Document · PDF

6.2 Rapportage Weerstandsvermogen Grondexploitaties Noordoostpolder 2023.pdf

Commissie Bestuur, Financien, Veiligheid en Economie 26 juni 2023, gemeente NoordoostpolderBij agendapunt: 6: Herziening en Meerjarenperspectief Grondexploitaties 202318.646 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 Gemeente Noordoostpolder

Datum:

12 mei 2023

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 Gemeente Noordoostpolder Opdrachtgever: Datum: Status: Opstellers:

Gemeente Noordoostpolder 12 mei 2023 Definitief Drs. E. Linssen, R. den Boeft, MSc., I. Marom, MSc. en D. Grevelink, MSc.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 1 van 80

Inhoud Inhoud

Inleiding

1.1

Aanleiding

1.2

Doel

1.3

Leeswijzer

Weerstandscapaciteit: definitie, BBV, methode en theorie

2.1

Definitie weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen grondbedrijf

2.2

Regels en voorschriften BBV

2.3

Methode bepaling vereiste weerstandscapaciteit

2.4

Theorie risicoanalyse

Gehanteerde gegevens en berekeningswijze

3.1

Inleiding

3.2

Gegevens risicomodel

Analyse weerstandsvermogen en resultaat

4.1

Risicowaardering bouwgronden in exploitatie (Monte Carlo analyse)

4.2

Verantwoording en toelichting op risicobandbreedten

4.3

Resultaat Monte Carlo analyse bouwgronden in exploitatie

4.4

Vereiste weerstandscapaciteit bouwgronden in exploitatie

4.5

Vergelijking 2023 versus 2022

Conclusie

Bijlage 1: Resultaten risicoanalyse per complex

Bijlage 2: Opbouw beschikbare algemene reserve grondexploitaties per 31-12-2022

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 2 van 80

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding

De gemeente Noordoostpolder kent een geschiedenis van actief grondbeleid. Als gevolg van deze actieve rol heeft de gemeente een substantiële grondportefeuille en verscheidene ruimtelijke projecten in voorbereiding en realisatie. Daarvan kwalificeren er 32 als grondexploitatie1. Er worden investeringen gedaan die pas op een later tijdstip eventueel goedgemaakt kunnen worden uit de te realiseren grondopbrengsten. De mate waarin het grondbedrijf in staat is eventuele tegenvallers op te vangen, wordt veelal aangeduid als het weerstandsvermogen. De hoogte van dit benodigde vermogen heeft een direct verband met de omvang van de risico’s in de grondexploitaties en de grondvoorraad. De gemeente Noordoostpolder stelt in haar in 2022 vastgestelde Nota Grondbeleid dat de Algemene Reserve grondexploitatie geldt als risicobuffer voor de risico’s van de grondbank. Daarnaast stelt het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) eisen aan het weerstandsvermogen van de gemeente. De gemeente heeft Metafoor verzocht om middels een kwantitatieve risicoanalyse op basis van een Monte Carlo simulatie de vereiste weerstandscapaciteit van het grondbedrijf per 1-1-2023 te bepalen.

1.2

Doel

Het doel van voorliggend onderzoek is tweeledig: 1. Het financieel analyseren van risico’s van de gemeentelijke exploitaties. 2. Het bepalen van de vereiste weerstandscapaciteit op basis van risicoanalyse ten opzichte van de Algemene reserve grondexploitaties (weerstandsvermogen). De bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit is gebaseerd op de herziene grondexploitaties per 1-1-2023. Deze grondexploitaties zijn globaal getoetst op juistheid en volledigheid. Inhoudelijke toetsing van de grondexploitaties (beoordeling van het niveau en onderbouwing van kosten, opbrengsten en fasering) maakt geen onderdeel uit van voorliggende analyse.

1.3

Leeswijzer

Hoofdstuk twee gaat in algemene zin in op het weerstandsvermogen van het grondbedrijf, daarbij wordt de begrippen weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit grondbedrijf gedefinieerd. Ook wordt aandacht besteed aan de theorie rond de risicoanalyse. In hoofdstuk drie worden de uitgangspunten besproken van het gebruikte geconsolideerde risicomodel, dat is gebruikt voor de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit. Hoofdstuk vier behandelt de uitgangspunten en het resultaat van de Monte Carlo simulatie en de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit. Het laatste hoofdstuk bevat de conclusie van de uitgevoerde analyses en doet aanbevelingen voor het vervolg.

Bouwgrond in exploitatie, conform Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 3 van 80

2. WEERSTANDSCPACITEIT: DEFINITIE, BBV, METHODE EN THEORIE 2.1

Definitie weerstandscapaciteit en weerstandvermogen grondbedrijf

Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare middelen in de Algemene reserve grondexploitaties en de vereiste weerstandscapaciteit. De vereiste weerstandscapaciteit is het deel van de algemene reserve grondexploitaties dat nodig is om toekomstige tegenvallers in de gemeentelijke grondexploitaties op te kunnen vangen met het doel om de continuïteit van de bedrijfsvoering van de gemeente te garanderen. In de gekozen methode kiest de gemeente ervoor om de continuïteit van het grondbedrijf te kunnen borgen tot een geconsolideerd saldo nul van alle grondexploitaties. Ook wanneer het geprognosticeerde geconsolideerde saldo batig is, kan er in afzonderlijke projecten de noodzaak ontstaan om financiële maatregelen te treffen. Dit betreft een (verplichte) verliesvoorziening voor het voorcalculatorische negatieve resultaat en eventueel ook een risicovoorziening. De essentie van weerstandsvermogen is dat de gemeente zich af moet vragen hoe groot de financiële buffer moet zijn om onvoorziene risico’s, die zich voordoen en substantieel zijn, af te kunnen dekken. Deze risicobuffer bestaat dus naast de te treffen verliesvoorziening. Grondexploitaties kenmerken zich (onder meer) door het feit dat in een vroeg stadium kosten worden gemaakt, terwijl de opbrengsten (en dus de dekking van de exploitaties) veelal op een later moment worden geboekt.

In dergelijke trajecten doen zich financiële risico’s voor (marktontwikkeling, tegenvallende opbrengsten, et cetera). Omdat de risico’s binnen de grondexploitaties zich waarschijnlijk nooit gelijktijdig en/of met een maximale omvang aandienen, kan voor de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit niet worden volstaan met een optelling van de afzonderlijke projectrisico’s. Sommige risico’s zullen zich nooit voordoen, terwijl andere zich in hun maximale omvang aandienen. Voor de dekking van deze financiële risico’s moet de reserve grondexploitaties minimaal gelijk zijn aan de vereiste weerstandscapaciteit. Door een goed inzicht in de vereiste weerstandscapaciteit en de daarbij behorende (financiële) maatregelen, kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller resulteert in noodzakelijke bezuiniging(en). Voorliggende analyse richt zich op de weerstandscapaciteit die vereist is voor de afdekking van de gedefinieerde risico’s op de grondexploitaties. Deze vereiste weerstandcapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit (middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten of lagere opbrengsten te dekken). De verhouding tussen deze twee grootheden resulteert in een kengetal dat de mate aanduidt waarin een gemeente in staat is risico’s vanuit haar reservepositie op te vangen. Dit kengetal (aangeduid als ratio) is het weerstandsvermogen2.

Gemeenten hebben enige vrijheid met betrekking tot wat precies tot de aanwezige weerstandscapaciteit wordt gerekend (bijvoorbeeld of de zogenaamde ‘stille reserves’ worden meegerekend). In de Conclusie wordt beoordeeld of het weerstandsvermogen al dan niet voldoende wordt geacht.

2.2

Regels en voorschriften BBV

In 2004 is het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten” (BBV) in werking getreden. Het BBV bevat voorschriften voor de inrichting van de (meerjaren)begroting en de jaarverslagen. Onder titel 2.3, artikel 9 van het BBV worden de zeven paragrafen opgesomd die een gemeente minstens in haar begroting en jaarrekening dient op te nemen. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is hier één van. Een belangrijk onderdeel binnen deze algemene paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vormt de reserve, casu quo de financiële buffer voor het grondbedrijf. De commissie BBV heeft in 2016 een herziening van de BBV-verslaggevingsregels rondom grondexploitaties gepubliceerd. Hieronder worden enkele punten uit deze regels opgesomd: •

De aanpassing van het rentepercentage (op basis van verhouding werkelijke kosten van vreemd vermogen en eigen vermogen).

Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit/vereiste weerstandscapaciteit

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 4 van 80

• • • • •

2.3

Verdisconteringsvoet (terugrekenfactor contante waarde): 2%3. Aansluiting kostensoorten BIE op de limitatieve kostensoortenlijst van de Wro (welke ook onder de omgevingswet zal gelden). Een maximale duur van grondexploitaties van 10 jaar. Het uitsluiten van de categorie ‘’Niet in exploitatie genomen gronden’’ (voorheen NIEGG). Winstneming op basis van percentage of completion (POC methode).

Methode bepaling vereiste weerstandscapaciteit

Er bestaan diverse methoden om een risicoanalyse uit te voeren en de vereiste weerstandscapaciteit te bepalen. In voorliggende rapportage ligt het zwaartepunt op de Monte Carlo analyse. In paragraaf 2.4 wordt de theorie van de Monte Carlo simulatie toegelicht.

2.4

Theorie risicoanalyse

Om een risicoanalyse uit te voeren bestaan verschillende technieken, drie veel gehanteerde technieken in het kader van weerstandsvermogen zijn: 1. Gevoeligheidsanalyse 2. Scenarioanalyse 3. Stochastische analyse (Monte Carlo simulatie) Ad 1. Een gevoeligheidsanalyse onderzoekt hoe gevoelig het financiële projectresultaat is voor verandering van één bepaalde parameter. Bij een gevoeligheidsanalyse kunnen onder andere de volgende gegevens worden betrokken: rente, kosten- en opbrengstenstijging, fasering en grondprijzen. Met het uitvoeren van een gevoeligheidsanalyse wordt de financiële bandbreedte van een exploitatie inzichtelijk gemaakt. Wanneer bijvoorbeeld vertraging een groter financieel effect heeft dan lagere uitgifteprijzen en andere wijzigingen, dan wordt de planning van het project financieel gevoelig. De gevoeligheidsanalyse geeft een overzicht van de meest omvangrijke financiële risico’s van een grondexploitatie. Ad 2. Een scenarioanalyse houdt rekening met het feit dat verandering van een bepaalde parameter ook gevolgen heeft voor andere parameters, die vervolgens samen weer invloed hebben op het resultaat. Meerdere parameters worden dus tegelijkertijd veranderd zodat een scenario ontstaat. In praktijk worden dan vaak een “goed weer” en “slecht weer” scenario doorgerekend.

Het voordeel van de scenarioanalyse ten opzichte van de gevoeligheidsanalyse is dus dat een aantal parameters samen, in logisch verband, gewijzigd wordt. Het grootste nadeel van deze methode is dat het over het algemeen niet waarschijnlijk is dat alle waarden tegelijk negatief (slecht weer) of allemaal tegelijk positief (goed weer) zijn. De uitkomsten van het goed- en slecht weer scenario geven de bandbreedte aan waarbinnen de werkelijke uitkomsten zullen liggen. Ad 3. Een Monte Carlo simulatie komt tegemoet aan de nadelen van de hiervoor beschreven methoden. De Monte-Carlosimulatie is een simulatietechniek waarbij een fysiek proces niet één keer maar vele malen wordt gesimuleerd, elke keer met andere startcondities. Het resultaat van deze verzameling simulaties is een verdelingsfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. De term Monte-Carlo is afgeleid van het beroemde casino uit Monte Carlo. Dat betekent niet dat het een methode is die gebaseerd is op gokken. Het refereert aan de manier waarop voor elke nieuwe simulatie (een van de vele) de startcondities worden bepaald, uitgaande van een verzameling van reëel te verwachten condities. Ook voor onderhavige analyse geldt dat deze geschiedt middels een Monte Carlo simulatie: op basis van een groot aantal at random berekeningen wordt het totale financiële risico van een project (of meerdere projecten)

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 5 van 80

bepaald. Voor diverse op voorhand geïnventariseerde (financiële) risicovariabelen wordt gesimuleerd dat deze naar boven en/of naar beneden afwijken. Dit gebeurt binnen – eveneens vooraf vastgestelde - bandbreedtes. Een Monte Carlo simulatie vereist het toevoegen van een kansverdeling aan verschillende parameters. In de inputkolom ‘Type verdeling’ kan voor elke inputvariabele een afzonderlijk type verdeling worden gekozen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie typen verdelingen: • Driehoeksverdeling De driehoeksverdeling wordt doorgaans ook wel de triangulaire verdeling genoemd. Er is hier sprake van een getal tussen het minimum en het maximum, de modus, waarmee het zwaartepunt bepaald kan worden. • Uniforme verdeling De uniforme verdeling geeft aan dat de kans op elke waarde hetzelfde is tussen een bepaalde minimum en maximum waarde. • Binomiale verdeling De binomiale verdeling wordt gebruikt wanneer er twee mogelijke uitkomsten zijn: ja of nee. Er is x% kans op uitkomst ‘ja’ en (100-x)% kans op uitkomst ‘nee’. Indien het antwoord ‘ja’ is wordt er een waarde getrokken tussen het minimum en maximum. Indien het antwoord ‘nee’ is dan is de waarde automatisch nul. De meest toegepaste verdeling is de driehoeksverdeling.

Deze verdeling betekent dat de waarden worden getrokken binnen de gestelde bandbreedte, met de meeste waarden in de buurt van de punt (meest waarschijnlijke waarde). Dit punt bevindt zicht in het midden van de bandbreedte in geval van een symmetrische driehoeksverdeling, maar kan zich ook elders binnen de bandbreedte bevinden (asymmetrische verdeling). De meest waarschijnlijke waarde is veelal het uitgangspunt binnen de grondexploitatie. Hierna een nadere toelichting op de driehoeksverdeling.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 6 van 80

Voorbeeld driehoeksverdeling Als voorbeeld wordt hier de driehoeksverdeling toegelicht. Stel men verwacht dat de verwervingskosten voor een bepaald stuk grond EUR 2.000.000 zijn. Mochten de onderhandelingen goed verlopen dan zou het zo kunnen zijn dat de werkelijke kosten slechts EUR 1.900.000 (-5%) bedragen. Het tegenovergestelde kan echter ook. De onderhandelingen verlopen slecht en de werkelijke kosten bedragen EUR 2.100.000 (+ 5%). Stel de onderhandelingen worden duizend keer gevoerd. De waarde EUR 2.000.000 zal dan het meest als werkelijke verwervingskosten naar voren komen. Naarmate meer naar de uitersten (EUR 1.900.000 en 2.100.000) wordt gegaan, zullen de waarden minder vaak voorkomen. Dat wil zeggen dat de kans dat het werkelijke bedrag EUR 1.900.000 is, erg klein wordt geacht. In een driehoeksverhouding ziet dit er als volgt uit:

Hierboven is sprake van een symmetrische verdeling, de kans op meevallers is even groot als de kans op tegenvallers. Een ongelijke verdeling is ook mogelijk, bijvoorbeeld EUR 1.900.000 (-5%) als ondergrens en EUR 2.200.000 (+10%) als bovengrens. Dit levert het volgende beeld op:

Op deze manier ontstaat dus een niet-symmetrische verdeling waarbij de kans op een werkelijk bedrag hoger dan de meest voorkomende waarde groter is dan de kans op een bedrag lager dan de meest voorkomende waarde. Dit kan ook afgeleid worden aan het oppervlak onder de grafiek, dat rechts van de top groter is dan links.

Bij een Monte Carlo simulatie voert een computerprogramma (in dit geval de module risicomanagement van het rekenmodel GrexManager van Metafoor) op basis van de gekozen kansverdeling 10.000 simulaties uit. Omdat aldus 10.000 keer een waarde voor het resultaat wordt uitgerekend ontstaat automatisch een kansverdeling voor dit resultaat. Dit betekent dus dat in percentages kan worden aangegeven hoe groot de kans is dat het resultaat zich binnen bepaalde waarden bevindt. Voor het bepalen van de vereiste weerstandscapaciteit is dit een belangrijk gegeven.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 7 van 80

3. GEHANTEERDE GEGEVENS EN BEREKENINGSWIJZE 3.1

Inleiding

Om tot een uitspraak te komen over de vereiste weerstandscapaciteit van het grondbedrijf van de gemeente Noordoostpolder, is door Metafoor alle cijfermatige input van alle gemeentelijke grondexploitaties in exploitatie (BIE) bij elkaar gebracht en zijn op projectniveau (risico)analyses uitgevoerd. Met behulp van een Monte Carlo simulatie worden de risico’s per project gekwantificeerd en worden de resultaten – in samenhang - beoordeeld.

3.2

Gegevens risicomodel

Om te kunnen komen tot de bepaling van de vereiste weerstandscapaciteit is een geconsolideerd risicoprofiel opgezet voor de ruimtelijke projecten, zoals deze op dit moment worden voorzien in de gemeente Noordoostpolder. In deze paragraaf worden de benodigde gegevens hiervoor op een rij gezet. Daarnaast worden de geleverde gegevens van de gemeente besproken en wordt toegelicht hoe de overige gegevens zijn afgeleid. De gemeente Noordoostpolder heeft de grondexploitaties van de in exploitatie genomen gronden (BIE) herzien (grondexploitaties per 1-1-2023). Per 1-1-2023 kent de gemeente 32 grondexploitaties: 23 exploitaties met woningbouw, 8 met bedrijvigheid en 1 gemengde exploitatie. De bedragen van de grondexploitaties hebben allen prijspeil 1-1-2023. Op basis van de door de gemeente verstrekte bestanden zijn alle gerealiseerde kosten en opbrengsten tot en met 31-12-2022 inzichtelijk. Deze boekwaarden zijn overgenomen in het model. De boekwaarde van alle complexen en de geprognosticeerde investeringen staan in tabel 3.1 aangegeven. Tabel 3.1 Boekwaarde en prognose kosten en opbrengsten (BIE) Gerealiseerde kosten tot en met 31-12-2022 Prognose kosten Gerealiseerde opbrengsten tot en met 31-12-2022 Prognose opbrengsten Saldo gerealiseerde opbrengsten – kosten

BIE € 187.891.967 € 41.964.490 € 169.625.201 € 82.345.841 - € 18.266.766

Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van gerealiseerde kosten en opbrengsten in de in exploitatie genomen grondexploitaties - € 18.266.766 bedraagt. Per 1-1-2022 bedroeg dit saldo - € 20.607.647. Per saldo is de kapitaalschuld binnen de complexen met € 2.340.881 afgenomen. De nog te realiseren kosten (prognose) bedragen € 41.964.490. Per 1-1-2022 was de prognose € 35.932.103. Deze prognose is toegenomen. De nog te realiseren opbrengsten (prognose) bedragen € 82.345.841. Per 1-1-2022 was de prognose € 78.000.676. Deze prognose is tevens toegenomen. De gerealiseerde opbrengsten zijn ten opzichte van 1-1-2022 toegenomen naar een bedrag van € 169.625.201. Vorig jaar was dit € 155.556.091. Naast kosten en opbrengsten, is de fasering van de kosten en opbrengsten van belang. De faseringsparameters die voor de berekeningen zijn gebruikt, zijn overgenomen uit de afzonderlijke grondexploitatie herzieningen per 1-1-2023. De gemeente hanteert in 2023 een kostenstijging van 6,0%, een opbrengstenstijging van 0,0% voor zowel woningbouwopbrengsten als niet-woningbouwopbrengsten, de rente is 0,97% en de disconteringsvoet4 is op 2,0%5 gesteld.

Verdiscontering (ten behoeve van het bepalen van verliesvoorzieningen) dient conform BBV tegen 2% plaats te vinden. Maar de gemeente Noordoostpolder presenteert resultaten en bepaalt verliesvoorzieningen op eindwaarde. De verdisconteringsvoet is in die zin niet relevant. Voor de risicoanalyse, die wel uitgaat van NCW, is een verdisconteringspercentage van 2,00% gehanteerd. Voor de risicobepaling is dit het meest zuiver. 5 Conform rekenregels BBV.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 8 van 80

4. ANALYSE WEERSTANDSVERMOGEN EN RESULTAAT 4.1

Risicowaardering bouwgronden in exploitatie (Monte Carlo analyse)

Om een uitspraak te kunnen doen over de gewenste hoogte van het weerstandsvermogen voor de gemeente Noordoostpolder is per grondexploitatie een Monte Carlo simulatie uitgevoerd. In deze simulatie zijn kansverdelingen aan bepaalde parameters toegevoegd. In onderstaande tabel staan de parameters waar een kansverdeling aan is toegevoegd. Per parameter is aangegeven welke bandbreedte is toegekend. De meest waarschijnlijke waarde, is de waarde zoals deze in de afzonderlijke grondexploitaties wordt gehanteerd. Hieromheen wordt een bandbreedte gehanteerd. Tabel 4.1 Bandbreedte parameters Parameter Rente Kostenstijging6 Opbrengstenstijging7

Neerwaartse afwijking -0,25% -2,00% -2,00%

Opwaartse afwijking +0,25% +2,00% +2,00%

Naast parameters kunnen ook kosten en opbrengsten in realiteit anders zijn dan geraamd. In de onderstaande tabellen zijn de bandbreedtes van afwijking ten opzichte van de geraamde bedragen weergegeven. De bandbreedtes zijn verderop nader verantwoord en toegelicht. Ten opzichte van de risicoanalyses per 1-1-2022 zijn enkele projectspecifieke risico’s weggevallen, doordat deze zijn toegetreden dan wel voorkomen. Het projectspecifieke risico dat wordt toegepast op de grondexploitatie Marknesse fase 3 is gewijzigd. De kans van toetreding is afgenomen en het financiële effect van toetreding is beperkt gedaald. Tabel 4.2 Bandbreedte kosten Post Bouw- en woonrijp maken (incl. sloop en beheer) Planontwikkelingskosten Voorbereiding en toezicht Overige kosten Centrumplan Emmeloord (overhead, verhuiskosten) Marknesse fase 3: Boekwaarde + nog 2 jaar aan kosten niet terugverdienen8

Neerwaartse afwijking -5,00% -5,00% -5,00% -5,00% € 1.861.832

Opwaartse afwijking +5,00% +5,00% +5,00% +5,00%

Tabel 4.3 Bandbreedte opbrengsten Post Grondopbrengsten woningbouw Grondopbrengsten niet-woningbouw

Neerwaartse afwijking -5,00% -5,00%

Opwaartse afwijking +5,00% +5,00%

Tenslotte geldt er ook nog een bandbreedte ten aanzien van de fasering. Deze bandbreedte is in jaren weergegeven ten opzichte van de basis (fasering grondexploitatie per 1-1-2023). Dit risico is projectspecifiek, want voor ieder project geldt een andere looptijd en een andere inschatting ten aanzien van versnelling of vertraging. Tabel 4.4 Bandbreedte fasering Post Emmelhage fase 1 Emmelhage fase 2a Emmelhage fase 2b Ens woningbouw Espel woningbouw Bant woningbouw fase 1 Bant woningbouw fase 2 Creil woningbouw Luttelgeest

Neerwaartse afwijking 0 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar

Opwaartse afwijking 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar

6 Alle BIE-complexen zijn berekend met een kostenstijging van 6,0%, genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de

waarden voor de kostenstijging liggen tussen +4,0% en +8,0% in 2023. 7 Alle BIE-complexen zijn berekend met een opbrengstenstijging van 0,0%, genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de waarden voor de opbrengstenstijging liggen tussen -2,0% en +2,0% in 2023. 8 Voor dit risico geldt dat er geen sprake is van een bandbreedte, maar dat het (negatieve) risico een vaste waarde heeft en een kans van optreden. De kans van optreden is 25%.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 9 van 80

J. Bruintjesstraat Kraggenburg Marknesse Zuid fase 3 Herontwikkelingslocaties Nagele Wellerwaard De Munt II fase 1 De Munt II fase 2 Ens bedrijventerrein Ens bedrijventerrein uitbreiding Bedrijventerrein dorpen Bedrijventerrein Creil Centrumplan Emmeloord De Kaghe Espel Bedrijventerrein Marknesse De Munt B Meldestraat Emmeloord Luttelgeest fase 4 Kerkstraat Luttelgeest De Stiepe Rutten Buitenom 1 Rutten Buitenom 87 Rutten Marknesse (fase 4) Camping het Bosbad Emmelhage fase 3B

1 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar

1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar

Binnen de Monte Carlo simulatie worden alle parameters per trekking aangepast (binnen de gestelde bandbreedtes), hetgeen resulteert in een verandering van het eindresultaat. In totaal gebeurt dit 10.000 keer.

4.2

Verantwoording en toelichting op risicobandbreedten

In bovenstaande tabellen zijn de risicovariabelen aangeduid alsook de bandbreedte die wordt toegepast in de Monte Carlo simulatie. Onderstaand een korte toelichting hierop: Rente De bandbreedte op het rentepercentage wordt klein geacht. Dit heeft te maken met het grote aandeel EV in de financiering door de gemeente Noordoostpolder. Daarnaast lopen bestaande leningen voor een groot deel nog een langere periode. De bandbreedte rondom deze parameter is tevens klein. Dit is te verklaren doordat het rentepercentage jaarlijks nauwelijks fluctueert. De gehanteerde bandbreedte wordt daarom als realistisch beoordeeld. Kostenstijging In de grondexploitaties is vanwege de sterke kostenstijgingen die in 2022 hebben plaatsgevonden, rekening gehouden met een afgezwakte, maar nog steeds sterke kostenstijging in 2023 van 6,0%. Dit percentage bouwt binnen de grondexploitaties af in de looptijd tot het langjarig inflatiegemiddelde van de ECB: 2,0%. Doordat het percentage voor kostenstijging conjunctuurgevoelig is, kent dit risico een relatief grote bandbreedte van +2,0% en -2,0%. Het grillige verloop van de inflatie en de energieprijzen wordt deze bandbreedte als realistisch ingeschat. Het risico op deze parameter wordt op de volledige looptijd van de grondexploitaties toegepast, waardoor een afwijking op projectniveau door cumulatie tot flinke afwijkingen kan leiden.

Opbrengstenstijging Het opbrengstenstijgingspercentage voor zowel woningbouwprojecten als niet-woningbouwprojecten is op 0,0% gezet in de eerstvolgende jaren, wat fors lager is dan in de grondexploitaties per 1-1-2022. De onzekerheid op de huidige markt en de nog steeds bovengemiddeld stijgende bouwkosten, kunnen de prijzen doen stagneren of zelfs dalen. Door de sterke onzekerheid op de markt worden deze percentages als realistisch beschouwd. Deze onzekerheid zorgt ook in het geval van de opbrengstenparameter voor een forse bandbreedte, gelijk aan die voor kostenstijging. Ook deze parameter wordt toegepast op de gehele looptijd van de grondexploitatie. Ook hier geldt weer dat door cumulatie (jaar op jaar opbrengstenstijging) voor langlopende projecten het effect substantieel kan zijn. Maar desalniettemin een reëel risico (of kans). Kosten Voor de kosten geldt een bandbreedte van plus -5% tot +5%. Dit risico wordt toegepast op de geraamde kosten op prijspeil 1-1-2023. Dit is een gebruikelijke bandbreedte rondom de hoogte van kosten binnen risicoanalyses.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 10 van 80

Opbrengsten Voor de opbrengsten (in verband met gronduitgifte) geldt tevens een bandbreedte van plus -5% tot +5%. De toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen is in het risico/de kans op de opbrengstenstijging meegenomen. Dit risico betreft situationele omstandigheden die in de prijsvorming een rol spelen (ligging, ontwerp, onderhandeling, etc.). Voor niet-woningbouw geldt dezelfde bandbreedte. Ook deze bandbreedte wordt als gebruikelijk beschouwd. Fasering Per project/grondexploitatie is het risico op vertraging of versnelling ingeschat. De kans op vertraging is daarbij vaak iets groter ingeschat dan versnelling, veelal omdat gezien de korte restant looptijd een (substantiële) versnelling eenvoudigweg niet meer mogelijk is. In de bandbreedtetabel voor de fasering zijn de uitgangspunten voor dit risico nader geduid. -

Specifieke risico’s

Marknesse fase 3: Binnen de grondexploitatie Marknesse fase 3 zou een juridisch geschil ertoe kunnen leiden dat de opgebouwde boekwaarde (kosten voor onder andere woonrijpmaken van de verkochte delen) in de ontwikkeling niet kan worden terugverdiend. Dit zorgt voor een mogelijke kostenpost van € 1.861.832. De kans van optreden is 25%.

4.3

Resultaat Monte Carlo analyse bouwgronden in exploitatie

Onderstaande tabel geeft de resultaten van de risicoanalyse per grondexploitatie op basis van een Monte Carlo simulatie. De risicovariabelen, verdelingen, kansen en bandbreedten die daarbij zijn toegepast zijn eerder in deze rapportage toegelicht en verantwoord. De tabel laat een analyse per complex zien. Daarmee wordt inzicht verkregen in de risico’s (gekwantificeerd) per project en ontstaat een beter beeld waar de risico’s – ook in de tijd – liggen. Behalve het risico (risico ten opzichte van resultaat) is ook de vereiste weerstandscapaciteit per complex aangeduid indien geen rekening wordt gehouden met verevening met resultaten en risico’s van andere complexen. Wel wordt rekening gehouden met het resultaat van het betreffend complex zelf. Dit wil zeggen dat risico’s binnen een grondexploitatie kunnen worden afgedekt met het positieve resultaat van de grondexploitatie. De optelling van de aldus per complex (blauw is woningbouw, okerkleurig is bedrijvigheid, paars is gemengd) bepaalde vereiste weerstandscapaciteit, is dus de totaal benodigde risicobuffer (weerstandscapaciteit: € 1,17 mln.9) wanneer geen rekening wordt gehouden met verevening van positieve en negatieve risico’s en resultaten tussen de grondexploitatiecomplexen.

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie EW Resultaat grondexploitatie NCW Resultaat plus verliesvoorziening Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse Minimumresultaat (95% zekerheid) Risico t.o.v. resultaat Bruto risico (indien > 0) Onvoorzien in grex (NCW) Netto risico (indien > 0)

a b

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € € €

0,07 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

€ € € € € € € € € € €

0,21 0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

€ € € € € € € € € € €

1,13 1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

€ € € € € € € € € € €

0,440,391,741,00 0,401,030,64 0,64 0,64

€ € € € € € € € € € €

0,41 0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

€ € € € € € € € € € €

0,25 0,22 0,22 0,130,56 0,21 0,04 0,17 -

€ € € € € € € € € € €

0,03 0,02 0,02 0,030,07 0,02 0,000,03 0,00 0,00

€ € € € € € € € € € €

0,09 0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € € €

0,280,270,290,250,270,280,01 0,01 0,01

€ € € € € € € € € € €

0,14 0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € € €

1,00 0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

€ € € € € € € € € € €

Cr eil X0 71

Ko lo Em m el ha X0 ge 11 Fa B se Em 1 m el ha X0 ge 11 Fa C se Em 2A m elh ag X0 eF 11 as D e Em 2B m el ha X0 ge 51 fa se M el 3B de st ra at X0 Em 56 m Lu elo tt elg or d ee s X0 tf a 63 se De 4 Ka gh e Es X0 pe 65 l En sOo st X0 67 -1 Ba nt fa se X0 1 67 -2 Ba nt fa se X0 2 68 Es pe l X0 11 A

Ge m Gr ee on nt de e N xp o lo ord ita o tie os s ( tpo BI ld E) er 20 23

Tabel 4.5 Resultaten Monte Carlo simulatie en bepaling risico (vereiste weerstandscapaciteit; boven woningbouw, onder bedrijvigheid, gemengd en totalen), bedragen in € mln.

0,27 0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

De in de tabel (laatste regel) aangeduide formule ‘g=e-f’ geldt alleen voor complexen, waarbij sprake is van een bruto risico.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 11 van 80

Ge m Gr ee on nt de e N xp o lo ord ita o tie os s ( tpo BI ld E) er X0 20 72 23 Lu tt elg ee st X0 75 M ar kn es se X0 76 He ro nt w ik k. X0 Na 82 ge W le ell er w aa X0 rd 84 Ke rk st ra at X0 Lu 85 tte -1 lg ee De st St ie pe X0 Ru 85 tt -2 e Bu ite no m X0 1 85 Ru -3 tte Bu n ite no m X0 8 87 7 Ru M ar tt en kn es se X0 Zu 89 id fa Ui se tb re 4 id in g X1 Ca 55 m pi J.B ng .s he tr aa tB tK os ra ba gg d en bu rg € € € € € € € € € € €

0,06 0,06 0,06 0,04 0,06 0,05 0,05 0,01 -

€ € € € € € € € € € €

2,21 1,67 1,67 0,662,53 1,27 0,151,82 0,15 0,15

€ € € € € € € € € € €

0,480,460,480,440,460,470,01 0,01 0,01

€ € € € € € € € € € €

0,120,120,170,070,110,140,03 0,03 0,03

€ € € € € € € € € € €

0,040,040,060,010,040,050,01 0,01 0,01

€ € € € € € € € € € €

0,200,200,200,190,200,200,00 0,00 0,00

€ € € € € € € € € € €

0,14 0,13 0,13 0,08 0,17 0,13 0,11 0,02 -

€ € € € € € € € € € €

0,01 0,01 0,01 0,070,08 0,00 0,040,04 0,04 0,04

€ € € € € € € € € € €

1,09 0,95 0,95 0,17 1,77 0,94 0,58 0,37 -

€ € € € € € € € € € €

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 -

€ € € € € € € € € € €

0,22 0,20 0,20 0,05 0,36 0,20 0,12 0,09 -

Ge m Gr ee on nt de e N xp o lo ord ita o tie os s ( tpo BI ld E) er X0 20 32 23 De M un tB X0 34 De M un tI If X0 as 38 e De 2 M un tI If X0 as 40 e Be 1 dr .E ns ui X0 tb 41 re id Be in dr g .D or pe X0 n 42 Be dr .E ns X0 43 Be dr .C re il X0 46 Be dr .M ar kn X0 es 50 se Ce nt ru m pl an To ta Em al m el oo rd

€ € € € € € € € € € €

17,88 15,26 15,26 12,15 18,73 15,20 13,52 1,74 -

€ € € € € € € € € € €

0,01 0,01 0,01 0,020,04 0,01 0,000,02 0,00 0,00

€ € € € € € € € € € €

0,07 0,07 0,07 0,330,49 0,08 0,160,23 0,16 0,16

€ € € € € € € € € € €

0,57 0,54 0,54 0,52 0,57 0,55 0,53 0,01 -

€ € € € € € € € € € €

0,29 0,27 0,27 0,23 0,32 0,27 0,25 0,03 -

€ € € € € € € € € € €

0,02 0,02 0,02 0,02 0,03 0,02 0,02 0,00 -

€ € € € € € € € € € €

0,02 0,00 0,00 0,000,01 0,00 0,00 0,00 -

€ € € € € € € € € € €

0,00 0,55 0,55 0,26 0,88 0,56 0,41 0,15 -

€ € € € € € € € € € €

3,142,903,112,672,893,010,11 0,11 0,11

€ € € € € € € € € € €

21,51 18,74 23,10 8,23 28,28 18,30 12,63 6,11 1,17 1,17

Het geprognosticeerde saldo op contante waarde van de lopende BIE-complexen bedraagt per 1-1-2023 € 18.742.165 batig (dit was per 1-1-2022 € 17.960.597 batig). Deze stijging is voor een groot deel het gevolg van het sterk gestegen resultaat van X032 De Munt B. Met het doorvoeren van de in tabellen 4.1 tot en met 4.4 aangegeven risicovariabelen bevindt het resultaat zich met een zekerheid van 90 % binnen de bandbreedte € 12.633.06110 en € 23.374.23111 batig/voordelig. Uit de resultaten als gepresenteerd in bovenstaande tabel blijkt dat als gekeken wordt naar de afzonderlijke grondexploitaties, de exploitaties X011D Emmelhage fase 3B, X038 de Munt II fase 1, X050 Centrumplan Emmeloord en X075 Marknesse eruit springen. Deze grondexploitaties bepalen voor een groot deel de vereiste weerstandscapaciteit. Dit is te verklaren door het feit dat deze exploitaties een negatief resultaat kennen (afgedekt door een verliesvoorziening) of een beperkt positief resultaat en dat ieder negatief risico een (verder) negatief resultaat betekent (kan niet of slechts deels binnen grondexploitatie worden opgevangen door een positief resultaat, zoals bij de meeste andere grondexploitaties). Voor alle grondexploitaties waarvan het 5%-percentiel negatief is, dient een risicovoorziening getroffen te worden. In bijlage 1 zijn de resultaten van de Monte Carlo simulatie per project weergegeven.

Het betreft dan de cijfermatige samenvatting (als bovenstaande tabel), de verdelingsgrafiek en de gevoeligheidsdiagram uit de risicomodule. Uit de resultaten in tabel 4.5 is af te leiden dat indien het zogenaamde slecht weer scenario optreedt, er sprake is van een saldo van alle grondexploitaties (BIE) van € 12.633.061 positief. In 5% van de trekkingen komt - bij de

Deze waarde is de optelling van de 5% percentielwaarden van de afzonderlijke complexen. Het 5% percentiel is de waarde, waarbij 95% van de trekkingen een beter resultaat te zien geven. Deze waarde is in tabel 4.5 en bijlage 1 per complex gepresenteerd. 11 Deze waarde is de optelling van de 95% percentielwaarden van de afzonderlijke complexen. Het 95% percentiel is de waarde, waarbij 95% van de trekkingen een minder goed resultaat te zien geven. Deze waarde is in bijlage 1 per complex gepresenteerd.

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 12 van 80

gegeven variatie in de parameters - het saldo onder deze waarde uit. De kans hierop is dus klein. Wel vormen alle projecten met een verliesgevend resultaat bij elkaar een totaal van € 4.359.456 negatief. Hoewel een groot deel van de risico’s marktrisico’s betreffen en dus overwegend externe oorzaken hebben zal in het voorkomende geval - de gemeente maatregelen nemen om de voorziene problemen met de exploitaties het hoofd te kunnen bieden. Het kan zijn dat er op projectniveau een specifieke noodzaak ontstaat voor een financiële maatregel (voorziening o.i.d.). Risico’s afdekken door middel van andere, winstgevende complexen is conform BBV-regelgeving niet toegestaan.

4.4

Vereiste weerstandscapaciteit bouwgronden in exploitatie

Om de hoogte van de weerstandscapaciteit te bepalen, is voor alle grondexploitaties een Monte Carlo analyse uitgevoerd. Op basis hiervan zou de bandbreedte van het resultaat (bandbreedte 90%) van alle complexen variëren tussen € 12.633.061 en € 23.374.231 positief. Ten opzichte van het geconsolideerde resultaat (base case) op netto contante waarde (€ 18.742.165) is het risico bij 95% zekerheid € 6.109.104. Dit risico kan voor een deel worden opgevangen door positieve grondexploitatieresultaten. Resteert een netto risico (vereiste weerstandscapaciteit in verband met grondexploitaties) van € 1.168.868.

4.5

Vergelijking 2023 versus 2022

Onderstaande tabel geeft een beeld van het verschil tussen de resultaten van de risicoanalyse per 2022 en 2023. De resultaatsverschillen (o.a. het openen van nieuwe grondexploitaties) zijn groot. Ook het risicoprofiel is gewijzigd. Het risico ten opzichte van het resultaat (voor alle grondexploitaties) is licht gedaald met € 0,42 mln. ten opzichte van de grondexploitaties per 1-1-2022. Het netto risico is echter gestegen met € 0,44 mln. ten opzichte van vorig jaar.

-2 02 2 02 3 Ve rs ch il 2

20 22

Kolom5

To ta al

Ge m ee nt Gr e No on o de rdo xp os lo tp ita ol tie der s( BI To E) ta al 20 20 23 23

Tabel 4.6 Verschilanalyse (cijfermatig) tussen de Monte Carlo simulatie per 2022 en 2023

€

21,51

€

21,47

€

0,04

€ € € € € € € € € €

18,74 23,10 8,23 28,28 18,30 12,63 6,11 1,17 1,17

€ € € € € € € € € €

17,96 21,71 7,96 23,23 15,44 11,43 6,53 0,73 0,73

€ € € € € € € € € €

0,78 1,39 0,27 5,04 2,86 1,20 0,420,44 0,44

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 13 van 80

5. CONCLUSIE Conclusie Het vrij besteedbare deel van de algemene reserve grondexploitaties (zie bijlage 2) is groter dan de vereiste weerstandscapaciteit (€ 1,17 mln. als toegelicht in voorliggende rapportage). Er is dus geen toevoeging aan de aanwezige weerstandscapaciteit benodigd op basis van voorliggende analyse. Bij de bepaling van de hoogte van de vereiste weerstandscapaciteit is ervan uit gegaan dat risico’s binnen een grondexploitatiecomplex niet kunnen worden opgevangen door (positieve) resultaten van andere grondexploitaties. Risico’s worden zo niet afgedekt door naar omvang en tijdstip onzekere (positieve) exploitatieresultaten te kijken en ook winstnemingen zijn niet van invloed op de omvang van de vereiste weerstandscapaciteit. Er dient een kanttekening gemaakt te worden bij bovenstaande conclusie. Na het afronden van de risicoanalyses hebben in grondexploitaties kleine wijzigingen plaatsgevonden. Door het verlagen van het percentage voor overheadkosten zijn de grondexploitaties een fractie positiever geworden (€ 0,1 mln. verdeeld over alle 32 grondexploitaties). Er is voor gekozen om de exercitie van risicoanalyses niet opnieuw uit te voeren. De reden hiervoor is dat het verschil in de resultaten van de grondexploitaties nagenoeg verwaarloosbaar is. Een grotere afwijking doet zich voor door de winstneming, met name voor complex X040.

Ook dit heeft geen invloed op de vereiste weerstandscapaciteit doordat de risico’s ruimschoots kunnen worden opgevangen door het positieve resultaat van deze grondexploitatie. Wel wijkt de daadwerkelijke boekwaarde af van de genoemde bedragen in Tabel 3.1 (boekwaarde daalt naar -€ 18,75 mln. per 1-1-2023).

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 14 van 80

BIJLAGE 1: Resultaten risicoanalyse per complex

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 15 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie Resultaat plus verliesvoorziening Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse Minimumresultaat (95% zekerheid) Risico t.o.v. resultaat Bruto risico (indien > 0) Onvoorzien in grex (NCW) Netto risico (indien > 0)

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X011A Emmelhage Fase 1

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 72.190 Mediaan € 72.223 Standaarddeviatie € 12.660 Minimum € 39.767 Maximum € 105.176 Bandbreedte € 65.409 Gem. standaardfout € 127

900

800 1 perc 700 #### 600 ####

5% perc 2 0 #### 812 ####

95% uitg 0 #### 812 ####

0 812

500 400 300 200 100 0

NCW

Percentiel A

Percentiel B

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

51.254

€

72.098

€

93.414

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 16 van 80

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Voorbereiding en toezicht Fasering Emmelhage fase 1 Grondopbrengsten woningbouw Kostenstijging Planontwikkeling Grondopbrengstenstijging Rente

Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 17 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X011B Emmelhage Fase 2A

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde

900

€

800 1 perc 700 ####

5% perc 2 0

####

600 ####

779

####

779

####

779

95% uitg

202.979

Mediaan €

202.751

Standaarddeviatie

500

€

400

Minimum

41.764

€

300

96.071

Maximum

200

€

100

305.887

Bandbreedte

€

209.817

Gem. standaardfout

NCW

Percentiel A

Percentiel B

€

418

€

132.997

€

202.735

€

273.218

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 18 van 80

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer)

Fasering Emmelhage fase 2a Voorbereiding en toezicht

Kostenstijging

Planontwikkeling Rente Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 19 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X011C Emmelhage fase 2B

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 1.069.721 Mediaan € 1.068.963 Standaarddeviatie € 193.982 Minimum € 409.158 Maximum € 1.689.238 Bandbreedte € 1.280.080 Gem. standaardfout € 1.940

1200 perc 1000 1 #### 800 ####

5% perc 2 0 #### 1042 ####

95% uitg 0 #### 1042 ####

0 1042

600 400

200 0

NCW

Percentiel A

Percentiel B

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

750.859

€

1.067.844

€

1.395.693

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 20 van 80

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Grondopbrengsten woningbouw Kostenstijging Grondopbrengstenstijging Fasering Emmelage fase 2b Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Rente

Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 21 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X011D Emmelhage fase 3B

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € -401.771 Mediaan € -408.786 Standaarddeviatie € 381.270 Minimum € -1.735.020 Maximum € 1.004.026 Bandbreedte € 2.739.046 Gem. standaardfout € 3.813

1200 perc 1 #### ####

5% perc 2 0 #### 1127 ####

95% uitg 1000 0 #### 800 1127 ####

0 1127

600 400

200 0

NCW

Percentiel A

Percentiel B

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

-1.028.296

€

-387.722

€

231.025

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 22 van 80

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging Grondopbrengsten woningbouw Grondopbrengstenstijging

Fasering Emmelage fase 3b Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Rente

Grondopbrengsten niet-woningbouw Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 23 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

X051 Meldestraat Emmeloord

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 382.888 Mediaan € 382.870 Standaarddeviatie € 7.326 Minimum € 359.161 Maximum € 405.421 Bandbreedte € 46.261 Gem. standaardfout € 73

1200 perc 10001 #### 800 ####

5% perc 2 0 #### 965 ####

95% uitg 0 #### 965 ####

0 965

600 400

200 0

NCW

Percentiel A

Percentiel B

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

370.845

€

382.770

€

395.265

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 24 van 80

Tornadografiek

Fasering Meldestraat Emmeloord Grondopbrengsten (niet woningbouw - maatschappelijk) Grondopbrengstenstijging Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging Rente Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht

Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 25 van 80

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

X011C Emmelhage Fase 2B € € € € € € € € € €

X067-1 Bant fase 1

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X065 Ens-Oost

€ € € € € € € € € €

X063 De Kaghe Espel

0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

X056 Luttelgeest fase 4

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 214.527 Mediaan € 214.608 Standaarddeviatie € 103.239 Minimum € -126.802 Maximum € 560.656 Bandbreedte € 687.459 Gem. standaardfout € 1.032

1200 perc 1 #### ####

5% perc 10002 0 #### 800 1041 ####

95% uitg 0 #### 1041 ####

0 1041

600 400

200 0

NCW

Percentiel A

Percentiel B

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

44.166

€

215.392

€

386.791

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 26 van 80

Impact

gewogen

Tornadografiek

Kostenstijging Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Grondopbrengsten woningbouw Grondopbrengstenstijging Fasering Luttelgeest fase 4 Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Rente Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 27 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 Gemiddelde € 21.960 Mediaan € 21.908 Standaarddeviatie € 14.897 Minimum € -30.208 Maximum € 71.230 Bandbreedte € 101.438 Gem. standaardfout € 149

1200 perc 1 #### ####

5% perc 2 1000 0 #### 1043 ####800

95% uitg 0 #### 1043 ####

0 1043

600 400

200 0

NCW

Percentiel A

Percentiel B

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

-2.637

€

23.412

€

46.572

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 28 van 80

Impact

gewogen

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Grondopbrengsten woningbouw Kostenstijging Fasering De kaghe Espel Grondopbrengstenstijging Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Rente Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 29 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X065 Ens-oost

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000 1000 900 perc 1 800 #### 700 #### 600 500 400 300 200 100 0

5% perc 2 0 #### 871 ####

NCW

95% uitg 0 #### 871 ####

Percentiel A

Percentiel B

Gemiddelde € 83.514 Mediaan € 83.732 Standaarddeviatie € 17.393 Minimum € 34.841 Maximum € 133.960 Bandbreedte € 99.119 Gem. standaardfout € 174

0 871

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

54.701

€

84.511

€

112.400

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 30 van 80

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Grondopbrengsten Kostenstijging Fasering Ens woningbouw Planontwikkeling Voorbereiding en toezicht Grondopbrengstenstijging Rente

Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 31 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

X067-2 Bant fase 2

1,07 1,07 0,41 1,69 1,07 0,75 0,32 -

X067-1 Bant fase 1

€ € € € € € € € € €

X065 Ens-Oost

0,20 0,20 0,10 0,31 0,20 0,13 0,07 -

X063 De Kaghe Espel

€ € € € € € € € € €

X011C Emmelhage Fase 2B

X011B Emmelhage Fase 2A

X011A Emmelhage Fase 1 0,07 0,07 0,04 0,11 0,07 0,05 0,02 -

X056 Luttelgeest fase 4

c d=a-c e=d-b f g=e-f

€ € € € € € € € € €

X051 Meldestraat Emmeloord

a b

X011D Emmelhage fase 3B

Kolom1

Gemeente Noordoostpolder Grondexploitaties (BIE) 2023

Complex X067-1 Bant Fase 1

€ € € € € € € € € €

0,26 0,26 0,23 0,29 0,26 0,24 0,02 -

Aantal trekkingen: 10.000

perc 1 #### ####

5% perc 2 0 #### 871 ####

NCW

95% uitg 0 #### 871 ####

Percentiel A

Percentiel B

1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0

0 871

Gemiddelde € -266.727 Mediaan € -266.643 Standaarddeviatie € 6.773 Minimum € -285.932 Maximum € -247.586 Bandbreedte € 38.345 Gem. standaardfout € 68

Uitgangswaarde

Percentiel A

Uitgangspunt

Percentiel B

95%

€

-278.030

€

-267.170

€

-255.622

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 32 van 80

Impact

gewogen

Tornadografiek

Bouw en woonrijpmaken (incl. sloop, beheer) Kostenstijging Fasering Bant woningbouw fase 2 Grondopbrengsten Bant woningbouw fase 2 Voorbereiding en toezicht Planontwikkeling Grondopbrengstenstijging Rente Min impact

Max impact

Weerstandsvermogen grondexploitaties 2023 – Gemeente Noordoostpolder

Pagina 33 van 80

€ € € € € € € € € €

0,22 € 0,22 € 0,13- € 0,56 € 0,21 € 0,04 € 0,17 € € € €

0,02 € 0,02 € 0,03- € 0,07 € 0,02 € 0,00- € 0,03 € 0,00 € € 0,00 €

0,08 0,08 0,03 0,13 0,08 0,05 0,03 -

€ € € € € € € € € €

0,27- € € 0,29- € 0,25- € 0,27- € 0,28- € 0,01 € 0,01 € € 0,01 €

0,13 0,13 0,11 0,16 0,13 0,12 0,01 -

€ € € € € € € € € €

0,91 0,91 0,72 1,14 0,92 0,81 0,09 -

1. NCW

X071 Creil

0,38 0,38 0,36 0,41 0,38 0,37 0,01 -

X068 Espel

0,39- € € 1,74- € 1,00 € 0,40- € 1,03- € 0,64 € 0,64 € € 0,64 €

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.noordoostpolder.nl/api/v1/meetings/2056/documents/34901