6.1 Strategische Raadsagenda 2022-2026.pdf

Strategische raadsagenda Noordoostpolder 2022-2026 Inleiding Bij de start van de raadsperiode is in 2014 en in 2018 een Strategische raadsagenda (SRA) opgesteld. Daarbij is in beide gevallen een aantal politieke onderwerpen benoemd, die de raad als hoofdthema’s zag voor de nieuwe raadsperiode. Er zijn echter meer mogelijkheden voor het werken met een vorm van een raadsakkoord. In de aanloop naar de raadsperiode 2022-2026 is voor de zomer 2021 door de fractievoorzitters aan de griffie gevraagd een gedachtewisseling voor te bereiden over het al dan niet (aangepast) voortzetten van het werken met een SRA. Of dat een andere vorm van een raadsakkoord nu geschikter is. In een aantal stappen is met de lijsttrekkers en secondanten gezamenlijk toegewerkt naar deze Strategische Raadsagenda 2022-2026. De Strategische raadsagenda is als volgt opgebouwd: Inhoud 1. Het bredere perspectief van democratische vernieuwing ................................................................ 1 Versterking positiespel ..................................................................................................................... 1 Agendering door de gemeenteraad .................................................................................................

1 BOB-model ....................................................................................................................................... 2 Participatie ........................................................................................................................................ 2 2. Beeldvorming ................................................................................................................................... 2 Een raadsakkoord – waar hebben we het dan over? ...................................................................... 2 Een raadsakkoord – waarom eigenlijk? ........................................................................................... 2 Doelen van de raad van Noordoostpolder ....................................................................................... 3 3. Keuze voor opnieuw een Strategische Raadsagenda ..................................................................... 3 4. Strategische onderwerpen/thema’s 2022-2026 ............................................................................... 3 Longlist ............................................................................................................................................. 3 Shortlist ............................................................................................................................................ 4 5.

Werkwijze van de raad met de SRA ................................................................................................ 4 Verkenning van het onderwerp ........................................................................................................ 4 Startnotitie ........................................................................................................................................ 4 Verhouding SRA en coalitieakkoord ................................................................................................ 5 Eigenaarschap en uitvoering van de SRA ....................................................................................... 5 1. Het bredere perspectief van democratische vernieuwing De raad en het raadswerk in Noordoostpolder ontwikkelen zich momenteel op meerdere vlakken. Het is goed om overwegingen in perspectief te plaatsen, omdat de keuze voor een (vorm van een) raadsakkoord daar goed op aansluit. Versterking positiespel Halverwege de raadsperiode is nadrukkelijk aandacht besteed aan hoe raad, college en ambtelijke dienst zich tot elkaar verhouden en hoe zij hun rol en verantwoordelijkheid invullen. Daarbij zijn rolbewustzijn en rolvastheid als belangrijke aspecten benoemd.

Er is gewerkt aan versterking van het opdrachtgeverschap van de raad richting het college en daarvan afgeleid het opdrachtgeverschap van het college aan de ambtelijke dienst. Agendering door de gemeenteraad Naast de doorontwikkeling van het werken met de SRA is nog een aantal ontwikkelingen belangrijk: Pagina 1 van 5

-

de agendacommissie heeft een nadrukkelijker rol genomen bij de agendasetting. de langetermijnagenda (LTA) is opgezet en ingevoerd, met het doel dat de agenda steviger vanuit de positie van de raad wordt bepaald; de agendacommissie heeft hierin een belangrijke taak. de gemeenteraad haalt in toenemende mate de tool ‘agendaverzoek’ uit de gereedschapskist. er zijn afspraken gemaakt over de positie van de raad bij grote projecten, het invoeren van startnotities en tussentijdse rapportages

BOB-model In de tweede helft van de raadsperiode 2018-2022 is het BOB-model ingevoerd. Het zwaartepunt van het politieke handwerk is wat meer verschoven naar de commissievergadering. De splitsing tussen beeldvorming en oordeelsvorming bij grotere onderwerpen geeft meer helderheid over in welke fase de behandeling zich bevindt. En wat het daarbij behorende gedrag van raadsleden is: zich laten informeren en vragen stellen, of juist gezichtspunten en stellingen poneren, draagvlak zoeken, discussiëren. Het geeft eerder in het proces mogelijkheden voor beïnvloeding, zowel voor belanghebbenden als voor de politiek. Het debat in de raad wordt meer de afronding van een proces en richt zich vooral op verandervoorstellen als amendementen en moties. Participatie In de laatste maanden voor de verkiezingen werd het raamwerk vastgesteld voor het samenspel van raad, college, ambtelijke dienst (samen ‘de gemeente’ of ‘het gemeentebestuur’) bij de participatie met en door inwoners, bedrijven en instellingen. De raad is bij dit proces nadrukkelijk betrokken, uiteraard samen met college en directie, zodat een gezamenlijke visie ontstaat.

2. Beeldvorming Voorafgaand aan de raadsperiode 2022-2026 hebben alle lijsttrekkers met een secondant zich georiënteerd op varianten op een strategische raadsagenda, onder de noemer ‘raadsakkoorden’. Onder deze verzamelnaam zijn verschillende vormen de revue gepasseerd van afspraken die aan het begin van een nieuwe raadsperiode kunnen worden gemaakt. Daarover zijn ter voorbereiding en beeldvorming drie memo’s aangeboden door de raadsvoorzitter en raadsgriffier, als onafhankelijke procesbegeleiders. Een raadsakkoord – waar hebben we het dan over? Achter de verzamelnaam ‘raadsakkoord’ gaan in den lande verschillende documenten schuil. Behalve onze strategische raadssagenda kan dat een raadsprogramma, samenlevingsakkoord, beleidsakkoord heten, elk met een eigen dynamiek en werkwijze. De lokale situatie en de perceptie van de lokale spelers bepalen het proces van totstandkoming, de vorm en de inhoud. Raadsakkoorden zijn er daarom in soorten en maten, er is er niet één hetzelfde. Als samenvattende omschrijving voor de alle vormen geldt dat… …het een raadsbrede overeenstemming betreft, vastgelegd in een document, over het politiekbestuurlijk proces en/of over inhoudelijke thema’s in de lokale politiek. Een raadsakkoord – waarom eigenlijk? Alleen een raadsakkoord is niet voldoende voor het bewerkstelligen van democratische vernieuwing.

De vraag is wat in de lokale situatie de vraagstukken en de ambities zijn. En of een raadsakkoord, als uiting van raadsbrede overeenstemming, daar als middel aan kan bijdragen. Een raad die (een vorm van) een breedgedragen raadsakkoord sluit geeft zichzelf, de griffie, het college en de directie/medewerkers een gemeenschappelijk fundament en een gezamenlijke ambitie om te werken aan optimale resultaten voor de lokale samenleving.

Pagina 2 van 5

Op welke vraag is een raadsakkoord het antwoord? Waarvoor is een raadsakkoord de oplossing?

Doelen van de raad van Noordoostpolder In Noordoostpolder hebben de partijen voor de verkiezingen als doelen voor (een vorm van) een raadsakkoord het volgende aangegeven: • Het democratisch gehalte kan verhogen door het inzetten van een raadsakkoord, mits er van het akkoord serieus werk wordt gemaakt. • Raad actiever maken, steviger in positie en richtingbepalender. • Meer ruimte laten voor politiek, bijv. door wisselende meerderheden. • Belangrijk: samenwerken op basis van vertrouwen, niet (alleen) op basis van afspraken. • Verschillende oplossingsrichtingen kunnen een grotere plek krijgen en gezamenlijk besproken worden, waardoor tegenstellingen kleiner kunnen worden.

3. Keuze voor opnieuw een Strategische Raadsagenda Tijdens de tweede en derde bijeenkomst van de lijsttrekkers en hun secondant is beeldvormend en oordeelsvormend gesproken over het type raadsakkoord dat de voorkeur geniet. De gezamenlijke keuze van de lijsttrekkers van de deelnemende partijen is het opnieuw maken van een strategische raadsagenda. De nieuwe SRA is - een duidelijk(er) richtinggevend document van en voor de raad. - stevig ingebed in de agendasetting. - een agenda waarvan de onderwerpen een duidelijk proces meekrijgen bij de start. - een dynamische agenda. In deze SRA worden nog geen inhoudelijke keuzes gemaakt. Het is een feitelijke en waardenvrije weergave van opgaven die de komende jaren gaan spelen. Omdat de opgaven in de loop van de tijd veranderen is het een dynamisch document dat kan worden aangepast aan de nieuwe ontwikkelingen en behoeftes die tussentijds ontstaan. Van de shortlist-onderwerpen bepaalt de raad aan het begin van de raadsperiode 2022-2026 dat hij deze beschouwt als onderwerpen waarover de raad aan het begin van een proces zelf keuzes wil maken, zowel wat het proces als wat de inhoud en de betrokkenheid van de samenleving betreft.

4. Strategische onderwerpen/thema’s 2022-2026 In de SRA voor de periode 2022-2026 benoemen we een aantal onderwerpen, die vanuit de verkiezingsprogramma’s zijn gedestilleerd. Longlist Daarvoor is een longlist opgesteld van de onderwerpen die van meerdere, zo niet alle partijen aandacht gekregen in hun programma. Daarbij is een tweedeling aangebracht in de onderwerpen. Wat wij bedoelen met focuspunt en verkenning: Focuspunt Verkenning

Er is (redelijk) recent beleid vastgesteld van een belangrijk thema; dit onderwerp volgt de raad met grote belangstelling en hij wil periodiek monitoren en kunnen bijsturen als dat nodig is. Niet direct een thema voor de SRA. Belangrijk onderwerp waar de raad wat mee wil, maar waarover hij eerst in kaart wil krijgen wat er speelt. Dit zijn niet in alle gevallen per definitie strategische onderwerpen, maar hebben die potentie wel.

Regionalisering/public affairs en lobby/bestuurlijke samenwerking/DNU/Regio Zwolle/SMWFlevoland Gemeenschappelijke Regelingen vs democratische controle ervan Inpassing Lelylijn/N50 en bestendiging lobby Participatie doorontwikkelen (democratische vernieuwing) Verkenning (integraal) inzetten reserves en financiële huishouding (combinatie grondbeleid) Ontwikkeling toerisme en recreatie Verkenning passend softdrugsbeleid Koopzondagen Ontwikkeling woningmarkt en proj.ontw.; doelgr. (arbeidsmigr, senioren, jongeren) Ruimtelijke kwaliteit leefomgeving (verrommeling, zwerfafval, wegwijzers) Innovatieve landbouw

Pagina 3 van 5

Verkenning Focuspunt Verkenning/Doorontwikkeling Verkenning (ac) Verkenning Verkenning Verkenning Verkenning Verkenning/Focuspunt Verkenning

Cultuurbedrijf (huisvesting) Preventie Inclusiviteit Kansengelijkheid en sociale mobiliteit, gezondheidsverschillen Armoedebeleid Jeugdzorg Jongerenbeleid Cultuuraanbod Binding lokale uitvliegende bevolking (studenten); verkenning HBO/Univ.

Verkenning Focuspunt Focuspunt Verkenning Focuspunt Verkenning Verkenning Verkenning

Shortlist Uit deze longlist hebben de partijen de volgende onderwerpen opgenomen op de shortlist voor de raadsperiode 2022-2026: Regionalisering/public affairs en lobby/bestuurlijke samenwerking/DNU/Regio Zwolle/SMWFlevoland Inpassing Lelylijn/N50 en bestendiging lobby Participatie doorontwikkelen (democratische vernieuwing) Ontwikkeling woningmarkt en proj.ontw.; doelgr. (arbeidsmigr, senioren, jongeren) Cultuurbedrijf (huisvesting) Kansengelijkheid en sociale mobiliteit, gezondheidsverschillen Cultuuraanbod Binding lokale uitvliegende bevolking (studenten); verkenning HBO/Univ.

Verkenning

BFE

Focuspunt BFE/WO Verkenning/Doorontwikkeling BFE Verkenning Verkenning Verkenning Verkenning Verkenning

WO WO/SLZ SLZ SLZ SLZ

Na vaststelling van de SRA wordt per raadscommissie de planning verder uitgewerkt.

5. Werkwijze van de raad met de SRA Een SRA-onderwerp kent een aantal behandelfasen door de raad(-scommissie): Verkenning van het onderwerp Per onderwerp stelt de griffie, na een eerste verkenning en in overleg met de bestuursdienst, een procesmemo op. Deze wordt door de agendacommissie ter bespreking aangeboden aan de raadscommissie die het onderwerp het meest aangaat. Globaal brengen we het volgende in beeld: In kaart krijgen wat er speelt, wat is de opgave, welke dilemma’s zijn er? Hoe zit het met bevoegdheden en rollen? Heeft de raad een rol? En zo ja, welke rol heeft de raad bij het thema en waar zit de beïnvloedingsruimte? ➢ Afbakening van het onderwerp – wat hoort er bij en wat niet meer? ➢ Wie kunnen we betrekken bij de beeldvorming (samenleving, experts, werkbezoeken, etc.)? ➢ … Resultaat: procesmemo, ter bespreking in de betreffende raadscommissie. ➢ ➢

Startnotitie Het onderwerp wordt verder uitgediept en beschreven volgens het procesvoorstel. Per thema kan de opbouw/inhoud van de startnotitie verschillend. Onderdelen van de startnotitie (kunnen) zijn: • Analyse – zakelijke schets van het probleem/de uitdaging; • Politieke ruimte – schets van de politieke dilemma’s en waar ligt de keuzeruimte met (waarden-)afweging; • Een heldere omschrijving van de te bereiken doelstellingen (kaders), tijdsplanning, incl. het voorgelegd krijgen van mogelijke alternatieven/ scenario’s; • De wijze van betrokkenheid van bestuurlijke partners (bijv. buurgemeenten, Provincie, Rijk, verbonden partijen); • De benodigde middelen voor de planvormingsfase.

Pagina 4 van 5

Resultaat: startnotitie met de ‘opdracht/vraag aan het college’, vast te stellen door de raad. De startnotitie is een gezamenlijk product van bestuursdienst en griffie. Hierna vervolgt het proces op de manier waarop deze is vastgesteld. Elk proces heeft een eigen routekaart. Deze kan zodanig verschillen dat hiervoor in deze SRA geen éénduidige beschrijving gemaakt kan worden. Dat geldt overigens ook voor de looptijd van een proces van een SRAonderwerp. Verhouding SRA en coalitieakkoord Net als in 2014 en 2018 wordt er zowel met een SRA als een coalitieakkoord gewerkt. De eerste stelt de raad vast, het tweede niet. Eveneens net als in eerdere versies wordt, in het kader van het een duidelijk vervolgproces, aan de onderhandelende partijen gevraagd in het coalitieakkoord geen afspraken te maken over de thema’s van de SRA, zodat de raad bij haar eigen strategische agenda ook echt zelf aan zet is. Daarbij is de wens van meerdere fracties om het coalitieakkoord niet ‘dicht te timmeren’, maar op hoofdlijnen te houden. Eigenaarschap en uitvoering van de SRA De SRA is van en voor de raad. Namens deze is de agendacommissie de ‘hoeder’ ervan. Dat krijgt gestalte door de SRA elke twee maanden te bespreken tijdens de vergadering van de agendacommissie. Dit in combinatie met de tweemaandelijkse bespreking van de LangeTermijnAgenda (LTA).

Jaarlijks evalueren de raadscommissies de voortgang van ‘hun’ SRA-onderwerp. De raad stelt in het najaar de onderwerpen voor het volgende jaar vast ; vooraf wordt een conceptvoorstel beeldvormend en oordeelsvormend besproken in een commissievergadering. Daarbij kijken we naar de shortlist en zonodig de longlist. Ook is het mogelijk om dringende actuele/nieuwe onderwerpen in te voegen. De dagelijkse werkzaamheden voert de griffie uit qua voorbereiding, begeleiding, afstemming, etc.

Pagina 5 van 5