5.1 VIV Uitvoeringsjaarplan 2025.pdf
Tekst van het document
voorzien in vastgoed a cc om m oda ti eb e le id g e me e nte Noo rdo ostp old e r
Ui t voe ri ng sjaa rpl a n VI V 20 25
Voorzien in Vastgoed | gemeente Noordoostpolder
1
1 INLEIDING 1.1
JAARPLAN 2025
Dit is het Uitvoeringsjaarplan Voorzien in Vastgoed (VIV) 2025. Ieder jaar wordt er een concreet Uitvoeringsjaarplan VIV gemaakt. Basis hiervoor zijn de maatregelen en fasering uit het vastgestelde Uitvoeringsprogramma VIV 2018-2029, Aanpassing Uitvoeringsprogramma VIV 2023 en Perspectiefnota 2025-2028. In het jaarplan wordt kort teruggekeken op voorgaand jaar en de resultaten die behaald zijn. Vervolgens worden de maatregelen en bijbehorende financiële consequenties voor het betreffende jaar benoemd. In het jaarplan worden de projecten opgenomen die uitgevoerd worden of in voorbereiding zijn. •
•
UITVOERING Projecten die in dit jaar worden gerealiseerd of waarvan de realisatie start, hieronder vallen nieuwe projecten en projecten die in voorgaande jaren zijn voorbereid. Hiervoor wordt voorgesteld de uitvoeringslasten beschikbaar te stellen.
1.2
REKENKAMERONDERZOEK VIV 2024
In 2024 heeft de Rekenkamer Noordoostpolder onderzoek gedaan naar Voorzien in Vastgoed. Het ging hierbij om de vraag over inzicht in en grip op de inzet van de middelen in het maatschappelijk vastgoed van de gemeente: 1.
2.
Wat zijn de gestelde kaders en doelen voor het vastgoedbeleid van de gemeente Noordoostpolder en hoe verhouden de begrote middelen zich hiertoe? Ontvangt de gemeenteraad voldoende informatie om de voortgang van de kosten en het efficiënt, toekomstbestendig en duurzaam, in stand houden van het vastgoed te kunnen controleren?
De Rekenkamer constateerde dat er veel goed gaat, maar dat zij ook een aantal bevindingen hebben gedaan, die tot conclusies en aanbevelingen hebben geleid. De aanbevelingen van het Rekenkamerrapport VIV hebben we betrokken bij het opstellen van dit Jaarplan 2025.
VOORBEREIDING Projecten die in dit jaar voorbereid worden, maar pas volgend jaar (of later) daadwerkelijk gerealiseerd worden. Hiervoor wordt voorgesteld voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. 2
1.3 1.
2.
3.
4.
AANBEVELINGEN REKENKAMERONDERZOEK VIV 2024 Zorg dat het ambitieniveau VIV goed geborgd blijft in de begroting en heb oog voor de leeftijd van de portefeuille en voer daarover het gesprek met de raad. Reactie college: Bij het Uitvoeringsjaarplan 2025 komen wij met een procesvoorstel hoe we gezamenlijk met de gemeenteraad kunnen komen tot een vervolg op het Uitvoeringsprogramma VIV. Paragraaf 2.5 en 2.6 Bewaak de relatie tussen de opdracht uit de startnotitie en de uitvoering van VIV. Reactie college: In onze raadsvoorstellen zullen wij in het vervolg expliciet op de beleidsuitgangspunten en begrippen van VIV in gaan op om zo te zorgen voor een navolgbaar geheel. Zorg dat de scope van het VIV en Uitvoeringsplan navolgbaar en helder is en leg in werkafspraken de procedures vast. Reactie college: Bij een raadsvoorstel met scopewijziging zullen wij expliciet maken dat dit een aanpassing is op de reeds vastgestelde scope. Paragraaf 3.5 Zorg voor integraal inzicht in de vastgoedportefeuille in relatie tot financiën. Reactie college: In de Uitvoeringsjaarplannen zullen wij een terugblik en doorkijk op de totale VIV portefeuille en financiering opnemen. Paragraaf 5.1 t/m 5.3
5.
6.
7.
Neem structureel een risicoparagraaf op in de Uitvoeringsjaarplannen. Reactie college: Wij gebruiken de uitkomsten van het brede rekenkameronderzoek om de rapportagesystematiek op majeure projecten en VIV tegen het licht te houden en komen met (een op aanbevelingen gestoeld) voorstel aan de gemeenteraad waarin wij het instrument van een risicoparagraaf opnemen. Voer het gesprek over het onderscheid tussen beleidsvrije en wettelijke taak. Reactie college: In het Proces om te komen tot een vervolg op het Uitvoeringsprogramma VIV organiseren wij een beeldvormend gesprek met de gemeenteraad over de wettelijke taken en de beleidsvrije taken met als doel inzicht te geven en dillema's voor te leggen. Paragraaf 2.6 nummer 4 Hanteer een navolgbare onderbouwing van de normbedragen Reactie college: Middels de Uitvoeringsjaarplannen houden wij de gemeenteraad op de hoogte van de ontwikkelingen van de bouwkosten. Wanneer de prijsontwikkelingen die we in de praktijk zien daarom vragen zullen we wanneer nodig met voorstellen komen hoe hier mee om te gaan.
3
2 2.1
ONTWIKKELINGEN BELANGRIJKE ONTWIKKELINGEN
We zien een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op de uitvoering van VIV. In de eerste plaats zijn dit de doorgaande prijsstijgingen en het kleiner worden van het verschil in kosten tussen renovatie en (vervangende) nieuwbouw. Dit heeft grote invloed op de kosten van projecten. Daarnaast zien we ook dat de prognoses van bevolkingsgroei van invloed zijn op de projecten van VIV.
2.2
PRIJSONTWIKKELINGEN
Afgelopen jaren bent u regelmatig geïnformeerd over de stijging van de bouwkosten. Deze is substantieel te noemen en nog steeds gaande. Hiervoor zijn twee redenen aan te wijzen. In de eerste plaats de stijging van kosten voor bouwmaterialen en arbeidskosten. Daarnaast zijn de te treffen duurzaamheidsmaatregelen reden van stijging van de kosten. De stijging van de bouwkosten heeft er toe geleid dat u medio 2023 heeft ingestemd met een verhoging van het normbudget naar gemiddeld € 3.300 p/m² (Aanpassing Voorzien in Vastgoed, RV 23.0000638-1). De financiële gevolgen hiervan zijn vertaald bij de Perspectiefnota 2025-2028 (Memo Voorzien in Vastgoed, Financiële positie in PPN 2025, 28 mei 2024). Dit betekent dat voor alle projecten die in het Uitvoeringsprogramma VIV zijn benoemd de gevolgen van de aangepaste budgetten in de gemeentelijke begroting en meerjarenramingen zijn opgenomen. Tegelijkertijd heeft u besloten tot het verhogen van het percentage van het nieuwbouwbudget voor renovaties naar de range 50% - 75%. De indexatie heeft u aangepast naar gemiddeld 3% per jaar.
De vraag of deze aanpassingen voldoende zijn blijft actueel en zal per project beantwoord moeten worden. Dit nieuwe normbedrag is een gemiddeld bedrag waarmee we werken en niet elk gebouw vraagt hetzelfde. Verder kijken we ook naar andere financieringsvormen zoals subsidies en hogere eigen bijdrage van de gebruikers waardoor we binnen het geraamde budget kunnen blijven ondanks dat de verwachte prijs p/m² hoger is dan de gehanteerde norm. 4
2.3
RENOVATIE VERSUS NIEUWBOUW
Een tweede ontwikkeling die van invloed is op de projecten in het Uitvoeringsprogramma is dat we zien dat de kosten voor renovatie steeds hoger worden door de eisen en wensen die daaraan gesteld worden. Hierdoor komen de kosten van renovatie steeds meer in de buurt van de kosten voor (vervangende) nieuwbouw. Renovaties vragen om grote ingrepen in gebouwen om een aantal redenen: • De functionaliteit van gebouwen is in de loop der tijd veranderd. Zo is bijvoorbeeld de manier van onderwijzen ten opzichte van toen onze schoolgebouwen gerealiseerd werden totaal anders. • Veel oudere gebouwen hebben een slecht binnenklimaat. Dit betekent dat daar grote aanpassingen voor nodig zijn. Met name voor scholen is een goed binnenklimaat essentieel en een verplichting. • Derde punt is duurzaamheid. Een energieneutraler gebouw draagt bij aan ambities van de gemeente met betrekking tot duurzaamheid. Anderzijds zal dit leiden tot een flinke besparing in de exploitatiekosten voor de gebruiker. Dit rechtvaardigt een hogere eigen bijdrage van de schoolbesturen.
KOSTEN NIEUWBOUW OF RENOVATIE Wanneer de renovatiekosten op ongeveer 70% van de nieuwbouwkosten uitkomen zien we dat de structurele kosten daarna voor nieuwbouw minder hoog zijn dan van renovaties. Dit heeft alles te maken met de afschrijftermijn. Deze is voor nieuwbouw op 50 jaar en voor renovatie op 30 jaar gesteld. Kijkend naar de structurele lasten betekent dit dat het financieel aantrekkelijker kan zijn om nieuw te bouwen in plaats van te renoveren. In de basis sturen we op de structurele lasten maar daar staat tegenover dat de investeringskosten voor nieuwbouw fors hoger kunnen zijn. Per gebouw wordt hier een afweging gemaakt.
5
2.4
LEERLINGPROGNOSES
Eind 2023 hebben we nieuwe leerlingprognoses laten opstellen. In deze prognoses is rekening gehouden met de autonome groei van 3.300 woningen in de gemeente en zijn de laatste woningbouwprojecten opgenomen. Waar we bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma uitgingen van een daling van 226 leerlingen in het basisonderwijs in 2032 zien we nu een groei van 518 leerlingen. Dit is een verschil van 744 leerlingen. Dit betreft alle basisschoolleerlingen, in alle dorpen. Deze groei is het snelst in Emmelhage, maar we zien dit ook terug in de dorpskernen met een woningbouwopgave. Deze toename van het aantal leerlingen zien we ook in het Voortgezet Onderwijs. De daling die voorzien was is niet ingezet waardoor we ten opzichte van de eerdere prognose nu voor 2032 rekening moeten houden met 337 extra leerlingen. Voor speciaal en beroepsonderwijs geldt deze groeiende trend ook maar zijn de absolute getallen minder.
CONSEQUENTIES PROGNOSES De leerlingprognoses laten een doorgaande en substantiële groei zien waar we rekening mee moeten houden. Doen we dat niet dan zal dit op den duur tot grote problemen kunnen leiden. In het nieuw op te stellen IHP (Integraal Onderwijshuisvestingsplan) zullen naast de wettelijke kaders, deze prognoses vertrekpunt zijn.
Hierbij kiezen we er voor om ons te richten op 2032 want hoe verder in de toekomst wordt gekeken, hoe groter de onzekerheid over de uitkomsten. Dat neemt niet weg dat er ook gekeken moet worden naar 2042 en dat hierbij slimme keuzes gemaakt moeten worden in onder andere de ontwerpen van de scholen waarbij het voorwaarde wordt dat die op den duur in het stramien van de school uitgebreid kunnen worden. Tot slot is het groeiend aantal kinderen in onze gemeente niet alleen van invloed op onderwijshuisvesting. Dit zal ook effect hebben op de capaciteit van de voorzieningen voor sport en cultuur en in de openbare ruimte.
Tot slot laten de prognoses zien dat deze groei ook richting 2042 door zet. Met name het basisonderwijs zal dan met nogmaals 500 leerlingen groeien wat zich dus ook later ook zichtbaar zal worden in het Voortgezet Onderwijs. In de bijlage is nadere uitleg over de leerlingprognoses opgenomen. 6
2.5
OPSTELLEN NIEUW IHP
In het Integraal Onderwijshuisvestingsplan (IHP) worden de gezamenlijke ambitie van schoolbesturen en gemeente verwoord met betrekking tot de PO, VO en SO schoolgebouwen, kindcentra en gymzalen voor het bewegingsonderwijs in Noordoostpolder. Het IHP is een belangrijke onderlegger voor het Uitvoeringsprogramma VIV en de daaruit volgende jaarplannen. Het ministerie van OCW bereidt een wetswijziging voor op het gebied van onderwijshuisvesting. Doel is een meer planmatige, duurzame en toekomstgerichte aanpak van de onderwijshuisvesting. In de nieuwe wet wordt vastgelegd: 1. De gemeenteraad stelt ten minste eenmaal in de vier jaar een integraal huisvestingsplan vast voor de bekostiging van de voorzieningen in de huisvesting in de gemeente voor scholen. 2. Het integraal huisvestingsplan vermeldt de voorzieningen in de huisvesting, voor een periode van vier kalenderjaren. Verwachting is dat in 2025 de nieuwe wet vastgesteld wordt en als begindatum voor het nieuwe IHP 2026 wordt opgenomen.
2.6 VOLGENDE FASE VIV Met een nieuw IHP hebben we een belangrijker onderlegger voor de volgende fase van VIV. Het lijkt logisch aan te sluiten bij het vierjarige ritme van het IHP met een doorkijk naar de volgende 12 jaar. Voor het opstellen van het nieuwe Uitvoeringsprogramma VIV 2026-2038 zien we de volgende 7 stappen: 1.
Evaluatie Uitvoeringsprogramma VIV Een eerste stap is gezamenlijk het programma te evalueren. Het gaat om de volgende vragen:
• • • • • • • •
Gelden de ambities die we daarin hebben vastgelegd nog? Is de genomen uitgangssituatie nog geldend? Vinden we het vastgestelde beleidskader nog steeds van kracht? Zijn alle voorgenomen maatregelen uitgevoerd? Hoe gingen we om met ontwikkelingen en veranderingen? Klopte de financiële uitwerking? Welke risico’s zagen we? Wat zijn de leerlessen van afgelopen jaren?
7
2.
Beschrijven nieuwe uitgangssituatie In de nieuwe uitgangssituatie verwerken we de actualisatie van de voorzieningen afgelopen jaar en kijk we vooruit naar de verwachte ontwikkelingen komende jaren. Met name de bevolkingsprognoses zullen hier een belangrijk onderdeel van zijn.
3.
Beschrijving stand van zaken gebouwen (inclusief MJOP) Om een goed beeld te krijgen van ons vastgoed wordt de stand van zaken opnieuw opgemaakt.
7.
Raadsvoorstel Laatste stap is het laten vaststellen van het actuele Uitvoeringsprogramma VIV met de voorzieningen voor komende vier jaar en doorkijk volgende 12 jaar.
Stap
4.
5.
6.
Eerste helft 2025
Tweede helft 2025
Begin 2026
1
In gesprek met Gemeenteraad: wettelijke versus beleidsvrije taken Het is goed in overleg te gaan hoe met beleidsvrije onderwerpen en in hoeverre een keuze daartoe effect heeft op het uitvoeren van onze wettelijke taken en de financiële positie van onze gemeente.
2
Keuze van prioritering aanpak voorzieningen Vervolgens is het zaak een duidelijk prioritering aan te brengen over wanneer we welk gebouw zullen aanpakken en ook hoe we ze dan gaan aanpakken. Bij deze stap zijn de gebruikers nadrukkelijk betrokken.
6
3 4
5
7
Financiële vertaling voorzieningen Nadat ambities, uitgangssituatie, stand van zaken gebouwen en de prioritering van aanpak is vastgesteld kan de financiële vertaling gemaakt worden. Hierbij gaat het om zowel de investeringslasten als de exploitatielasten van de gebouwen.
8
3
STAND VAN ZAKEN
3.1
OVERZICHT PROJECTEN
•
We beginnen met een overzicht van projecten die afgelopen jaren zijn uitgevoerd en financieel afgewikkeld zijn.
•
Daarna treft u een overzicht van de projecten die in 2025 in uitvoering zijn. Daar heeft u al een investeringsbesluit over genomen, maar deze zijn nog niet gereed.
•
Vervolgens gaan we in op de projecten die in 2025 verder voorbereid zullen worden en waarvoor een voorbereidingskrediet beschikbaar is gesteld. Per project krijgt u een stand van zaken en de afwegingen met een financiële vertaling van de voorgestelde maatregel aangepast naar de nieuwe normbedragen.
•
Ook voor 2025 zullen nieuwe projecten in voorbereiding worden genomen. Per project geven we een korte toelichting en beschrijven we het proces.
•
Voor de projecten die in de laatste vier jaar van het Uitvoeringsprogramma VIV gepland staan om uitgevoerd te worden is er een overzicht opgenomen met een doorberekening van het nieuwe normbedrag.
In haar rapport wijst de Rekenkamer ons erop dat we de invulling van de begrippen efficiënte, toekomstbestendige huisvesting en duurzame exploitatie uit de Beleidsvisie niet consequent hebben doorgezet naar de vervolgstukken stukken van VIV zoals de Jaarplannen. Voor de consistentie en duidelijkheid zullen in dit Jaarplan daarom voor de projecten die voor komende jaren voorbereid en uitgevoerd worden deze begrippen toepassen om een project te duiden.
9
3.2
UITGEVOERDE PROJECTEN EN PROJECTEN
Projecten uit het Uitvoeringsprogramma VIV die afgelopen jaren zijn uitgevoerd.
Jaarplan
Project
kern
type
maatregel
status
2018
Gymlokaal Skagerrak
Emmeloord
bewegingsonderwijs
renoveren
gereed
2018
CBS Op de Wieken
Tollebeek
ond erwijs
renoveren/ uitbreiden
gereed
2018
RBS Eben Haëzer
Emmeloord
ond erwijs
uitbreiden
gereed
2018
De Floreant (De Rank/ Klipper)
Luttelgeest
ond erwijs/kindervo orziening
renoveren/ uitbreiden
gereed
2018
Dorpshuis De Bosfluiter
Luttelgeest
welzijn
renoveren/ uitbreiden
gereed
2019
RK BS Albert Schweitzer
Emmeloord
ond erwijs
renoveren/ uitbreiden
gereed
2019
Barak Emmeloord
Emmeloord
bijzond er object
renoveren
gereed
2019
Buurthuis Marknesse
Marknes se
welzijn
renoveren/ uitbreiden
gereed
2020
OEC De Ark
Espel
ond erwijs
renoveren
gereed
2024
CBS De Koperwiek
Emmeloord
On derwijs
tijdelijke uitbreiding
gereed
10
3.3
PROJECTEN IN UITVOERING
Op basis eerdere Jaarplannen VIV zijn er momenteel een aantal projecten in uitvoering. Voor deze projecten is een investeringskrediet gevoteerd.
Project
Stand van zaken
Vervolg
Renovatie OBS Roderick van Voorst
Met het Jaarplan VIV 2024 heeft u ingestemd met een krediet van € 1.300.130 voor de renovatie van het oudste gedeelte van de Roderick van Voorst. Deze renovatie wordt momenteel uitgevoerd door Aves.
Verwachting is medio 2026 de renovatie af te ronden.
Uitbreiding Praktijkonderwijs AERES
In het Jaarplan VIV 2024 stond de uitbreiding van Aeres Praktijkonderwijs. Hiervoor is een krediet van € 1.039.500 gevoteerd. Eind 2024 heeft Aeres het definitieve plan ingeleverd.
Eerste helft 2025 starten de bouwwerkzaamheden.
Bosbad
Bij raadsbesluit heeft u in januari 2024 een krediet van € 25,6 miljoen beschikbaar gesteld voor de realisatie van nieuwbouw Bosbad inclusief vernieuwing van het buitenbad. Het Definitief Ontwerp voor de nieuwbouw van het binnenbad is gereed en de aanbesteding opgestart. Voor het buitenbad en het buitenterrein wordt nog gewerkt aan het ontwerp.
Verwachting is dat medio 2025 begonnen wordt met de bouwactiviteiten voor het nieuwe binnenbad.
Uitbreiding brandweerkazernes dorpen (Ens, Rutten, Nagele, Marknesse en Creil)
U heeft bij raadsbesluit in januari 2024 een investeringskrediet van € 5.485.000 beschikbaar gesteld voor nieuwbouw van vijf brandweerkazernes, zodat deze toekomstbestendig zijn. Eerste stap is het aanwijzen van geschikte locaties in de dorpen voor de nieuwe kazernes. Dit is in samenwerking tussen gemeente, brandweer en dorpsbelangen opgepakt. Inmiddels zijn er voor alle dorpen voorkeurslocaties bekend.
Ens is het eerste dorp waar begonnen wordt met de bouw van een nieuwe kazerne. Verwachting is dat medio 2025 hier mee gestart wordt. De andere dorpen zullen volgen.
11
3.3
PROJECTEN IN VOORBEREIDING
Op basis van het Uitvoeringsprogramma en eerdere Jaarplannen VIV we gestart met de voorbereiding van verschillende projecten. Per project krijgt u een stand van zaken. Project
Stand van zaken
Vervolg
Nieuwbouw Kindcentra Emmelhage (school, gymzaal en kinderopvang)
Er wordt gewerkt aan een Definitief Ontwerp. Geplande start bouw in 2025. Ingebruikname schooljaar 2026-2027. De gemeente is wettelijk verplicht de bekostiging van een nieuwe school op zich te nemen. De gemeente draagt ook de last voor de gymzaal die nodig is voor het bewegingsonderwijs. Voor de kinderopvang wordt een kostendekkende huur in rekening gebracht bij de opvang organiserende organisatie.
Voor dit project is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Voor het investeringsbudget wordt een apart raadsvoorstel in de eerste helft 2025 voorgelegd. Bij de Perspectiefnota 2025 is voor dit kindcentrum een budget van € 7,2 miljoen opgenomen.
VO-Campus
Momenteel wordt er met de scholen gewerkt aan een Herziend Voorlopig Ontwerp. Deze herziening is nodig omdat scholen bij nader inzien graag een andere indeling van de scholen zagen op de VO-Campus en er bovendien volgens de laatste prognoses rekening moet worden gehouden met 300 leerlingen dan eerder voorzien was. Eind 2024 zijn afspraken gemaakt tussen de scholen over de bestuurlijke aansturing van de VO-Campus.
In januari 2022 heeft u besloten tot een eenmalig bruto investeringsbudget van 49,2 miljoen. Bij de Perspectiefnota 2025 is voor deze ontwikkeling een extra budget van € 7,0 miljoen opgenomen. Wij verwachten u medio 2025 een raadsvoorstel voor te leggen op basis van een Herzien Voorlopig Ontwerp met een actuele kostenraming.
12
Project
Stand van zaken
Vervolg
Nieuwbouw nieuwe basisschool Marknesse (Fusie: RKBS Mariaschool, CBS De Zeester, OBS De Driesprong)
Medio 2024 zijn de drie basisscholen in Marknesse gefuseerd tot één nieuwe school, u heeft hier een raadsbesluit over genomen. Gezien de staat van de gebouwen en de samenvoeging van de scholen is gekozen voor nieuw schoolgebouw. De voorkeurslocatie is die van de huidige school De Driesprong, met als aandachtspunt de verkeersafwikkeling.
Eind 2024 is het ontwerpproces opgestart. Verwachting is dat een jaar nodig is voor het ontwerpen en dat eind 2025/ begin 2026 een investeringsaanvraag aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Voor de voorbereiding is krediet beschikbaar gesteld. Bij de Perspectiefnota 2025 is voor dit deze nieuwbouw en kinderopvang een budget van € 7,5 miljoen opgenomen.
Renovatie/ nieuwbouw basisscholen Bant (SWS De Wending, CBS De Schalmei)
De twee scholen in Bant moeten vernieuwd worden. Tegelijkertijd onderzoeken de scholen een fusie. Verder is er een ontwikkeling waarbij de gymzaal mogelijk verplaats moet worden. Logisch zou zijn de scholen en gymzaal in nieuwbouw samen te voegen. In de Perspectiefnota heeft u hier op voorgesorteerd.
Eerste stap is een keuze voor een voorkeurslocatie en het opstarten van een ontwerpproces. Er is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. De gemeenteraad zal hierover een investeringsbesluit moeten nemen. We verwachten die in 2026 voor te leggen. Bij de Perspectiefnota 2025 is voor nieuwbouw school, kinderopvang en gymzaal een budget van € 7,3 miljoen opgenomen.
Renovatie/ nieuwbouw basisscholen Ens (CBS Het Lichtschip, OBS De Regenboog, RKBS Horizon)
De scholen in Ens staan voor vernieuwing in het programma van VIV. Gezien de staat van de gebouwen en het onderzoek naar vergaande samenwerking van de beide scholen is nieuwbouw een optie. In de Perspectiefnota heeft u hier op voorgesorteerd.
Het proces moet nog opgestart worden. Hiervoor is eerder een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. De gemeenteraad zal een investeringsbesluit moeten nemen. We verwachten dit in 2026 voor te leggen. Bij de Perspectiefnota 2025 is voor dit nieuwe schoolgebouw met kinderopvang een budget van € 8,7 miljoen opgenomen.
Renovatie CBS De Triangel Emmeloord met toevoeging van de ISK-klassen
Voor De Triangel is gezien de opbouw en staat van het gebouw nieuwbouw wenselijk. Daarnaast heeft u ingestemd met het voorstel extra lokalen te realiseren om de ISK-klassen permanent te huisvesten, voorstel is om deze bij De Triangel te realiseren. Vanuit het onderwijs wordt bekeken hoe dit bet best vorm kan worden gegeven. In de Perspectiefnota is voorgesorteerd op deze vernieuwing en uitbreiding van de school. Vanwege de omvang van de school hebben we hierbij ook voorgesorteerd op een nieuwe gymzaal.
We verwachten in 2025 met een ontwerpproces te beginnen. Voor De Triangel is eerder een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Verwachting is dat ruim een jaar nodig is voor het ontwerpen en dat in 2026 een investeringsaanvraag aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Bij de Perspectiefnota 2025 is voor deze ontwikkeling een budget van € 8,2 miljoen opgenomen.
13
Project
Stand van zaken
Vervolg
Renovatie GBS De Planthof
De Planthof is bezig een businesscase uit te werken voor de renovatie van hun gebouw. Hiervoor is in 2023 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. In het VIV-budget is een bedrag van € 1.749.890 voor deze renovatie opgenomen.
Verwachting is dat in 2026 de bouwactiviteiten kunnen aanvangen. Bij het Jaarplan 2026 zal hier een besluit over worden voorgelegd.
De Klos
Voor De klos gaan we in principe uit van vernieuwing. In het VIV-budget is hiervoor een bedrag van € 595.165 opgenomen. Vanwege gebiedsontwikkelingen wordt er met De Klos gesproken over een andere locatie. Onderzocht is of De Klos kan aansluiten bij het nieuwe cultuurgebouw maar vanwege de unieke doelgroep en activiteiten wordt er niet gekozen om deze twee functies bij elkaar te huisvesten.
Met De Klos wordt gekeken naar een nieuwe locatie. Hiervoor zal naar verwachting in 2025 een apart raadvoorstel worden voorgelegd.
VSO Castelijn College
VSO Castelijn College staat al geruime tijd voor renovatie in VIV. Door verschillende ontwikkelplannen is er gekeken of nieuwbouw elders een optie was. Dat heeft nog niet tot concrete plannen geleid maar wel tot het besef dat de VSO scholen Casteleijn College en De Plantage graag willen samengaan in één gebouw. Bovendien zijn de huidige gebouwen allemaal sterk veroudert en is het de vraag of nieuwbouw niet gunstige zal zijn. In het VIV-budget is een bedrag van € 3,1 miljoen opgenomen voor VSO Casteleijn College.
Met het vooruitzicht dat er door de realisatie van de VOCampus onderwijslocaties vrijvallen is er met de school afgesproken dat er in de huidige huisvesting beperkte aanpassingen worden gedaan zodat in de komende periode gekeken kan worden hoe het VSO toekomstbestendig gehuisvest kan worden.
Realisatie Expertisecentrum
In juni 2021 heeft u het principebesluit genomen om een Onderwijsexpertisecentrum te realiseren in het gebouw van de Bonifatius Mavo die na realisatie van de VO-Campus vrij valt. De drie scholen voor speciaal basisonderwijs in Noordoostpolder zullen opgaan in dit Onderwijsexpertisecentrum.
De realisatie van het Onderwijsexpertise volgt na de realisatie van de VO-Campus. Wanneer meer duidelijkheid is over planning wordt dit verder uitgewerkt.
14
Project
Stand van zaken
Vervolg
Cultuurhuisvesting
In december 2024 heeft u een amendement aangenomen waarin u het college opdracht heeft gegeven om: 1. in overleg met onze culturele partners, een Programma van Eisen (PvE) op te stellen voor nieuwe cultuur huisvesting op de huidige locatie van theater 't Voorhuys met aandacht voor samenwerking met andere maatschappelijk betrokken partners en inbreng vanuit onze inwoners; 2. op basis van het PvE een vlekkenplan op te stellen met investeringsbegroting; 3. voor de zomer 2025 een raadsvoorstel voor nieuwe huisvesting voor te leggen inclusief investeringsraming, exploitatieraming, voor- en nadelen, en een risicoparagraaf voor een variant voor enkel huisvesting van het Cultuurbedrijf en een variant Cultuurbedrijf en FlevoMeer Bibliotheek.
U heeft een voorbereidingskrediet van € 100.000 beschikbaar gesteld. Planning is, conform amendement, medio 2025 een raadsvoorstel met een principe besluit voor nieuwe Cultuurhuisvesting voor te leggen.
Werelderfgoedcentrum
Al langere tijd wordt gesproken over de realisatie van een nieuw Werelderfgoedcentrum Schokland, waar het museum onderdeel van zal uitmaken. Dit is wenselijk omdat het huidige museum functioneel en technische veroudert is. Medio 2023 is in een motie van de gemeenteraad opgeroepen tot versnelling van de planvorming voor een nieuwe Werelderfgoedcentrum. Het nieuw Werelderfgoedcentrum is echter afhankelijk van voortgang van het project Nieuwe Natuur Schokland dat we nodig hebben om de werelderfgoedstatus te beschermen.
Wij verwachten dat we in 2025 de bestemmingswijziging aan u voor te leggen om het project Nieuwe Natuur Schokland te realiseren. Tegelijkertijd werken onze partners op Schokland, Cultuurbedrijf Noordoostpolder en Stichting Flevoland, aan een Programma van Eisen voor een nieuw Werelderfgoedcentrum op de verworven kavel aan de Schokkerringweg en een actualisatie van de prebusinesscase.
15
3.4
NIEUWE PROJECTEN IN VOORBEREIDING
Op basis het Uitvoeringsprogramma VIV wordt in 2025 met één nieuw project gestart.
Project
Stand van zaken
Vervolg
Renovatie Eben Haëzer
In het Uitvoeringsprogramma staat de renovatie van RBS Eben Haëzer. Het schoolbestuur werkt hier aan en heeft gekeken naar wat kan. In 2025 zullen zij een Businesscase aanleveren voor de renovatie. In het VIV-budget is hiervoor een bedrag van € 2.084.966 opgenomen waarvan zoals afgesproken 25% voor rekening van de school is.
Verwachting is dat in 2026 de bouwactiviteiten kunnen aanvangen. Bij het Jaarplan 2026 zal hier een besluit over worden voorgelegd.
16
3.5
AANGEPASTE NIEUWE PROJECTEN IN VOORBEREIDING
Als aanpassing op het Uitvoeringsprogramma worden er voor 2025 een tweetal wijzingen voorgesteld. Met deze projecten zal in 2025 gestart worden met de voorbereidingen.
Project
Stand van zaken
Vervolg
Gymzaal en Buurthuis Revelsant
In het Uitvoeringsprogramma is rekening gehouden met renovatie van de gymzaal in 2026 (€ 1.019.700) en renovatie van het buurthuis in 2029 (€ 621.661). Voor deze beide gebouwen willen we onderzoeken of een combinatie in een multifunctioneel gebouw mogelijk is, zodat we de functionaliteit van beide functies kunnen versterken en efficiency kunnen vinden in de realisatie maar ook in de exploitatie. Om binnen de financiële kaders van VIV te blijven is het voorstel het Buurthuis Revelsant in tijd te verwisselen met buurthuis De Zuidert, waardoor Revelsant eerder aangepakt kan worden. Dit is een aanpassing in het Uitvoeringsprogramma.
Eind 2025 verwachten we u een totaal voorstel voor deze gebouwen voor te kunnen leggen voor realisatie in 2026. Hierbij zullen we kijken naar het verschil in renoveren bestaande gebouwen of gezamenlijke nieuwbouw. Om dit uit te werken is het voorstel een voorbereidingskrediet van € 50.000 te voteren.
Gymzaal en Buurthuis De Zuidert
In het Uitvoeringsprogramma is rekening gehouden met renovatie van buurthuis De Zuidert in 2026 (€ 568.908). De gymzaal is niet opgenomen terwijl duidelijk is dat het gebouw snel verslechterd is en we voor 2029 moeten ingrijpen. Dit geeft de mogelijkheid om ook hier te onderzoeken of een combinatie van de gebouwen mogelijk is waardoor deze in functionaliteit verbeteren en een betere exploitatie mogelijk is. Hierbij willen we ook kijken naar de in de nabij van de gymzaal gelegen scholen Het Kompas en Windkracht 10 die beide voor renovatie in het Uitvoeringsprogramma staan. Mogelijk is hier efficiëntie te halen door medegebruik van ruimtes of in de bouwfasering. Om binnen de financiële kaders van VIV te blijven is het voorstel de aanpak van gymzaal De Zuidert uit te voeren in plaats van de geplande renovatie van gymzaal Luttelgeest (€ 1.200.283). Dit is mogelijk omdat de staat van de gymzaal in Luttelgeest, nog goed is en komende jaren geen directe actie vraagt.
Om dit te onderzoeken vragen we een voorbereidingskrediet van € 50.000 en verwachten we u in 2026-2027 een voorstel te kunnen doen. Het verschuiven van de aanpak van tussen de buurthuizen Revelsant en De Zuidert betekent dat we naar een tussentijdse oplossing gaan kijken voor de toiletgroep in buurthuis De Zuidert omdat de staat daarvan slecht is, de rest van het gebouw kan nog een aantal jaar langer voldoen.
17
Project
Stand van zaken
Vervolg
Gymzaal Kraggenburg
In het Uitvoeringsprogramma is rekening gehouden met renovatie van de gymzaal in 2026 (€ 1.098.429). Vanuit het dorp is een initiatief gestart voor de realisatie van een multifunctionele accommodatie (MFA). Hierbij zijn het dorpshuis, de voetbalvereniging en de kerkgemeenschap in het dorp betrokken. De initiatiefnemers vragen de gemeente om ondersteuning bij het vervolg, deze ondersteuning is zowel projectmatig en financieel. Projectmatig in de zin van ondersteuning en begeleiding van het proces in de vervolgstappen en financieel met betrekking tot nodige investeringen. U heeft hier eind 2024 een memo over ontvangen, waarin het college aangeeft samen met de initiatiefnemers dit verder te willen onderzoeken. Dit is een aanpassing ten opzichte van het Uitvoeringsprogramma VIV.
In 2025 zullen we het voorwerk van de Initiatiefnemers beoordelen en mogelijk aanscherpen waar nodig. Gezamenlijk zullen we werken aan een realistisch plan met kostenraming voor investering en exploitatie. Hiervoor zal u te zijner tijd een apart raadsvoorstel worden voorgelegd.
18
3.7
PROJECTEN DIE NOG GEPLAND STAAN
In het Uitvoeringsprogramma VIV staan tot 2029 projecten opgenomen deze zijn nog niet in voorbereiding maar zijn voor de volledigheid in dit Jaarplan worden opgenomen. De bedragen die er bij staan zijn de herberekening op basis van aanpassing van het normbedrag.
VIV
Project
kern
type
maatregel
VIV-bedrag
2026
Gymlokaal Kraggenburg
Emmeloord
bewegingsonderwijs
renoveren
€ 1.098.429
2027
OJS DE Zevensprong
Emmeloord
ond erwijs/kindervoorziening
renoveren
€ 3.352.858
2028
CBS Het Kompas
Emmeloord
ond erwijs
renoveren
€ 3.430.973
2028
ODS Windkracht 10
Emmeloord
ond erwijs/kindervoorziening
renoveren
€ 1.939.028
2028
Buurthuis Espelervaart
Emmeloord
welzijn
renoveren
€ 603.554
2029
VSO De Plantage
Emmeloord
ond erwijs/kindervoorziening
renoveren
€ 3.101.131
2029
VSO/LWC Het Esveld
Emmeloord
ond erwijs
renoveren
€ 4.157.954
19
4
FINANCIËN
4.1 KOSTEN UITVOERING 2025
4.3 KOSTEN JARLIJKSE RESERVERINGEN VIV 2025
In 2025 gaan er geen projecten in uitvoering waarvoor nu een investeringskrediet wordt gevraagd. Verwacht wordt dat in 2025 voor een aantal projecten via een apart raadsvoorstel om een investeringskrediet zal worden verzocht.
•
Reservering Budget functionele aanpassingen In het Uitvoeringsprogramma VIV is jaarlijks € 20.000 gereserveerd voor functionele aanpassingen van gemeentelijk gebouwen. Dit betreft functionele kwaliteitsverbeteringen die het gebruik of de toegankelijkheid van een gebouw kunnen verbeteren en niet onder het groot onderhoud vallen. Dit is in de primitieve begroting opgenomen.
•
Reservering Onderhoudsbijdrage niet gemeentelijke gebouwen Maatschappelijke accommodaties die niet eigendom van de gemeente zijn en aan diverse voorwaarden voldoen, kunnen een aanvraag indienen voor een eenmalige bijdrage in het groot onderhoud. Hiervoor wordt een jaarlijks budget van maximaal € 20.000 ingezet. Dit is in de primitieve begroting opgenomen.
4.2 KOSTEN VOORBEREIDING 2025
In 2025 zal er een drietal nieuwe projecten opgestart worden waarvoor voorbereidingskrediet wordt aangevraagd:
Voorbereidingskrediet
Project
maatregel
RBS Eben Haëzer
renovatie
€ 93.824
Gymzaal en Buurthuis Revelsant
vernieuwing
€ 50.000
Gymzaal en Buurthuis De Zuidert
vernieuwing
€ 50.000
Totaal
€ 193.824
Totale kosten Jaarplan VIV 2025 Kosten Uitvoeringsjaarplan 2025 Uitvoering Kosten Uitvoeringsjaarplan 2025 Voorbereiding Kosten jaarlijkse reserveringen
€
€ € €
0 193.824 40.000 233.824
20
5
FINANCIËN totaal VIV OVERZICHT LOPENDE EN TOEKOMSTIGE PROJECTEN VIV TOT EN MET 2029
In navolging van de aanbevelingen vanuit de Rekenkamer is hier een totaal overzicht opgenomen van alle projecten in VIV. De Rekenkamer gaf dat een doorkijk en terugblik op de totale portefeuille en financiering van VIV wenselijk is. In dit overzicht is gerekend met de nieuwe normbedragen die medio 2023 door u zijn vastgesteld en de invulling van projecten zoals in de stand van zaken in dit Jaarplan opgenomen. Bij het vaststellen van het Uitvoeringsprogramma Voorzien in Vastgoed 2018-2029 heeft u, in lijn met verplichtingen die voortvloeien uit de Gemeentewet onderscheid gemaakt tussen wettelijke taken en taken waar de gemeente beleidsvrijheid kent:
• •
De uit de investeringen binnen VIV voortvloeiende lasten waarbij de gemeente beleidsvrijheid heeft, worden gedekt door incidentele middelen. Daar waar de gemeente bij de investeringen binnen VIV een wettelijke taak heeft worden de uit de investeringen voortvloeiende structurele lasten gedekt door structurele baten.
21
5.1 KOSTEN WETTELIJK DEEL
Status
Project
Plaats
Maatregel
Investering
Gemeente
Derden
Gereed
CBS Op de Wieken
Tollebeek
Renovatie
€
670.500,00
€
502.875,00
€
167.625,00
Gereed
CBS Floreant
Luttelgeest
Renovatie en uitbreiding
€
997.113
Gereed
Gymzaal Skagerak
Emmeloord
Renovatie
€
462.080
Gereed
RKBS Albert Schweitzer
Emmeloord
Renovatie en uitbreiding
€
1.920.321
€
1.640.286
€
280.035
Gereed
RBS Eben Haëzer
Emmeloord
Uitbreiding
€
448.861
€
336.646
€
112.215
Gereed
OEC De Ark
Espel
Renovatie
€
842.077
€
504.285
€
337.792
Uitvoering
Roderick van Voorst
Emmeloord
Renovatie
€
2.003.356 €
1.328.456
€
674.900
Uitvoering
AERES Praktijkonderwijs
Emmeloord
Uitbreiding
€
1.039.500 €
1.039.500
22
Status
Project
Plaats
Maatregel
Investering
Gemeente
Derden
Voorbereiding
Brandweerkazernes
Rutten, Nagele, Marknesse, Ens, Creil
Nieuwbouw
€
5.485.000
€
€
-
Voorbereiding
VO-Campus
Emmeloord
Nieuwbouw
€
56.258.958
€
49.423.958
€
6.835.000
Voorbereiding
2 van de 3 gymzalen VO-Campus
Emmeloord
Renovatie
€
1.773.750
€
1.330.313
€
443.438
Later gepland
Expertisecentrum (SO-SBO)
Emmeloord
Verbouw
€
6.719.289
€
5.191.556
€
1.527.733
Voorbereiding
Nieuwe school Emmelhage inclusief ko/gymzaal
Emmeloord
Nieuwbouw
€
7.182.300
€
7.182.300
€
-
Voorbereiding
GBS De Planthof
Emmeloord
Renovatie
€
1.749.890
€
1.312.418
€
437.473
Voorbereiding
RBS Eben Haëzer
Emmeloord
Renovatie
€
2.084.966
€
1.563.725
€
521.242
5.485.000
23
Status
Project
Plaats
Maatregel
Investering
Gemeente
Derden
Voorbereiding
Basisschool Marknesse inclusief ko
Marknesse
Nieuwbouw
€
7.558.594
€
7.076.471
€
482.123
Voorbereiding
Basisschool school Bant inclusief ko/ gymzaal
Bant
Nieuwbouw
€
7.305.790
€
7.041.732
€
264.058
Voorbereiding
Basisschool Ens inclusief ko
Ens
Nieuwbouw
€
8.728.537
€
8.253.124
€
475.413
Voorbereiding
CBS De Triangel/ ISK inclusief ko en gymzaal
Emmeloord
Nieuwbouw
€
8.178.266
€
7.309.588
€
868.678
Voorbereiding
Gymzaal Revelsant
Emmeloord
Renoveren
€
1.019.700
€
1.019.700
€
-
Voorbereiding
Gymzaal Kraggenburg
Kraggenburg
Renoveren
€
1.098.429
€
1.098.429
€
-
Voorbereiding
Gymzaal De Zuidert (ipv gymzaal Luttelgeest)
Emmeloord
Renoveren
€
1.200.283
€
1.200.283
€
-
24
Status
Project
Plaats
Maatregel
Investering
Gemeente
Derden
Later gepland
VSO Casteleijn College
Emmeloord
Nieuwbouw
€
3.110.085
€
-
€
-
Later gepland
OJS De Zevensprong
Emmeloord
Renoveren
€
3.352.858
€
2.514.643
€
838.214
Later gepland
CBS ‘t Kompas
Emmeloord
Renoveren
€
3.430.973
€
2.573.230
€
857.743
Later gepland
SO De Bloementuin
Emmeloord
Renoveren
€
2.866.621
€
2.149.966
€
716.655
Later gepland
VSO Het Esveld
Emmeloord
Renoveren
€
4.157.954
€
3.118.465
€
1.039.488
Later gepland
VSO De Plantage
Emmeloord
Renoveren
€
3.101.131
€
2.325.848
€
775.283
25
5.2 KOSTEN NIET-WETTELIJK DEEL
Status
Project
Plaats
Maatregel
Investering
Gemeente
Gereed
Dorpshuis De Bosfluiter
Luttelgeest
Renovatie en uitbreiding
€
769.171
€
640.171
€
129.000
Gereed
Dorpshuis De Markering
Marknesse
Nieuwbouw
€
1.202.080
€
752.080
€
450.000
Gereed
Barak
Emmeloord
Renoveren
€
199.000
Uitvoering
Bosbad
Emmeloord
Nieuwbouw
€
25.600.000
Voorbereiding
De Klos
Emmeloord
Nieuwbouw
€
595.165
€
595.165
Voorbereiding
Buurthuis Revelsant
Emmeloord
Renovatie
€
621.661
€
621.661
Voorbereiding
Buurthuis De Zuidert
Emmeloord
Renovatie
€
568.908
€
568.908
Later gepland
Buurthuis Espelervaart
Emmeloord
Renovatie
€
603.554
€
603.554
€
Derden
199.000
€ 25.600.000
26
5.3 PROJECTEN FINANCIEEL NOG NIET OPGENOMEN IN VIV
Status
Project
Plaats
Maatregel
Investering
Voorbereiding
Cultuurhuisvesting
Emmeloord
Nieuw- verbouw
€
pm
Voorbereiding
Werelderfgoedcentrum
Schokland
Nieuwbouw
€
pm
Gemeente
Derden
27
5.3 TOTAAL KOSTEN EN DEKKING VIV •
•
De totale kosten voor alle projecten VIV bedraagt: Wettelijk deel:
€ 144.147.811
Niet wettelijk deel:
€ 30.159.539
De structurele lasten die hier uit voortvloeien worden gedekt zoals oorspronkelijk uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma VIV aangevuld met de inzet van middelen die bij de Perspectiefnota 2025 ev hiervoor aangemerkt zijn. Dit betrof het aanpassen van gevormde afschrijvingsreserve voor de VO-Campus die niet langer noodzakelijk was en de inzet van besparing op structurele lasten bij het Bosbad. Dit is nader uitgewerkt in de Memo Voorzien in Vastgoed (28 mei 2024).
Hiermee zijn alle lasten voor de VIV projecten met de bedragen die nu opgenomen verwerkt in de komende begrotingen.
28
BIJLAGE
LEERLINGPROGNOSES
Een ontwikkeling die invloed heeft op ons maatschappelijk vastgoed is de bevolkingsgroei van onze gemeente. Medio 2023 zijn er nieuwe bevolkingsprognoses opgesteld voor een periode van 20 jaar (tot en met 2042). Uitkomsten op kortere termijn hebben een grotere betrouwbaarheid omdat daar concrete besluiten achter liggen. Zoals over woningbouw in de verschillende dorpskernen. In de bevolkingsprognoses is de verwachte autonome groei van 3.300 woningen opgenomen.
Voor VIV zijn met name de aantallen kinderen in de leerplichtige leeftijd (4 tot en met 18 jaar) interessant omdat scholen een groot deel van ons maatschappelijk vastgoed vormen. In de komende 10 jaar zien we een groei van ruim 500 leerlingen in het primair onderwijs. En over 20 een groei van bijna 1.000 leerlingen ten opzichte van 2022. Bij de totstandkoming van het Uitvoeringsprogramma werd rekening gehouden met een langzame maar doorzettende krimp van het aantal leerlingen. Deze nieuwe bevolkingscijfers hebben dan ook grote consequenties voor onderwijshuisvesting.
De nieuwe bevolkingsprognoses waren reden voor nieuwe leerlingprognoses. Deze zijn eind 2023 opgeleverd. Volgend op de groei die we in de bevolkingsprognoses zien we een groei in de leerlingprognoses. Voor leerlingprognoses zijn de bevolkingsprognose een belangrijke basis maar ook die van omliggende gemeenten en de ervaringen met schoolkeuzes in de gemeente.
29
Praktijk onderwijs Primair onderwijs Prognose 2018
Prognose 2023
2022: 2032: 2039:
2022: 2032: 2042:
4.328 4.105 4.102
4.354 4.872 5.397
(ten opzichte van 2022 plus 518) (ten opzichte van 2032 plus 525) (ten opzichte van 2022 plus 1.043)
Waar we bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma uitgingen van een daling van 226 leerlingen in 2032 zien we nu een groei van 518 leerlingen. Dit is een verschil van 741 leerlingen. Dit betreft alle basisschoolleerlingen in alle dorpen. Deze groei zal het snelst zijn in Emmelhage, maar ook in dorpskernen met een woningbouwopgave.
Deze toename zien we ook in het Voortgezet Onderwijs. De daling die voorzien was is niet ingezet waardoor we ten opzichte van de prognose van 2018 nu rekening houden met 337 extra leerlingen. Voortgezet Onderwijs
Prognose 2023
2022: 2032: 2039:
2022: 2032: 2042:
151 140 139
150 162 177
(ten opzichte van 2022 plus 12) (ten opzichte van 2032 plus 15) (ten opzichte van 2022 plus 27)
Speciaal Primair onderwijs
Prognose 2018
Prognose 2023
2022: 2032: 2039:
2022: 2032: 2042:
229 226 227
272 290 320
(ten opzichte van 2022 plus 18) (ten opzichte van 2032 plus 30) (ten opzichte van 2022 plus 48)
Speciaal Voortgezet onderwijs
Prognose 2018
Prognose 2023
2022: 2032: 2039:
2022: 2032: 2042:
2.887 2.625 2.615
Prognose 2018
2.947 2.962 3.212
(ten opzichte van 2022 plus 15) (ten opzichte van 2032 plus 250) (ten opzichte van 2022 plus 265)
Prognose 2018
Prognose 2023
2022: 2032: 2039:
2022: 2032: 2042:
221 204 205
220 252 274
(ten opzichte van 2022 plus 32) (ten opzichte van 2032 plus 22) (ten opzichte van 2022 plus 54)
30
voorzien in vastgoed a cc om m oda ti eb e le id g e me e nte Noo rdo ostp old e r
Voorzien in Vastgoed | gemeente Noordoostpolder 31
31