4.1 Bestemmingsplan Marknesse zuid - fase 4.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Marknesse Zuid, fase 4
Januari 2022
Vastgesteld
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
BESTEMMINGSPLAN ‘MARKNESSE ZUID, FASE 4’
Plan:
Marknesse Zuid, fase 4
Plantype:
Bestemmingsplan
IMRO-nummer: NL.IMRO.0171.BP00680-ON01 Status:
Vastgesteld
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIME ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 9
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ....................................................................... 10 2.1 2.2
LANDSCHAP EN OMGEVING .......................................................................................................................... 10 HET PLANGEBIED ....................................................................................................................................... 10
HOOFDSTUK 3 GEWENSTE SITUATIE .................................................................... 12 3.1 3.2 3.3
PLANBESCHRIJVING .................................................................................................................................... 12 BEELDKWALITEIT ........................................................................................................................................ 13 VERKEER & PARKEREN ................................................................................................................................ 14
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 16 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 16 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 21 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 27
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 32 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 32 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 33 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 34 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 35 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 37 GEUR ...................................................................................................................................................... 38 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 39 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 43 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 44
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 47 6.1 6.2 6.3 6.4
ALGEMEEN ............................................................................................................................................... 47 PROCES VAN DE WATERTOETS ...................................................................................................................... 47 WET- EN REGELGEVING EN BELEID WATER ....................................................................................................... 47 BESCHRIJVING VAN HET WATERSYSTEEM ......................................................................................................... 49
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 52 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 52 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 52 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 53
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 55 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 56 9.1 9.2 9.2
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 56 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 56 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 56
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 57 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11
BEELDKWALITEITSPLAN ....................................................................................................................... 58 AKOESTISCH ONDERZOEK ..................................................................................................................... 59 BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 60 AERIUS BEREKENING ........................................................................................................................... 61 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA .............................................................................................................. 62 VLEERMUIZENONDERZOEK ................................................................................................................... 63 AANMELDNOTITIE VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................ 64 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 65 VOOROVERLEGREACTIE PROVINCIE FLEVOLAND ....................................................................................... 66 VOOROVERLEGREACTIE WATERSCHAP ...................................................................................................
67 REACTIE WATERSCHAP OP ONTWERPBESTEMMINGSPLAN .......................................................................... 68
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
In de gemeente Noordoostpolder aan de zuidkant van de kern Marknesse langs de Leemringweg bevindt zich de zogenaamde ‘Kavel Muilwijk’. De gemeente Noordoostpolder is voornemens deze kavel te gebruiken voor het woningbouwplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ om zo te voorzien in de lokale woningbehoefte. Het plan bestaat uit het realiseren van in totaal 114 woningen. Er zullen 29 vrijstaande woningen, 35 rijwoningen (waarvan 12 voor sociale huur) en 50 tweekappers gerealiseerd worden. Deze woningen zijn in strijd met de huidige agrarische bestemming in de geldende beheersverordening ‘beheersverordening Landelijk gebied’ en het bestemmingsplan ‘Marknesse’. Om deze woningen mogelijk te maken is een herziening van de beheersverordening en het bestemmingsplan nodig. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het gewenste juridisch-planologische kader ten behoeve van het voornemen. In dit bestemmingsplan wordt aangetoond dat de ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’ en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied van het bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ is gelegen langs de Leemringweg ten zuiden van de kern Marknesse in de gemeente Noordoostpolder. De ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Marknesse en de directe omgeving wordt weergegeven in afbeelding 1.1 met de rode omlijning.
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (NL.IMRO.0171.BP00680-ON01) en een renvooi; regels (met bijbehorende bijlagen)
Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
1.4
Huidige planologische regime
1.4.1
Algemeen
Het noordelijke deel van het plangebied is gelegen binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Marknesse’, welke op 22 maart 2012 door de gemeenteraad is vastgesteld. Het zuidelijke deel van het plangebied ligt binnen de beheersverordening ‘beheersverordening Landelijk gebied’ (vastgesteld op 21 maart 2016). Deze beheersverordening regelt in principe de planologische kaders zoals vervat in het voorheen geldende bestemmingsplan ‘Landelijk gebied 2004’. Wijzigingen daarop blijven van kracht totdat een nieuw bestemmingsplan of omgevingsplan is vastgesteld. Het bestemmingsplan ‘Landelijk gebied 2004’ is het basisplan dat binnen het verordeningsgebied van toepassing is. In afbeelding 1.2 en 1.3 zijn de uitsneden van geldende bestemmingsplannen opgenomen. Het plangebied is daarbij indicatief aangegeven met een rode omlijning. Tevens geldt voor het gehele plangebied het bestemmingsplan ‘Parapluplan parkeren’ (vastgesteld op 8 juli 2019).
Afbeelding 1.2
Uitsnede plankaart ‘beheersverordening Landelijk gebied’ (Bron: Ruimtelijke plannen.nl)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
Afbeelding 1.3
1.4.2
Uitsnede plankaart bestemmingsplan ‘Marknesse’ (Bron: Ruimtelijke plannen.nl)
Beschrijving bestemmingen en aanduiding
Op basis van de beheersverordening ‘Landelijk gebied’ zijn de gronden in het plangebied bestemd als ‘Agrarisch gebied’ met een ‘kernrandzone’. Gronden met de bestemming ‘Agrarisch gebied’ met een ‘kernrandzone’ zijn hoofdzakelijk bestemd voor agrarische bedrijvigheid in de vorm van een grondgebonden agrarisch bedrijf. Intensieve veehouderij is niet toegestaan met uitzondering van bestaande gebouwen. Binnen elk op de plankaart aangegeven bebouwingvlak (zwarte onderbroken lijn) mag uitsluitend bij een agrarisch bedrijf behorende bebouwing worden gebouwd. Onder die bebouwing zijn begrepen kassen, ten hoogste één woning, zijnde een bedrijfswoning, en daarbij behorende bijgebouwen. Buiten bebouwingsvlakken mogen uitsluitend andere bouwwerken worden gebouwd, waaronder niet begrepen bouwwerken voor mestopslag, sleufsilo’s en andere silo’s of boogkassen. Op basis van het bestemmingsplan ‘Marknesse’ zijn de gronden in het plangebied bestemd als ‘Agrarisch’. De voor ' Agrarisch' aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarische bedrijvigheid; extensieve openluchtrecreatie; sloten en watergangen; kavelpaden met daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde en andere-werken. Er mogen uitsluiten bouwwerken, geen gebouwen zijnde ten dienste van de bestemming worden gebouwd.
1.4.3
Strijdigheid
Op grond van de geldende beheersverordening en het geldende bestemmingsplan is het niet toegestaan om woningen te bouwen. De agrarische bestemming wordt door middel van voorliggende bestemmingsplan omgezet naar een woonbestemming met bijbehorende tuinen, groen en verkeer waarbij het mogelijk wordt om 114 woningen te bouwen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft een beschrijving van de gewenste situatie. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Flevoland en de gemeente Noordoostpolder beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 9 gaat in op het vooroverleg en de inspraak.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
HOOFDSTUK 2 2.1
HUIDIGE SITUATIE
Landschap en omgeving
De Noordoostpolder heeft een uniek landschap. De inrichting van de polder is na de drooglegging volledig gericht op de landbouw. Dit heeft een bijzonder landschap opgeleverd met een grootschalige opbouw en een grote mate van openheid. Dit landschap is nu circa 70 jaar oud en het concept van de oorspronkelijke inrichting is nog altijd herkenbaar aanwezig. Het ontwerp van de polder en de uniciteit van het landschap wordt internationaal hoog gewaardeerd. Kenmerkend voor het polderlandschap is het regelmatige kavelpatroon en de structuurbepalende beplantingselementen zoals de erfsingels en wegbeplanting. In de omgeving van het plangebied zijn de karakteristieke elementen voor het polderlandschap duidelijk herkenbaar. De rechtlijnige, lineaire structuren en de openheid zijn duidelijk zichtbaar in het landschap. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de omgeving weergegeven, het plangebied is indicatief aangegeven met de rode contour.
Afbeelding 2.1
2.2
Luchtfoto ligging plangebied in de omgeving (Bron: PDOK)
Het plangebied
Het plangebied ligt langs de Leemringweg te Marknesse. Het perceel bestaat uit agrarische gronden. Het gebied wordt aan de noordzijde begrensd door een strook bos/groen met woningen. Ten oosten ligt de Zwolse Vaart en ten westen ligt de Leemringweg (N719). Ten zuiden liggen agrarische gronden, een woning en tuincentrum. In afbeelding 2.2 is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie van het plangebied. De rode contour betreft een indicatieve weergave van het plangebied. In de afbeeldingen 2.3 en 2.4 zijn straatbeelden van de huidige situatie weergegeven, gezien vanaf de Leemringweg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
Afbeelding 2.2
Huidige situatie plangebied en directe omgeving (Bron ondergrond: PDOK)
Afbeelding 2.3
Straatbeeld vanaf het zuiden van huidige situatie plangebied (Bron: Google Streetview, juli 2017)
Afbeelding 2.4
Straatbeeld vanaf het noorden van huidige situatie plangebied (Bron: Google Streetview, juli 2017)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
GEWENSTE SITUATIE
3.1
Planbeschrijving
3.1.1
Ontwikkeling
In afbeelding 3.1 is de gewenste situatie binnen plangebied op de verkavelingsschets weergegeven. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in mogelijk maken van 29 vrijstaande woningen (paars), 35 rijwoningen (waarvan 12 voor sociale huur) (rood) en 50 tweekappers (oranje) binnen het plangebied. Daarnaast is er ook ruimte voor water, groen en verharding en halfverharding (lichtblauw, groen, grijs en bruin). In de regels van dit bestemmingsplan is flexibiliteit opgenomen, waardoor het niet definitief vaststaat waar welk soort woning kan komen. Hierdoor kan er worden gemakkelijk worden ingesprongen op de woonwensen. Het is dus mogelijk om aaneengesloten en/of twee-aaneen en twee-aaneen en/of vrijstaand te bouwen. De verkavelingsschets (afbeelding 3.1) moet dan ook als een indicatie gezien worden.
Afbeelding 3.1
Verkavelingsschets plangebied (Bron: gemeente Noordoostpolder)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
3.2
Beeldkwaliteit
Voor het plangebied zijn enkele spelregels opgesteld om de gewenste kwaliteit van het wonen en de openbare ruimte te waarborgen. Het uiteindelijke doel voor iedereen is een herkenbare woonbuurt met een hoogwaardige uitstraling. Een bepaalde eigenheid van een woonbuurt vergroot de sociale verbondenheid en betrokkenheid bij de (kwaliteit van) de woonomgeving. Architectuur kan bovendien bijdragen aan het versterken van het dorps DNA van Marknesse. Het gaat dan om een eigentijdse vertaling van het ‘Delfts Rood’ dat Marknesse kenmerkt. Tenslotte is er onder de inwoners van Marknesse een enquete gehouden. Daaruit blijkt dat, naast individualiteit, ook een zekere samenhang in beeldkwaliteit tussen woningen onderling belangrijk wordt gevonden. Het gaat dan om samenhang in bouwstijl en onderlinge samenhang op onderdelen zoals dakvorm, kaprichting en kleuren en materialen. Gelet hierop zijn enkele beeldkwaliteitscriteria opgenomen. De criteria zijn bedoeld om bouwers en ontwerpers te laten zien wat belangrijk is om die samenhang en sfeer in de uitstraling van het wonen te krijgen. In bijlage 1 is het Beeldkwaliteitsplan voor het plangebied opgenomen, waarin deze beeldkwaliteitscriteria zijn opgenomen. Hierna volgen de belangrijkste onderdelen.
3.2.1
Welstandsluw
In dit plan wordt onderscheid gemaakt naar welstandsluwe straten (bijna geen regels) en straten waar meer aandacht gevraagd wordt voor de uitstraling van het wonen. De keuze voor wel of niet welstandsluw hangt samen met de zichtbaarheid vanuit de openbaar toegankelijke ruimte èn de bijdrage die de betreffende woningen leveren aan het eindbeeld en de identiteit van de wijk die de gemeente graag wil bereiken. Het plan kent beeldbepalende plekken waar bebouwing zich naar de omgeving en de voorbijganger presenteert. Deze plekken zijn bepaald door de ligging en oriëntatie aan bijvoorbeeld de dorpsontsluitingsweg. Deze plek is als het ware een visitekaartje en vraagt om een meer representatieve uitstraling. Ook houdt het plan rekening met de beleving van de interne structuur en met het uitzicht van de woningen. De indeling is hieronder verbeeld.
3.2.2
Hoekwoningen
Door de gekozen opzet zijn veel woningen niet alleen zichtbaar vanaf de weg, maar ook vanuit de openbaar toegankelijke groene ruimte. Deze zijn belangrijk in de beleving. Het is daarom van belang dat er bij het situeren en ontwerpen van hoekwoningen aandacht is voor een tweezijdige oriëntatie. Dit kan bijvoorbeeld door gevelopeningen, de voordeur ‘om de hoek’ of door een vormgeving die deze dubbele oriëntatie versterkt.
3.2.3
Bouwhoogte, goothoogte, dakvorm en nokrichting
De gekozen ruime opzet van het wonen aan een groene ruimte en veel openbare ruimte past bij Marknesse. Dit wil de gemeente ook in de uitstraling van het wonen terug laten komen. Dit kan worden bereikt door onderlinge afstemming van dakvorm, bouwhoogte en kleurstelling van de gevels en het dak aan een straat. Dit betekent overigens niet dat alle bebouwing gelijk aan elkaar is.
3.2.4
Projectmatig versus particuliere uitgifte
Een manier om eenheid in de uitstraling te krijgen, is een projectmatige uitgifte. Daar waar een straatzijde volledig uit 2^1 kap of rij bestaat kan dat een strategie zijn. In zo’n geval is er één ontwikkelaar/bouwer wat één architectuur oplevert. Wanneer 2^1 kap en vrijstaand door particuliere uitgifte worden uitgegeven is onderlinge afstemming belangrijk.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
3.3
Verkeer & parkeren
3.3.1
Algemeen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de extra verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’ (publicatie 381, december 2018) van het CROW kan de verkeersgeneratie van de ontwikkeling berekend worden. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis op onder andere het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie, ‘Toekomstbestendig parkeren’ opgesteld. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. Veelal wordt bij nieuwe ontwikkelingen het gemiddelde gehanteerd. Deze voorgenoemde CROW-kencijfers zijn doorvertaald in de gemeentelijke Nota Parkeernormen 2016.
3.3.2
Parkeren
Bij de ontwikkeling van het plangebied dienen de parkeernormen, zoals opgenomen in de ‘Nota Parkeernormen 2016’ van de gemeente Noordoostpolder (zie: bijlage 2 van de regels), in acht te worden genomen. Parkeergelegenheid op eigen terrein, zoals opritten en garages, telt gedeeltelijk mee bij het parkeeraanbod. Ook hiervoor wordt verwezen naar de Nota Parkeernormen. In de Nota Parkeernormen is aangeven dat de gemeente Noordoostpolder qua stedelijkheidsgraad – in zijn geheel - in de categorie ‘matig stedelijk’ ligt. Er is echter een duidelijk verschil tussen Emmeloord en de rest van de gemeente. De dorpen, zoals Marknesse en het buitengebied hebben een lagere stedelijkheidsgraad en zijn ‘niet stedelijk’. De hoogte van de parkeernorm wordt ook bepaald door te kijken naar de stedelijke zone (centrum, schil, overig, buitengebied) van een gebied. Het plangebied ligt op de grens van de bebouwde kom van Marknesse, waardoor uit wordt gegaan van de stedelijke zone die behoort tot de ‘Overige kernen (bebouwde kom)‘: ‘rest bebouwde kom’. Voor de ontwikkeling wordt dus uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • • •
Verstedelijkingsgraad: Niet stedelijk (bron: ‘Nota Parkeernormen 2016’) Stedelijke zone: Rest bebouwde kom (bron: ‘Nota Parkeernormen 2016’) Functie: o 29 vrijstaande woningen: ‘koop, vrijstaand’ o 23 rij-woningen: ‘koop, tussen/hoek’ o 12 rij-woningen: ‘huurhuis, sociale huur’ o 50 twee-kappers: ‘koop, twee-onder-één-kapwoning’
Functie Koop vrijstaand Koop tussen/hoek Huurhuis, sociale huur Koop twee-onder-één-kapwoning Totaal
Parkeernorm 2,3 2,0 1,6 2,2
Aantal 29 23 12 50 114
Totale behoefte 66,7 46 19,2 110 241,9
Voor het totale plangebied geldt dat er afgerond 242 parkeerplaatsen beschikbaar zullen moeten zijn. Voor de woningen geldt dat er geparkeerd dient te worden op eigen terrein. Daarnaast zal er parkeerruimte beschikbaar zijn langs de weg die voor de woningen langsloopt. In de verkavelingskaart in afbeelding 3.1 is dit weergegeven middels de grijze en bruine kleuren. Deze parkeerruimte zal groen worden ingekleed. Tevens is in de regels van dit bestemmingsplan opgenomen dat bij de aanvraag van de omgevingsvergunning(en) voor de bouw van de woning, moet worden voldaan aan het geldende gemeentelijke parkeerbeleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld 3.3.3
Verkeer
3.3.3.1 Verkeersgeneratie Op basis van de in paragraaf 3.2.2 opgenomen uitgangspunten en de normen zoals opgenomen in de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 318 (december 2018)' van het CROW, ontstaat het volgende beeld ten aanzien van de verkeersgeneratie. Functie Koop, vrijstaand Koop, tussen/hoek Huurhuis, sociale huur Koop twee-onder-éénkapwoning Totaal
Norm verkeersgeneratie (gemiddeld) 8,2 7,4 5,6 7,8
Aantal
Verkeersgeneratie
29 23 12 50
237,8 170,2 67,2 390
114
865,2
De verwachte totale verkeersgeneratie van de ontwikkeling bedraagt afgerond 866 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Het plangebied zal aan de noordwestzijde worden ontsloten worden op de Leemringweg en heeft hiermee een goede ontsluiting op de bestaande wegen. De wegen binnen het plangebied zullen worden ingericht als 30 km/uur wegen. Gesteld wordt dat de omliggende infrastructuur in voldoende mate is inrichting om de toekomstige verkeerbewegingen eenvoudig en veilig af te kunnen wikkelen.
3.3.4
Conclusie
Gelet op vorenstaande wordt geconcludeerd dat er vanuit verkeerskundig oogpunt geen bezwaren zijn tegen de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie
Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel
Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.
Sterke en gezonde steden en regio’s
Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld 4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.
4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. De locatie grenst aan bestaand woongebied van de kern Marknesse en de bouw van de nieuwe woningen geeft de locatie en omgeving toekomstperspectief. De bouw voorziet in de behoeften van de huidige generatie inwoners, maar speelt ook in op die van toekomstige generaties, waarvoor steeds meer huizen beschikbaar moeten zijn. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen herontwikkeling.
4.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
4.1.3
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. De ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is van toepassing op woningbouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen of en hoe de Ladder moet worden toegepast, zijn de volgende vragen van belang:
Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Voor wonen geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. Het voorliggende plan gaat uit van het toevoegen van 114 woningen (29 vrijstaande woningen, 35 rijwoningen (waarvan 12 voor sociale huur) en 50 tweekappers) aan de kern Marknesse. Hierdoor is sprake van een stedelijke ontwikkeling.
Is de stedelijke ontwikkeling 'nieuw'? De Laddertoets geldt alleen voor ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat wanneer het een functiewijziging betreft, moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat desalniettemin gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarbij moet ook het ruimtebeslag betrokken worden. In dit geval is er sprake van nieuwe stedelijke ontwikkeling, aangezien het plangebied voorheen voorzien was van agrarische gronden.
Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de woningen die mogelijk worden gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voor wonen kan dit schaalniveau de gemeentegrens overstijgen. Verhuisbewegingen geven hiervoor een goede indicatie. De ‘ladder’ verplicht niet in alle gevallen tot regionale afstemming. Op basis van de aard en de omvang van het woningbouwplan moet bepaald worden of regionale afstemming nodig is. Bij kleinschalige ontwikkelingen die geen gemeentegrens overstijgend effect hebben, is bovengemeentelijke afstemming niet nodig. De woningmarkt in de gemeente Noordoostpolder is redelijk gesloten. Er zijn vooral verhuisbewegingen binnen de gemeentegrenzen. Het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling beperkt zich daarom ook tot de gemeentegrenzen.
Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? De behoefte bij een woonplan wordt bepaald door de confrontatie van de lange termijn prognose van de vraag naar woningen, met het woningaanbod in de bestaande plancapaciteit om in die vraag te voorzien. In veel provincies en regio's zijn prognosemodellen beschikbaar die bruikbaar zijn om de behoefte te bepalen. Naast kwantitatieve aspecten, kunnen ook kwalitatieve aspecten een rol spelen bij de beschrijving van de behoefte. Bij woningen kan daarbij vooral worden gedacht aan specifieke woontypen, wooncategorieën en woonmilieus.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld Met de woonvisie ‘Kansen Grijpen 2020’ (19 oktober 2020) wil de gemeente Noordoostpolder de vraag van vandaag beantwoorden en tegelijkertijd inspelen op de toekomst. Ook dan wil het een gemeente blijven waar het goed wonen is. Dat betekent dat het nu inspeelt op de markt en ruimte biedt voor experimenten en nieuwe woonvormen. Dit draagt bij aan de variatie in het woonaanbod, waardoor Noordoostpolder aantrekkelijker wordt voor meer mensen. Mensen die kiezen voor Noordoostpolder als woonplek krijgen de ruimte. Zowel in Emmeloord als de dorpen. Kwantitatieve behoefte De nieuwe huishoudensprognose geeft een positiever beeld dan de vorige prognose, waar vanaf 2030 sprake was van een daling van het aantal huishoudens. In de nieuwe prognose is pas vanaf 2038 sprake van een lichte daling. De hogere huishoudensgroei is in lijn met een grotere groei in de huishoudensprognose van het CBS. Die extra groei komt vooral door een groei van de immigratie, voor een belangrijk deel bestaand uit de groei van EU-migranten, onder invloed van de toegenomen vraag naar arbeid en het afnemend binnenlands aanbod. Dat is een trend die voor een werkgemeente als Noordoostpolder ook duidelijk van invloed is. De groei van het aantal huishoudens gaat samen met een voortgaande gezinsverdunning. De bevolkingsomvang groeit beperkt en daalt al eerder dan 2038.
Feitelijk is in alle wijken en dorpen, behalve in de nieuwbouwwijken, sprake van een trendmatige daling van het inwoneraantal. Die daling hangt samen met de veranderende samenstelling van de bestaande huishoudens die kleiner worden door vertrekkende kinderen, echtscheidingen of het overlijden van een partner. Die huishoudens blijven voor een belangrijk deel wel in hetzelfde huis wonen. Tegelijk is er nog steeds aanwas van onderop, van nieuwe starters, van één- en tweepersoonshuishoudens die deels weer nieuwe gezinnen stichten. Bezien vanuit Noordoostpolder is onder andere sprake van een beweging van de Randstad naar de Flevopolders en van de Flevopolders naar Noordoostpolder. Er is in heel Nederland rondom de Randstad een groei van de toestroom van bewoners te zien. Die toestroom is het gevolg van een woningproductie in de Randstad die achterblijft bij de vraag én het gevolg van een prijsontwikkeling die de gewenste woongebieden voor steeds grotere groepen onbetaalbaar maakt. Noordoostpolder gaat in de basis uit van een programma dat gericht is op de huishoudensgroei van de laatste prognose. Tegelijk wordt er rekening mee gehouden dat er grote veranderingen op de woningmarkt plaatsvinden, die mogelijk ook op de langere termijn consequenties hebben en kansen bieden voor grotere groei dan nu wordt voorzien.
Het doel is om meerjarig te voldoen aan de kwantitatieve behoefte die wordt afgeleid van de huishoudensprognose. Op basis van de gemeentelijke huishoudensprognose is er de komende 10 jaar ruimte voor een toevoeging van gemiddeld 100 woningen per jaar. Die groei vormt de basis voor de woningprogrammering. De totale netto toevoeging van 1000 woningen geeft de ruimte om plannen te maken en kan de basis vormen voor risicodragende investeringen. Die programmaruimte biedt ook de mogelijkheid om invulling te geven aan de kwalitatieve groeiambities van de gemeente. Met de groei van 300 huishoudens na 2030 moet in de planning wel rekening worden gehouden, maar die biedt nog niet voldoende basis om vandaag risico’s aan te gaan. Kwalitatieve behoefte Het uitgangspunt van de woonvisie is een gelijkmatige verdeling van het programma over de gemeente. Daarbij is het programma gericht op kwalitatieve toevoegingen die senioren verleiden tot verhuizen. De verhuisbewegingen die het gevolg zijn van nieuwe ontwikkelingen moeten scherp worden gemonitord om het accent van het programma tijdig te kunnen verleggen naar Emmeloord, of meer naar de dorpen. De strategie is gericht op het realiseren van een nieuwbouwprogramma dat doorstroming stimuleert, zodat er ruimte komt in de bestaande voorraad.
Op de korte termijn is er een groeiende vraag, prijzen zijn sterk gestegen en het beschikbare woningaanbod neemt af. Voor steeds grotere groepen neemt de toegankelijkheid van de woningmarkt af. Het gaat dan vooral om de groeiende groep voor wie de koopmarkt niet meer betaalbaar of toegankelijk is door stijgende prijzen en een afnemend aanbod, terwijl diezelfde groep op basis van inkomen niet in aanmerking komt voor een sociale huurwoning.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld Op de langere termijn, is sprake van een sterk veranderde bevolkingssamenstelling, met meer senioren en meer één- en tweepersoons huishoudens. Op de nog langere termijn zal de bevolkingssamenstelling weer evenwichtiger worden. Tegelijk heeft de gemeente de ambitie om van Noordoostpolder een aantrekkelijke plek te maken om te wonen, werken en recreëren. Een toekomstbestendig nieuwbouwprogramma dat meer gericht is op de specifieke woonbehoefte van senioren kan bijdragen aan de strategie van de gemeente. De corporaties bouwen al levensloopgeschikte woningen voor senioren. Het doel is om ook in de koopsector en de middenhuur te komen tot een nieuwbouwprogramma voor senioren. Zo’n nieuwbouwprogramma draagt bij aan een evenwichtiger samenstelling van de voorraad op de lange termijn en zorgt op de korte termijn voor de doorstroming die nodig is om de toegankelijkheid van de markt te vergroten. Daardoor ontstaat in het nieuwbouwprogramma de ruimte om vooral kwalitatieve toevoegingen te doen die bijdragen aan de ambities van Noordoostpolder om de aantrekkelijkheid als woon- en werkgebied te vergroten. De dorpen hebben een belangrijk voordeel ten opzichte van de wijken en buurten in Emmeloord. In de dorpen is een grotere sociale samenhang en betrokkenheid.
Dat blijkt ook uit de manier waarop dorpsbewoners zich inzetten voor de belangen van hun dorp. Vanuit dit perspectief zet de woonvisie er op in om juist ook voor de dorpen de strategie van het onderzoekend ontwikkelen in te zetten bijvoorbeeld door een kwalitatief hoogwaardig seniorenprogramma toe te voegen. Bovendien geldt ook voor de dorpen dat de gemeente er voor wil zorgen dat er de ruimte is om invulling te geven aan een woningaanbod waar vraag naar is. Hierdoor wordt er flexibiliteit opgenomen in de regels met betrekking tot het soort woning (vrijstaand en/of tweeaaneen en twee-aaneen en/of aaneengesloten). Conclusie Op basis van de bevolkingsprognose is in de komende 10 jaar een toevoeging van 1000 woningen mogelijk. Het is daarbij van belang de komende jaren de verhuisbewegingen goed te monitoren en op basis daarvan jaarlijks te kijken of een bijstelling van het programma wenselijk is. Het overschrijden van de gemiddelde jaarprogrammering van 100 woningen in de eerste jaren is geen probleem. Bij het bouwen van nieuwe woningen wordt gekeken naar inbreidingsmogelijkheden, transformatie van bestaand vastgoed en uitbreiding. De inzet van de woonvisie is om de vraag en tekorten van vandaag op te lossen door een op doorstroming gericht seniorenprogramma dat invulling geeft aan de behoefte van morgen.
Het doel is om zowel in Emmeloord als in de kernen een dergelijk programma te realiseren. Het gaat daarbij om huur- én koopwoningen, appartementen én grondgebonden woningen. Een dergelijk programma kan door doorstroming ruimte scheppen voor starters en andere groepen. Met de voorgenomen ontwikkeling worden verschillende woningen gebouwd voor verschillende groepen bewoners (senioren, starters en doorstromers). Zoals uit de woonvisie blijkt, is er behoefte aan verschillende vormen soorten woningen. Daarnaast blijkt uit een woonwensenonderzoek dat er behoefte is voor dit soort woningen. Er is daarmee behoefte aan het voornemen. Vanwege vitaliteit van de wijken wil de gemeente geen eenzijdige wijken maar wijken met verschillende typen woningen. Door flexibiliteit qua soort woningen op te nemen in het plan, kan tussentijds worden geschakeld en kan worden ingesprongen op de wensen van woningzoekers.
Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de woningbouwontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied, dan wordt voldaan aan de Ladder. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en ook de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. Gekeken moet niet alleen worden naar de bestaande bebouwing en bestemming, maar ook naar het verleden. Het bestaand stedelijk gebied houdt niet per se op bij de grens van de bebouwde kom als bedoeld in bijvoorbeeld de Wegenverkeerswet 1994. Het plangebied is gelegen in het buitengebied en grenst aan de kern Marknesse. Hiermee kan het worden bezien als de uitbreiding van bestaand stedelijk gebied.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld De stedelijke ontwikkeling ligt buiten bestaand stedelijk gebied, wat nu? Als de woningbouwontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied is gepland, moet volgens artikel 3.1.6 lid 2 Bro gemotiveerd worden waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol. Argumenten dat binnen bestaand stedelijk gebied geen mogelijkheden zijn voor de nieuwe stedelijke ontwikkeling, gaan bijvoorbeeld over: • •
•
kwalitatieve aspecten van de behoefte (denk bijvoorbeeld aan woonmilieus die niet binnen bestaand stedelijk gebied passen, zoals waterrijk wonen, grote landgoederen); andere functies die ter plaatse al aanwezig zijn of volgens ruimtelijk beleid (zoals een structuurvisie) worden beoogd. Denk aan park, maatschappelijke functies, maar ook andere woonplannen die later worden beoogd; aanzienlijke investeringen die eerst nodig zijn voor de inbreidingsplaatsen, bijvoorbeeld vanwege milieuaspecten die zich voordoen op inbreidingslocaties.
Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de kern Marknesse. Echter is de locatie gelegen aan de rand van deze kern en daarmee grenst het aan bestaand stedelijk gebied. In het bestaande stedelijke gebied is onvoldoende ruimte om deze 114 woningen te realiseren. In paragraaf 4.3.5 wordt nader ingegaan op de ontwikkelperspectieven van de gemeente Noordoostpolder. Hieruit blijkt dat in de kern van Marknesse geen inbreidingsmogelijkheden zijn en dat het voornemen als uitbreidingslocatie is aangewezen. Daarnaast is in de woonvisie (paragraaf 4.3.2) van de gemeente aangegeven dat er wel behoefte is aan nieuwe woningen. Dit blijkt tevens uit het woonwensenonderzoek dat de gemeente heeft gedaan. Hierboven is reeds geconcludeerd dat het plangebied gelegen is in het buitengebied maar grenst aan het bestaand stedelijk gebied en daarmee en daarmee voldoet aan ‘de ladder’. Conclusie Gelet op het vorenstaande wordt gesteld dat er sprake is van een actuele behoefte aan de in het plan opgenomen bouwmogelijkheden voor woningen en een ontwikkeling aan de rand van bestaand stedelijk gebied. Hiermee voldoet het voorliggende plan aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’.
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie FlevolandStraks
4.2.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie FlevolandStraks geeft de langetermijnvisie van de provincie Flevoland op de toekomst van dit gebied. Het gaat over de periode tot 2030 en verder. Het geeft aan welke kansen, opgaven en uitdagingen er voor Flevoland liggen. Er zijn drie kernopgaven: • • •
Het Verhaal van Flevoland (fysieke omgeving), Krachtige Samenleving (sociaal-economische omgeving), Ruimte voor Initiatief (bestuurlijke omgeving).
Deze opgaven vormen de kern voor alle ontwikkelingen waar de provincie Flevoland bij betrokken is. Zowel voor de strategische opgaven uit de Omgevingsvisie, als andere vraagstukken van de provincie Flevoland. In de strategische opgaven staan de belangrijkste vraagstukken en ambities voor de toekomst beschreven. Het gaat om de volgende opgaven: • • • •
Duurzame Energie Regionale Kracht Circulaire Economie Landbouw: Meerdere Smaken
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld 4.2.1.2 Toetsing van het initiatief aan Omgevingsvisie FlevolandStraks De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het ontwikkelen van een nieuw woningbouwgebied ten zuiden van Marknesse, waarmee invulling wordt gegeven aan de lokale woningbehoefte. Gelet op vorenstaande sluit het voornemen goed aan bij de uitgangspunten van de Omgevingsvisie FlevolandStraks (specifiek ‘Het Verhaal van Flevoland’).
4.2.2
Omgevingsprogramma Provincie Flevoland
4.2.2.1 Algemeen Per 1 januari 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Op dat moment moet elke provincie beschikken over een Omgevingsvisie, een of meer programma's en een Omgevingsverordening. Het op 27 februari 2019 door de Provinciale Staten van de provincie Flevoland vastgestelde Omgevingsprogramma Flevoland vindt haar grondslag dan ook in de Omgevingswet. Daarnaast is de grondslag te vinden in diverse vigerende wetten, zoals de Waterwet, de Wet milieubeheer, de Wet geluidhinder en de Wet natuurbescherming. Het Omgevingsprogramma omvat daarmee de op dit moment verplichte plannen: het milieubeleidsplan, het regionale waterplan en het verkeer- en vervoersplan. In 2017 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie FlevolandStraks vastgesteld. Hierin is in hoofdlijnen de strategische visie op de toekomst van Flevoland weergegeven. In dit (eerste) Omgevingsprogramma Flevoland is er voor gekozen al het bestaande beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud van de fysieke leefomgeving te bundelen in één programma dat digitaal beschikbaar is. Met de vaststelling van het Omgevingsprogramma is dan ook een groot aantal beleidsnota's komen te vervallen. Op deze wijze zijn de provinciale beleidskeuzes compact beschreven en is de samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen het beste gewaarborgd.
De provincie streeft ernaar om dit programma jaarlijks te actualiseren en waar nodig aan te vullen met overig provinciaal beleid. Zo kunnen in volgende versies onderwerpen worden toegevoegd die betrekking hebben op bijvoorbeeld economisch of sociaal beleid. Ook kunnen programma's worden toegevoegd met een meer gebiedsgebonden of thematische aanpak. In voorliggend geval is met name hoofdstuk 1 ‘Ruimte’ van het Omgevingsprogramma van belang.
4.2.2.2 Ruimte Algemeen Het belangrijkste doel van de provincie is een goede woon-, werk- en leefomgeving in heel Flevoland. Daarbij moet verstedelijking worden ingepast in een hoogwaardig landschap en passen bij de gerealiseerde en de geplande infrastructuur. Aantrekkelijke woongebieden in een groen-blauwe omgeving maken Flevoland concurrerend met andere gebieden. Er is sprake van overloop uit de drukke, dure Randstad naar een ruimer, goedkoper Flevoland (push factor). Ook kiezen mensen bewust voor het attractieve woonmilieu van Flevoland (pull factor). De provincie wil verdere grootschalige ontwikkelingen mogelijk maken en deze deels zelf ter hand nemen, samen met partners. De provincie is bereid om ruimte te reserveren voor functies waarvoor in omliggende regio's onvoldoende ruimte is. De voorwaarde daarvoor is een evenwichtige ontwikkeling. Samen met partners binnen en buiten het gebied biedt de provincie zicht op oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, die het tempo van de ruimtelijke ontwikkelingen in Flevoland met zich meebrengt. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om achterblijvende bereikbaarheid, voorzieningenniveau en werkgelegenheid. Landelijk gebied Het plangebied maakt binnen het thema ‘Ruimte’ grotendeels onderdeel uit van het ‘Landelijk gebied’. zie onderstaande afbeelding, waarin het plangebied rood omlijnd is.
De provincie wil de vitaliteit van het landelijk gebied vergroten en de gebruiksmogelijkheden ervan meer afstemmen op de maatschappelijke behoeften.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld Het landelijk gebied moet vitaal blijven. Ook in Flevoland is sprake van verdergaande schaalvergroting en herstructurering van de landbouw. De provincie wil agrarische bedrijvigheid die zich in de eerste plaats richt op duurzame productie en verwerking van landbouwproducten optimale ontwikkelingskansen geven. Bovendien wil de provincie ruimte bieden aan nieuwe functies in het landelijk gebied om het economisch draagvlak te verbreden en deze te verweven met de bestaande landbouwfunctie. Verder moet er voldaan worden aan een goede ruimtelijke ordening, waaronder een landschappelijke inpassing en een goede verkeersafwikkeling.
Afbeelding 4.1
Ligging plangebied binnen de kaart ‘Ruimte’ (Bron: Omgevingsprogramma Provincie Flevoland)
4.2.2.3 Toetsing van het initiatief aan het ‘Omgevingsprogramma Provincie Flevoland’ Het verstedelijkingsbeleid van de provincie is gericht op de ontwikkeling van vitale steden en dorpen. Het beleid maakt behoud en versterking van de kwaliteit van de fysieke omgeving mogelijk. Het gaat hierbij om efficiënt ruimtegebruik, kwaliteitsverbetering en herstructurering van het stedelijk gebied en versterking van het draagvlak voor voorzieningen. Deze doelen worden gediend door de stedelijke ontwikkeling van de kernen te bundelen. Nieuwe bebouwing wordt geconcentreerd in of aansluitend aan het bestaande bebouwde gebied. Dit ondersteunt de optimale benutting van infrastructuur en centrumvorming rondom belangrijke vervoerknooppunten. Van de gemeenten wordt verwacht dat zij het provinciale bundelingsbeleid vertalen in lokaal beleid en in concrete (ruimtelijke) plannen. Plannen voor uitbreiding worden uitgewerkt in samenhang met herstructurering van het bestaande bebouwd gebied. Het gebied grenst aan de bebouwde kom van de kern Marknesse. In voorgaande paragraaf over de Ladder voor duurzame verstedelijking is verwoord waarom in het gebied nieuwe bebouwing mogelijk zou moeten zijn.
Het voorliggende plan voldoet zo aan de door de provincie voorgestane bundeling van stedelijke ontwikkeling en concentratie van nieuwe bebouwing aansluitend op/binnen bestaand bebouwd gebied ondanks dat het volgens bovenstaande kaart in het landelijke gebied ligt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld 4.2.3
Omgevingsverordening Provincie Flevoland
4.2.3.1 Algemeen In de Omgevingsverordening van provincie Flevoland zijn alle regels vastgelegd die de provincie hanteert op het gebied van onder andere wegen, water, milieu, bodem, natuur, wonen en ruimte. Dit kunnen zowel regels zijn voor burgers of bedrijven als (instructie-)regels voor andere overheden.
4.2.3.2 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsverordening In geval van voorgenomen ontwikkeling is met name artikel 7.5 van de omgevingsverordening van belang. Artikel 7.5 (Bescherming) - Natuurnetwerk Nederland 1.
2.
Een ruimtelijk plan of besluit, voor zover het betrekking heeft op een gebied binnen of nabij de aangewezen het Natuurnetwerk Nederland: a. strekt mede tot bescherming, instandhouding en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van dat gebied; b. maakt activiteiten alleen mogelijk als die ten opzichte van het ten tijde van de inwerkingtreding van deze titel van de verordening geldende bestemmingsplan, mits die per saldo niet leiden tot een significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, of tot een significante vermindering van de oppervlakte van die gebieden, of van de samenhang tussen die gebieden. Voor zover een bestemmingsplan strijdig is met de bescherming en de mogelijkheden bedoeld in het eerste lid stelt de gemeenteraad binnen drie jaar na het inwerkingtreden van deze titel dat plan opnieuw vast met inachtneming van de bepalingen in het eerste lid.
4.2.3.3 Toetsing van het initiatief aan artikel 7.5 van de Omgevingsverordening De locatie waar voorgenomen ontwikkeling betrekking op heeft ligt, grenst aan de oostzijde aan de verbindingszone ‘Urker- en Zwolse Vaart’ dat tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN) behoort. Zoals aangegeven in paragraaf 5.7.2.3 worden er gelet op de afstand tot het NNN en de aard en omvang van de ontwikkeling geen negatieve effecten verwacht op de gebieden die behoren tot het NNN. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met artikel 7.5 van de Omgevingsverordening Flevoland.
4.2.4
Landschapsvisie Programma Landschap van de toekomst
4.2.4.1 Algemeen Op 13 oktober 2021 hebben de Provinciale Staten de nieuwe landschapsvisie ‘Programma Landschap van de Toekomst’. Hiermee wil de provincie de kwaliteit van het landschap herstellen, versterken en bewaken. Dit programma presenteert de richtinggevende provinciale kijk op de waarde en identiteit van het Flevolandse landschap. Het beschrijft het ontstaan en de kernkwaliteiten van het landschap. Gebieden worden steeds multifunctioneler (hybride). Het is daarom van belang het landschap van de toekomst proactief en integraal vorm te geven. Het programma werkt de visie uit in concrete doelen voor de komende jaren. Samenwerking met partners in het gebied krijgt daarbij nadrukkelijk aandacht. De essentie van het Programma bestaat uit vier overwegingen die het karakter en de essentie van het Flevolandse landschap bepalen. De vier overwegingen zijn voor landschap van provinciaal belang en moeten bij iedere ontwikkeling in het kader van de ruimtelijke kwaliteit als overweging worden meegenomen. 1.
Waterbouwkundig bouwwerk als polder-DNA Behoud het waterbouwkundig bouwwerk als fundament van de polders en de landschappelijke identiteit. Maak de verschillende onderdelen (dijkzones, gemalen, vaarten, sluizen) daarvan zichtbaar en beleefbaar.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan ‘Marknesse Zuid, fase 4’ Vastgesteld 2.
3.
4.
Panorama’s langs lange lijnen Versterk monumentale belevingsassen om de beleving van het open polderpanorama te garanderen. Geef hieraan per polder onderscheidend vorm. Drie onderscheidende polderconcepten Geef het landschap vorm op basis van de ruimtelijke concepten van de drie polders. Ontwikkel de concepten door, om ruimtelijke opgaven in het landschap een plek te geven. Hybride gebieden - aandacht voor landschapsinnovatie Werk Flevoland-breed integraal aan opgaven en doe ontwerpend onderzoek. Geef extra aandacht aan hybride gebieden met een hoge dynamiek en waar meerdere opgaven samen komen.
Het Programma Landschap van de Toekomst benoemt de kernkwaliteiten van het Flevolandse landschap. De kernkwaliteiten vormen de basis voor vernieuwing en verrijking van het landschap van de toekomst. Het nastreven van een hoge ruimtelijke kwaliteit is hierin een belangrijk doel. De 24 kernkwaliteiten zijn behulpzaam als aanknopingspunten bij het vormgeven en inrichten van het landschap van de toekomst. Door de kernkwaliteiten te integreren in toekomstige landschappelijke ontwikkelingen, kan er worden voortgebouwd op wat er al is, zonder vernieuwing en verandering uit te sluiten. De kernkwaliteiten zijn verdeeld in zes hoofdcategorieën: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Waterbouwkundig bouwwerk; Hoofdstructuur per polder; Maaiveld; Beplantingsstructuren; Infrastructuur; Oud land in nieuw land.
4.2.4.2 De kernkwaliteiten van het plangebied Volgens de overzichtskaart kernkwaliteiten van het Flevolandse landschap ligt het plangebied in het meerdere kernkwaliteiten. In onderstaande afbeelding 4.2 is een uitsnede van deze kaart opgenomen, waarbij het plangebied met een rode cirkel is aangegeven.