4.0 Rvst Rekenkameronderzoek Onderbesteding
Tekst van het document
No. 26.0001483-1 Emmeloord, 1 september 2026. Onderwerp Rekenkameronderzoek DoeMee Onderbesteding Advies raadscommissie […] Aan de raad. Status: ter besluitvorming Voorgesteld besluit De conclusies van het DoeMee onderzoek Onderbesteding te onderschrijven en de gedane aanbevelingen over te nemen. Doelstelling De rekenkamerbrief DoeMee onderzoek Onderbesteding aanbieden aan de gemeenteraad ter behandeling en besluitvorming. Dit rekenkameronderzoek is geïnitieerd door de Vereniging van Rekenkamers en die voeren jaarlijks een landelijk zogeheten “Doe mee onderzoek” uit. Decentrale rekenkamers kunnen zich hiervoor inschrijven. Het DoeMee onderzoek levert een landelijk be eld op van de stand van zaken rond het onderzochte thema. In 2025 ging het DoeMee onderzoek over het thema onderbesteding. Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met de Radboud Universitei t. Via deze rekenkamerbrief brengen wij u graag op de hoogte van de belangrijkste uitkomsten, conclusies en aanbevelingen van het onderzoek, zodat de gemeente Noordoostpolder daarme e zijn voordeel kan doen. Inleiding Verdeling van middelen is ØØn van de belangrijkste en soms vanuit het verdelen van schaarste lastigste taken van een gemeenteraad. Sturen op de begroting blijkt vaak lastig, omdat het ingewikkelde documenten zijn. Onderbesteding bestaat in dit onderzoek uit drie verschillende componenten: 1.
Minder realiseren dan gepland waardoor lagere lasten in een begr otingsjaar ontstaan; 2. Het niet volledig gebruiken van toegestane lasten terwijl die taken wel zijn gerealiseerd; 3. Het niet volledig (kunnen) benutten van begrote middelen. Met het onderzoek Onderbesteding hoopt de rekenkamer de raad meer inzicht te geven in haar taak van budgetrecht. Argumenten 1.1. Conclusies Op grond van dit onderzoek trekt de rekenkamer de volgende conclusies voor de gemeente Noordoostpolder: 1. De gemeente Noordoostpolder heeft aanzienlijke meevallers, opgeteld in d e afgelopen zeven jaar van 2017-2025 bijna € 39 miljoen. Bij de jaarrekening 2025 is het positief resultaat 6,8 miljoen euro. Raadsleden hebben niet altijd voldoende inzicht in de verklaringen van de verschillen en merken op dat incidenteel geld niet kan worden ingezet voor structurele activiteiten. Dit principe goed is, maar tegelijk is het belangrijk om zo veel als mogelijk flexibel te blijven. 2. De gemeente Noordoostpolder heeft meevallers doordat de begrote investeringen niet altijd worden gerealiseerd, en planningsoptimisme is hiervoor een verklaring. Een andere categorie meevallers zijn de leges, toeristenbelasting en huren, die begroot de gemeente Noordoostpolder vrijwel elk jaar een stuk lager dan de werkelijkheid. 3. De gemeente Noordoostpolder heeft ook tegenvallers, maar die zijn kle iner dan de meevallers.
De tegenvallers doen zich met name voor bij inhuur.
No. 26.0001483-2 1.2 Aanbevelingen Op basis van de conclusies doet de rekenkamer de volgende aanbevelingen aan de gemeenteraad van de gemeente Noordoostpolder: I. Vraag bij elke begrotingswijziging (die extra lasten voor het lopende jaar betreft) of er voldoende ambtelijke capaciteit is om het project voor te bereiden en uit te voeren. Vraag ook of externe partijen ook voldoende capaciteit hebben om het project daadwerkelijk uit te voeren. Soms is het nodig om tussentijds een nieuw project te autoriseren, maar laat bij twijfel de financiºle en personele gevolgen in het volgende begrotingsjaar vallen. Vuistregel: na de zomer nog extra lasten honoreren levert een hoog risico op onderbesteding op, dat geld kan vaak niet meer in het lopende jaar worden besteed. II. Bespreek bij elk signaal van extra baten of het nog lukt om die baten nog in te zetten in het lopende jaar. Weeg af of een bestemmingsreserve gericht op besteding volgend jaar niet de betere oplossing is. III. Maak bij de behandeling van de kadernota en de begroting een expliciet bespreekpunt van de trend van de eigen baten uit belastingen, leges en huren. Hier is vaak sprake van onderschatting van de opbrengsten. IV. Vraag het College om informatie over de belangrijkste kostensoorten op hoo fdlijnen met een vergelijking tussen begroting en rekening (omdat dit niet standaard in de begroting en rekening wordt vermeld).
Kijk dan kritisch naar de ontwikkelingen bij lasten eigen personeel en inhuur, afschrijvingen in plaats van kapitaallasten, belasting en leges exclusief de OZB, rentelasten en -baten. V. Vraag het college om in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de personeelsformatie, de gemiddelde bezetting in het jaar en het ziekteverzuim. Doel hiervan is om een beeld krijgen van onderbezetting en daaruit voortvloeiende knelpunten voor de taakuitvoering. Kanttekeningen Rekenkamerrapporten zijn er om de controlerende rol van de gemeenteraad te versterken en het beleid en bestuur van de gemeente Noordoostpolder te helpen verbeteren. Dat vraagt van alle betrokkenen een kritische, onderzoekende en lerende houding. Voorgesteld wordt de gedane aanbevelingen, zoals deze in het raadsvoorstel staan beschreven en nader zijn gespecificeerd, over te nemen. Planning/uitvoering In de beeldvormende behandeling op 24 augustus 2026 is de gelegenheid om de opstellers van het rekenkameronderzoek vragen te stellen. Op 21 september 2026 is vervolgens de oordeelsvormend e bespreking tussen commissie en college. Tijdens de raadsvergadering van 5 oktober 2026 dient u zich uit te spreken over de conclusies en aanbevelingen. Voorgesteld wordt de conclusies te onderschrijven en de gedane aanbevelingen, zoals deze in het raadsvoorstel staan beschreven over te nemen.
Bijlage Rekenkamerbrief DoeMee onderzoek Onderbesteding De Rekenkamer Noordoostpolder. Portefeuillehouder : dhr. T. van Steen Steller : namens de rekenkamer Noordoostpolder Esther Fogl (secretaris rekenkamer); 06 30 92 69 65; Esther.fogl@mac.com; No. 26.0001483-3 De raad van de gemeente Noordoostpolder, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 1 september 2026, no. 26.0001483; gelet op artikel 81 Gemeentewet; B E S L U I T: De conclusies van het DoeMee onderzoek Onderbesteding te onderschrijven en de gedane aanbevelingen over te nemen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 5 oktober 2026. De griffier, de voorzitter,