6.2 Oplegnotitie VRF -Eerste begrotingswijziging 2026.pdf

Oplegnotitie voor: Agendapunt: Vergaderdatum: Onderwerp: Behandeling: (Ambtelijk) Portefeuillehouder: Portefeuillehouder AB: Auteur: Status: Bijlagen:

Dagelijks bestuur Veiligheidsregio Flevoland 7 11 maart 2026 Ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 VRF Besluitvormend Dhr. D. van Baarle Dhr. J.P. Gebben Keuze voor 2e Rory Moerenhout Openbaar 1. Aanbiedingsbrief gemeenteraden ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 en ontwerp PGB 2027

Voorstel Het dagelijks bestuur wordt verzocht om: 1. Het ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 aan de gemeenteraden voor te leggen ter zienswijze middels de bijgevoegde aanbiedingsbrief (bijlage 1).

Afgestemd met:

Datum:

Standpunt/advies:

Algemeen Bestuur VRF

3 sept. 2025

Het algemeen bestuur heeft bij het vaststellen van de PGB 2026 aangegeven de nu voorliggende 1e begrotingswijziging te willen indienen. Hiermee is gewacht tot dit moment zodat de gemeenteraden gelijktijdig hun zienswijzen kunnen geven op zowel de 1e begrotingswijziging 2026 als Ontwerp-PGB 2027.

Inleiding Samenvatting In de zienswijzen op de Ontwerp-programmabegroting 2026 (september 2025) is door de gemeenteraden van Almere en Urk aangegeven dat zij het niet wenselijk vinden om de kosten voor verplichtend karakter in 2026 te dekken door een toename van de gemeentelijke bijdrage. Hun voorstel is om hiervoor een uitname te doen uit de reserves van VRF (primair de egalisatiereserve kapitaallasten). Omdat de andere gemeenteraden in hun zienswijze instemden met de Ontwerpprogrammabegroting 2026 en het inzetten van de reserves een majeure ingreep is (ad € 3.8 miljoen), heeft het DB in haar reactiebrief aan de gemeenten voorgesteld om specifiek deze ingreep ter zienswijze aan alle gemeenteraden voor te leggen zodat alle gemeenteraden hun visie op deze dekking van verplichtend karakter kunnen delen. Daarbij is gekozen om dit proces gelijktijdig uit te voeren met het proces van de Ontwerpprogrammabegroting 2027, omdat dezelfde dekking ook voor 2027 in die programmabegroting is verwerkt. Zodoende kunnen de gemeenteraden in ŽŽn keer hun zienswijze op deze dekking geven voor beide begrotingsjaren. Dit zorgt voor een gestroomlijnder en eenduidiger proces. Dit is de enige wijziging die voorligt in deze ontwerp 1e begrotingswijziging 2026. Proces PGB 2026 Normaliter vormt de Programmabegroting, samen met de kadernota, het begin van de Planningen controlcyclus.

Voor de cyclus 2026 is in VRF een ander proces doorlopen. In aanloop naar de Kadernota 2026 zijn door VRF veel en omvangrijke financi‘le vraagstukken geconstateerd op landelijk en regionaal niveau waardoor het niet mogelijk was om de kadernota ambtelijk voor te bereiden binnen de bestaande beleidsmatige kaders, zoals het dekkingsplan en Oplegnotitie pagina 1

het beleidsplan 2025-2028. De financi‘le omvang van de vraagstukken, maar ook het feit dat (landelijke) besluitvorming t.a.v. financiering in veel gevallen nog onduidelijk was, zorgde voor een complex geheel. Zoals bekend heeft het AB daarom besloten om de kadernota 2026 te laten vervallen en in plaats daarvan een bestuurlijke stuurgroep opdracht te geven om een analyse te maken van de verschillende financi‘le vraagstukken. Het AB gaf daarbij mee dat de analyse die elementen moet bevatten die het AB nodig heeft om richting te geven aan VRF voor het opstellen van de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 die beleidsmatig, operationeel en financieel in evenwicht is. Bestuurlijke stuurgroep -> Ontwerp-PGB2026 Het proces dat werd begeleid door de bestuurlijke stuurgroep resulteerde in een Ontwerpprogrammabegroting 2026 waar het dagelijks bestuur mee instemde. Deze Ontwerpprogrammabegroting bevatte een totale bezuiniging in 2026 van € 1.752.500, waaronder € 1.3 miljoen als gevolg van het temporiseren van de implementatie van verplichtend karakter. Desalniettemin, leidden de ontwikkelingen in de Ontwerp-programmabegroting tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage van totaal € 5.247.989 t.o.v. PGB2025, voornamelijk veroorzaakt door het uitblijven van rijksfinanciering voor verplichtend karakter.

Zienswijzen op Ontwerp-PGB2026 Gemeenten Dronten, Lelystad, Noordoostpolder en Zeewolde stemden in met de voorliggende Ontwerp-programmabegroting 2026. Gemeenten Almere en Urk gaven aan per 2026 de stijging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van verplichtend karakter te willen annuleren en in plaats daarvan het tekort incidenteel te dekken vanuit de egalisatiereserve kapitaallasten. Zeewolde sluit zich aan bij dit voorstel, per kadernota 2027. Reactie DB en AB op zienswijzen Het dagelijks bestuur stelde het algemeen bestuur voor om de Ontwerp-programmabegroting 2026 ongewijzigd vast te stellen. Tegelijkertijd stelde zij voor om in maart, tegelijkertijd met de Ontwerp-programmabegroting 2027 een begrotingswijziging in te dienen voor 2026. In deze begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-programmabegroting 2027 wordt voorgesteld om in beide jaren de kosten voor het verplichtend karakter te dekken door een uitname uit de egalisatiereserve kapitaallasten. Daarmee wordt de gemeentelijke bijdrage voor 2026 en 2027 beperkt. Het algemeen bestuur volgde het advies van het dagelijks bestuur. 1e begrotingswijziging 2026 Bovenstaande aanloop leidt tot het nu voorliggende voorstel. In de 1e begrotingswijziging 2026 worden de kosten van verplichtend karakter (na temporisering van implementatie) in 2026 ad € 3.858.054 gedekt vanuit de reserves van VRF.

De gemeentelijke bijdrage wordt met datzelfde bedrag verlaagd.

Meerjarig effect vanaf 2028 De egalisatiereserve kapitaallasten bevat momenteel voldoende middelen om de kapitaallasten tot ongeveer 2040 te kunnen dekken. Het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten ter incidentele dekking van verplichtend karakter in 2026 en 2027 leidt ertoe dat deze reserve ultimo 2027 leeg is. Dit betekent dat per 2028 een structurele gemeentelijke bijdrage wordt gevraagd om de kapitaallasten vanaf dan te kunnen dekken. Dit wordt verwerkt in de Kadernota 2028.

Oplegnotitie pagina 2

De uitname van de reserve be•nvloedt ook de liquiditeitspositie van VRF. VRF zal een lening moeten aangaan om de liquiditeit te garanderen. De hoogte hiervan is op dit moment nog niet bekend. De bijhorende rentelasten betekenen evenwel een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Ten slotte willen we niet onvermeld laten dat voor 2028 opnieuw (incidentele of structurele) dekking gevonden dient te worden voor verplichtend karakter, in het geval het Rijk nog geen besluit heeft genomen over rijksfinanciering op dit dossier. Bovengenoemde dekking van verplichtend karakter is immers incidenteel voor 2026 en 2027. Concluderend, wordt door het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten de gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027 incidenteel verlaagd, maar het lijkt onontkoombaar om -vanwege eerdergenoemde uitdagingen- in de Kadernota 2028 te vragen om een aanzienlijke verhoging van de gemeentelijke bijdrage.

Beoogd effect Opvolging geven aan de ingediende zienswijzen van de gemeenteraden van Almere en Urk op de Ontwerp-PGB2026. De gemeentelijke bijdrage aan VRF incidenteel verlagen voor het jaar 2026.

Argumenten 1.1 Zienswijzen Het bestuur van VRF geeft gehoor aan de eerder ontvangen zienswijzen van Almere en Urk. 1.2 Gemeentelijke bijdrage De gemeentelijke bijdrage aan VRF wordt incidenteel verlaagd om zo de druk op de gemeentelijke begrotingen in 2026 (het ravijnjaar) te verminderen. 1.3 Democratische legitimatie Door deze 1e begrotingswijziging 2026 voor te leggen ter zienswijze, krijgen ook de gemeenteraden die eerder instemden met de Ontwerp-PGB2026 de kans om hun visie te delen op het plan om de kosten van verplichtend karakter incidenteel te dekken vanuit de egalisatiereserve kapitaallasten. 1.4 stroomlijnen proces Door de 1e begrotingswijziging 2026 en de Ontwerp-PGB2027 tezamen aan te bieden ter zienswijze wordt de druk op raadsagendaÕs beperkt en het proces van twee zienswijzen gelijktijdig doorlopen.

Kanttekeningen/RisicoÕs 1.1 De operationele en juridische risicoÕs van het temporiseren van de implementatie van verplichtend karakter zijn in een apart voorstel omschreven. Het AB heeft op 26 maart met dit voorstel ingestemd. 1.2 De egalisatiereserve kapitaallasten bevat voldoende middelen om de kapitaallasten tot ongeveer 2040 te kunnen dekken. Het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten ter incidentele dekking van verplichtend karakter in 2026 en 2027 leidt ertoe dat deze reserve ultimo 2027 leeg is. Dit betekent dat per 2028 een structurele gemeentelijke bijdrage wordt gevraagd om de kapitaallasten vanaf dan te kunnen dekken. Dit wordt opgenomen in de kadernota 2028. Ook be•nvloedt de uitname de liquiditeitspositie van VRF. VRF zal een lening moeten aangaan om de liquiditeit te garanderen. Voor de bijhorende rentelasten wordt een gemeentelijke bijdrage gevraagd.

Consequenties (Financieel, Personeel, Juridisch, Informatievoorziening) De gemeentelijke bijdrage in 2026 wordt verlaagd met € 3.858.054, evenals de reserves. Het effect op de gemeentelijke bijdrage is als volgt:

Oplegnotitie pagina 3

Vervolg (Proces en Uitvoering) - De gemeenteraden hebben 12 weken om hun zienswijze te delen. - Op 17 juni a.s. worden de zienswijzen behandeld in het dagelijks bestuur en formuleert het dagelijks bestuur haar reactie op de zienswijzen. - De 1e begrotingswijziging 2026 wordt op 2 juli, met inachtneming van de zienswijzen en de reactie van het dagelijks bestuur, ter vaststelling aangeboden aan het algemeen bestuur.

Communicatie (Intern, Extern) Zie bijlage 1.

Oplegnotitie pagina 4