6.9 Bond Heemschut - Projecten van betaalbaar gerenoveerde vooroorlogse sociale woningen.pdf

RENOVATIE PROJECTEN VOOROORLOGSE WONINGEN Locatie :

01 - Leonardusbuurt Helmond

02 - Vreewijk Rotterdam

03 - Nieuwstad Gorinchem

04 - Grevenstraat Leiden

05 - Tivoli Eindhoven

Aanleiding :

De Leonardusbuurt is één van de oudste woongebieden van Helmond. De kwaliteit van het wonen is sterk afgenomen door gebrekkig comfort en de afwezigheid van enige mate van isolatie. Na een eerder sloopbesluit (waardoor langdurig geen onderhoud is gepleegd aan de woningen) is er na een second opinion gekozen voor grondige renovatie van de buurt.

Voor tuindorp Vreewijk is een verbeterprogramma opgesteld, met daarin de uitgangspunten voor de renovatie van circa 1.200 woningen. Het vormt de basis voor het toekomstbestending maken van de gehele wijk, inclusief het terugbrengen van de typische Vreewijk karakteristieken. Eerste stap was het pilotproject in de Valkeniersbuurt.

De woningen aan de Nieuwstad in Gorinchem zijn ruim 100 jaar oud en voldoen op diverse onderdelen niet aan de hedendaagse kwaliteit. Vanwege de bijzondere uitstraling en locatie in de historische binnenstad is daarbij zorgvuldigheid gewenst, ook omdat het complex is gelegen in een gebied wat is aangemerkt als beschermd stadsgezicht.

De woningen aan de Grevenstraat zijn bijzonder gelegen in de binnenstad van Leiden en kennen een hoogwaardige uitstraling met originele karakteristieke elementen. De woningen zijn toe aan onderhoud met daarbovenop verbetering op het gebied van energie, comfort en uitstraling. Gezien de ligging en historische uitstraling is renovatie wenselijk.

Heel Tivoli omvat zo’n 600 woningen. In 2010 is gestart met het nadenken over de transitie van Tivoli. De huidige kwaliteit van de woningen vroeg om een aanpak. Er is bewust gekozen om de wijk op te delen, zodat zowel in de tijd en op het gebied van betaalbaarheid en aanpak differentiatie kon worden aangebracht.

Referentie :

Buurtkamer ‘t Huukske met woningen Bouwjaar 1929 9 (van totaal 536) grondgebonden woningen Typering: 4-kamerwoning Geschikt voor: gezinnen

Pilot Valkeniersbuurt Bouwjaar 1921 109 grondgebonden woningen Typering: 3- en 4-kamerwoning Geschikt voor: 1+2 persoons huishoudens en kleine gezinnen

Herenpanden Nieuwstad Bouwjaar 1886/1905 5 grondgebonden woningen + garage Typering: 3-kamerwoning Geschikt voor: 1+2 persoons huishoudens

Grevenstraat Bouwjaar 1938 101 grondgebonden en beneden-/boven woningen Typering: 2- en 3-kamerwoning Geschikt voor: 1+2 persoons huishoudens

Tivoli fase Geel Bouwjaar 1929 106 grondgebonden woningen Typering: 3- en 4-kamerwoning Geschikt voor: 1+2 persoons huishoudens en (kleine) gezinnen

Typering opgave :

‘t Huukske: het hart van de buurt • Rijksmonument • Beeldkwaliteit aangetast door aanpassingen uit verleden • Achterstallig onderhoud • Verzakking hoekwoning • Geen isolatie en gebrekkige ventilatie

Renoveren voor en mét de huidige bewoners • Gemeentelijke en rijksmonumenten • Beeldkwaliteit aangetast door aanpassingen uit verleden • Renoveren met aandacht voor reeds aanwezige gebruikskwaliteiten (met name ruimtegebruik) • Scheefstand/zettingsverschillen

Bijzonder stukje wonen in de binnenstad • In de historische binnenstad (beschermd stadsgezicht) • Statige uitstraling • Achterstallig onderhoud • Diverse bouwfysische gebreken • Scheefstand/zettingsverschillen

Zorgvuldig ontworpen buurt en woningen • Beschermd stadsgezicht • Architectuur ondersteunt stedenbouw • Beeldkwaliteit aangetast door aanpassingen uit verleden • Gebrekkige isolatie en ventilatie • Gehorig (horizontaal en verticaal)

Typische Philips arbeiderswijk • Stedenbouwkundige opzet van grote waarde • Beeldkwaliteit aangetast door aanpassingen uit verleden • Vorige renovatie circa 30 jaar geleden • Onderhoud en energetische verbetering gewenst

Typering ingreep :

Chirurgisch renoveren • Bijna restauratieve benadering voorgevel, minder verfijnde aanpak achtergevel • Energielabel A middels naisolatie van dak en gevelspouw en nieuwe houten kozijnen met HR++ glas • Bij enkele woningen nieuwe betonvloer • Mechanisch ventilatie systeem • Stabilisatievoorziening hoekwoning

“De ziel in het gebied is teruggebracht” • ‘Vreewijk’ karakteristieken zijn teruggebracht, zoals kozijnindeling, kleurtoepassing en groene hagen • Energetische verbeteringen zoals dakisolatie aan binnenzijde, voorzetwanden, vloerisolatie en HR++ • Beperkte plattegrondverbeteringen • Stabilisatievoorzieningen

Verduurzamen binnen huidige beeldkaders • Huidige uitstraling handhaven en op onderdelen versterken • Naisolatie van binnenuit vanwege beeldkwaliteit (minimaal label B) • Opheffen vochtproblemen • Volledige vernieuwing binnenpakket inclusief plattegrondoptimalisatie • Stabilisatievoorzieningen

Verbeteren met behoud historisch karakter • Versterken beeldkwaliteit door nieuwe, zorgvuldig vormgegeven kozijnen en dakkapellen • Isoleren van de schil naar label A • Mechanisch ventilatiesysteem • Geluidsisolatie tussen woningen • Diverse (kleine) plattegrondoptimalisaties

Renoveren met oog voor betaalbaarheid • Onderhoud en isoleren met aandacht voor de beeldkwaliteit (label A) • Gebruik van onderhoudsarme materialen zonder afbreuk te doen aan aanwezige kwaliteiten • Diverse optimalisaties (als bewoners opties)

Realisatie: 2021-2022 (gepland)

Realisatie: 2013-2017

Realisatie: 2023 (gepland)

Realisatie: 2018-2020

Realisatie: 2020-2021

€ 100.000 per woning (excl. vervanging keuken/douche/toilet)

€ 124.000 per woning

€ 154.000 per woning

€ 73.000 per woning (beperkte vervanging keuken/douche/toilet)

€ 58.000 per woning (excl. vervanging keuken/douche/toilet)

Situatie voor renovatie:

Investeringskosten : (aanneemsom excl. btw, prijspeil 2021)

Versie: 14 december 2021

Situatie na renovatie :