2026-01-12 Presentatie - Sociale voedseltuin Polderwerk.pdf

Sociale voedseltuin

Polderwerk Commissie Samenlevingszaken | 12 januari 2026

Agenda 

Aanleiding



Wat is een sociale voedseltuin?



Waarom de sociale voedseltuin 'Polderwerk' in Noordoostpolder?



Betrokken partners in Noordoostpolder



De dagelijkse praktijk en verwachte resultaten



Vervolg

Aanleiding 

Programma-overstijgend initiatief vanuit het Programma Samen & Gezond

Wat is een sociale voedseltuin? Door Loraine Westeneng Sociale Voedseltuinen Nederland

Sociale Voedseltuinen Nederland De sociale voedseltuin: wat is het?

•

Loraine Westerneng – Initiatiefnemer eerste sociale voedseltuin (Nieuwehorne)

•

SVNL opgericht september 2024

•

30 Sociale Voedseltuinen in 2027

•

Professionele organisatie en integrale aanpak sociaal domein

•

Kennis en ervaringen delen en verder bouwen

•

Team met professionals uit de praktijk

SOCIALE VOEDSELTUINEN NEDERLAND

Bijdrage aan meerdere sociale doelen •

Tegengaan van ongelijkheid

•

Mensen in beweging krijgen

•

Eenzaamheid voorkomen

•

Participatie bevorderen

•

Voedselzekerheid en voedseleducatie

•

Gezondheid en welzijn van gezinnen die tot de lagere inkomensgroepen behoren structureel te verbeteren

•

Koopkracht verbeteren

Koppelen van agrarisch domein aan sociaal domein

Professionele en pragmatische aanpak, oftewel; een aanpak met gezond verstand! 7

Wat is een sociale voedseltuin? ❑

Bijdrage aan maatschappelijke doelen; armoede, participatie en/of eenzaamheid.

❑

Natuurinclusieve teelt, zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen, met een focus op biodiversiteit en een gezonde bodem.

❑

Minstens 50 huishoudens van voedsel voorzien, met een minimum deelname van 20% voor huishoudens die rond de armoedegrens leven.

❑

Deelname aan de tuin is kosteloos voor huishoudens die rond de armoedegrens leven.

❑

Samenwerking met hulporganisaties (zoals de voedselbank).

❑

De tuin werkt samen met de gemeente en speelt een rol in het sociale of participatiebeleid.

❑

Huishoudens worden uitgenodigd voor zelfoogst.

❑

Inzet van professionals, zoals een tuinder of sociaal werker.

De kracht van het zelfoogsten Voedseleducatie voor het hele gezin

Duurzaam en sociaal voedselsysteem

Biodiversiteit en natuur

Vitaliteit, gezondheid & activatie

Bestaande Sociale Voedseltuinen Geïnteresseerde initiatiefnemers

11

Waarom de sociale voedseltuin ‘Polderwerk’

in Noordoostpolder?

Waarom de sociale voedseltuin 'Polderwerk' in Noordoostpolder? 

Waarom Polderwerk? o

Sluit aan bij meerdere beleidsdoelen: participatie, gezondheid, armoedebestrijding.

o

Laagdrempelige opstap naar werk voor inwoners met gezondheidsproblemen door sociale participatie en re-integratie te verbinden.

o

Gezond eten, buiten bewegen en sociale contacten; bevorderen positieve gezondheid en verminderen bestaansonzekerheid.



Doelgroep en toestroom 

Vrij toegankelijke inloop, waar mensen met verschillende achtergronden gebruik van kunnen maken

en elkaar kunnen ontmoeten. 

Potentiële doelgroep en toestroom besproken met maatschappelijke partners. Specifieke toeleiding door betrokken partners, denk aan Carrefour (bijvoorbeeld voor mensen die eenzaamheid ervaren), Concern voor Werk (mensen met afstand tot de arbeidsmarkt), de WerkCorporatie (mensen die willen ontwikkelen in werknemersvaardigheden), voor de toeleiding naar de sociale voedseltuin.



Wat biedt de Sociale voedseltuin? o

Tussenstap naar werk via vrijwilligerswerk en educatie voor wie (nog) niet klaar is voor regulier werk.



o

Ontmoetingsplek.

o

Gratis verse groenten en fruit voor huishoudens met laag inkomen.

Waarom aanvullend op bestaande initiatieven? o

Voedselbos: gericht op educatie, natuurbeleving, biodiversiteit, vrijwilligers werken zelfstandig zonder professionele begeleiding.

o

Zorgboerderij: dagbesteding, niet ingericht voor langdurige productie van gewassen voor consumptie door huishoudens.

Betrokken partners

Dagelijkse praktijk en

verwachte resultaten

Dagelijkse praktijk •

De tuin is meerdere dagen per week geopend;

•

De tuin wordt onderhouden door de professionele krachten met ondersteuning van vrijwilligers/deelnemers;

•

Er zijn vaste oogstmomenten voor deelnemers en momenten voor werken op de tuin;

•

De tuin is een ontmoetingsplek met ruimte voor koffie, gesprek en gezamenlijke activiteiten.

Potentiële locatie te Emmeloord; gekoppeld aan wijk die aansluit bij doelstellingen voedseltuin.

Verwachte resultaten Inhoudelijk: •

Na 2 jaar minimaal 35 deelnemers actief aan het werk in de tuin of doorgestroomd naar andere vormen van participatie,

•

200 bereikte huishoudens,

•

meer gezonde eet- en beweegpatronen,

•

minder beroep op bestaande ondersteuning zoals Schuldhulpverlening,

•

Versterkte sociale contacten en aantoonbare verbetering in gezondheid en zelfvertrouwen.

Proces: Het volgen, leren en verbeteren van de aanpak, inzicht in werkende mechanismen, en effectmeting (wordt uitgevoerd en gefinancierd door Flever en provincie Flevoland ad. € 31.707).

Monitoring 1.

Monitoring geeft informatie om tussentijds te leren en bij te sturen;

2.

Monitoring geeft informatie over de effectiviteit Effectiviteitsmeting Input-indicatoren:

Welke middelen en capaciteit worden ingezet?

Proces-indicatoren:

Wat is de kwaliteit van de uitvoering (tevredenheid van aanbod en begeleiding)

Output-indicatoren

Wat zijn de directe resultaten (aantal geholpen inwoners, gezonde voeding, minder beroep op bestaande ondersteuningsstructuur)

Outcome-indicatoren:



Wat zijn de maatschappelijke effecten (effect op participatie, bestaanszekerheid)

Er wordt gestart met een nulmeting en er wordt onderzoek gedaan tijdens en na de looptijd.



Het onderzoek is zowel kwalitatief als kwantitatief.

Ter illustratie: Type indicator Indicator Input Financiële middelen Capaciteit

Methode Via begroting Via begroting

Frequentie Doel Vast budget nvt Vaste inzet nvt

Proces

Tevredenheid begeleiding Tevredenheid aanbod (openingstijden, aansluiting behoefte)

Vragenlijsten en interviews

3 a 4 keer

ntb

Vragenlijsten en interviews

3 a 4 keer

ntb

Aantal deelnemers dat participeert/werkt Aantal huishoudens dat gebruik maakt van groente/fruit aanbod

Registratie

elk half jaar

minimaal 35

elk half jaar

minimaal 200

Minder beroep op ondersteuningsstructuur

Registratie Registratie gemeente/interviews

elk half jaar

ntb

Deelnemers bewegen meer en komen meer buiten

Vragenlijst en interviews

3 a 4 keer

Deelnemers hebben meer sociale contacten

Vragenlijst en interviews

3 a 4 keer

Professionals ervaren de samenwerking als effectief en inspirerend

Focusgroepen

jaarlijks

Deelnemers voelen zich gezonder Deelnemers hebben meer vertrouwen in eigen kunnen

Vragenlijst en interviews

3 a 4 keer

Vragenlijst en interviews

3 a 4 keer

Deelnemers eten meer verse groenten en fruit

Vragenlijst en interviews

3 a 4 keer

Output

Outcome

minimaal 60% van deelnemers minimaal 60% van deelnemers n.t.b. minimaal 75% van deelnemers minimaal 75% van deelnemers minimaal 60% van deelnemers

Vervolg

Vervolg • Raadsbesluit (26 januari) • Locatie definitief maken •

Gesprek huurder locatie (3 mnd opzegtermijn)

• Betrekken van de wijk, participatie, informeren • Opstarten monitoring • Opstellen operationele planning •

Samenwerkingsafspraken maatschappelijke partners

•

Werven tuinder en begeleider

•

Oogstplanning opstellen

•

Grond voorbereiden

•

Opslagruimte, ontmoetingsplaats organiseren

•

Activiteiten organiseren (teelmomenten met inwoners, zelfoogst, locatie-inrichting)

• Communiceren en informatievoorziening buurt • Monitoring door Flever (doorlopend, en na twee jaar)