7.1 Bestemmingsplan 'Espel, partiele herziening Leliestraat'.pdf

Bestemmingsplan

Espel, partiële herziening Leliestraat

Januari 2023

Ontwerp

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

BESTEMMINGSPLAN ‘ESPEL, PARTIËLE HERZIENING LELIESTRAAT’

Plan:

Espel, partiële herziening Leliestraat

Plantype:

Bestemmingsplan

IMRO-nummer: NL.IMRO.0171.BP00700-ON01 Status:

Ontwerp

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

Toelichting

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIME ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 9 2.1 2.2

LANDSCHAP EN OMGEVING ............................................................................................................................ 9 HET PLANGEBIED ......................................................................................................................................... 9

HOOFDSTUK 3 GEWENSTE SITUATIE .................................................................... 11 3.1 3.2 3.3

PLANBESCHRIJVING .................................................................................................................................... 11 BEELDKWALITEIT ........................................................................................................................................ 11 VERKEER & PARKEREN ................................................................................................................................ 12

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 14 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 14 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 18 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 23

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 28 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9

GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 28 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 29 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 29 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 30 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 32 GEUR ...................................................................................................................................................... 34 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 35 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 38 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 40

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 43 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

ALGEMEEN ............................................................................................................................................... 43 PROCES VAN DE WATERTOETS ...................................................................................................................... 43 WET- EN REGELGEVING EN BELEID WATER ....................................................................................................... 43 BESCHRIJVING VAN HET WATERSYSTEEM ......................................................................................................... 44 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 46

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 47 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 47 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 47 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 48

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 50 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 51 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 51 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 51 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 51

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 52 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5

BEELDKWALITEITSPLAN ....................................................................................................................... 53 BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 54 AERIUS BEREKENING ........................................................................................................................... 55 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA .............................................................................................................. 56 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 57

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

In de gemeente Noordoostpolder aan de noordkant van de kern Espel aan de Leliestraat bevinden zich gronden van de voormalige school De Kaghe. Op de locatie is het schoolgebouw gesloopt en bevindt zich nu een grasveld. Planologisch gezien is er een bouwvlak aanwezig ten behoeve van woningbouw (6 tweekappers) langs de Leliestraat. Echter zijn er nieuwe inzichten door gesprekken met omwonenden en het dorp Espel, waardoor de gemeente het perceel op een andere manier en voor andere woningtypen wil benutten om zo te voorzien in de lokale woningbehoefte. Het plan bestaat uit het realiseren van in totaal circa 18 woningen in plaats van de mogelijke 6 tweekappers. Concreet bestaat het voornemen om circa 5 levensloopbestendige woningen en circa 11-13 appartementen te realiseren. De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met het geldend bestemmingsplan “Espel”. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan nodig. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het gewenste juridisch-planologische kader ten behoeve van het voornemen. In dit bestemmingsplan wordt aangetoond dat de ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’ en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt aan de noordzijde van de Leliestraat in het noorden van de kern Espel in de gemeente Noordoostpolder. De ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Espel en de directe omgeving wordt weergegeven in afbeelding 1.1 met de rode omlijning.

Afbeelding 1.1

Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ bestaat uit de volgende stukken: • • •

verbeelding (NL.IMRO.0171.BP00700-ON01) en een renvooi; regels (met bijbehorende bijlagen) toelichting (met bijbehorende bijlagen)

Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidige planologische regime

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Espel”, welke op 18 oktober 2012 door de gemeenteraad is vastgesteld. In afbeelding 1.2 is de uitsnede van het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is daarbij indicatief aangegeven met een rode omlijning. Tevens geldt voor het gehele plangebied het bestemmingsplan “Parapluplan parkeren” (vastgesteld op 8 juli 2019).

Afbeelding 1.2

1.4.2

Uitsnede plankaart bestemmingsplan ‘Espel (Bron: Ruimtelijke plannen.nl)

Beschrijving bestemmingen en aanduiding

Op basis van het bestemmingsplan “Espel” zijn de gronden in het plangebied bestemd als ‘Bos’, ‘Tuin’, ‘Wonen’ met een bouwvlak en de maatvoering ‘maximum goothoogte: 6,5m’.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp ‘Bos’ De voor ‘Bos’ aangewezen gronden zijn bestemd voor bos en (hoog)opgaande afschermende beplanting, water en waterhuishoudkundige voorzieningen, speelvoorzieningen, het behoud, de bescherming en/of het herstel van de natuurwetenschappelijke en/of landschappelijke waarde, ontsluitingswegen, voet-, rijwiel- en ruiterpaden, kunstwerken, nutsvoorzieningen en evenementen met de daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde, andere-werken en voorzieningen. Er mogen geen andere bouwwerken en/of gebouwen worden gebouwd. ‘Tuin’ De voor ‘Tuin’ aangewezen gronden zijn bestemd voor tuinen en parkeervoorzieningen op opritten voor garages behorende bij de op de aangrenzende gronden gelegen hoofdgebouwen met daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde, andere-werken en water en waterhuishoudkundige voorzieningen. Binnen deze bestemming mogen bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten dienste van de bestemming worden gebouwd. ‘Wonen’ De voor ‘Wonen’ aangewezen gronden zijn bestemd voor wonen in woningen met daarbijbehorende gebouwen en bijbehorende bouwwerken, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, andere-werken, tuinen, erven en paden, waterhuishoudkundige voorzieningen en parkeervoorzieningen. Binnen deze bestemming mogen bouwwerken worden gebouwd, waarbij het hoofdgebouw binnen het bouwvlak dient te worden gebouwd.

Het hoofdgebouw mag alleen worden gebouwd, indien er voldoende parkeer- of stallingsruimte wordt gerealiseerd. De maximale goothoogte mag niet meer bedragen dan de aangegeven maximale hoogte, 6,5 meter.

1.4.3

Strijdigheid

Op grond van het geldend bestemmingsplan is het niet toegestaan om de voorgenomen circa 5 levensloopbestendige woningen en circa 13 appartementen te realiseren, dit vanwege het ontbreken van passende bouw- en gebruiksregels. Om de voorgenomen ontwikkeling (planologisch) mogelijk te kunnen maken is een bestemmingsplanherziening noodzakelijk. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet hierin. In deze plantoelichting wordt aangetoond dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft een beschrijving van de gewenste situatie. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Flevoland en de gemeente Noordoostpolder beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg en de inspraak.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE

Landschap en omgeving

De Noordoostpolder heeft een uniek landschap. De inrichting van de polder is na de drooglegging volledig gericht op de landbouw. Dit heeft een bijzonder landschap opgeleverd met een grootschalige opbouw en een grote mate van openheid. Dit landschap is nu circa 70 jaar oud en het concept van de oorspronkelijke inrichting is nog altijd herkenbaar aanwezig. Het ontwerp van de polder en de uniciteit van het landschap wordt internationaal hoog gewaardeerd. Kenmerkend voor het polderlandschap is het regelmatige kavelpatroon en de structuurbepalende beplantingselementen zoals de erfsingels en wegbeplanting. In de omgeving van het plangebied zijn de karakteristieke elementen voor het polderlandschap duidelijk herkenbaar. De rechtlijnige, lineaire structuren en de openheid zijn duidelijk zichtbaar in het landschap. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de omgeving weergegeven, het plangebied is indicatief aangegeven met de rode contour.

Afbeelding 2.1

2.2

Luchtfoto ligging plangebied in de omgeving (Bron: PDOK)

Het plangebied

Het plangebied betreft het voormalige terrein van de school de Kaghe en ligt aan de Leliestraat te Espel. De betreffende locatie heeft lang ruimte geboden aan de openbare basisschool De Kaghe. De school sloot in 2001 en is gesloopt in 2006. Er is al eerder gekeken naar de mogelijkheden voor woningbouw op deze locatie. Inmiddels is de vraag naar woningen in Espel zeer groot. Met de Kaghe wil de gemeente ruimte bieden aan doelgroepen die in de uitbreiding aan de westzijde van Espel minder goed bediend worden. Het perceel bestaat momenteel uit een braakliggend terrein (gras). Het gebied wordt aan de noord- en westzijde begrensd door bos. Ten zuiden ligt de Leliestraat met aan de overzijde daarvan woningen. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door bomen met daarachter woonpercelen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp In afbeelding 2.2 is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie van het plangebied. De rode contour betreft een indicatieve weergave van het plangebied. In afbeelding 2.3 zijn straatbeelden van de huidige situatie weergegeven, gezien vanaf de Leliestraat.

Afbeelding 2.2

Huidige situatie plangebied en directe omgeving (Bron ondergrond: PDOK)

Afbeelding 2.3

Straatbeelden vanaf de Leliestraat van huidige situatie plangebied (Bron: Google Streetview, april 2021)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

HOOFDSTUK 3 3.1

GEWENSTE SITUATIE

Planbeschrijving

De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het realiseren van circa 5 levensloopbestendige woningen en een kleinschalig appartementengebouw voor circa 11-13 appartementen, verdeeld over drie (bouw)lagen. In afbeelding 3.1 is de gewenste situatie binnen het plangebied weergegeven. Op basis van de verkavelingsschets worden de levensloopbestendige woningen gerealiseerd in de noordoosthoek van het plangebied. Aan de Leliestraat blijft hierbij ruimte voor een open en groene invulling. Het appartementengebouw wordt gerealiseerd aan de westzijde van het plangebied met aan de achterzijde ruimte voor een parkeerterrein op maaiveld. Opgemerkt wordt dat in de regels en op de verbeelding van dit bestemmingsplan flexibiliteit is opgenomen, waardoor het niet definitief vaststaat waar de woningen exact zullen komen. Hierdoor kan er worden ingesprongen op de woonwensen en vraag vanuit de markt. Afbeelding 3.1 moet dan ook als een indicatie gezien worden.

Afbeelding 3.1

3.2

Verkavelingsschets plangebied (Bron: gemeente Noordoostpolder)

Beeldkwaliteit

Het plangebied ligt aan de noordrand tegen de groene mantel van het dorp aan. Na de sloop van het schoolgebouw is een rechthoekig perceel overgebleven aan drie en een halve zijde omzoomd door bosplantsoen. Dit levert een prachtige kwaliteit op voor zowel de nieuwe als de zittende bewoners van deze buurt. Doel is dan ook om deze kwaliteit in stand te houden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp Het doel is om de beleving van de groene kamer zoveel mogelijk in stand te houden. Dit maakt dat is gekozen voor: 1. 2. 3. 4. 5.

compacte bebouwing beperkte uitgifte als privétuin nagenoeg alleen maar gebouwde erfgrenzen als gevolg van 1 en 2 beperking verharding (door slim te ontsluiten) zoveel mogelijk openbaar groen

Het programma bestaat uit circa 11 tot 13 appartementen en circa 5 levensloopbestendige grondgebonden woningen. De levensloopbestendige woningen zijn een- of tweelaags. Het appartementengebouw en de grondgebonden woningen vertonen onderling een duidelijke architectonische verwantschap. In bijlage 1 van deze toelichting is het beeldkwaliteitsplan opgenomen, waarin voor het appartementengebouw, de levensloopbestendige woningen en de omliggende open(bare) ruimte voorbeelden, criteria voor de situering, vormgeving en materiaal, kleur en details zijn opgenomen.

3.3

Verkeer & parkeren

3.3.1

Algemeen

Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de extra verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ (publicatie 381, december 2018) van het CROW kan de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte van de ontwikkeling berekend worden. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis op onder andere het gebied van verkeer en parkeren. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. Veelal wordt bij nieuwe ontwikkelingen het gemiddelde gehanteerd. Deze voorgenoemde CROW-kencijfers zijn doorvertaald in de gemeentelijke Nota Parkeernormen 2016.

3.3.2

Parkeren

Bij de ontwikkeling van het plangebied dienen de parkeernormen, zoals opgenomen in de ‘Nota Parkeernormen 2016’ van de gemeente Noordoostpolder (zie: bijlage 2 van de regels), in acht te worden genomen. Parkeergelegenheid op eigen terrein, zoals opritten en garages, telt gedeeltelijk mee bij het parkeeraanbod. Ook hiervoor wordt verwezen naar de Nota Parkeernormen. In de ‘Nota Parkeernormen 2016’ is aangeven dat de gemeente Noordoostpolder qua stedelijkheidsgraad – in zijn geheel - in de categorie ‘matig stedelijk’ ligt. Er is echter een duidelijk verschil tussen Emmeloord en de rest van de gemeente. De dorpen, zoals Espel en het buitengebied hebben een lagere stedelijkheidsgraad en zijn ‘niet stedelijk’. De hoogte van de parkeernorm wordt ook bepaald door te kijken naar de stedelijke zone (centrum, schil, overig, buitengebied) van een gebied. Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom van Espel, waardoor uit wordt gegaan van de stedelijke zone die behoort tot de ‘Overige kernen (bebouwde kom)‘: ‘rest bebouwde kom’. Voor de ontwikkeling wordt dus uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • • •

Verstedelijkingsgraad: Niet stedelijk (bron: ‘Nota Parkeernormen 2016’) Stedelijke zone: Rest bebouwde kom (bron: ‘Nota Parkeernormen 2016’) Functie: o Maximaal 5 levensloopbestendige woningen: ‘koop, tussen/hoek’ o Maximaal 13 appartementen: ‘koopetage, duur’

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp Functie Koop tussen/hoek Koopetage, duur Totaal

Parkeernorm 2,0 2,1

Aantal 5 13 18

Totale behoefte 10 27,3 37,3

Gelet op voorgaande tabel is er sprake van een parkeerbehoefte van in totaal afgerond 38 parkeerplaatsen. Voor de levensloopbestendige woningen geldt dat er geparkeerd dient te worden op eigen terrein. Het plan heeft een flexibele opzet voor het aantal appartementen. In het bovenstaande is uitgegaan van het maximum aantal appartementen. Het parkeren zal worden opgelost binnen het plangebied. Voor de appartementen zal een aparte parkeerplaats ten noorden van de appartementen gerealiseerd worden. In afbeelding 3.1 is dit weergegeven middels oranje kleur. De parkeerruimte zal groen worden ingekleed. Tevens is in de regels van dit bestemmingsplan opgenomen dat bij de aanvraag van de omgevingsvergunning(en) voor de bouw van de woning, moet worden voldaan aan het geldende gemeentelijke parkeerbeleid.

3.3.3

Verkeer

Op basis van de in paragraaf 3.3.2 opgenomen uitgangspunten en de normen zoals opgenomen in de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 318 (december 2018)' van het CROW, ontstaat het volgende beeld ten aanzien van de verkeersgeneratie. Functie Koop tussen/hoek Koopetage, duur Totaal

Norm verkeersgeneratie (gemiddeld) 7,4 7,4

Aantal

Verkeersgeneratie

5 13 18

37 96,2 133,2

De verwachte totale verkeersgeneratie van de ontwikkeling bedraagt afgerond 134 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Het plangebied zal aan de zuidzijde worden ontsloten worden op de Leliestraat en heeft hiermee een goede ontsluiting op de bestaande wegen. De wegen binnen het plangebied zullen worden ingericht als 30 km/uur wegen. Gesteld wordt dat de omliggende infrastructuur in voldoende mate is inrichting om de toekomstige verkeerbewegingen eenvoudig en veilig af te kunnen wikkelen.

3.3.4

Conclusie

Gelet op vorenstaande wordt geconcludeerd dat er vanuit verkeerskundig oogpunt geen bezwaren zijn tegen de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.

4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.

Duurzaam economisch groeipotentieel

Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio’s

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. De locatie is momenteel al grotendeels geschikt voor woningen en grenst aan bestaand woongebied van de kern Espel. De bouw voorziet in de behoeften van de huidige generatie inwoners, maar speelt ook in op die van toekomstige generaties, waarvoor steeds meer huizen beschikbaar moeten zijn. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen herontwikkeling.

4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor:

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).

4.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Op het realiseren van woningen is ondermeer de uitspraak ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921 van belang. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, Bro. Voor wonen geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953). In het plangebied is het momenteel al mogelijk om 6 tweekappers te realiseren. Echter voldoen deze niet aan de huidige vraag. Met het voorliggend bestemmingsplan zal het gaan om het realiseren van circa 5 levensloopbestendige woningen en circa 11-13 appartementen. In dit geval is er dus sprake van het toevoegen van maximaal 12 woningen (18 /- 6), waarmee het wel een stedelijke ontwikkeling is die Ladderplichtig is. De ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is van toepassing op woningbouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling.

Bij het bepalen of en hoe de Ladder moet worden toegepast, zijn de volgende vragen van belang:

Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Voor wonen geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. Het voorliggende plan gaat uit van het realiseren van circa 5 levensloopbestendige woningen en circa 11-13 appartementen. In dit geval is er dus sprake van het toevoegen van maximaal 12 woningen (18 -/- 6), waarmee het wel een stedelijke ontwikkeling is.

Is de stedelijke ontwikkeling 'nieuw'? De Laddertoets geldt alleen voor ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat wanneer het een functiewijziging betreft, moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat desalniettemin gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarbij moet ook het ruimtebeslag betrokken worden. In dit geval is er sprake van nieuwe stedelijke ontwikkeling, aangezien het plangebied voorheen bedoeld was voor 6 grondgebonden woningen en er met het voornemen meer bebouwing mogelijk wordt gemaakt.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de woningen die mogelijk worden gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voor wonen kan dit schaalniveau de gemeentegrens overstijgen. Verhuisbewegingen geven hiervoor een goede indicatie. De ‘ladder’ verplicht niet in alle gevallen tot regionale afstemming. Op basis van de aard en de omvang van het woningbouwplan moet bepaald worden of regionale afstemming nodig is. Bij kleinschalige ontwikkelingen die geen gemeentegrens overstijgend effect hebben, is bovengemeentelijke afstemming niet nodig. De woningmarkt in de gemeente Noordoostpolder is redelijk gesloten. Er zijn vooral verhuisbewegingen binnen de gemeentegrenzen. Het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling beperkt zich daarom ook tot de gemeentegrenzen.

Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? De behoefte bij een woonplan wordt bepaald door de confrontatie van de lange termijn prognose van de vraag naar woningen, met het woningaanbod in de bestaande plancapaciteit om in die vraag te voorzien. In veel provincies en regio's zijn prognosemodellen beschikbaar die bruikbaar zijn om de behoefte te bepalen. Naast kwantitatieve aspecten, kunnen ook kwalitatieve aspecten een rol spelen bij de beschrijving van de behoefte. Bij woningen kan daarbij vooral worden gedacht aan specifieke woontypen, wooncategorieën en woonmilieus. Op basis van de bevolkingsprognose is in de komende 10 jaar een toevoeging van 1000 woningen mogelijk. Met andere woonden: voor de periode tot en met 2025 is de gemiddelde woningbehoefte voor Noordoostpolder 100 nieuwe woningen per jaar. De 100 woningen per jaar zijn geen jaarmaximum. Als de markt grotere afzetmogelijkheden biedt, kan die kans worden gegrepen, zolang de totale groeiprognose voor 10 jaar niet wordt overschreden. Op hoofdlijnen is de groei naar leeftijdsgroepen van huishoudens in de gemeente Noordoostpolder als volgt samengesteld: • • •

<45 + 400 45 - 65 – 525 > 65 + 1125

Dit betekent dat wanneer de 1125 ‘nieuwe’ seniorenhuishoudens in hun eigen woning blijven wonen er voor de groepen onder de 65 een aanvulling nodig is van 1000 woningen. Verder wordt in de regio Zwolle een samenwerkingsverband van 22 gemeenten en 4 provincies, een verdere groei verwacht van 20.000 tot 25.000 huishoudens, waarvan zo’n 15.000 in de stad en 10.000 in de regio. Onder regio Zwolle vallen de gemeenten Urk, Dronten en Noordoostpolder. Gemeente Noordoostpolder biedt de ruimte om een deel van deze groei op te vangen. In paragraaf 3.3.2 (Woonvisie Noordoostpolder 2020: Kansen grijpen) wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan het actuele woonbeleid van de gemeente Noordoostpolder. Hieruit volgt dat de voorgenomen ontwikkeling zowel kwantitatief als kwalitatief voorziet in woningen waar de komende tijd behoefte aan is in de gemeente Noordoostpolder. Op deze plaats wordt dan ook gesteld dat de behoefte voldoende is aangetoond.

Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de woningbouwontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied, dan wordt voldaan aan de Ladder. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en ook de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp Gekeken moet niet alleen worden naar de bestaande bebouwing en bestemming, maar ook naar het verleden. Het bestaand stedelijk gebied houdt niet per se op bij de grens van de bebouwde kom als bedoeld in bijvoorbeeld de Wegenverkeerswet 1994. Het plangebied is gelegen aan de noordzijde van de kern Espel, grenzend aan bestaande woningen. Daarnaast is het reeds bestemd voor woningen. Hiermee kan het worden bezien als de bestaand stedelijk gebied. Daarnaast is het plangebied in het ‘Omgevingsprogramma Provincie Flevoland’ aangewezen als stedelijk gebied. Conclusie Gelet op het vorenstaande wordt gesteld dat er sprake is van een actuele behoefte aan de in het plan opgenomen bouwmogelijkheden voor woningen en een ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied. Hiermee voldoet het voorliggende plan aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’.

4.1.3

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid

De conclusie van de in dit bestemmingsplan beschreven beleidsuitgangspunten is dat het rijksbeleid niet direct door werkt in het plangebied. Tevens voldoet het voornemen aan de ‘Lader voor duurzame verstedelijking’. Hierdoor is het bestemmingsplan niet in strijd met het rijksbeleid.

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1

Omgevingsvisie FlevolandStraks

4.2.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie FlevolandStraks geeft de langetermijnvisie van de provincie Flevoland op de toekomst van dit gebied. Het gaat over de periode tot 2030 en verder. Het geeft aan welke kansen, opgaven en uitdagingen er voor Flevoland liggen. Er zijn drie kernopgaven: • • •

Het Verhaal van Flevoland (fysieke omgeving), Krachtige Samenleving (sociaal-economische omgeving), Ruimte voor Initiatief (bestuurlijke omgeving).

Deze opgaven vormen de kern voor alle ontwikkelingen waar de provincie Flevoland bij betrokken is. Zowel voor de strategische opgaven uit de Omgevingsvisie, als andere vraagstukken van de provincie Flevoland. In de strategische opgaven staan de belangrijkste vraagstukken en ambities voor de toekomst beschreven. Het gaat om de volgende opgaven: • • • •

Duurzame Energie Regionale Kracht Circulaire Economie Landbouw: Meerdere Smaken

4.2.1.2 Toetsing van het initiatief aan Omgevingsvisie FlevolandStraks De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het herontwikkelen van een woningbouwgebied aan de noordzijde van Espel, waarmee invulling wordt gegeven aan de lokale woningbehoefte. Gelet op vorenstaande sluit het voornemen goed aan bij de uitgangspunten van de Omgevingsvisie FlevolandStraks (specifiek ‘Het Verhaal van Flevoland’).

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp 4.2.2

Omgevingsprogramma Provincie Flevoland

4.2.2.1 Algemeen Per 1 juli 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Op dat moment moet elke provincie beschikken over een Omgevingsvisie, een of meer programma's en een Omgevingsverordening. Het op 27 februari 2019 door de Provinciale Staten van de provincie Flevoland vastgestelde Omgevingsprogramma Flevoland vindt haar grondslag dan ook in de Omgevingswet. Daarnaast is de grondslag te vinden in diverse vigerende wetten, zoals de Waterwet, de Wet milieubeheer, de Wet geluidhinder en de Wet natuurbescherming. Het Omgevingsprogramma omvat daarmee de op dit moment verplichte plannen: het milieubeleidsplan, het regionale waterplan en het verkeer- en vervoersplan. In 2017 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie FlevolandStraks vastgesteld. Hierin is in hoofdlijnen de strategische visie op de toekomst van Flevoland weergegeven. In dit (eerste) Omgevingsprogramma Flevoland is er voor gekozen al het bestaande beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud van de fysieke leefomgeving te bundelen in één programma dat digitaal beschikbaar is. Met de vaststelling van het Omgevingsprogramma is dan ook een groot aantal beleidsnota's komen te vervallen. Op deze wijze zijn de provinciale beleidskeuzes compact beschreven en is de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen het beste gewaarborgd.

De provincie streeft ernaar om dit programma jaarlijks te actualiseren en waar nodig aan te vullen met overig provinciaal beleid. Zo kunnen in volgende versies onderwerpen worden toegevoegd die betrekking hebben op bijvoorbeeld economisch of sociaal beleid. Ook kunnen programma's worden toegevoegd met een meer gebiedsgebonden of thematische aanpak. In voorliggend geval is met name hoofdstuk 1 ‘Ruimte’ van het Omgevingsprogramma van belang.

4.2.2.2 Ruimte Algemeen Het belangrijkste doel van de provincie is een goede woon-, werk- en leefomgeving in heel Flevoland. Daarbij moet verstedelijking worden ingepast in een hoogwaardig landschap en passen bij de gerealiseerde en de geplande infrastructuur. Aantrekkelijke woongebieden in een groen-blauwe omgeving maken Flevoland concurrerend met andere gebieden. Er is sprake van overloop uit de drukke, dure Randstad naar een ruimer, goedkoper Flevoland (push factor). Ook kiezen mensen bewust voor het attractieve woonmilieu van Flevoland (pull factor). De provincie wil verdere grootschalige ontwikkelingen mogelijk maken en deze deels zelf ter hand nemen, samen met partners. De provincie is bereid om ruimte te reserveren voor functies waarvoor in omliggende regio's onvoldoende ruimte is. De voorwaarde daarvoor is een evenwichtige ontwikkeling. Samen met partners binnen en buiten het gebied biedt de provincie zicht op oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, die het tempo van de ruimtelijke ontwikkelingen in Flevoland met zich meebrengt. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om achterblijvende bereikbaarheid, voorzieningenniveau en werkgelegenheid. Stedelijk gebied Het plangebied maakt binnen het thema ‘Ruimte’ onderdeel uit van het ‘Stedelijk gebied’. Zie onderstaande afbeelding, waarin het plangebied rood omlijnd is.

Het verstedelijkingsbeleid is gericht op de ontwikkeling van vitale steden en dorpen. Het gaat hierbij om efficiënt ruimtegebruik, kwaliteitsverbetering en herstructurering van het stedelijk gebied en versterking van het draagvlak voor voorzieningen. Deze doelen worden gediend door de stedelijke ontwikkeling van de kernen te bundelen. Nieuwe bebouwing wordt geconcentreerd in of aansluitend aan het bestaande bebouwde gebied. Dit ondersteunt de optimale benutting van infrastructuur en centrumvorming rondom belangrijke vervoerknooppunten. De specifieke ruimtelijke kwaliteiten van steden en dorpen worden benut door de kwaliteit van deze kenmerken te behouden en te versterken. Stedelijke uitbreiding moet aansluiten bij bestaande ruimtelijke structuren, zodat de vitaliteit van de kernen wordt ondersteund. Infrastructuur wordt zo gebundeld dat versnippering van ruimtelijke eenheden wordt voorkomen en er geen omvangrijke barrières in stedelijke en BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp ecologisch waardevolle gebieden ontstaan. De omvang van nieuwe ruimte voor wonen, werken en voorzieningen moet in verhouding staan tot de grootte van de kern en de positie ervan in de stedelijke en groen-blauwe hoofdstructuur. Permanente bewoning van recreatiewoningen in het buitengebied wordt uitgesloten. Van de gemeenten wordt verwacht dat zij het provinciale bundelingsbeleid vertalen in lokaal beleid en in concrete (ruimtelijke) plannen. Bij de ontwikkeling van het stedelijke gebied nemen de gemeenten het initiatief. Plannen voor uitbreiding worden uitgewerkt in samenhang met herstructurering van het bestaande bebouwd gebied. De gemeente hanteert hierbij de ladder voor duurzame verstedelijking en de provincie houdt het generiek toezicht op de toepassing van deze Ladder.

Afbeelding 4.1

Ligging plangebied binnen de kaart ‘Ruimte’ (Bron: Omgevingsprogramma Provincie Flevoland)

4.2.2.3 Toetsing van het initiatief aan het ‘Omgevingsprogramma Provincie Flevoland’ Het verstedelijkingsbeleid van de provincie is gericht op de ontwikkeling van vitale steden en dorpen. Het beleid maakt behoud en versterking van de kwaliteit van de fysieke omgeving mogelijk. Het gaat hierbij om efficiënt ruimtegebruik, kwaliteitsverbetering en herstructurering van het stedelijk gebied en versterking van het draagvlak voor voorzieningen. Het voorliggende plan voldoet aan de door de provincie voorgestane bundeling van stedelijke ontwikkeling en concentratie van nieuwe bebouwing aansluitend op/binnen bestaand bebouwd gebied. Het voornemen betreft het herontwikkelen van een bestaand woongebied, waarbij rekening wordt gehouden met de wensen van woningzoekers. Hiermee wordt bestaand stedelijk gebied verbeterd en wordt efficiënt omgegaan met de ruimte. Het voornemen voldoet hiermee aan het Omgevingsprogramma.

4.2.3

Omgevingsverordening Provincie Flevoland

4.2.3.1 Algemeen In de Omgevingsverordening van provincie Flevoland zijn alle regels vastgelegd die de provincie hanteert op het gebied van onder andere wegen, water, milieu, bodem, natuur, wonen en ruimte. Dit kunnen zowel regels zijn voor burgers of bedrijven als (instructie-)regels voor andere overheden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp 4.2.3.2 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsverordening De omgevingsverordening geldt globaal voor het plangebied. Er zijn geen artikelen die specifiek ingaan op het plangebied en de directe omgeving.

4.2.4

Landschapsvisie Programma Landschap van de toekomst

4.2.4.1 Algemeen Op 13 oktober 2021 hebben de Provinciale Staten de nieuwe landschapsvisie ‘Programma Landschap van de Toekomst’. Hiermee wil de provincie de kwaliteit van het landschap herstellen, versterken en bewaken. Dit programma presenteert de richtinggevende provinciale kijk op de waarde en identiteit van het Flevolandse landschap. Het beschrijft het ontstaan en de kernkwaliteiten van het landschap. Gebieden worden steeds multifunctioneler (hybride). Het is daarom van belang het landschap van de toekomst proactief en integraal vorm te geven. Het programma werkt de visie uit in concrete doelen voor de komende jaren. Samenwerking met partners in het gebied krijgt daarbij nadrukkelijk aandacht. De essentie van het Programma bestaat uit vier overwegingen die het karakter en de essentie van het Flevolandse landschap bepalen. De vier overwegingen zijn voor landschap van provinciaal belang en moeten bij iedere ontwikkeling in het kader van de ruimtelijke kwaliteit als overweging worden meegenomen. 1.

2.

3.

4.

Waterbouwkundig bouwwerk als polder-DNA Behoud het waterbouwkundig bouwwerk als fundament van de polders en de landschappelijke identiteit. Maak de verschillende onderdelen (dijkzones, gemalen, vaarten, sluizen) daarvan zichtbaar en beleefbaar. Panorama’s langs lange lijnen Versterk monumentale belevingsassen om de beleving van het open polderpanorama te garanderen. Geef hieraan per polder onderscheidend vorm. Drie onderscheidende polderconcepten Geef het landschap vorm op basis van de ruimtelijke concepten van de drie polders. Ontwikkel de concepten door, om ruimtelijke opgaven in het landschap een plek te geven. Hybride gebieden - aandacht voor landschapsinnovatie Werk Flevoland-breed integraal aan opgaven en doe ontwerpend onderzoek. Geef extra aandacht aan hybride gebieden met een hoge dynamiek en waar meerdere opgaven samen komen.

Het Programma Landschap van de Toekomst benoemt de kernkwaliteiten van het Flevolandse landschap. De kernkwaliteiten vormen de basis voor vernieuwing en verrijking van het landschap van de toekomst. Het nastreven van een hoge ruimtelijke kwaliteit is hierin een belangrijk doel. De 24 kernkwaliteiten zijn behulpzaam als aanknopingspunten bij het vormgeven en inrichten van het landschap van de toekomst. Door de kernkwaliteiten te integreren in toekomstige landschappelijke ontwikkelingen, kan er worden voortgebouwd op wat er al is, zonder vernieuwing en verandering uit te sluiten. De kernkwaliteiten zijn verdeeld in zes hoofdcategorieën: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Waterbouwkundig bouwwerk; Hoofdstructuur per polder; Maaiveld; Beplantingsstructuren; Infrastructuur; Oud land in nieuw land.

4.2.4.2 De kernkwaliteiten van het plangebied Volgens de overzichtskaart kernkwaliteiten van het Flevolandse landschap ligt het plangebied in de kernkwaliteit ‘Beplantingstructuren’. In onderstaande afbeelding 4.2 is een uitsnede van deze kaart opgenomen, waarbij het plangebied met een rode cirkel is aangegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

Afbeelding 4.2

Uitsnede de overzichtskaart kernkwaliteiten van het Flevolandse landschap (Bron: provincie Flevoland)

Beplantingsstructuren: Aaneengesloten boscomplexen De boscomplexen zijn te vinden aan de randen van de drie polders van Flevoland. Elk boscomplex kenmerkt zich als een aaneengesloten gebied van beplanting. In de Noordoostpolder is de plek en vorm van twee losse boscomplexen gebaseerd op de bodemcondities. En vormen ze bij Kuinre en bij Vollenhove een grens met het oude land. Bijzonder is dat de onderliggende verkavelingsstructuur of historische geomorfologische structuur zichtbaar is in de opzet van de bossen. De invulling per boskavel verschilt en kent een grote diversiteit aan karakteristieke beplantingspatronen. De bossen hebben inmiddels een belangrijke recreatieve, klimatologische en ecologische waarde voor Flevoland. Het zijn verrassende plekken van rust en ontspanning geworden. De waarde van de boscomplexen ligt daarnaast in de grote mate van samenhang en continuïteit. De gesloten randen zorgen ervoor dat andere functies, zoals recreatie en bebouwing, geheel zijn opgenomen in het bos en de continuïteit niet doorbreken.

4.2.4.3 Toetsing van het initiatief aan de provinciale landschapsvisie De kernkwaliteiten zijn aanknopingspunten bij het inrichten van het landschap van de toekomst. Het voornemen is onderdeel van een van de kernen (Espel) van de Noordoostpolder. Het plangebied wordt deels omgeven door bos. Bij de bouw van de woningen zal rekening gehouden worden met de kernkwaliteiten die gelden in het plangebied, waarmee de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met het Programma Landschap van de Toekomst.

4.2.5

Toetsing aan het provinciaal beleid

Geconcludeerd wordt dat het provinciaal beleid de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

4.3

Gemeentelijk beleid

4.3.1

Structuurvisie Noordoostpolder 2025

4.3.1.1 Algemeen De Structuurvisie Noordoostpolder 2025 is in januari 2014 vastgesteld door de gemeenteraad. De Structuurvisie is een integrale ruimtelijke visie, die de huidige en gewenste waarden en kwaliteiten beschrijft. De visie heeft als doel de verschillende belangen, zoals voor het landschap, de kernen en de gemeenschap, zorgvuldig af te wegen. En hieruit een integrale ontwikkelingsrichting te bepalen voor de periode tot 2025. De Structuurvisie Noordoostpolder 2025 is vooral gericht op behoud en verbetering van de bestaande ruimtelijke, economische en sociale kwaliteiten en daarmee op het versterken van het landschap en leefbaarheid in de gemeente Noordoostpolder. De Structuurvisie is een document voor de langere termijn. Daarom kent de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 een zekere mate van globaliteit en abstractie. De visie vormt de basis voor het toekomstig beleid, ter uitwerking van de structuurvisie zijn gebiedsvisies, masterplannen, uitwerkingsplannen, bestemmingsplannen en beleidsplannen nodig om concrete (plan)ontwikkelingen in gang te zetten.

4.3.1.2 Ambitie Bevolking en wonen De gemeente Noordoostpolder streeft naar een aantrekkelijke, uitnodigende fysieke woon- en leefomgeving en daarbij richt de gemeente zich vooral op (tijdelijke) inwoners van de gemeente Noordoostpolder. De gemeente zet in op een afwisselend woningaanbod en voegt bijzondere woonmilieus toe, zoals in de Wellerwaard. Er zijn mogelijkheden voor het realiseren van landgoederen en woningen in vrijkomende agrarische bebouwing. De gemeente Noordoostpolder vindt het belangrijk dat (nieuwe) inwoners kunnen kiezen uit verschillende woonmilieus en dat tijdelijke inwoners adequaat en legaal gehuisvest kunnen worden. Er wordt daarom gestreefd naar een gevarieerde woningvoorraad waar ruimte is voor diverse leeftijds-, huishoudens- en inkomensgroepen. De unieke kwaliteiten die het wonen in de polder aangenaam maken, wil men hierbij benutten voor de bestaande bewoners, waaronder jongeren/starters en senioren, maar ook om nieuwkomers naar de gemeente te trekken. Flexibiliteit is het sleutelwoord. Per locatie/gebied wordt bekeken wat de wensen en mogelijkheden zijn.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp

Afbeelding 4.3

Uitsnede structuurvisie-themakaart ‘Bevolking en wonen’ (Bron: gemeente Noordoostpolder)

4.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de ‘Structuurvisie Noordoostpolder 2025’ Het gebied is ten tijde van het schrijven van de Structuurvisie (2014) aangeduid als woningbouwlocatie in ontwikkeling. Echter zijn de woningen tot op heden niet gebouwd en is de vraag naar woningen ook veranderd. Hiermee is gebied tot nog steeds in ontwikkeling. De gemeente wil flexibel zijn en maatwerk leveren en inspelen op de veranderde behoefte en hiermee haar bijdrage leveren aan het landelijke en regionale woningtekort. Met het voornemen wordt ingespeeld op de vraag naar specifieke woningen, waarmee het plan in overeenstemming is met de uitgangspunten zoals verwoord in de ‘Structuurvisie Noordoostpolder 2025’.

4.3.2

Woonvisie Gemeente Noordoostpolder (2020)

4.3.2.1 Algemeen De gemeenteraad heeft in 2020 een nieuwe woonvisie vastgesteld. De woonvisie heeft als subtitel “kansen grijpen” en dat is precies wat de gemeente wil gaan doen. De gemeente wil de vraag van vandaag beantwoorden en tegelijkertijd inspelen op de toekomst. En wil een gemeente blijven waar het goed wonen is. Dat betekent dat de gemeente inspeelt op de markt en ruimte bieden voor experimenten en nieuwe woonvormen. Dit draagt bij aan de variatie in het woonaanbod, waardoor Noordoostpolder voor meer mensen aantrekkelijker wordt. Mensen die een band hebben met Noordoostpolder geeft de gemeente de ruimte om te blijven en te komen. Zowel in Emmeloord als in de dorpen.

4.3.2.2 De woonvisie geeft ruimte om flexibel in te spelen op de markt Uitgangspunt voor de programmering is de bevolkingsprognose van de gemeente. Tegelijk is het beeld dat de groei hoger uit kan vallen. De ambitie van de gemeente is dan ook om aan die grotere behoefte te voldoen. Dat betekent dat er een flexibele programmering is, waarbij een jaarlijkse bijstelling van prognose en planning nodig is. Het doel is om meerjarig te voldoen aan de kwantitatieve behoefte die wordt afgeleid van de huishoudensprognose. Dat betekent dat er de komende 10 jaar in ieder geval de ruimte is om 1000 woningen toe te voegen. Dat aantal staat los van de intentie van de provincie Flevoland om in het kader van het project BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp “Flevoland bouwt voor Nederland” in de provincie tot 2050 100.000 woningen extra te bouwen. Momenteel wordt onderzocht welke bijdrage de gemeente Noordoostpolder daaraan kan leveren. Het is cruciaal steeds zowel in Emmeloord als in de dorpen de ontwikkelruimte beschikbaar te hebben om aan de vraag te voldoen. Er zijn geen harde cijfers per kern om zo de programmering flexibel te houden en in te kunnen spelen op de behoefte.

4.3.2.3 Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie Noordoostpolder In het Coalitieakkoord 2018-2022 staat: “We bieden ruimte om in te breiden en waar nodig uit te breiden naar behoefte in de dorpen. De dorpsvisies en ontwikkelperspectieven geven de richting aan.” De komende jaren is het ook in Espel van belang woningen toe te voegen en om daarbij met name een goed aanbod voor senioren neer te zetten. Ze te verleiden om te verhuizen om zo woningen voor starters beschikbaar te krijgen. Dit doet de gemeente door ‘onderzoekend ontwikkelen’: via kleinschalige pilotprojecten de vraag toetsen. Het bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ is bewust flexibel opgesteld om optimaal invulling te kunnen geven aan individuele woonwensen. Zo worden er verschillende soorten woningen (levensloopbestendige en appartementen) gebouwd. Een deel van de woningen zijn bedoeld voor levensloopbestendig wonen, waardoor senioren binnen Espel ruimte kunnen maken voor starters. Door de doorstroming komen er op andere locaties binnen de gemeente woningen beschikbaar voor starters. De voorgenomen ontwikkeling is dan ook in overeenstemming met de gemeentelijke woonvisie.

4.3.3

Welstandsnota gemeente Noordoostpolder 2016

4.3.3.1 Algemeen Op 29 november 2016 heeft de raad de welstandsnota ‘Ruimte voor kwaliteit en welstandsvrijheid’ vastgesteld. De welstandsnota geeft richting aan het welstandstoezicht in de Noordoostpolder en voor de inwoners van de gemeente biedt het plan helderheid over de welstandsbeoordeling van hun bouwplannen. Zoals de titel van de nota al aangeeft wordt onderscheid gemaakt tussen welstandsvrije en niet welstandsvrije gebieden. De selectie van niet-welstandsvrije gebieden heeft plaats gevonden aan de hand van twee criteria: • •

de cultuurhistorische betekenis van de bebouwing; de zichtbaarheid van de bebouwing vanuit belangrijke openbare ruimtes.

Op basis van deze criteria is besloten dat in de volgende gebieden welstandstoezicht blijft gelden: 1. 2. 3. 4.

de kernen en beeldbepalende gebieden van Emmeloord; de dorpskernen en beeldbepalende gebieden van Marknesse, Ens, Luttelgeest, Bant, Creil, Espel, Tollebeek, Kraggenburg en Rutten; Nagele en Schokland in zijn geheel; het landelijk gebied.

Op basis van de welstandsgebiedenkaart blijkt dat het plangebied in welstandsvrij gebied ligt. In paragraaf 6.1 van de welstandnota wordt aangegeven dat voor nieuwbouwontwikkeling mogelijk beeldkwaliteitsplannen opgesteld kunnen worden.

4.3.3.2 Toetsing van het initiatief aan de Welstandsnota gemeente Noordoostpolder In voorliggend geval is een beeldkwaliteitsplan opgesteld. In bijlage 1 van deze toelichting is deze opgenomen. Hierin is voor het appartementengebouw, de levensloopbestendige woningen en de omliggende open(bare) ruimte voorbeelden, criteria voor de situering, vormgeving en materiaal, kleur en details opgenomen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

25

Bestemmingsplan ‘Espel, partiële herziening Leliestraat’ Ontwerp 4.3.4

Duurzaamheidsvisie Noordoostpolder

4.3.4.1 Algemeen In haar duurzaamheidsvisie streeft de gemeente Noordoostpolder naar energieneutraliteit in 2030. De gemeente focust daarnaast op inzet van schone energie. Energiegebruik en –besparing in woningen maken daar een belangrijk onderdeel van uit. Het energiegebruik door woningen bedraagt ongeveer 16% van het totale energiegebruik in Noordoostpolder.