze poldermentaliteit van aanpakken en doorpakken komt hier van pas. Is de kennismaking in gang gezet, dan worden initiatieven en oplossingen gedeeld in clusters en snel opgepakt met als resultaat een hogere arbeidsproductiviteit, een winstgevendheid en een significante verbetering van onze concurrentiepositie.

20 / Sociaal economisch beleid

Dit doen we al: » Vormen en ondersteunen van clusters van bedrijven die samenwerken aan proces- en productinnovatie. Kansrijke nieuwe activiteiten: » Innovatiefonds aanvullend op fondsen en regelingen die er al zijn. » Meer uitwisseling organiseren, tussen sectoren en binnen sectoren. » In de spotlight zetten van innovatie: invoering van de jaarlijkse polder innovatieprijs?

Actielijn 1.2. Duurzaam ondernemen In de relatief jonge polder is duurzaam ondernemen onderdeel van het DNA. Er zijn nadrukkelijk minder ‘vastgeroeste mentale- en fysieke structuren’ die verandering hinderen en er heerst een mentaliteit om koploper te willen zijn op verschillende thema’s. Met onder andere het verder stimuleren van biobased toepassingen en het verder ontwikkelen van alternatieve energieoplossingen als antwoord op de netcongestie bouwen we verder aan een duurzame Noordoostpolder als voorbeeld voor andere regio’s. Voortgestuwd door onze poldermentaliteit en gebruikmakend van de unieke eigenschappen van het landschap gaan we door op de ingeslagen weg en maken we vergaande stappen. Dit legt beslag op de innovatieve capaciteiten van mens en land, maar juist binnen Noordoostpolder is het door onze geschiedenis relatief eenvoudig hier draagvlak voor te mobiliseren. Het positioneren van Noordoostpolder als proeftuin en pilotomgeving voor duurzame initiatieven en experimenten is hier onderdeel van. Het als eerste implementeren van succesvolle initiatieven en pilots maakt Noordoostpolder voorloper in duurzaamheid. De opgedane kennis en ervaring is ook toepasbaar bij de innovaties die nodig zijn om de arbeidsproductiviteit op een niveau te krijgen dat boven het landelijk gemiddelde ligt.

Dit doen we al: » Werken aan de doelstelling Energieneutraal 2030, samen met ondernemers in het Netwerk Energie Neutraal Noordoostpolder. » Vergroten van bewustwording over duurzaamheid via sectortafels en gemeentelijke communicatiekanalen. » Stimuleren van circulair ondernemen in samenwerking met provincie Flevoland, Horizon en het Platform Circulair Flevoland. » Aanpakken van netcongestie, o.a. via betrokkenheid bij energiecoöperatie Stream Energy. » Uitvoeren van koplopersprojecten en duurzame pilots met ondernemers.

Kansrijke nieuwe activiteiten: » Noordoostpolder sterker positioneren als proeftuin voor duurzame pilots en innovatieve experimenten. » Aanpakken van netcongestie via energiehubs, opslagoplossingen en versnelling van Stream Energy. » Stimuleren van circulaire bedrijfsmodellen, inclusief ondersteuning bij reststromen en regionale ketenvorming.

Actielijn 1.3. Alle ondernemers bereiken op de grote vraagstukken De grote vraagstukken lossen we in Noordoostpolder met elkaar op. Samenwerken binnen de 3 O’s heeft ons al veel gebracht. Uit de evaluatie van het voorgaande beleid blijkt dat alle partijen deze samenwerking waarderen en als waardevol ervaren. We intensiveren dit en breiden het uit naar sectoren en clusters waar de samenwerking minder evident en vanzelfsprekend is. Daarnaast zetten we sterk in op het bereiken van alle ondernemers in de Noordoostpolder.

Dit doen we al: » Magazine ‘de O’ (gemaakt door gemeente en BVN) gebruiken voor regelmatige informatievoorziening. Ondernemers, onderwijs en overheid op de hoogte houden van de lopende en aanstaande initiatieven. » Ondernemers stimuleren te innoveren waarbij gebruikt wordt gemaakt van de warme banden met onderwijs en overheid om de innovatie te accelereren. Kansrijke nieuwe activiteiten: » Minimaal 1 keer per jaar een sectoroverstijgende bijeenkomst organiseren voor alle ondernemers/werkgevers, gericht op kennisdeling. » (Tijdelijke) kennisplatforms inrichten voor ondernemers die geen aansluiting hebben bij bestaande clusters. » Noordoostpolder positioneren als plek waar grote vraagstukken op kleine schaal worden opgelost met de mogelijkheid dit te extrapoleren naar landelijke oplossingen.

21 / Sociaal economisch beleid

Strategisch doel 2: Het realiseren van een aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat Noordoostpolder scoort relatief hoog op aantrekkelijk woon-, werk en ondernemersklimaat. Voor ondernemers zijn er veel mogelijkheden waardoor banen ontstaan op alle niveaus. De mentaliteit van aanpakken en doorpakken binnen de 3 O’s is de brandstof voor krachtige economische ontwikkeling, waarbij we brede welvaart niet uit het oog verliezen. Sterke sociale samenhang maakt Noordoostpolder een aantrekkelijke plek om te wonen, naast de uitbreidingsmogelijkheden en de concurrerende huizenprijzen ten opzichte van de rest van Nederland. De centrale ligging tussen Randstad en achterland maakt dat beide relatief makkelijk bereikbaar zijn. Actielijn 2.1: Een sterke regiobranding/marketing vanuit identiteit en kernwaarden Gerichte gebiedsmarketing is van belang om bedrijven en de benodigde arbeidskrachten aan te trekken. Onze unieke ontstaansgeschiedenis is daarbij heel waardevol en kan hierbij sterk worden ingezet, inclusief onze kernwaarden en identiteit die hiervan zijn afgeleid. We zijn een nuchtere samenleving van aanpakkers en doorpakkers, waarin makers en probleemoplossers centraal staan. Het oplossen van problemen doen we graag met elkaar. Met elkaar kom je verder. Om deze redenen is Noordoostpolder van oudsher een populaire vestigingsplaats voor veel innovatieve bedrijven.

Het maakt ons een van de meest innovatieve regio’s van de Benelux, op sommige vakgebieden wereldwijd. Innovatieve bedrijven binnen het MITC jagen innovaties binnen andere grotere en kleinere bedrijven aan. Het sterke imago als innovatief gebied met een herkenbaar en sterk economisch profiel, is het waard is om krachtig uit te dragen.

Dit doen we al: » Gebiedsmarketing Gemaakt in de Noordoostpolder. Kansrijke nieuwe activiteiten: » De gebiedsmarketing Gemaakt in Noordoostpolder versterken met een sterkere economische component. Dit betekent dat bedrijven nog meer dan nu ambassadeurs worden van Gemaakt in Noordoostpolder. » Het positioneren van Noordoostpolder als plek waar wél veel mogelijk is en waar de banden tussen de 3 O’s warm en hecht zijn als fundament onder innovatie. » Positioneren van Noordoostpolder als innovatiehub voor de maak- en agrofood industrie. » Positioneren van Noordoostpolder als plek waar we grote problemen met elkaar aanpakken en wordt gedacht in oplossingen (energiehub e.d.).

Actielijn 2.2: Versterken van het werk- en ondernemersklimaat In Noordoostpolder is het goed wonen, leven, werken en ondernemen. Dat willen we zo houden. We hebben een aantal sterke punten, zoals ruime, groene en betaalbare plekken om te wonen en te ondernemen. Duidelijke uitdagingen zoals bereikbaarheid en de druk op de voorzieningen zijn er ook. We hebben te maken met neten watercongestie en hebben we een opgave om voldoende passende woningen te realiseren. Deze uitdagingen zijn niet uniek voor Noordoostpolder. De manier waarop we ze lokaal en regionaal oplossen is dat wél.

Dit doen we al: » Gemeentelijk accountmanagement voor ondernemers. » Het toekomstbestendig maken van werklocaties (opgenomen in visie werklocaties). » Gezamenlijke lobby voor de verbreding van de N50 en de aanleg van de Lelylijn. » Deelfietshubs. Kansrijke nieuwe activiteiten: » Gezamenlijke innovatieve activiteiten gericht op netcongestie en water congestie. » Private initiatieven voor huisvesting van werknemers

22 / Sociaal economisch beleid

Strategisch doel 3: Verbeteren van de arbeidsmarktpositie Actielijn 3.1: aandacht voor toekomstige werknemers en ondernemers We bereiden onze toekomstige werknemers en ondernemers goed voor op hun toekomst op onze arbeidsmarkt. Binnen het onderwijsprogramma op school en ook met activiteiten buiten school, in de bedrijven. Op de basisschool en het middelbaar onderwijs maken leerlingen bijvoorbeeld kennis met de 10 werelden van de technologie door activiteiten als Techniek Tastbaar en de Week van de Technologie. Het is belangrijk dat studenten (vo, mbo, hbo, universiteit) de mogelijkheid krijgen en erop worden gewezen om stages, onderzoeken en andere praktijkervaringen op te doen binnen ons bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen. Op deze manier zijn ze goed voorbereid op de toekomst en maken ze tegelijkertijd kennis met aantrekkelijke toekomstige werkgevers op onze lokale arbeidsmarkt.

Dit doen we al: » Week van de technologie, Techniek Tastbaar, samenwerking met STO en innovatiecluster. Kansrijke nieuwe activiteiten: » Een gezamenlijk project om meer studenten mbo en hbo stage te laten lopen bij bedrijven in de Noordoostpolder.

Actielijn 3.2: kwetsbare groepen betrekken op de arbeidsmarkt We streven naar een inclusieve arbeidsmarkt, zodat iedereen mee kan doen en gelijke kansen krijgt. Dit vraagt een samenleving met een inclusieve houding én de bereidheid om te investeren in passende werkplekken in de brede zin van het woord. In de komende jaren ontwikkelen we dit verder door.

Dit doen we al: » Het aanbod van de Werkcorporatie, Concern voor Werk en de ondernemers met Buitengewoon Werkgeverschap. Kansrijke nieuwe activiteiten: » De inrichting van een lokale vestiging in Noordoostpolder van het Regionaal Werkcentrum waar iedereen terecht kan met vragen over werk, zowel werkzoekenden, werkenden als werkgevers. » Eén werknemer, één plan, één begeleider: het afstemmen van de verschillende soorten begeleiding rond een werknemer met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Actielijn 3.3: Nieuw arbeidspotentieel benutten Er zijn inwoners in de Noordoostpolder die kunnen toetreden tot de arbeidsmarkt of die meer kunnen werken: werklozen, onbenutte deeltijdwerkers en nieuwe doelgroepen zoals asielzoekers.

Dit doen we al: » Bestaande activiteiten vanuit de Flevoland Werkt (arbeidsmarktregio) en lokale partners zoals banenmarkten, beroepenbeurzen. Kansrijke nieuwe activiteiten: » Een werkwijze uitrollen om meer asielzoekers uit het AZC Luttelgeest een plek te bieden op onze lokale arbeidsmarkt.

23 / Sociaal economisch beleid

Strategisch doel 4: Versterken van de samenwerking in de triple helix Actielijn 4.1: de werkwijze sectortafels en regietafel versterken De samenwerking tussen ondernemers, onderwijs (kennisinstellingen) en overheid blijft het fundament van het sociaal-economisch beleid. Sectortafels en een regietafel, groeien door naar een robuustere structuur waarin publieke en private partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen. We blijven werken in sectortafels en daar waar het beter is zullen we op thema sectoroverstijgend werken. Dit gaat dan om thema’s waarbij het juist een meerwaarde heeft om crossovers tussen sectoren te versterken. We zorgen ervoor dat er een eenduidige overzichtelijke vergaderstructuur is waarbij het duidelijk is wie waarom wanneer over welk onderwerp aan tafel zit. Daarnaast kijken we of er sectortafels moeten worden toegevoegd. We zorgen voor een sterkere verbinding met de achterban –ondernemers, werknemers en inwoners– om draagvlak, transparantie en eigenaarschap te vergroten: het sociaal-economisch beleid is zichtbaar in de praktijk.

Dit doen we al: » Het werken met de sectortafels en de regiegroep, waarin vertegenwoordigers uit de sectoren samen met onderwijs en gemeente werken aan de thema’s vanuit het sociaal-economisch beleid. » Het accountmanagement vanuit de gemeente: de dienstverlening vanuit de gemeente Noordoostpolder door de twee accountmanagers bedrijven. Kansrijke nieuwe activiteiten: » Doorontwikkelen regiegroep naar een lokale Economic Board, een publiek-privaat platform waarin ondernemers, onderwijs, maatschappelijke organisaties en gemeente samen koers bepalen. De board adviseert, agendeert en bewaakt de voortgang van de economische agenda. » Daar waar nodig sectortafels toevoegen, zoals dienstverlening. » Vergaderstructuur voor alle lokale overleggen over sociaal-economische thema’s stroomlijnen.

24 / Sociaal economisch beleid

Hoofdstuk 7

Monitoring, evaluatie en financiering

25 / Sociaal economisch beleid

Inzicht houden op de uitvoering en gericht blijven werken aan kwalitatieve groei

Monitoring en evaluatie Het Sociaal Economisch beleid 2026+ is een richtinggevend document voor onze ambities in Noordoostpolder. De strategische doelen vormen de koers. Een koers waar we samen naartoe werken. Binnen deze koers werken we een dynamische agenda. De dynamische agenda wordt gevormd door de actielijnen en de daaraan gekoppelde concrete activiteiten. Het is belangrijk dat we met elkaar, de triple helix, vanuit de gedeelde verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk in actie komen en blijven. Daarom gaan we vanuit de geformuleerde actielijnen een gezamenlijke integrale innovatie-agenda opstellen. In deze innovatie-agenda worden de concrete activiteiten met beoogde resultaten in samenhang beschreven voor de komende 4 jaar. Hierbij blijft uiteraard ruimte binnen de dynamische agenda om activiteiten waar nodig toe te voegen of te wijzigen. Het is noodzakelijk om blijvend te monitoren en op vooraf vastgestelde momenten te evalueren met behulp van deze monitoringsgegevens. De monitoring en evaluatie vindt plaats op twee sporen: 1. De koers: Elke 2 jaar wordt de voortgang op de koers SEB2026+ gemonitord. Hiervoor wordt een set van beschikbare feiten en cijfers vanuit landelijke en regionale databases gebruikt. Die zijn minder geschikt voor directe sturing, maar geven wel een objectief beeld van de stand van zaken en de ontwikkeling.

Deze data worden aangevuld met een kwalitatieve beschrijving van de wijze waarop gewerkt is aan de strategische doelen. Dit wordt vastgelegd in een evaluatiedocument dat elke 2 jaar wordt opgesteld. 2. De dynamische agenda (ook wel innovatie-agenda genoemd): Binnen de actielijnen worden per activiteit concrete beoogde resultaten geformuleerd en deze worden gemonitord. Indien nodig wordt op basis van tussentijdse monitorgegevens bijgestuurd binnen de activiteiten. Elke 2 jaar vindt er een evaluatiemoment plaats waarbij alle monitoringsgegevens (resultaatgegevens) worden verzameld. Deze worden opgenomen in het evaluatiedocument.

Financiering van de uitvoering Voor de uitvoering van het SEB2026+ zijn binnen de gemeentelijke begroting structurele middelen beschikbaar. Gedurende de gehele periode van de Sociale Economische Agenda 2025–2029 is jaarlijks € 60.000 beschikbaar als werkbudget. Hiermee borgen we de uitvoering van het beleid financieel, ook voor onze partners. Dit budget zetten we in voor onder meer: » Borging van de uitvoeringsstructuur, inclusief facilitering van de sectortafels en de mogelijke doorontwikkeling naar een Economic Board. » Opstarten, verdiepen en verkennen van activiteiten binnen de sociaal economische agenda. » Ondersteuning van samenwerking, pilots en innovatieve initiatieven die binnen de triple helix tot stand komen. » Versnelling van kansrijke projecten door werkbudget, wanneer zich nieuwe ontwikkelingen voordoen. Naast deze structurele middelen zetten we actief in op het verkrijgen van aanvullende financiering via regionale en landelijke programma’s, zoals Regio Zwolle, provincie Flevoland en nationale innovatieregelingen. Deze middelen ondersteunen de verdere ontwikkeling van het innovatie-ecosysteem en helpen om sectoroverstijgende projecten op te schalen. Monitoring, evaluatie en financiering vormen samen het fundament onder de uitvoering van het SEB2026+.

Door gericht te meten, samen te leren en doelgericht te investeren, werken we stap voor stap aan een toekomstbestendige Noordoostpolder waarin álle sectoren bijdragen aan brede welvaart en kwalitatieve groei.