4.2 Programmabegroting 2023-2026.pdf

30

1.5 We gaan verder met de Omgevingswet en zoeken daarin de ruimte voor minder regels In 2023 werken we verder aan de juridische instrumenten van de Omgevingswet:  Medio 2023 ronden we de Omgevingsvisie af. In de Omgevingsvisie komt de strategie voor ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving op de lange termijn.  In 2023 vertalen we de Omgevingsvisie (deels) in omgevingsprogramma’s. We maken in elk geval programma’s voor ‘Duurzaamheid’ en ‘Leefbaarheid en Wonen’. In deze programma’s zetten we de uitgangspunten en ambities uit de Omgevingsvisie om naar maatregelen en acties en geven daarmee mede invulling aan de ambities uit deze programmabegroting: ‘We maken werk van wonen’ (1) en ‘Duurzamer, groener en schoner’ (4).  We maken de eerste (deel)omgevingsplan(nen). Dit is een plan dat de algemene regels voor de leefomgeving bevatten. Het omgevingsplan vormt ook het toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen.  In 2023 zetten we ons in om sneller dan voorheen een omgevingsvergunning te verlenen (veelal 8 weken in plaats van 26 weken).  Voor het handhaven van het ambitieniveau 'leidende principes' is een budget beschikbaar van € 750.000 per jaar. 1.6 We werken volgens het nieuwe integrale werkproces In 2023 behandelen we alle initiatieven waarover een ruimtelijk besluit nodig is, zo integraal mogelijk.

Hiervoor is een integraal werkproces in ontwikkeling met de deelprocessen: initiatiefproces, vergunningenproces, toezicht en handhaving en evaluatie. Het integraal werkproces wordt gedurende 2 jaar gemonitord en doorontwikkeld. We geven participatie een belangrijke plek in het proces en we denken in kansen. Hierin bieden we medewerkers opleidingen en trainingen aan als dat nodig en wenselijk is.

31

Wat zijn onze ambities? 2. Veilige wegen en goede bereikbaarheid Omschrijving Veilige buitenwegen en goede bereikbaarheid zijn onze doelen voor de komende 10 jaar. We willen dat de Noordoostpolder beter bereikbaar wordt, in alle vormen.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 2.1 We maken een uitvoeringsprogramma bij het mobiliteitsplan en nemen besluiten over investeringen in veilige buitenwegen In 2023 wordt het Mobiliteitsplan ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. In 2023 werken wij het Mobiliteitsplan verder uit in een uitvoeringsprogramma. Daarin komen de prioriteiten en de volgorde van investeringen. Aandachtspunt hierbij is dat er nog financiële keuzes nodig zijn voor de uitvoering. Zeker omdat vanaf 2023 ook de bezuiniging ingaat en doordat we te maken hebben met een mondiale kostprijsverhoging (richting 25-30% landelijk). Het coalitieakkoord geeft incidenteel financiële ruimte voor extra investeringen in de buitenwegen. 2.2 We starten met pilots met Superblocks De Kleiweg willen we inrichten volgens het concept van ‘superblocks’. Daarnaast starten we met de voorbereidingen voor de Voorsterweg. Het inrichten doen we in de vorm van pilots. Deze keuze en de financiële onderbouwing daarvan, volgen uit het Mobiliteitsplan. Vanuit het Mobiliteitsplan 2030 en het Uitvoeringsprogramma wordt bekend welke van de aangewezen pilots prioriteit krijgt in 2023. 2.3 We starten met het opstellen van een nieuw Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR) We starten met het opstellen van een nieuw Beleidsplan Openbare Ruimte (BOR). Het bestaande BOR loopt in 2024 af en er zijn nieuwe ontwikkelingen die om een nieuw plan vragen.

Bijvoorbeeld de Omgevingsvisie, de aandacht voor klimaatadaptatie en de financiële ontwikkelingen. In het nieuwe BOR maakt de raad keuzes voor de inrichting en het beheer van de openbare buitenruimte in de komende jaren, met de inzet van de financiële middelen. Ook vormen we een visie op elektrische laadpalen en evalueren we onze parkeernota. 2.4 We starten met het project 'Voorzien in Infra' Voor een goede bereikbaarheid is het belangrijk om de wegen en bruggen veilig en bruikbaar te houden. Dit vraagt regelmatig om flinke investeringen. Voor twee beweegbare bruggen is bijvoorbeeld in de komende 3 en 5 jaar een ingrijpende en kostbare renovatie nodig. En de lange periodes van droog weer zorgen vaker dan voorheen voor schade aan wegen in het buitengebied. Het project ‘Voorzien in Infra’ geeft inzicht in de kosten voor de renovatie- en vervangingsopgave voor de komende jaren. De raad kan daar vervolgens waarschijnlijk in 2023 een besluit over nemen. Het project ‘Voorzien in infra’ sluit uiteraard aan op het mobiliteitsplan en het daaruit volgende uitvoeringsprogramma.

32

2.5 We vergroten de verkeersveiligheid, voor een betere leefbaarheid Met behulp van de ontvangen SPV-subsidie (dit is rijkssubsidie vanuit de regeling investeringsimpuls Verkeersveiligheid voor verkeersveiligheid voeren we verschillende projecten uit, zoals:  aan de Kamperweg-Marknesserweg komt een rotonde;  de fietspaden langs de Urkerweg en de Espelervaart worden verbeterd, en  we werken aan een herinrichting van de Noordzijde (gekoppeld aan de ontwikkeling van Emmeloord centrum). Daarnaast zetten we ons in voor aanpassingen die de leefbaarheid in en rond de dorpen verbeteren. Hiervoor maken we een bestuursovereenkomst met de provincie. Daarin komen afspraken over beheer en onderhoud van een aantal trajecten en over toekomstige ontwikkelingen. Zoals het aanpassen van het beheer van de Galamalaan, de Espelerweg en de Baan. 2.6 We blijven ons inzetten voor de Lelylijn en een goede aansluiting op de rijkswegen Samen met de buurgemeenten blijven we meedoen aan de lobby voor verbreding van de N50. De focus ligt nu op het stuk Kampen-Kampen Zuid, maar er komt ook extra aandacht voor de verkeersveiligheid over het gehele traject. In de loop van het jaar wordt concreet welke maatregelen daarvoor uitgevoerd worden. Ook bij de lobby voor de Lelylijn blijven wij aangesloten. We zorgen dat we actief meedoen in de project-/werkgroep die wordt opgezet vanuit het Rijk.

In 2023 wordt er verder ingezet op het ‘Kroonoverleg’ (Overleg Burgemeesters van beoogde haltes van de Lelylijn) om de Lelylijn zowel inhoudelijk als qua tracé nog beter op de kaart te zetten. Daarnaast zetten we in op een goede betrokkenheid bij, en uitvoering van, het MIRT-onderzoek waarbij focus ligt op een voorkeursvariant. Er is incidenteel voor de jaren 2023 t/m 2026 per jaar € 200.000 beschikbaar. Ook voor een goede aansluiting op de A6 blijven we in gesprek. In 2023 maken we concrete afspraken met provincie en Rijkswaterstaat over de reconstructie van de af/opritten 14 (Hannie Schaftweg) en 15 (Muntweg) van de A6, zodat deze meegenomen kunnen worden in het groot onderhoud A6 gepland in 2025 door het Rijk.

33

Wat zijn onze ambities? 3. Een bruisend Noordoostpolder Omschrijving De Noordoostpolder ontwikkelt zich verder tot een bruisend gebied waar genoeg te beleven is voor jong en oud. Dorpen kunnen en willen zelf veel doen om de leefbaarheid te behouden en te versterken.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 3.1 We willen een bijdrage beschikbaar stellen voor de leefbaarheid dorpen In het coalitieakkoord spraken wij af om een bijdrage voor de leefbaarheid van de dorpen beschikbaar te stellen. In 2023 onderzoeken wij hoe we dit kunnen regelen. Daarnaast start in 2023 de nieuwe leaderperiode. Dit betekent dat organisaties weer Europese subsidie kunnen aanvragen voor bewonersinitiatieven die de leefbaarheid versterken. Voor de periode 2023 t/m 2030 stellen wij € 650.000 beschikbaar voor de cofinanciering van leaderprojecten.

34

Wat zijn onze ambities? 4. Duurzamer, groener en schoner Omschrijving We gaan door met verduurzaming. Dat doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Ons uitgangspunt is ‘haalbaar en betaalbaar voor iedereen.’ De afvalinzameling willen we op een eerlijke en effectieve manier regelen voor al onze inwoners. De openbare ruimte houden we aantrekkelijk en groen.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 4.1 We voeren de Transitievisie Warmte uit In 2023 voeren wij de volgende projecten van onze Transitievisie Warmte uit:  We voeren haalbaarheidsonderzoeken uit voor toepassing van warmtebronnen Geothermie in Luttelgeest/Marknesse en Aquathermie in buurten Revelsant Zuid /Tussen Gracht en Vaart. Daarna gaan we over tot vervolgacties.  We faciliteren Energiek Nagele bij de uitvoering van de landelijke proeftuin aardgasvrije wijken, ‘Nagele in Balans’. We zetten de kennis en ervaring in bij het opstellen van de wijkaanpak om ook de andere dorpen en wijken het aardgasvrij te maken. Afhankelijk van beschikbaar gestelde middelen van het Rijk, wordt in een passend tempo gestart met die wijkaanpak.  We stimuleren het verduurzamen van woningen. In het verlengde van de energiearmoedeaanpak, worden energiecoaches ingezet om bewoners daarbij te helpen. Daarnaast blijven we het Netwerk Energieneutraal ondersteunen. Dat doen we door middelen beschikbaar te stellen voor de inzet van de coördinator. 4.2 We werken mee aan een pilot bodemdaling Samen met provincie, Waterschap, LTO-Noord en RVB zoeken we naar oplossingen voor bewoners en ondernemers in de bodemdalingsgebieden.

Dit proces volgt uit de gezamenlijke ondertekening van de ‘Intentieverklaring gebiedsproces bodemdaling Flevoland.’ 4.3 We verduurzamen onze gemeentelijke gebouwen We stellen een plan van aanpak op voor het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed in Noordoostpolder. Hierbij maken we gebruik van het Ontzorgingsprogramma Maatschappelijk Vastgoed via de provincie om te komen tot een DMJOP (duurzame meerjarenonderhoudsplan). We kijken hierbij naar:  gebouwen die in ViV (Voorzien in Vastgoed) opgenomen zijn voor renovatie en waar verdergaande duurzaamheidsmaatregelen wenselijk zijn anders dan de beperkte maatregelen die onder ViV vallen;  gebouwen die de komende 10 jaar nog niet in aanmerking voor groot onderhoud komen maar waar duurzaamheidsmaatregelen gekoppeld aan regulier onderhoud wel nodig/ wenselijk zijn;  maatschappelijk vastgoed waar de gemeente geen eigenaar van is maar waar ondersteuning van de eigenaren bij verduurzamen zal bijdragen aan onze gezamenlijke duurzaamheidsdoelstellingen.

35

4.4 We actualiseren de 'Visie Noordoostpolder Energieneutraal ' en de 'Structuurvisie Zon in de polder' Onze ambitie ‘in 2030 energieneutraal’ veranderen we in ‘CO 2-neutraal.’ We herijken ons energiebeleid en sluiten hierbij aan bij het Klimaatakkoord. Onze ambitie baseren we op CO 2 besparing en niet langer op energieneutraal zijn in 2030. Daarnaast evalueren we de structuurvisie ‘Zon in de polder.’ We kijken daarbij ook naar het beleid van de provincie. 4.5 Zonnepanelen op monumentale panden In navolging van het Rijk geven we direct ruimte voor zonnepanelen op monumentale panden. 4.6 We faciliteren de netwerkbeheerders bij het verzwaren van de energienetwerken We voeren constructief overleg met Liander en TenneT en vertegenwoordigen daarbij de belangen van onze bewoners en bedrijven. We zetten ons in voor een spoedig verloop van de benodigde bestemmingsplan- en vergunningprocedures bij uitbreiding van de energienetwerken. Daarnaast ondersteunen we experimenten met energieopslag en -conversie die het netwerk kunnen ontlasten. 4.7 We evalueren het recycletarief en actualiseren ons beleid voor afvalbeheer Met het Koersdocument ‘Op naar 60 kilo restafval 2019-2025’ hebben wij een koers ingezet voor het afvalbeheer in de komende jaren. In dat kader is het recycletarief in 2021 ingevoerd. De resultaten daarvan worden nu zichtbaar en meetbaar.

Daarom voeren we medio 2023 een evaluatie uit. Dit kan een aanleiding vormen om opnieuw te kijken naar ons beleid voor afvalinzameling. We kijken daarbij niet alleen naar de inzameldoelstellingen, maar ook naar de dienstverlening, alternatieve inzamelmethoden, herbruikbaarheid van grondstoffen en de verdeling van de kosten. 4.8 We treffen klimaatadaptieve maatregelen In 2023 treffen wij klimaatadaptieve maatregelen in de 2e fase woonwijk Espelervaart (Bourgondiëstraat, De Dolomieten en deel De Balkan en De Kaukasus) en in Marknesse (Maanhuizenlaan en Hoogzijde). We gebruiken daarvoor de gelden van het Rijk (Impulsregelingsgelden). Daarnaast stimuleren wij bewoners om hun tuin klimaatadaptief in te richten. Dat doen wij door adviezen te geven, gebruikmakend van informatie en materialen van Stichting Steenbreek. Ook subsidiëren we de aanleg van groene daken. Die doen we samen met de provincie, het waterschap en de andere Flevolandse gemeenten. Verder onderzoeken wij of we onze rioolheffing kunnen vervangen door een riool- en waterzorgheffing. De verandering houdt in dat alle adressen dan meebetalen (dat is nu niet zo) en dat in de heffing ook een bedrag zit voor het uitvoeren van klimaatadaptieve maatregelen. Dit vraagt nader onderzoek. De verwachting is dat de raad daarover in 2023 een voorstel ontvangt.

36

4.9 We benutten kansen om de natuur te versterken In 2023 blijven we kansen benutten om de biodiversiteit te versterken. Eind 2021 stelden wij beleid vast voor behoud en ontwikkeling van de biodiversiteit. In de komende jaren gaat we door met het uitvoeren daarvan. We benutten hiervoor de subsidiemogelijkheden van de provincie en stellen in 2023 t/m 2025 respectievelijk € 62.500, € 25.000 en € 25.000 incidenteel beschikbaar voor onze cofinanciering. Daarnaast vervangen we de zieke bomen door toekomstbestendige beplanting. Dit betekent: passend bij het landschap, de natuurwaarde versterkend en beter bestand tegen boomziektes. Vanzelfsprekend doen we dit in samenhang met het Mobiliteitsplan. 4.10 We bieden meer ruimte voor bewonersinitiatieven bij groenonderhoud We vragen bewoners actief om een deel van het onderhoud in de wijk op zich te nemen. We bekijken in 2023 hoe we ‘the right to challenge’ kunnen toepassen bij beheer van het openbaar groen. Hiermee krijgen bewoners de ruimte om zelf het openbaar groen in hun straat, buurt of dorp te onderhouden en proberen we tegelijk om de verlaging van het onderhoudsniveau te beperken. Want het onderhoud van het openbaar groen gaat kwalitatief iets omlaag als gevolg van de bezuinigingen, die vanaf 2023 ingaan en ook door de sterke kostenstijging.

37

Wat zijn onze ambities? 5. We houden de Noordoostpolder veilig Omschrijving Iedereen in de Noordoostpolder heeft recht op veiligheid: achter de voordeur en in de openbare ruimte. We willen dat onze inwoners zich veilig voelen en veilig zijn in de Noordoostpolder.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 5.1 We verbeteren de zichtbaarheid van BOA's op straat BOA’s en politie zijn vaak het eerste aanspreekpunt in de wijk en komen soms in heftige situaties terecht. Om ervoor te zorgen dat BOA’s hun werk veilig kunnen uitvoeren, gaat er extra geld naar opleiding en ontwikkeling van BOA’s en wordt er geïnvesteerd in de samenwerking tussen politie en handhaving. 5.2 We hebben blijvend aandacht voor ondermijning en cybercriminaliteit De aanpak van ondermijning heeft prioriteit. Hiervoor is incidenteel een budget beschikbaar van € 150.000. Onze focus ligt daarbij op de bedrijventerreinen en het buitengebied. Naast het vergroten van bewustwording en meldingsbereidheid bij inwoners voeren we controles uit, al dan niet met partners zoals de belastingdienst en de politie. De bestuurlijke aanpak uit de ’Flevolandse Norm’, geven we verder vorm. We doen dit in nauwe samenwerking met de gemeenten Dronten en Urk en het RIEC-MNL. Ook de aanpak van cybercriminaliteit is een prioriteit in het veiligheidsbeleid. Met het project Hackshield, een online game, maken we de jeugd en via hen ouders, “spelenderwijs” (meer) bewust van en weerbaar tegen de gevaren van de digitale wereld. Met partners als het ROC en de politie zetten we ook in op voorlichting aan ondernemers en inwoners.

5.3 We verstevigen de koppeling tussen zorg en veiligheid Nauwe samenwerking tussen veiligheidspartners en partners in de zorg is essentieel om complexe problematiek aan te pakken. De lokale persoonsgerichte aanpak, waarmee we medio 2021 gestart zijn, geven we verder vorm. 5.4 We investeren in onze lokale crisisorganisatie We werken nauw samen met de Veiligheidsregio om incidenten, crises en rampen in onze gemeente te voorkomen en bestrijden. In 2023 besteden we nadrukkelijk aandacht aan opleiding, training en oefening van de gemeentelijke crisisorganisatie. 5.5 We stellen nieuw integraal veiligheidsbeleid op Het huidige Integraal Veiligheidsbeleid heeft een looptijd tot 2024. In de loop van 2023 evalueren we dit beleid en stellen we nieuw beleid op. We betrekken hierbij onze inwoners, ondernemers en partners evenals de uitkomsten van het onderzoek ‘Veiligheidsmonitor.’ 5.6 We blijven bij de veiligheidsregio aandacht vragen voor de brandweervrijwilligers Brandweervrijwilligers zijn in dienst bij de Veiligheidsregio Flevoland maar wij voelen ons nauw met hen verbonden. We vragen blijvend aandacht voor hun positie en voor de werving van nieuwe collega’s. Met de nieuwbouw van de brandweerposten dragen we als gemeente bij aan een goede huisvesting en werkplek voor de brandweervrijwilligers.

5.7 We zien cameratoezicht als passend instrument om veiligheid te vergroten Op plekken waar veelvuldig incidenten zijn, willen we de bevoegdheid van de burgemeester inzetten om (tijdelijk) cameratoezicht in te stellen.

38

Verplichte indicatoren Om een éénduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken is er een aantal wettelijke verplichte indicatoren opgenomen. Per indicator worden realisatiewaarden weergegeven. De bron van deze waarden zijn per indicator vermeld. Voor de jaren 2022 en 2023 zijn streefwaarden opgenomen.

2016

Aantal diefstallen uit woning per 1000 inwoners 2017 2018 2019 2020

3,2

3,4

2,4

2,9

1,70

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

1,50

1,80

2,00

Bron

CBS

Omschrijving

Het aantal geregistreerde diefstallen uit woningen per 1000 inwoners.

Toelichting

De "forse" daling t.o.v. voorgaande jaren houdt vermoedelijk verband met de Coronacrisis. Mensen waren meer thuis en daardoor was er minder gelegenheid tot inbraak. De verwachting is dat het aantal inbraken wel weer toe zal gaan nemen de komende jaren.

2016

Aantal geweldsmisdrijven per 1000 inwoners 2017 2018 2019 2020

3,8

4,2

3,9

4,6

3,8

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

3,5

3,9

3,0

Bron

CBS

Omschrijving

Het aantal geregistreerde geweldsmisdrijven per 1000 inwoners.

Toelichting

-

39

Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1000 inwoners

Prognose

Prognose

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

6,1

6,6

5,1

4,2

5,8

5,0

4,5

4,2

Bron

CBS

Omschrijving

Het aantal geregistreerde vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1000 inwoners, bron CBS.

Toelichting

De stijging ten opzichte van 2019 houdt mogelijk verband met de Coronacrisis (meer mensen/jongeren op straat in combinatie met verveling). Tegelijk ligt het niveau op ongeveer het gemiddelde over de afgelopen jaren. De verwachting is dan ook een verdere daling van het aantal vernielingen.

2016 1,5

Aantal winkeldiefstallen per 1000 inwoners 2017 2018 2019 2020 1,1

1,6

1,6

1,5

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

0,7

2,0

1,6

Bron

CBS

Omschrijving

Het aantal geregistreerde winkeldiefstallen per 1000 inwoners.

Toelichting

Het aantal winkeldiefstallen is in 2021 lager geweest dan de jaren daarvoor, ook vermoedelijk tegen gevolge van de coronacrisis (sluiting winkels voor langere tijd). Recente cijfers laten een (verklaarbare) stijging van het aantal winkeldiefstallen voor 2022 zien, dit zal in 2023.

40

2016

2017

73,0%

73,9%

Demografische druk 2018 2019 74,8%

75,3%

Prognose

Prognose

2020

2021

2022

2023

75,5%

75,7%

76,4%

77,0%

Bron

CBS

Omschrijving

De demografische druk geeft de verhouding weer tussen de ‘niet productieve bevolking’ (0-20 jaar en 65 jaar en ouder) en de ‘productieve bevolking’ (20-65 jaar) uitgedrukt in een percentage.

Toelichting

-

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden 2016 2017 2018 2019 2020

2021

2022

2023

695

732

743

766

694

671

683

709

Prognose

Prognose

Bron

COELO

Omschrijving

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 2022 geëxtrapoleerd op gemiddelde ontwikkeling sinds 2014.

Toelichting

-

41

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden 2016 2017 2018 2019 2020 2021 735

734

710

722

752

758

Prognose

Prognose

2022

2023

774

797

Bron

COELO

Omschrijving

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 2022 geëxtrapoleerd op gemiddelde ontwikkeling sinds 2014.

Toelichting

-

2016

2017

176

180

Gemiddelde WOZ waarde 2018 2019 186

197

Prognose

Prognose

2020

2021

2022

2023

208

238

240

261

Bron

COELO

Omschrijving

De gemiddelde WOZ waarde van woningen in gemeente Noordoostpolder uitgedrukt in duizenden euro's. Het jaar 2022 is geëxtrapoleerd op gemiddelde ontwikkeling sinds 2014.

Toelichting

-

42

2016

Hernieuwbare elektriciteit 2017 2018 2019

2020

237,7

301,7

330,00

315,9

320,00

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

340,00

350,00

360,00

Bron

Rijkswaterstaat Klimaatmonitor

Omschrijving

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa ten opzichte van het verbruik van elektriciteit in gemeente Noordoostpolder uitgedrukt in een percentage. Laatste 3 jaar zijn geëxtrapoleerd op basis van ontwikkeling laatste 2 gemeten jaren.

Toelichting

De prognose is dat dit getal gaat stijgen na 2023, omdat er 200ha aan zonneparken vergund is in 2021. De groei van zonnepanelen op daken (vooral grootschalig) neemt af omdat er problemen met de netcapaciteit zijn. Dit wordt ruimschoots gecompenseerd door de zonneparken. De zonneparken zijn nog niet gerealiseerd, dus is er alleen sprake van autonome groei.

Nieuw gebouwde woningen 2017 2018 2019

Prognose

Prognose

2016

2020

2021

2022

2023

3,1

13

7,40

10,28

7,60

9,10

14,1

8,4

Bron

BAG/ABF

Omschrijving

Het aantal nieuwbouwwoningen in gemeente Noordoostpolder, per 1.000 woningen.

Toelichting

-

43

2016

Omvang huishoudelijk afval 2017 2018 2019

2020

186,6

125,8

140,00

122,6

121,20

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

101,00

105,00

100,00

Bron

CBS - Statistiek Huishoudelijk afval

Omschrijving

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval uitgedrukt in kg per inwoner. (cijfers vanaf 2020 betreffen kg fijn + grof huishoudelijk restafval)

Toelichting

Waar de hoeveelheid (fijn en grof) restafval in 2020 nog 140 kg/inwoner bedroeg, is deze door de invoering van recycletarief in 2021 sterk gedaald naar 101 kg/inwoner. In 2022 verwachten we (tijdelijk) een lichte stijging doordat luierafval niet meer gescheiden (tezamen met GFT) kan worden aangeboden. We onderzoeken met HVC alternatieve mogelijkheden hiervoor. In 2022 is een hiervoor pilot met luiercontainers gestart. Gemeentelijke doelstelling is dat er in 2025 nog slechts 60 kg restafval vrijkomt en in 2030 nog slechts 30 kilogram.

2016

2017

211

225

Verwijzingen Halt 2018 2019 194

76

Prognose

Prognose

2020

2021

2022

2023

81

80

75

85

Bron

Halt, waarstaatjegemeente.nl

Omschrijving

Het aantal jongeren met een verwijzing naar Halt, per 10.000 jongeren in de leeftijd van 12-17 jaar.

Toelichting

Cijfers van waarstaatjegemeente.nl

44

Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000

Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld

Meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

2.807

3.176

3.537

3.643

3.749

3.855

1.2

Openbare orde en veiligheid

1.214

1.366

1.552

1.573

1.479

1.500

2.1

Verkeer en vervoer

7.984

8.640

8.607

8.615

8.618

8.630

2.2

Parkeren

52

50

52

52

52

52

2.4

Economische havens en waterwegen

294

375

336

335

341

341

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

14.061

3.106

3.327

3.296

3.246

3.246

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

4.265

4.566

4.585

4.549

4.549

4.525

7.2

Riolering

2.141

2.221

2.246

2.251

2.251

1.999

7.3

Afval

4.468

5.200

5.690

5.876

5.877

5.852

7.4

Milieubeheer

1.928

2.203

2.054

2.091

2.030

2.012

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

521

522

526

526

526

524

8.1

Ruimte en leefomgeving

1.500

1.509

1.739

1.739

1.739

1.739

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

20.510

5.233

5.529

5.502

5.451

5.451

8.3

Wonen en bouwen

3.183

2.833

3.342

3.392

3.342

3.441

64.928

41.001

43.121

43.439

43.249

43.167

Totale lasten

Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000

Baten Rekening Begroting Taakveld

Begroting

Meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

1

-

-

-

-

-

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid

80

23

24

24

24

24

2.1

Verkeer en vervoer

547

423

305

305

305

305

2.4

Economische havens en waterwegen

-

-

-

-

-

-

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

15.428

3.102

3.326

3.295

3.244

3.244

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

123

11

12

12

12

12

7.2

Riolering

3.244

3.304

3.366

3.383

3.383

3.049

7.3

Afval

6.430

6.602

7.762

7.948

7.949

7.925

7.4

Milieubeheer

72

72

60

60

60

-

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

500

510

536

536

536

534

8.1

Ruimte en leefomgeving

547

181

186

186

186

186

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

23.511

5.233

5.529

5.502

5.451

5.451

8.3

Wonen en bouwen

2.644

946

983

983

983

983

53.128

20.406

22.088

22.233

22.133

21.712

Totale baten

45

Programma 2 – Sociale Leefbaarheid Programma omschrijving Dit programma gaat over onderwijs, sport, cultuur en cultureel erfgoed. Het gaat ook over het project Voorzien in Vastgoed (VIV) Programma doelstelling We vinden het belangrijk dat alle inwoners van Noordoostpolder zich kunnen blijven ontwikkelen, zowel tijdens als na hun schoolperiode en ruimte voelen om keuzes te maken hoe zij hun (vrije-) tijd inrichten. Portefeuillehouder Roger de Groot

Portefeuille UNESCO siteholderschap

Sacha Werkman

Voorzien in Vastgoed

Linda Verduin

Recreatie en toerisme Onderwijs Taalbeleid Project VO Campus

Thomas Gillissen

Sport & bewegen Project Bosbad

Toon van Steen

Kunst, Cultuur & erfgoed (inclusief cultuurhuisvesting en Werelderfgoed Schokland)

Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen? Stijgende bouwkosten De afgelopen periode hebben we te maken met een harde stijging van loon- en prijsontwikkelingen. Dit heeft een grote neerslag op bouwprojecten. Hierbij zien we stijgingen van 30% in bouwkosten over de afgelopen jaren. Door inflatie en schaarste van de grondstoffen is het ongewis hoe de prijzen verder ontwikkelen, dit is een grote onzekerheid voor de bouwprojecten die in ViV opgenomen zijn. Verduurzamen maatschappelijk vastgoed Door de energiecrisis zien we een verdergaande urgentie om maatschappelijk vastgoed te verduurzamen. Voor nieuwe gebouwen geldt de ENG-norm (energie neutraal gebouw) maar ook de vraag om bestaande gebouwen te verduurzamen. Dit vertaalt zich onder andere in regelingen vanuit het Rijk die hiertoe worden opengesteld. Het is zaak gebruik te maken van deze regelingen en te koppelen aan de projecten die al in ViV staan of bij het onderhoud van ons maatschappelijk vastgoed. Effecten Coronacrisis op onderwijs Door de (gedeeltelijke) schoolsluitingen tijdens de Coronacrisis is de focus vanuit het onderwijs met name gelegd op het onderwijzen van de cognitieve basisvaardigheden. Dit heeft voor groepen leerlingen en studenten positieve effecten gehad, er zijn namelijk minder zorgen over cognitieve achterstanden dan aan het begin van de pandemie verwacht werd.

Aandacht is nodig voor de sociaal-maatschappelijke en sociaal-emotionele vaardigheden van leerlingen, die vanwege alle beperkende maatregelen minder aandacht kregen. De zorgen om de cognitieve en de sociaalemotionele ontwikkeling zijn met name groot voor leerlingen en studenten met een extra ondersteuningsbehoefte.

46

Regeerakkoord en effecten op kinderopvang In het Regeerakkoord 2021-2025 is opgenomen dat het Rijk het aantrekkelijker wil maken voor ouders om werk en zorg te combineren. Er wordt voor 2024 toegewerkt naar een verhoging van de vergoeding voor kinderopvang tot 95% voor werkende ouders. Dit kan resulteren in meer vraag naar reguliere kinderopvang en heeft effect op de balans tussen de vraag en aanbod van deze partijen. Aandacht voor leefstijl en meer bewegen blijft nodig Het percentage inwoners van Noordoostpolder dat voldoende beweegt neemt af en daarnaast is een toename te zien in het percentage inwoners met overgewicht, vooral bij volwassenen. De Coronapandemie heeft hier ook een negatief effect opgehad omdat minder en in sommige periodes zelfs helemaal niet georganiseerd gesport kon worden. Een ander nadelig effect van de pandemie is ook terug te zien in de vitaliteit van de verenigingen, ze zien aan een daling van ledenaantallen en meer druk op het vrijwilligersbestand. Daarentegen sporten en bewegen meer mensen ongeorganiseerd, zoals fietsen, wandelen of hardlopen in de openbare ruimte. Aandacht voor motorische vaardigheden van kinderen blijft nodig Tegenwoordig wordt minder buiten gespeeld dan voorgaande jaren. Er is een toename te zien in passieve vrijetijdsbesteding, zoals gamen, computergebruik en sociale media.

Effecten Coronacrisis op culturele sector De cultuursector is hard getroffen door de beperkende maatregelen die genomen moesten worden als gevolg van COVID. Naar verwachting kan het nog een aantal jaren duren voor deze sector weer terug is op het niveau van voor de crisis. Het blijkt vooral een opgave te zijn om bezoekers van voorstellingen, concerten en tentoonstellingen terug te krijgen op het oude niveau. De amateurkunstsector is ook hard geraakt en moeten extra inzetten om leden, bestuur, deelnemers en vrijwilligers betrokken te houden. Reguliere bedrijfsvoering Uitvoering Voorzien in Vastgoed Bouwen, aanpassen of uitbreiden van onderwijsgebouwen, binnensportaccommodaties, brandweerkazernes en ontmoetingsfuncties zoals opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Voorzien in Vastgoed 2018-2029. Beheren gemeentelijk voorzieningen De gemeente beheert sporthallen, gymzalen, sportvelden, buurthuizen en culturele gebouwen. Dit betekent onderhoud en verhuur ervan. Om logistiek rond onderwijslocaties nog meer te stroomlijnen en nog doelmatiger in te richten, wordt de applicatie Onderwijsloket in 2023 geïmplementeerd. Lokaal onderwijsbeleid Samen met de lokale onderwijsaanbieders geven we vorm en inhoud aan het lokale onderwijsbeleid. Dit doen we onder de noemer van de Lokale Educatieve Agenda (LEA).

Zorgen voor leerlingenvervoer Wij zorgen dat leerlingen die door een beperking niet zelfstandig naar school kunnen reizen, van en naar school worden vervoerd. Dit is een wettelijke taak. Handhaven en toezien op leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten Kinderen gaan naar school. Dat is een wettelijke verplichting. Als gemeente stimuleren en controleren wij dat. Zo bevorderen we dat leerlingen een startkwalificatie halen. Subsidiering peuteropvang en voorschoolse educatie Ter voorbereiding op de basisschool stimuleren wij peuteropvang voor kinderen van 2 tot 4 jaar. Hierbij is de groep peuters met een taal en/of ontwikkelingsachterstand een groep die recht heeft op

47

meer aanbod om de achterstanden te verhelpen. Daarbij stimuleren wij de doorgaande lijn van voorschools aanbod naar het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Beheren van gemeentelijke sportvoorzieningen We beheren voorzieningen zoals sporthallen, gymzalen, zwembad en sportvelden. Dit betekent onderhoud en verhuur ervan. Exploitatie en beheer werken we uit in meerjarige onderhoudsplannen. Ondersteunen en stimuleren van recreatieve sportbeoefening We werken samen met sportverenigingen aan hun vitaliteit en we stimuleren het bewegen van onze inwoners. Dat doen we door het verstrekken van incidentele subsidies voor sportinitiatieven of sportevenementen. Door de Meedoenregeling is sportdeelname voor alle kinderen mogelijk. Subsidies verstrekken voor culturele activiteiten Wij verstrekken subsidie aan het Cultuurbedrijf voor podiumkunsten, talentontwikkeling, kunstzinnige vorming en cultuureducatie. Daarnaast verstrekken wij subsidie aan de bibliotheek, poppodium en de lokale omroep. Ook bevorderen wij, via subsidies, activiteiten die een cultureel visitekaartje voor de gemeente Noordoostpolder vormen. Activiteiten om erfgoed in gemeente te behouden We zetten in op activiteiten die het erfgoed in Noordoostpolder behouden. De Erfgoednota, Kerkenvisie en de gemeentelijke monumentenlijst zijn hierbij een vertrekpunt.

Verder hebben we aandacht voor initiatieven die kennis over het erfgoed in Noordoostpolder verbeteren. Siteholderschap Werelderfgoed Schokland en omgeving Wij zijn siteholder van Werelderfgoed Schokland. In die rol zorgen wij voor afstemming met alle gebiedspartners in de gebiedscommissie en in de siteholdersgroep. Samen met hen voeren wij het Managementplan 2020-2025. Daarnaast zorgen wij voor afstemming met UNESCO en met de andere werelderfgoederen in de stichting Werelderfgoed Nederland. In 2023 leveren de verplichte zes jaarlijkse Periodic Report aan over de stand van het werelderfgoed aan UNESCO aan. Project Integrale Gebiedsontwikkeling Werelderfgoed Schokland Integrale Gebiedsontwikkeling Werelderfgoed Schokland gaat met name over 2 onderdelen: Nieuwe Natuur Schokland en een nieuw Werelderfgoedcentrum. In 2023 worden verdere stappen gezet richting realisatie. Deze stappen zijn opgenomen in de speerpunten. Beleidsreferentie           

Uitvoeringsprogramma Voorzien in Vastgoed 2018-2029 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Noordoostpolder 2018-2029 Raadsbesluit VO-Campus (juni 2021) Raadsbesluit Zwembad Bosbad (mei 2020) Verordening leerlingenvervoer gemeente Noordoostpolder (2015) Subsidieregeling peuteropvang gemeente Noordoostpolder (2022) Kadernotitie Sport en Bewegen (2021) Cultuuragenda gemeente Noordoostpolder 2020 Managementplan Werelderfgoed Schokland en omgeving 2020-2025 Erfgoednota gemeente Noordoostpolder 2013 Integrale Gebiedsontwikkeling Werelderfgoed Schokland (2017)

Verbonden partijen -

48

Wat zijn onze ambities? 1. Een bruisend Noordoostpolder Omschrijving De Noordoostpolder ontwikkelt zich tot een bruisend gebied waar genoeg te beleven is voor jong en oud. Er komen meer mogelijkheden voor (nacht)horeca, evenementen, cultuur en andere recreatieve activiteiten. Daarnaast gaan we door met het vertellen van de ontstaansgeschiedenis van de Noordoostpolder. Dat is een uniek verhaal waar we trots op zijn. Dat verdient ruimte.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 1.1 Meer mogelijkheden voor culturele activiteiten Door het verstrekken van incidentele subsidies bevorderen we amateurkunst, talent ontwikkeling, actieve en passieve cultuurparticipatie door ouderen (65+) en activiteiten die een cultureel visitekaartje voor de gemeente Noordoostpolder vormen. In 2023 werken we de plannen uit voor de cultuurhuisvesting in Emmeloord. 1.2 Een vaste plek voor het verhaal van Noordoostpolder De ontstaansgeschiedenis van de Noordoostpolder is bijzonder en is het waard om verteld te worden. Een ruimte om ons verhaal te vertellen verdient een plek in Noordoostpolder, laagdrempelig en toegankelijk. Hierbij betrekken we het Cultuur Historisch Centrum. 1.3 We beschermen het werelderfgoed en vertellen het verhaal van Schokland We gaan verder met de planvorming voor een nieuw Werelderfgoedcentrum, die de nieuwe uitvalbasis zal worden voor een bezoek aan Schokland. Er zal gewerkt worden aan een ontwerp voor een centrum op de hiervoor verworven kavel aan de Schokkerringweg op het eiland en een nieuwe Businesscase worden opgesteld. Voor het project Nieuwe Natuur Schokland zal op basis van een inrichtingsplan een bestemmingsplanwijziging voorgesteld worden. Door het omvormen naar natuur ten zuiden van Schokland kunnen we de archeologische schatten en daarmee het unieke werelderfgoed goed beschermen.

1.4 We ontwikkelen cultuuricoon Nagele In Nagele stimuleren we een goede afstemming tussen meerdere ontwikkelingen, zoals vernieuwing van Museum Nagele en ’t Rietveld, een samenhangend plan om bezoekers te verwelkomen, een goede toekomst voor de scholen en woningbouw. Dit doen we onder andere door de pilot aardgasvrije wijken te ondersteunen. Door middel van de Erfgoeddeal stemmen we de verschillende onderdelen met elkaar af. Doel is daarbij het dorp aantrekkelijker te maken voor bezoekers en Nagele als cultuuricoon op de kaart te zetten.

49

Wat zijn onze ambities? 2. Meedoen in de samenleving Omschrijving Ons doel is een samenleving waarin iedereen meedoet en zelfstandig is.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 2.1 We zetten in op preventie vanuit het Lokaal Sport- en Beweegakkoord We werken samen met het onderwijs en sportaanbieders aan een naschools activiteitenaanbod. Hierbij sluiten we aan op activiteiten uit het Lokaal Preventieakkoord. Sport en bewegen is hierbij een belangrijk onderdeel. We stimuleren de uitvoering van pilot ‘de natte gymles’ door zwembad het Bosbad. We zoeken verbinding met de activiteiten uit het Lokaal Preventieakkoord, waarin een gezonde leefomgeving een belangrijk uitgangspunt is. Voor het creëren van een gezonde leefomgeving rondom scholen is voor de jaren 2023 t/m 2026 een bedrag van € 50.000 per jaar beschikbaar. 2.2 Meer sporten en bewegen in de openbare ruimte We dagen wijken en dorpen uit om met voorstellen te komen die sport en bewegen in de openbare ruimte stimuleren. Een pumptrackbaan kan een van deze voorstellen zijn. De voorstellen, inclusief budgetvoorstellen, worden voorafgaand aan de bespreking van de Perspectiefnota 2024-2027 gepresenteerd. 2.3 Uitvoeren project Renovatie en verbouw Bosbad We verwachten in het voorjaar de aanbesteding voor een aannemer op basis van een definitief ontwerp te kunnen afronden. Start bouw is medio 2023 voorzien. De renovatie en verbouw gaat 2 jaar duren.

2.4 We voeren het taalplan uit We zorgen dat het taalaanbod toegankelijk is voor inwoners die het nodig hebben door te stimuleren dat taalaanbieders en het Sociaal Loket samenwerken met het Taalpunt. We willen mensen die moeite hebben met lezen en schrijven vroegtijdig bereiken door het organiseren van cursussen ‘signaleren’ voor medewerkers zorg en welzijn, huisartsen, praktijkondersteuners en andere betrokkenen en door samen te werken in regio Flevoland.

50

Wat zijn onze ambities? 3. Een aantrekkelijk onderwijsaanbod Omschrijving We zijn trots op ons brede en aantrekkelijke onderwijsaanbod in de Noordoostpolder. Dat willen we behouden en waar nodig versterken. Onderwijs is de basis voor werk en voor meedoen in de samenleving. Gezien de daling van het aantal leerlingen in het onderwijs kiezen we voor passende en efficiënte investeringen in de onderwijshuisvesting. Met in ieder geval één school per dorp, in een gezonde leefomgeving.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 3.1 We geven uitvoering Nationaal Programma Onderwijs (NPO) om coronaeffecten weg te werken Vanuit het Rijk hebben we geld ontvangen voor de uitvoering van het NPO. Deze middelen zetten we in voor de doelgroep die de grootste achterstanden hebben opgelopen en die het meest gebaat zijn bij ondersteuning. De middelen zijn tot medio 2025 beschikbaar. Deze besteding doen we in overleg met de ketenpartners en in afstemming met de ‘Gelijke Kansen Alliantie.’ 3.2 We onderzoeken wat de effecten zijn van het besluit uit het regeerakkoord omtrent kinderopvang. Dit in relatie tot de vraag en het aanbod die er in onze gemeente is. We zetten in op capaciteit en kwaliteit van kinderopvang die past bij de vraag. 3.3 We dragen zorgen voor passende onderwijshuisvesting We werken verder aan het verbeteren van onze onderwijshuisvesting zoals opgenomen in het Uitvoeringsprogramma VIV. De plannen voor de basisscholen in Marknesse, de renovatie van basisschool Roderick van Voorst in Emmeloord en nieuwbouw voor een nieuwe school in Emmelhage worden in 2023 verder uitgewerkt. Voor een nieuwe school in Emmelhage wordt rekening gehouden met een investering van € 6 mln. 3.4 We werken verder aan de VO-Campus We werken samen met de betrokken schoolbesturen aan een definitief ontwerp voor de VO-Campus.

Deze zal naar verwachting eind 2023 gereed zijn voor het selecteren van een aannemer. Verwachte bouw start medio 2024 en duurt ruim twee jaar.

51

Verplichte indicatoren Om een éénduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken is er een aantal wettelijke verplichte indicatoren opgenomen. Per indicator worden realisatiewaarden weergegeven. De bron van deze waarden zijn per indicator vermeld. Voor de jaren 2022 en 2023 zijn streefwaarden opgenomen.

2016

2017

2018

2,3

0

0

Absoluut verzuim 2019 2020 0

0

2021

2022

2023

0

0

0

Bron

DUO

Omschrijving

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school per 1.000 inwoners tussen de 5-18 jaar.

Toelichting

Door onze manier van administreren komt deze waarde steevast uit op 0. Het jaarverslag leerplicht geeft een passender beeld voor Noordoostpolder.

2016

2017

Niet sporters 2018 2019

50,8%

50,8%

50,8%

50,8%

2020 51,0%

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

51,0%

51,0%

51,0%

Bron

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Omschrijving

Niet-wekelijkse sporters uitgedrukt in een percentage van de inwoners van gemeente Noordoostpolder.

Toelichting

Dit wordt iedere 4 jaar gemeten door de GGD.

52

Relatief verzuim

Prognose

Prognose

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

80

78

86

84

58

62

40

40

Bron

DUO

Omschrijving

Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners tussen de 5-18 jaar. Cijfers 2021 gaan over schooljaar 2020-2021.

Toelichting

Doordat de cijfers de afgelopen jaren fluctueren, is een voorspelling voor 2023 praktisch onmogelijk.

Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Prognose

Prognose

2022

2023

1,70%

1,00%

1,00%

Bron

1,90%

1,80%

1,90%

1,30%

1,90%

Ingrado

Het percentage van het totaal aantal leerlingen tussen de 12 - 23 jaar dat voortijdig, Omschrijving dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat uitgedrukt in het percentage deelnemers VO en MBO. Toelichting

Doordat de cijfers de afgelopen jaren fluctueren, is een voorspelling voor 2023 praktisch onmogelijk.

53

Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000

Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld

Meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

4.2

Onderwijshuisvesting

3.067

3.184

3.236

3.308

3.791

4.312

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

3.129

3.553

3.857

3.819

3.824

3.824

5.1

Sportbeleid en activering

361

323

361

361

361

361

5.2

Sportaccommodaties

3.354

3.019

3.294

3.852

3.906

3.894

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

2.640

2.592

2.697

2.669

2.642

2.642

5.4

Musea

362

337

308

308

308

308

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Media

Totale lasten

241

377

435

435

435

435

1.173

1.236

1.237

1.224

1.210

1.210

14.328

14.622

15.424

15.977

16.476

16.986

Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000

Baten Rekening Begroting Taakveld

Begroting

Meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

4.2

Onderwijshuisvesting

97

113

121

125

125

125

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.008

1.795

1.930

1.930

1.930

1.930

5.1

Sportbeleid en activering

78

-

-

-

-

-

5.2

Sportaccommodaties

819

582

681

738

738

738

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

53

55

56

56

56

56

5.4

Musea

35

36

37

37

37

37

5.5

Cultureel erfgoed

34

33

33

33

33

33

5.6

Media

-

-

-

-

-

-

Totale baten

3.125

2.613

2.858

2.920

2.920

2.920

54

Programma 3 – Economische ontwikkeling Programma omschrijving Dit programma gaat over onze betrokkenheid bij economische ontwikkeling, werkgelegenheid en recreatie & toerisme. Programma doelstelling Behoud divers aanbod van werkgelegenheid, mensen naar vermogen aan het werk en meer (toeristische) bestedingen in Noordoostpolder. Portefeuillehouder Roger de Groot

Portefeuille Public affairs & (Inter)regionale betrekkingen (waaronder lobby Lelylijn, N50) Gebiedsmarketing

Linda Verduin

Economie en bedrijvigheid Markten Project Waterloopbos/MITC/RDW

Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen? Onzekere tijden Op dit moment is er veel onzekerheid bij bedrijven. Naast de effecten van corona, hebben we ook te maken met de stikstofcrisis, de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, met de daarbij behorende handelsbeperkingen en de toenemende kosten voor energie waardoor ook grondstoffen duurder worden. Als gemeente kunnen we dit niet oplossen. Het betekent wel dat de ondernemers meer in het hier en nu leven. Daardoor zijn ze minder geneigd te investeren in een nieuw pand, duurzaamheidsmaatregelen of opleidingen voor hun medewerkers. Stroomvoorziening en beschikbare ruimte Het electriciteitsnetwerk is overbelast, wat direct gevolgen heeft voor bedrijven met nieuwbouwplannen of uitbreidingsbehoefte. Daarbij komt dat ruimte niet langer vanzelfsprekend is. Oudere gebieden kampen hier al langer mee, maar ook in Noordoostpolder moeten we zuinig zijn op onze ruimte. We kiezen voor kwalitatieve uitbreiding, die past in onze samenleving. Brede Welvaart De focus op economie is langzamerhand aan het veranderen. Van een eenzijdige blik op groei (in omzet en werkgelegenheid) verandert dat naar een focus op Brede Welvaart. Niet alleen bij de overheid, maar ook bij ondernemers zelf. Daarbij wordt kwaliteit belangrijker dan kwantiteit: bedrijven worden nog meer echt onderdeel van samenleving.

Waarin bedrijvigheid belangrijk is, maar ook dat je je werknemers vast kunt houden door een prettige, toekomstbestendige leefomgeving. Waar plaats is voor wonen, cultuur, natuur en recreatie. Arbeidsmarkt De huidige krapte op de arbeidsmarkt zal toenemen. Vooral als het gaat om gekwalificeerd personeel in de zorg, en de extra vraag naar technische vakmensen. Daarnaast zijn er door het afvlakken van de bevolkingsgroei in absolute zin minder jongeren en wordt de instroom in het onderwijs en vervolgens op de arbeidsmarkt kleiner. Dat betekent dat een Leven Lang Ontwikkelen nog belangrijker wordt. Door ontwikkelingen in de digitalisering en robotisering is het belangrijk om te investeren in het bij- en omscholen van medewerkers. Voor de Noordoostpolder is dit een extra uitdaging, omdat we hier relatief veel laaggeletterden hebben. Het gaat om 20% van de beroepsbevolking. Het is aan ons als de gemeente om de instrumenten die daarvoor zijn bij de ondernemers en juist bij die laaggeletterden

55

onder de aandacht te brengen. Het gaat dan o.a. om de Human Capital Agenda Regio Zwolle en het landelijke STAP-budget. Participeren op de arbeidsmarkt De krapte van de arbeidsmarkt biedt ook perspectief. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden sneller een baan en steeds meer (buitengewone) werkgevers staan open voor deze doelgroep. De veranderingen op de arbeidsmarkt betekent ook dat de instroom en doorstroom van uit de WW laag is. Inwoners die wel een beroep doen op een bijstandsuitkering, hebben ook vaker een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Meeliften op groei binnenlands toerisme Het binnenlands toerisme groeit. Mensen verblijven vaker, korter en luxer in eigen land. De focus ligt ook hier meer op kwaliteit dan op kwantiteit. Als gemeente kunnen we nieuwe initiatieven blijven faciliteren. Daarnaast willen we het huidige recreatieve aanbod met elkaar verbinden om zo bezoekers te verleiden tot een langer verblijf en meer bestedingen. Reguliere bedrijfsvoering Hoogwaardig accountmanagement en gerichte acquisitie De bestaande bedrijven in Noordoostpolder zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de economische ontwikkeling. De accountmanagers van de gemeente zijn hét aanspreekpunt voor de ondernemers bij de verwezenlijking van hun ambities. Zij adviseren, verbinden, verkopen en stimuleren.

Ook voor nieuwe bedrijven die passen binnen het profiel van de gemeente ligt de rode loper uit. Via netwerken en onze clusterorganisaties (zoals Innovatiecluster Noordoostpolder, Stichting Nieuwland en het Agrofoodcluster komen we in contact met ondernemers die Noordoostpolder interessant vinden. De focus ligt op de sterke sectoren in onze gemeente: Agro & Food (en dan vooral smart farming en de verwerkende bedrijven), maakindustrie en zorg. Met de verdere ontwikkeling van het MITC voegen we daar bedrijven op het gebied van smart mobility aan toe. Stimuleren dat inwoners een baan vinden en houden Het is van belang bestaande structuren te versterken waardoor het matchen van vraag en aanbod zo optimaal mogelijk is gefaciliteerd. Er zijn veel mogelijkheden voor inwoners die klaar zijn voor de arbeidsmarkt, deze mogelijkheden zijn vindbaar en toegankelijk voor alle inwoners. Omdat de afstand tot de arbeidsmarkt en andere problematieken vaker een rol spelen, is een integrale afstemming tussen partijen belangrijk. Het belang van scholing en goede samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs en andere partijen groeit, met name voor kwetsbare doelgroepen zoals mensen zonder startkwalificatie, werkende armen en arbeidsmigranten. In het kader van de nieuwe wet inburgering is participeren op de arbeidsmarkt een belangrijk doel.

We bieden asielstatushouders een duaal traject aan in samenwerking met het onderwijs. Werk en het leren van de taal wordt gecombineerd. Daarbij wordt taal in praktijk toegepast op de werkvloer. Recreatieondernemers stimuleren om samen te werken Wij blijven onze meest belangrijke trekkers positioneren, zowel nationaal als internationaal. Dat zijn bijvoorbeeld Werelderfgoed Schokland, Waterloopbos, Kuinderbos, tulpenroute en de Orchideeënhoeve. We nemen onze rol als overheid om initiatieven en ondernemers aan elkaar te verbinden. Waarbij ook kleinere ondernemers kunnen aanhaken en meeprofiteren. Gebiedsmarketing Het Strategisch Marketing Plan krijgt nog meer een gezicht in de marketingorganisatie. Vanuit dit programma werken we mee aan de profilering van Noordoostpolder op het gebied van wonen, werken en recreëren. Regionale samenwerking Regionale samenwerking draagt voor dit programma bij aan een aantal ambities. Bijvoorbeeld met het Ontwikkelfonds Regio Zwolle en het vormgeven aan een circulaire economie. Nu ook Provincie Flevoland actief meedraait in Regio Zwolle ontstaan er nog meer mogelijkheden voor onze inwoners

56

en ondernemers. Samenwerken gebeurt op verschillende niveaus: in Noordelijk Flevoland, in DUNverband, binnen de provincie en in verschillende samenstellingen binnen Regio Zwolle. Beleidsreferentie       

Visie werklocaties Noordelijk Flevoland (2018-2022) Sociaal Economisch Beleid (2020-2024) Structuurvisie (2025) Deelplan Participatie (2021) Beleidsplan sociaal domein (2021) Nota Toeristische Verblijfsaccommodaties (2013) Strategisch Marketing Plan (2021)

Verbonden partijen GR IJsselmeergroep WerkCorporatie B.V.

57

Wat zijn onze ambities? 1. Een bruisend Noordoostpolder Omschrijving De Noordoostpolder ontwikkelt zich tot een bruisend gebied waar ondernemers zich graag vestigen en waar genoeg te beleven is voor jong en oud. We blijven ons inspannen om ondernemers ruimte te geven. Er komen meer mogelijkheden voor (nacht)horeca, evenementen, cultuur en andere recreatieve activiteiten. Daarnaast gaan we door met het vertellen van de ontstaansgeschiedenis van de Noordoostpolder. Dat is een uniek verhaal waar we trots op zijn. Dat verdient ruimte.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 1.1 We bieden ruimte aan nieuwe initiatieven We stimuleren initiatieven om horeca, evenementen en andere recreatieve activiteiten in de Noordoostpolder te ontwikkelen. In 2023 werken we eraan om randvoorwaarden voor initiatieven, zoals ruimtelijke inpassing, in de omgevingsvisie te borgen. In 2023 faciliteren we meer structurele samenwerking binnen de recreatiesector. 1.2 We spannen ons in om onnodige regels en beperkingen weg te nemen Daar waar ondernemers belemmerd worden door onnodige regels en beperkingen, bespreken we of die belemmeringen weggenomen kunnen worden. 1.3 We dragen actief het merk ‘Gemaakt in dé Noordoostpolder’ uit We zijn actief partner binnen de gebiedsmarketing van de Noordoostpolder. We spelen een actieve rol in het uitdragen van het merk ‘Gemaakt in dé Noordoostpolder’. Waar mogelijk haken we aan in onze eigen communicatiekanalen en -uitingen. We sporen ondernemers en inwoners aan het merk te omarmen en actief uit te dragen. We verbinden partijen en werken continu aan de uitbreiding van de tools in de toolbox op www.gemaaktindenoordoostpolder.nl . 1.4 We creëren ruimte voor bedrijven We stimuleren kwalitatieve werkgelegenheid. Voor nieuwe en groeiende bedrijven creëren we passende locaties waar bedrijven zich graag vestigen. We gaan in gesprek met de dorpen over ontwikkeling van de bedrijventerreinen.

We verbinden bedrijven en onderwijs in clusters. We stellen een nieuwe visie op werklocaties op, die samen met de visie op Detailhandelsstructuur zal landen in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. 1.5 We zijn aantrekkelijk voor recreanten en toeristen We stimuleren meer samenwerking en synergie in de vrijetijdssector door oprichting van een vrijetijdscluster. Het gezamenlijke doel is langer verblijf en meer bestedingen door bezoekers, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van arrangementen. We maken het verhaal van de Noordoostpolder zichtbaar en beleefbaar voor inwoners en bezoekers. In 2023 inventariseren we bijzondere plekken in de Noordoostpolder die meer zichtbare aandacht en beleving verdienen. We spannen ons in voor een aantrekkelijk verblijfsgebied met een breed recreatief aanbod voor diverse doelgroepen. We stimuleren nieuwe initiatieven zoals een klimbos of waterrecreatie. We zorgen voor goede verbindingen en aantrekkelijke routes, ook over de gemeentegrenzen. Ook digitaal zorgen we voor goede vindbaarheid van ons brede recreatieve aanbod.

58

Wat zijn onze ambities? 2. Duurzamer, groener en schoner Omschrijving We gaan door met verduurzaming. Dat doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Ons uitgangspunt is 'haalbaar en betaalbaar voor iedereen’. We zien een toekomst voor waterstof als kans om de agrarische sector verder te verduurzamen.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 2.1 We gaan samen met ondernemers door met verduurzaming We benutten kansen voor verduurzaming van bedrijven (incl. agrarische bedrijven) en bedrijventerreinen. En bieden ruimte voor pilots en experimenten. Zo onderzoeken we voor bedrijventerrein De Munt B samen met ondernemers en Liander de mogelijkheden van gezamenlijke elektriciteitsopwekking, -gebruik en -opslag. Bij de uitgifte van nieuwe bedrijfskavels is een duurzame en klimaatbestendige inrichting vanzelfsprekend.

59

Wat zijn onze ambities? 3. Meedoen in de samenleving Omschrijving Zorg in de Noordoostpolder blijft beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar. We sluiten aan op wat onze inwoners nodig hebben. Door te werken met ‘positieve gezondheid’ kijken we naar wat mensen kúnnen in plaats van naar hun beperkingen. We geven onze partners ruimte door te werken vanuit vertrouwen en zorg op maat. Ons doel is een samenleving waarin iedereen meedoet en zelfstandig is.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 3.1 We hebben aandacht voor werk en inkomen Werk is de motor naar zelfstandigheid. Het zorgt voor verbinding met de samenleving en voor inkomen. Wij stimuleren inwoners om te gaan werken. In 2023 zetten we ons in voor een duurzame match tussen werknemer en werkgever. Zo voorkomen we dat inwoners (weer) uitvallen en een beroep moeten doen op de bijstand. Dit doen we door korte lijnen te houden in de samenwerking met het onderwijs en (buitengewoon) werkgevers. 3.2 We bieden passende inburgeringstrajecten Wij voeren de Wet Inburgering uit en laten nieuwkomers integreren via een duale leerroute waarin taal en participatie voorop staan.

Wat zijn onze ambities? 4. Een aantrekkelijk onderwijsaanbod Omschrijving We zijn trots op ons brede en aantrekkelijke onderwijsaanbod in de Noordoostpolder. Dat willen we behouden en waar nodig versterken. Onderwijs is de basis voor werk en voor meedoen in de samenleving. Een breed aanbod en een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt vinden we daarom belangrijk.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 4.1 We bieden een breed beroepsgericht onderwijsaanbod We streven naar een zo breed mogelijk aanbod van vervolgopleidingen binnen de Noordoostpolder die passend is bij het regionale beroepsaanbod. We onderzoeken welke verbindingen er mogelijk zijn tussen het hoger onderwijs en de lokale en regionale arbeidsmarkt en versterken de samenwerking tussen 3 O’s (onderwijs, ondernemers en overheid). 4.2 We stimuleren een goede aansluiting op de arbeidsmarkt We willen een goede aansluiting realiseren en voldoende aanbod hebben van stages en opleidingsmogelijkheden. Daarvoor is een goede samenwerking tussen onderwijs en lokale werkgevers belangrijk. De gemeente bouwt in 2023 mee aan meer efficiënte overlegstructuren op alle niveaus (bestuurlijk, tactisch en operationeel). 4.3 We ontwikkelen beleid op Leven Lang Ontwikkelen Een nieuwe adviseur onderwijs-arbeidsmarkt gaat in 2023 aan de slag met passende en flexibele aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Dat is voor werkgevers en werknemers cruciaal in de aanhoudende krappe en veranderende arbeidsmarkt. Hiermee dragen we bij aan het arbeidsfit houden van onze inwoners en voorzien we onze lokale arbeidsmarkt van voldoende en passend personeel.

60

Wat zijn onze ambities? 5. Dienstverlening voor iedereen Omschrijving De gemeente is er voor haar inwoners en ondernemers. We stemmen onze dienstverlening op hen af. Transparant en toegankelijk zijn de kernwoorden. Zowel digitaal als fysiek. De informatie naar inwoners en ondernemers is duidelijk en we delen het proactief.

Wat gaan we in 2023 hiervoor doen? 5.1 We verlenen dienstverlening in de volle breedte van het bedrijfsleven; grote bedrijven, MKB, zzp’ers, starters We blijven ervoor zorgen dat ondernemers makkelijk contact met ons leggen. We zorgen dat zij snel bij het juiste aanspreekpunt terecht komen en denken met hen mee. Door onze regionale samenwerking, zowel in Flevoland als in Regio Zwolle, bieden we instrumenten die ondernemers verder helpen in bijvoorbeeld innovatie, opleiden van personeel of financiering. 5.2 We verstrekken duidelijke informatie en informeren proactief We bieden duidelijke en toegankelijke informatie aan onze ondernemers. We informeren proactief via onze website, sociale media en nieuwsbrief Ondernemer Centraal. Ook organiseren we ondernemersevenementen.

61

Verplichte indicatoren Om een éénduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken is er een aantal wettelijke verplichte indicatoren opgenomen. Per indicator worden realisatiewaarden weergegeven. De bron van deze waarden zijn per indicator vermeld. Voor de jaren 2022 en 2023 zijn streefwaarden opgenomen. Prognose Prognose Functiemenging (in %) 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 55,8

56,2

56,3

56,6

56,3

56,7

56,0

56,5

Bron

ABF

Omschrijving

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Toelichting:

In Noordoostpolder zijn er gemiddeld meer banen dan woningen. Dat is gunstig voor de kansen van inwoners om werk dichtbij huis te vinden.

2016

Vestigingen bedrijven 2017 2018 2019

2020

80

83

Prognose

Prognose

2021

2022

2023

85

89

88

Bron

LISA

Omschrijving

Het aantal bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners

Toelichting:

Deze indicator geeft een indruk hoeveel werkgelegenheid er in de eigen woonomgeving is.

62

Wat zijn de lasten? bedragen x € 1.000

Lasten Rekening Begroting Begroting Taakveld

Meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2.494

1.754

2.249

712

711

671

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

2.3

Recreatieve havens

9

24

26

24

24

24

3.1

Economische ontwikkeling

151

86

79

79

19

19

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

759

1.038

947

859

859

859

3.4

Economische promotie

422

441

425

425

425

425

3.834

3.342

3.727

2.099

2.038

1.998

Totale lasten

Wat zijn de baten? bedragen x € 1.000

Baten Rekening Begroting Taakveld 0.3 3.3 3.4

Beheer overige gebouwen en gronden Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Totale baten

Begroting

Meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

1.843

1.409

1.401

338

338

338

175

120

164

164

164

164

427

406

200

200

200

200

2.445

1.936

1.765

702

702

702

63

Programma 4 – Dienstverlening en Besturen Programma omschrijving Dit programma gaat over onze dienstverlening aan inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. En over het functioneren van ons bestuur en onze organisatie. Programma doelstelling Waardering van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties voor de kwaliteit van ons bestuur en voor onze dienstverlening. Portefeuillehouder Roger de Groot

Portefeuille Algemene, ambtelijke en bestuurlijke aangelegenheden AZC Overheidsparticipatie Project Dienstverlening

Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen?     

 

 

Inwoners en ondernemers verwachten (net als in de commerciële dienstverlening) steeds sneller en beter geholpen te worden. Steeds meer digitale dienstverlening is mogelijk door DigiD en de digitalisering van processen. De vragen waarmee inwoners ons nog benaderen worden complexer en vragen meer tijd. Er is een (blijvende) groep inwoners die niet digitaal vaardig zijn en/of liever fysiek of telefonisch contact hebben. Er zijn steeds strengere eisen en er komt meer regelgeving ten aanzien van ontsluiting gegevens: de Wet open overheid (Woo), het verplicht in andere talen ontsluiten van de dienstverlening (Single Digital Gateway) maar ook de Omgevingswet en Wkb hebben grote impact. We worden door de verdergaande digitalisering op meerdere manieren met digitale (on)veiligheid geconfronteerd. Ook ligt er een opgave tot verbeteren van de toegang en ondersteuning van kwetsbare inwoners (naar aanleiding van de parlementaire onderzoekscommissie kinderopvangtoeslag). De Omgevingswet vraagt om andere werkwijzen en competenties. Ontwikkelingen als Covid, arbeidsmigranten, energiecompensatie en vluchtelingen vragen (snelle) aanpassing aan een veranderde situatie.