26.1 Bijlage bij raadsvoorstel Beleid inflatie correctie n.a.v. amendement bij Perspectiefnota 2025 - 2028.pdf

Bijlage: detailuitwerking ‘Beleid inflatie correctie n.a.v. amendement bij Perspectiefnota 2025 – 2028’ Looncorrectie De CAO gemeenten is voor alle gemeenten gelijk. De gebruikte index in de begrotingsrichtlijnen wijken af. Dit kan te maken met het moment waarop en de periode waarover de CAO gemeenten is vastgesteld. Indien deze niet is vastgesteld, wordt een inschatting hiervoor gemaakt. Afwijkingen worden zichtbaar bij de realisatie. Looncorrectie in % NOP Urk Dronten * Lelystad Steenwijkerland Dalfsen ** Kampen

2021 2022 2023 2024 2025 beleidsuitgangspunt bij PPN 2025 3,1 1,5 3,6 5,2 4,4 CEP, loonvoet sector overheid 1,5 1,5 nb 5,2 4,4 CEP, loonvoet sector overheid 4,4 1,8 6,0 6,3 6,5 CEP, Prijs overhedsconsumptie beloning werknemers 2,75 3,5 4,5 5,1 4,4 CEP, loonvoet sector overheid 1,25 1,2 3,3 4,7 4,4 CEP, Prijs overhedsconsumptie beloning werknemers 1 1 2,3 4,2 5,4 Septcirculaire. T-1, CEP, loonvoet sector overheid 4,05 2 ***6,6 5,2 5 septcirculaire t-1 , eerder CEP index.

* inclusief correctie van 2 jaar; ** 2021/2022 vast %; ***3,3% +3,3% correctie nacalculatie;

Prijscorrectie In de begrotingsuitgangspunten worden bij de prijscorrectie ook gemeentelijke tarieven, belastingen en subsidies in het algemeen betrokken. Prijscorrectie in % NOP Urk Dronten * Lelystad ** Steenwijkerland Dalfsen *** Kampen

2021 2022 2023 2024 2025 beleidsuitgangspunt bij PPN 2025 1,8 1,6 3,0 3,9 2,3 CEP, prijs bruto binnenlands product, tot 2024: materiële sector 1,6 1,6 nb 3,9 2,2 CEP, materiële overheidsconsumptie 4,4 1,8 6,0 6,3 6,5 CEP, prijs bruto binnenlands product 1,95 1,4 3,4 5,4 3,2 CEP, nationaal consumenten prijsindex 3,8 1,7 0,8 2,4 2,0 CEP, prijs intermediair verbruik overheid nb nb 1,7 2,4 2,5 Septcirculaire. T-1, CEP, nationale consumenten index 2,6 1,3****2,3 10 3,45 septcirculaire t-1 , eerder CEP index.

* inclusief correctie van 2 jaar; ** gem. cpi vorif-, lopend-, komend jaar *** 2021/2022 vast %; ****2,3% +2,7% correctie nacalculatie;

Gemeente Dronten maakt gebruik van een stelpost en past prijsindexatie toe met een combinatie van inflatie op basis van de kerncijfers ‘prijs bruto binnenlands product’ en ‘prijs overheidsconsumptie’. Beiden worden voor de helft meegenomen bij het bepalen van de indexatie. Daarbij wordt de twee voorgaande jaren betrokken. Gemeenschappelijke regelingen Het algemeen beeld is dat de bijstellingen van de gemeenschappelijke regelingen gelijk is aan de ingediende nieuwe meerjarenprogrammabegroting van de gemeenschappelijke regelingen. Het moment om hier als gemeenteraad invloed op uit te oefenen ligt al voor de behandeling van de perspectiefnota door de gemeenteraad en vindt plaats door middel van het kunnen geven van een zienswijze door de raad. Grote gesubsidieerde instellingen In de begrotingsrichtlijnen van de andere gemeenten wordt niet specifiek ingegaan op de grote gesubsidieerde instellingen. Algemeen beleid is dat de subsidies gelijk oplopen met de prijscorrectie, in verband met de compensatie vanuit de algemene uitkering. Inschatting van Centraal Plan Bureau Jaarlijks publiceert het CPB in het 1e kwartaal het Centraal Economisch Plan (CEP). Het CEP bevat een actualisatie van de vooruitzichten voor de economie en de overheidsfinanciën. Het gemeentefonds gebruikt deze cijfers voor de indexering van de algemene uitkering voor de komende jaren.

Nacalculatie voor het aanpassen van de algemene uitkering blijft achterwege. Wanneer de verschillende publicaties van de afgelopen jaren onder elkaar geplaats worden, blijkt dat de indexen van voorgaande jaren vaak hoger zijn in de recentere publicatie. Achteraf vindt geen bijstelling van de algemene uitkering plaats.

Begrotingen van gemeenten komen hierdoor mogelijk in de knel. Recent kopte het Binnenlands Bestuur: ‘Gemeenten dreigen voor miljarden het schip in te gaan’. In de bijlage is het artikel opgenomen. Onderstaand staan de CEP-publicatie van het CPB weer gegeven van de afgelopen 5 jaren voor de index ‘prijs bruto binnenlands product’ en ‘loonvoet sector overheid’. Dit komt overeen met het artikel van 28 augustus 2024 in Binnenlands Bestuur. prijs bbp Cep24 Cep23 Cep22 Cep21 Cep20

2018

2019

2020

2021

2,2

3,0 3,0

2,3 2,4 1,8

2,5 2,5 1,5 1,8

loonvoet cep24 cep23 cep22 cep21 cep20

2018

2019

2020

2021

2,3 4,4

4,4 3,2 3,0

-0,2 1,4 2,0 3,1

2,6

2022 5,5 5,4 3,4 1,6

2023 7,7 6,2 3,0

2024 4,0 3,0

2025 2,3

2022 6,7 6,5 4,3 1,5

2023 5,7 4,0 3,6

2024 6,4 5,2

2025 4,4

Artikel Binnenlands Bestuur:

Gemeenten dreigen miljarden mis te lopen Vier jaar onderschatting door het Centraal Planbureau maakt dat gemeenten twee tot drie miljard euro te weinig inflatiecompensatie krijgen (Binnenlands Bestuur, 2024):

Door slechte voorspellingen van het CPB dreigen gemeenten vanaf 2024 elk jaar honderden miljoenen aan inkomsten mis te lopen. Het rijk stort namelijk te weinig in het gemeentefonds omdat het planbureau de inflatie steevast te laag inschat.

Prijsstijging Uit onderzoek van gemeentefondsspecialist en Binnenlands Bestuur-columnist Jan Verhagen blijkt dat gemeenten en provincies er door een te voorzichtige inschatting van de inflatie (prijsstijging van het bruto binnenlands product) elk jaar flink bij in gaan schieten. Het Centraal Planbureau (CPB) schatte dit voorjaar de inflatie op 4,0 procent. De nieuwe augustusraming blijkt meer dan een procent hoger: 5,1 procent. Provincies Met het nieuwe accressysteem dat vanaf 2024 geldt, krijgen de gemeenten en provincies aparte inflatiecompensatie in het gemeente- en provinciefonds. Door de te lage raming krijgen gemeenten dit jaar 450 miljoen euro te weinig inflatiecompensatie. Want die compensatie wordt berekend in mei en wordt door het rijk daarna niet meer aangepast, ook niet als de inflatie uiteindelijk hoger uitvalt – wat elk jaar het geval blijkt. Voor provincies gaat het dit jaar om ruim 35 miljoen euro. Onderschatting Uit het onderzoek blijkt dat het CPB de voorbije zeven jaren de inflatie consequent onderschat. Verhagen: ‘Alle afgelopen zeven voorjaarsramingen waren te laag. Soms zelfs veel te laag. In 2019, 2021 en 2023 was de raming ongeveer 1,5 procent te laag. En in 2022 was de voorjaarsraming van de inflatie zelfs 2,1 procent te laag. Gemiddeld schat het planbureau de inflatie in het voorjaar 1,0 procent te laag’.

Aanpassing afspraken Wat zou helpen is als het rijk de compensatie in september aanpast, omdat de CPBinflatieraming dan gemiddeld 0,4 procent hoger is dan in mei. Maar zelfs dan zouden gemeenten er nog bij inschieten, want ook alle afgelopen zeven septemberramingen waren te laag – gemiddeld 0,6 procent. ‘De onderschatting van de inflatie in 2024 blijft dus niet beperkt tot 1,1 procent. De inflatiecompensatie in het gemeentefonds is dit jaar naar verwachting niet 450 miljoen euro te laag, dat kan oplopen tot 700 miljoen te laag. Of zelfs nog meer’, aldus Verhagen. ‘Het rijk belooft de gemeenten volledige compensatie van de inflatie maar geeft ruim een procent per jaar te weinig. Vier jaar onderschatting maakt dat de gemeenten twee tot drie miljard euro te weinig inflatiecompensatie krijgen. Dit onderzoek is aanleiding om de afspraken over de inflatiecompensatie aan te passen.’