13.1 Advies commissie voor de bezwaarschriften - geanonimiseerd.pdf

COMMISSIE VOOR DE BEZWAARSCHRIFTEN NOORDOOSTPOLDER Algemene kamer

Gemeenteraad van Noordoostpolder

Uw bericht van

Uw kenmerk

Zaaknummer

20240117108181

Onderwerp

Bijlagen

Advies over bezwaarschrift

6, zie lijst

Datum 5 juni 2024

inlichtingen

Geachte leden van de gemeenteraad,

Het bezwaarschrift ingediend door Omroep Flevoland tegen uw besluit van 5 december 2023 is aan de commissie voorgelegd voor het uitbrengen van een advies. Het gaat om het besluit waarbij u heeft besloten de geheimhouding op (financiële) documenten over Triade Vitree gedeeltelijk op te heffen. Wij geven u het volgende advies: - Uw besluit van 5 december 2023 herroepen en een nieuw besluit nemen met inachtneming van de overwegingen van de commissie. - Die overwegingen luiden samengevat als volgt: De commissie heeft via onderzoek een steekproef uitgevoerd inzake de wijze van lakken in de documenten behorend bij uw besluit van 5 december 2023. Uit die steekproef volgt dat regelmatig gelakt is op basis van de c- en/of f-grond van de Woo, terwijl geen sprake is van (vertrouwelijk verstrekte) bedrijfs- of fabricagegegevens. Ook is het regelmatig niet geheel duidelijk op basis van welke grond een onderdeel is gelakt, omdat meerdere gronden naast één blok gelakte tekst worden genoemd. In de stukken is regelmatig ruimhartig gelakt op basis van de b- en/of i-grond van de Woo. Uit de steekproef blijkt dat te betwijfelen valt of de informatie in kwestie betrekking heeft op het belang dat u aanvoert.

Zelfs als dat het geval zou zijn, mist in veel gevallen een nadere motivering waarom het belang van de gemeente in dat geval zwaarder weegt dan het belang van openbaarheid en opheffen van geheimhouding. Ten slotte viel op dat meermaals inconsequent gelakt is; dezelfde informatie is soms in het ene document wel gelakt, maar in het andere niet. Deze samenvatting vindt u ook onder overweging onder 8.1. De uitgebreide overwegingen die ten grondslag liggen aan het advies vindt u in de volgende alinea’s. Feiten en procesverloop -

-

Op 29 juni 2023 heeft Omroep Flevoland een verzoek ingediend om de geheimhouding op te heffen die opgelegd is op documenten inzake de (financiële) positie van Triade Vitree. Op 29 juni 2023 heeft Omroep Flevoland ook een verzoek ingediend om informatie openbaar te maken op grond van de Wet open overheid (hierna: Woo) inzake informatie over de (financiële) positie van Triade Vitree. Omroep Flevoland heeft gelijkluidende verzoeken ingediend bij andere gemeenten in Flevoland. Op 21 juli 2023 heeft er overleg plaatsgevonden tussen enerzijds Omroep Flevoland en anderzijds de gemeenten Almere, Dronten en Noordoostpolder over de omvang van de verzoeken.

1

-

-

-

In de periode van 8 september 2023 tot en met 18 september 2023 zijn betrokken derdebelanghebbenden, te weten Triade Vitree en Deloitte Financial Advisory B.V. (hierna: Deloitte), verzocht om hun zienswijze te geven over het verzoek tot opheffing van de geheimhouding c.q. openbaarmaking van documenten. Op 18 september 2023 heeft Triade Vitree een zienswijze ingediend. In de raadsvergadering van 13 november 2023 heeft u een beslissing genomen op het verzoek om opheffing van de geheimhouding. Op 5 december 2023 heeft u uw besluit om de geheimhouding gedeeltelijk op te heffen verzonden aan Omroep Flevoland. Op 5 december 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders een besluit genomen op het verzoek om openbaarmaking op grond van de Woo. Per brief van 12 januari 2024, ingekomen per e-mail op 16 januari 2024, heeft Omroep Flevoland een bezwaarschrift ingediend. Op 13 maart 2024 heeft u een verweerschrift opgesteld.

Hoorzitting en aanvullend onderzoek na sluiting van de hoorzitting Op 4 april 2024 heeft de commissie voor de bezwaarschriften een hoorzitting gehouden voor de behandeling van dit bezwaarschrift. Van deze hoorzitting is een verslag gemaakt. Het verslag maakt deel uit van dit advies (zie bijlagen 2 en 3). Op 30 april 2024 en 2 mei 2024 heeft de commissie uw gemachtigde per e-mail verzocht informatie te overleggen waaruit blijkt wanneer het college van burgemeester en wethouders besloten heeft om geheimhouding op te leggen op documenten inzake de (financiële) positie van Triade Vitree (zie bijlagen 4 en 5). Per brief van 13 mei 2024 heeft uw gemachtigde laten weten dat u (samengevat) de commissie niet van deze informatie kan voorzien, dat deze informatie rechtstreeks opgevraagd kan worden bij het college en dat de informatie overigens niet nodig is voor advisering over de bezwaren (zie bijlage 6). Samengevat heeft Omroep Flevoland het volgende naar voren gebracht. 1. Een aantal documenten waarom uitdrukkelijk is gevraagd is niet geleverd. Het gaat om (samengevat) de communicatie tussen het college en de gemeenteraad. 2. Drie gemeenten hebben samengewerkt aan een primair besluit dat precies hetzelfde is. De Algemene wet bestuursrecht biedt hier geen mogelijkheid toe. Elk bestuursorgaan dient zijn eigen afweging te maken. 3. Er is veel te veel gezwart in de verstrekte documenten.

Als grote delen worden gelakt dan is het verplicht om op zijn minst een uittreksel of een samenvatting van de ínhoud te geven. Tevens dient er een motivatie per weigering verstrekt te worden 4. De weigeringsgronden van artikel 5.1 lid 1 en lid 2 van de Wet open overheid zijn (samengevat) onjuist gebruikt: - Artikel van 5.1, lid 1 onder c is te vaak ingezet. Het is zeer onwaarschijnlijk dat dit bij alle gelakte onderdelen het geval is. - Bij toepassing van de weigeringsgrond opgenomen in artikel 5.1, lid 2 onder f, lijkt het sterk dat in deze zinnetjes overal het fabricageproces of de strategie van een onderneming en andere concurrentiegevoelige gegevens zoals actuele offertes en aanbestedingen zijn vermeld. - De toepassing van de weigeringsgrond opgenomen in artikel 5.2, lid 1 onder i is onvoldoende gemotiveerd. Er worden slechtst algemeenheden gebezigd. Per gelakte alinea moet worden gemotiveerd dat met het vrijgeven van de informatie die er staat het goed functioneren van de gemeente daadwerkelijk in het geding komt. - Dat geldt ook voor het toepassen van artikel 5.1, lid 2 onder b. Per gelakte alinea waar deze weigeringsgrond is toegepast moet worden gemotiveerd dat met het vrijgeven van de informatie die er staat de economische belangen daadwerkelijk in het geding komen.

2

1. Beoordeling commissie 1.1

De commissie ziet zich gesteld voor de vraag of het bestreden besluit op juiste gronden is genomen en overweegt daartoe als volgt.

2. Het bestreden besluit, omvang van het geding 2.1

De commissie stelt voorop dat in deze zaak een nauwe verwevenheid bestaat tussen twee besluiten die betrekking hebben op de documenten betrekking met betrekking tot de financiële positie van Triade Vitree. Dat is het besluit van het college van 5 december 2023 waarbij op grond van de Wet open overheid een aantal documenten openbaar is gemaakt (hierna: Woobesluit) en uw besluit van 5 december 2023 waarbij u op grond artikel 88, lid 4 Gemeentewet de (eerder) door het college opgelegde geheimhouding op financiële documenten gedeeltelijk opgeheven heeft (hierna: Gemeentewetbesluit).

2.2

Omroep Flevoland heeft zijn bezwaarschrift geadresseerd aan “Zeer geachte leden van de gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders”. Bij het bezwaarschrift was een kopie gevoegd van uw Gemeentewetbesluit. Gelet op die adressering/aanhef aan twee bestuursorganen heeft de secretaris van de commissie Omroep Flevoland, attenderend op het gegeven dat er twee besluiten van 5 december 2023 zijn, verzocht aan te geven tegen welk besluit van 5 december 2023 het bezwaar is ingediend. In de e-mail van 18 januari 2024 heeft Omroep Flevoland geantwoord dat het “gaat om het besluit van de gemeenteraad en daarbij opgemerkt dat de raad dat heeft gemandateerd aan het college, zie bijlage”1. Op de hoorzitting heeft Omroep Flevoland desgevraagd (nogmaals) laten weten dat het bezwaar is gericht tegen het Gemeentewet-besluit.

2.3

Daarmee is naar het oordeel van de commissie vast komen te staan dat het bezwaarschrift enkel gericht is tegen uw Gemeentewetbesluit.

3. Verhouding tussen openbaar maken op grond van de Woo en opheffen van geheimhouding op grond van de Gemeentewet 3.1

Artikel 87 Gemeentewet bepaalt dat een bestuursorgaan een verplichting tot geheimhouding kan opleggen op grond van een belang genoemd in artikel 5:1, lid 1 en 2 van de Woo ten aanzien van informatie die bij dat orgaan berust.

3.2

Aangezien het bezwaarschrift van Omroep Flevoland enkel gericht is tegen uw Gemeentewetbesluit staat daarmee ook vast dat de Gemeentewet voorrang heeft boven de Woo. Dat is vaste rechtspraak onder de Wob 2, maar er is geen reden om daar ten aanzien van de Woo anders over te oordelen.

4. Op welke documenten rust geheimhouding? 4.1

In uw besluit heeft u een inventarisatie gegeven van de documenten waarop geheimhouding rust. Het gaat om de volgende documenten: - Geheim 1: Collegevoorstel Nr. 23.0000520, 17 april 2023, Triade Vitree; - Geheim 2:Ccollegevoorstel Nr. 23.0000780, 23 juni 2023, Triade Vitree; - Geheim 3: Oplegger zorgcontinuïteit Triade Vitree DOSD, 13 april 2023; - geheim 4: Oplegger BOSD (Bestuurlijk Overleg sociaal domein), 20 april 2023;

1 2

Die bijlage is het Gemeentewetbesluit zie bijvoorbeeld r.o. 4.2 van ECLI:NL:RVS:2019:1479

3

- Geheim 5: Businesscase Triade Vitree; - Geheim 6: Notitie Deloitte 2023; - Geheim 7: Memo van college van burgemeester en wethouders aan gemeenteraad, 11 mei 2023. 4.2

De commissie heeft niet zelf kunnen vaststellen of geheimhouding op deze documenten rust overeenkomstig de Gemeentewet in samenhang met de Woo. Het verzoek van de commissie om een besluit van het college te overleggen waaruit dat blijkt, is namens u afgewezen. De overweging van de commissie en het belang om die informatie te kunnen betrekken bij het advies is erin gelegen dat u geheimhouding op documenten enkel kan opheffen als die er feitelijk en juridisch ook op rust. Voor het vervolg van dit advies gaat de commissie ervan uit dat het college geheimhouding op deze documenten heeft opgelegd.

5. Wat is de omvang en inhoud van de toets om geheimhouding op te heffen? 5.1

Volgens vaste rechtspraak moet een bestuursorgaan in beginsel per document of documentonderdeel motiveren op welke weigeringsgrond openbaarmaking achterwege wordt gelaten3. Dat geldt ook in zaken waarin beoordeeld moet worden of op grond van de Gemeentewet de verplichting tot geheimhouding moet worden opgeheven 4. Het bestuursorgaan kan alleen afzien van de motivering per document of documentonderdeel als dat zou leiden tot herhalingen die geen redelijk doel dienen5.

5.2

Deze rechtspraak ziet op Wob-zaken, maar de commissie ziet geen reden om aan te nemen dat die niet meer geldt voor Woo-zaken en/of zaken waarop het per 1 april 2023 in werking getreden “hoofdstuk Va. (Geheimhouding)” van de Gemeentewet6 van toepassing is.

6. Toepassing van de Woo-gronden op het verzoek om geheimhouding op te heffen 6.1

Bij uw weigering om gedeelten van de geheimhouding niet op te heffen, heeft u verwezen naar vijf gronden uit artikel 5, lid 1 en 2 van de Woo. Samengevat gaat het om: Wat betreft lid 1 om de c-grond: vertrouwelijk verstrekte bedrijfsgegevens. Wat betreft lid 2 gaat het samengevat om: de b-grond: economische en financiële belangen van de gemeente; de e-grond: eerbiediging persoonlijke levenssfeer; de f-grond: bescherming van bedrijfsgegevens; de i-grond: goed functioneren van de gemeente.

Het verschil tussen de c-grond (lid 1) en de f-grond (lid 2) 6.2

Het enige verschil tussen de c-grond en de f-grond is dat de c-grond ziet op concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens die vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld en de f-grond op gegevens die niet vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld. Voor de vraag of informatie vertrouwelijk is meegedeeld, is voldoende dat de gegevens zijn verstrekt in een contact dat een onderneming redelijkerwijs als vertrouwelijk mocht beschouwen7.

6.3

Bedrijfs- of fabricagegegevens die in vertrouwen zijn meegedeeld mogen niet openbaar worden gemaakt. De c-grond betreft een absolute weigeringsgrond waarbij geen ruimte is

3

zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2021:525 zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2019:1479, ECLI:NL:RVS:2019:3755 en ECLI:NL:RBMNE:2022:3525 5 zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2021:525 6 Hoofdstuk Va Gemeentewet 7 zie bijvoorbeeld r.o. 6.1 van ECLI:NL:RVS:2021:1734 4

4

voor een belangenafweging. Uit jurisprudentie is af te leiden dat c-grond restrictief dient te worden uitgelegd8: ‘Van bedrijfs- en fabricagegegevens is slechts sprake, indien en voor zover uit die gegevens wetenswaardigheden kunnen worden afgelezen of afgeleid met betrekking tot de technische bedrijfsvoering of het productieproces, dan wel met betrekking tot de afzet van de producten of de kring van afnemers en leveranciers. De weigeringsgrond is bedoeld om te voorkomen dat de bedrijfsgegevens die bedrijven met het oog op concurrentie geheim willen houden, maar wel genoodzaakt zijn aan bestuursorganen te verstrekken, openbaar moeten worden gemaakt.’

Uit deze uitspraak volgt dus dat er slechts sprake is van bedrijfs- en fabricagegegevens indien en voor zover daaruit wetenswaardigheden zijn af te leiden. 6.4

De f-grond betreft een relatieve weigeringsgrond waarbij u wel een afweging moet maken tussen enerzijds het belang van bescherming van concurrentiegevoelige bedrijfs-en fabricagegegevens en anderzijds het belang van openbaarmaking/opheffing geheimhouding.

7. De bezwaren gericht tegen de toepassing van de Woo-gronden, steekproefsgewijs beoordeeld 7.1

Omroep Flevoland heeft in het bezwaarschrift onder de nummers 3 tot en met 7 gronden ingediend tegen de wijze waarop u in uw Gemeentewetbesluit de Woo-gronden heeft toegepast op hun verzoek om de opgelegd geheimhouding op de documenten op te heffen.

7.2

De commissie heeft de documenten steekproefsgewijs onderzocht9 om deze bezwaren te beoordelen. De commissie heeft de volgende bevindingen/opmerkingen.

Beoordeling ten aanzien van de toepassing van de c-grond (lid 1) en f-grond (lid 2) 7.3

U beperkt zich tot een algemene motivering voor alle gegevens die volgens u onder de f-grond vallen, nu het volgens u in alle gevallen duidelijk om concurrentiegevoelige of überhaupt gevoelige bedrijfsinformatie gaat die de betreffende zorgaanbieder in een lastige en nadelige positie kunnen brengen en daarmee de zorgaanbieder aanmerkelijke schade kunnen toebrengen. Een uitgebreidere motivering dan dit zal volgens u juist inbreuk maken op de te beschermen gegevens en belangen van de aanbieder.

7.4

Of dit bij alle gelakte passages ook daadwerkelijk zo is, heeft de commissie niet beoordeeld. Wel merkt de commissie op dat dat als vastgesteld kan worden dat het inderdaad om concurrentiegevoelige bedrijfsinformatie gaat die aanmerkelijke schade kan toebrengen, nog altijd wel een belangenafweging moet worden gemaakt. Eén algemene toelichting vindt de commissie summier.

7.5

Er is regelmatig informatie gelakt op basis van de c-grond (vertrouwelijk verstrekte bedrijfs- en fabricagegegevens) of f-grond (concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens) terwijl de betreffende gegevens niet gekwalificeerd kunnen worden als bedrijfs- of fabricagegegevens. Als voorbeeld: In document Geheim 1, bladzijde 2, laatste zin van de eerste alinea onder het kopje ‘De huidige situatie’, is op basis van de c-grond de laatste zin van de eerste alinea gelakt. De informatie in deze zin ziet op de bruikbaarheid van de business case, maar betreft geen concurrentiegevoelige informatie. Dit komt op meerdere plekken door de documenten heen voor.

7.6

8 9

Het komt regelmatig voor, onder andere in het document Geheim 1, dat het niet duidelijk is op basis van welke grond uit de Woo gelakt is, omdat meerdere gronden worden genoemd naast één blok gelakte tekst. Tijdens de hoorzitting heeft u aangegeven dat het toelaatbaar is om

zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RVS:2023:1926, r.o. 6.2 zie bijvoorbeeld r.o. 6.4 van ECLI:NL:RVS:2016:1000

5

Woo-gronden primair en secundair toe te passen. Daargelaten of dat juist is, uit deze wijze van lakken blijkt niet wélke Woo-grond dan als primair te gelden heeft en welke als secundair. 7.7

Er valt bovendien enige verwarring over de toepassing van de c-grond en f-grond af te leiden uit de gelakte stukken. Als voorbeeld: In document Geheim 3 is het begin van de laatste zin op bladzijde 2 op basis van de f-grond gelakt, maar het einde van diezelfde zin op bladzijde 3 gelakt op basis van de c-grond. Als tweede voorbeeld: In het document Geheim 5 is regelmatig onjuist (mede) gelakt op de f-grond, terwijl deze informatie vertrouwelijk verstrekt is. De bedrijfs- en fabricagegegevens in dit document dienen daarom op basis van de c-grond te worden gelakt.

Beoordeling ten aanzien van de b-grond (lid 2) en de i-grond (lid 2) 7.8

Van deze gegevens is de geheimhouding niet opgeheven, omdat er, zo motiveert u in uw Gemeentewetbesluit, veel geld omgaat in de jeugdzorg en omdat de wettelijke taken die de gemeente heeft ten aanzien van jeugdzorg in gedrang zouden kunnen komen. Daardoor zouden de economische of financiële belangen en het goed functioneren van de gemeente(n) kunnen worden geschaad.

7.9

Naar de mening van de commissie is dit een te summiere motivering die nog een nadere onderbouwing behoeft. Dat er veel geld omgaat in de jeugdzorg staat wel vast, maar dat betekent niet dat u dan per se een geslaagd beroep kan doen op deze weigeringsgronden. Datzelfde geldt voor de stelling dat de uitvoering van wettelijke taken mogelijk in gedrang komt. Bovendien is niet duidelijk (ook niet bij benadering) op welke wijze en in welke mate de uitvoering van die taken in gedrang komt. Dat er ook belangen van betrokkenen, jeugd, ouders/verzorgers en verzorgenden/instellingen spelen, zal ook kloppen, maar ten aanzien van die gegevens kan een beroep gedaan worden op de e-grond van lid 2. Daarbij merkt de commissie op dat het bezwaarschrift van Omroep Flevoland zich niet richt tegen de toepassing van de e-grond.

7.10

Het valt de commissie verder op dat de b-grond ruimhartig is ingezet bij het lakken van de stukken. Het gaat om een relatieve weigeringsgrond. Hierbij is het niet altijd duidelijk waarom het belang van de gemeente in dit geval voorgaat op het belang van openbaarheid en op opheffen van de geheimhouding. Ook is het in sommige gevallen niet duidelijk welke economische of financiële belangen van de gemeente zouden worden geschaad door openbaarmaking van de informatie. Het gebruik van deze grond vereist dus in veel gevallen minstens een nadere motivering. Als voorbeeld: In het document Geheim 3 worden aanduidingen voor scenario’s gelakt op basis van de bgrond. Zonder nadere motivering is het voor de commissie de vraag in hoeverre openbaarmaking van de informatie dat er scenario’s zijn met betrekking tot Triade Vitree leidt tot aantasting van de economische en/of financiële belangen van de gemeente zeker nu de inhoud van deze scenario’s niet openbaar wordt gemaakt. Dát er verschillende scenario’s zijn opgesteld blijkt uit de ongelakte zin op bladzijde 6 van Geheim 3, “Daarnaast is het goed om te melden dat het regionaal regiegroepje meerdere scenario’s heeft besproken en geanalyseerd”.

Daar komt tot slot bij dat de term ‘herstelplan’ in meerdere documenten niet gelakt is, waardoor de informatie dat Triade Vitree in enig opzicht in zwaar weer verkeert al kan worden afgeleid uit de stukken. Hierdoor is onduidelijk welk doel het lakken van aanduidingen voor scenario’s nog dient.

6

Nog een voorbeeld In het document Geheim 3 is op bladzijde 2 een zin weggelakt op basis van de b-grond die een korte samenvatting geeft van de bevinding die Deloitte heeft gedaan. Het lastig in te zien op welke manier openbaarmaking en opheffing van de geheimhouding van deze informatie de economische en/of financiële belangen van de gemeente kan schaden. Ook in dit geval wordt de informatie elders in de stukken wel openbaar gemaakt, bijvoorbeeld op bladzijde 3 van document Geheim 6 met de zin ‘Op basis van de ontvangen documenten was het niet mogelijk om een diepgaande analyse uit te voeren.’ Dit doet vermoeden dat deze informatie de economische en/of financiële belangen van de gemeente dus niet schaadt, of in ieder geval niet zodanig dat dit belang zwaarder weegt dan het belang van openbaarmaking/opheffing van geheimhouding. 7.11

Ook het veelvuldige gebruik van de i-grond over het goed functioneren van de gemeente valt op. Deze grond voert u voornamelijk in combinatie met de b-grond aan. Ook deze grond is een relatieve weigeringsgrond. In de stukken lijkt deze grond echter te zijn toegepast op ieder documentonderdeel dat enigszins ziet op het functioneren van de gemeente. Het is niet aannemelijk en duidelijk dat het belang van de gemeente in al die gevallen boven het belang van openbaarmaking en opheffing en op welke manier bepaalde informatie het goed functioneren van de gemeente zou kunnen schaden.

7.12

Het lijkt haast of al dan niet abusievelijk motivering is weggevallen aan het einde van bladzijde 4 en bovenaan bladzijde 5 in uw besluit. Uw motivering voor de toepassing van de i-grond luidt: “Immers, de gemeente heeft wettelijke taken ten aanzien van jeugdzorg en deze zouden bij openbaar van bedoelde passages in het gedrang kunnen komen. Daarmee komt functioneren van de betrokken gemeente(n) in het geding.”. Het gebruik van het woord “Immers” duidt op het maken van een gevolgtrekking, maar onduidelijk is op grond van welke omstandigheden en overwegingen dat het geval is. Die omstandigheden en overwegingen kunnen naar het oordeel van de commissie niet gevonden worden in de direct voorafgaande zin. Daar wordt in algemene bewoordingen toegelicht hoe de i-grond (nagenoeg letterlijk) luidt en dat het daarin genoemde belang zwaarder kan wegen dan het zwaarwegende belang van openbaarheid. Als voorbeeld: In document Geheim 3, bladzijde 2, 3e alinea onder het kopje “de huidige situatie” is na: “Overigens is het wijs vast te stellen dat de regio”, het vervolg van die zin en twee vervolgzinnen gelakt. Het is begrijpelijk dat u het onwenselijk vindt als deze informatie openbaar wordt gemaakt, maar het is echter wel de vraag of de b- en i-gronden kunnen worden aangevoerd als reden om deze informatie te lakken.

Uit de artikelsgewijze toelichting op de Woo volgt dat het enkele feit dat openbaarmaking van informatie de gemeente in een lastige situatie kan brengen of kan leiden tot verlies van vertrouwen in de overheid niet betekent dat deze informatie de economische en/of financiële belangen van de gemeente schaadt of het goed functioneren van de gemeente in de weg staat (zie hiervoor Kamerstukken I, 2021/2022, 33 328/35 112, p. 95 en 102). Deze uitzonderingsgronden kunnen dus niet worden ingezet om eventuele fouten van de gemeente te verbloemen. In dit geval was volgens de commissie in ieder geval een nadere motivering vereist waarom deze uitzonderingsgronden hier opgaan. Nog een voorbeeld Hetzelfde geldt voor een passage in document 3, namelijk op bladzijde 6, 3e rij en 3e kolom waar de informatie over een kenmerk is gelakt op basis van de b- en i-grond. Ook hier is naar het oordeel van de commissie een nadere motivering vereist voordat mag worden aangenomen dat de belangen van de gemeente inzake deze informatie zwaarder wegen dan het belang van openbaarmaking. Met betrekking tot het genoemde communicatieplan valt het

7

overigens op dat ook naar dit plan wordt verwezen in de kolom boven deze passage, maar dat deze informatie daar niet is gelakt. 8. Conclusie/samenvatting over de toepassing van de Gemeentewet in samenhang met de Woo 8.1

De commissie heeft via onderzoek een steekproef uitgevoerd inzake de wijze van lakken in de documenten behorend bij uw Gemeentewetbesluit. Uit die steekproef volgt dat regelmatig gelakt is op basis van de c- en/of f-grond, terwijl geen sprake is van (vertrouwelijk verstrekte) bedrijfs- of fabricagegegevens. Ook is het regelmatig niet geheel duidelijk op basis van welke grond een onderdeel is gelakt, omdat meerdere gronden naast één blok gelakte tekst worden genoemd. In de stukken is regelmatig ruimhartig gelakt op basis van de b- en/of i-grond. Zoals hierboven uit de steekproef blijkt, valt dan te betwijfelen of de informatie in kwestie betrekking heeft op het belang dat u aanvoert. Zelfs als dat het geval zou zijn, mist in veel gevallen een nadere motivering waarom het belang van de gemeente in dat geval zwaarder weegt dan het belang van openbaarheid en opheffen van geheimhouding. Ten slotte viel op dat meermaals inconsequent gelakt is; dezelfde informatie is soms in het ene document wel gelakt, maar in het andere niet.

9. De overige bezwaren van omroep Flevoland Bezwaar 1: niet alle gevraagde documenten zijn geleverd 9.1

In het bezwaarschrift is ook aangevoerd dat een aantal documenten waarom gevraagd is, niet is aangeleverd. Omroep Flevoland schrijft in het bezwaarschrift dat het gaat om documenten “zoals geformuleerd in Woo-verzoek: ‘de communicatie betreffende de motivatie/onderbouwing van het opleggen van de geheimhouding tussen (leden van) het college van burgemeester en wethouders, de griffie en de gemeenteraad, zowel verstuurd als ontvangen, aan ons te verstrekken. De tijdsperiode waar dit Woo-verzoek betrekking op heeft is van 1 april 2023 tot 26 juni 2023.”

9.2

Anders dan u in uw verweerschrift aanvoerde, is dit bezwaar ook gericht tegen uw Gemeentewetbesluit. In het verzoek van 26 juni 2023 om de geheimhouding op te heffen staat nagenoeg dezelfde letterlijke tekst. Dit verzoek is niet met deze bewoordingen in het Wooverzoek gericht aan het college opgenomen. Deze bezwaargrond ziet dus wel op het verzoek om opheffing van de geheimhouding. Deze bezwaargrond moet om die reden wel inhoudelijk worden beoordeeld.

9.3

Tijdens de hoorzitting heeft u desgevraagd uiteen gezet dat de documenten Geheim 1 en Geheim 2 de informatie is die, bínnen de context van het verzoek om opheffing van geheimhouding, onder de reikwijdte van dit specifieke gedeelte van het verzoek om opheffing van de geheimhouding valt.

9.4

Vorenstaande betekent naar het oordeel van de commissie dat dit bezwaar ongegrond is: de documenten waar geheimhouding op rustte en gedeeltelijk nog rust, zijn verstrekt. Hoewel de interne zoekslag niet in detail inzichtelijk is gemaakt, acht de commissie het niet aannemelijk dat er meer documenten gevonden kunnen worden.

Bezwaar 2: samenwerking tussen gemeenten 9.4

Tot slot is in bezwaar aangevoerd dat het volgens de Algemene wet bestuursrecht niet mogelijk is dat drie gemeenten hebben samengewerkt aan een besluit dat precies hetzelfde is.

9.5

De commissie overweegt dat de Algemene wet bestuursrecht geen norm bevat die samenwerking tussen overheden verbiedt. Gelet op de omstandigheid dat dat betrokken gemeenten de jeugdzorg in regioverband (gezamenlijk) uitvoeren en de verzoeken om opheffing geheimhouding en openbaarmaking bij meerdere gemeenten ingediend zijn, is het op zichzelf wel begrijpelijk dat er samengewerkt is bij de voorbereiding van het besluit. Dat laat onverlet, dat elke gemeente zelfstandig een zorgvuldig voorbereid en voldoende gemotiveerd besluit moet nemen op het verzoek dat aan haar gericht is. In de voorgaande

8

overwegingen heeft de commissie uitgebreid geadviseerd in hoeverre uw besluit voldoet aan de Gemeentewet, de Wet open overheid en de Algemene wet bestuursrecht. Afrondend Bovenstaande overwegingen leiden tot het advies om uw besluit van 5 december 2023 te herroepen en een nieuw besluit te nemen met inachtneming van de overwegingen van de commissie. Met vriendelijke groet, de commissie voor de bezwaarschriften,

secretaris

voorzitter

bijlagen: 1. wettelijk kader 2. verslag hoorzitting 4 april 2024; 3. 20240404-Reactie verweerschrift Woo Triade Vitree, pleitnota overhandigd op de hoorzitting door Omroep Flevoland ( ); 4. e-mail 30 april 2024: verzoek om informatie over opleggen geheimhouding door het college van burgemeester en wethouders te overleggen aan de commissie voor de bezwaarschriften; 5. e-mail van 2 mei 2024: aanvullend verzoek om informatie over opleggen geheimhouding door het college van burgemeester en wethouders te overleggen aan de commissie voor de bezwaarschriften; 6. brief van 13 mei 2024: reactie van advocaat-gemachtigde van de gemeenteraad op verzoeken om informatie.

9

bijlage 1

WETTELIJK KADER

Gemeentewet Artikel 87 De raad, het college, de burgemeester en een commissie als bedoeld in hoofdstuk V kunnen op grond van een belang, genoemd in artikel 5.1, eerste en tweede lid, van de Wet open overheid, een verplichting tot geheimhouding opleggen ten aanzien van informatie die bij dat orgaan berust. Artikel 89 1. Een verplichting tot geheimhouding wordt vermeld op het stuk ten aanzien waarvan de geheimhouding geldt. Indien de geheimhouding geldt ten aanzien van informatie anders dan in schriftelijke vorm, wordt de verplichting op een passende wijze kenbaar gemaakt. 2. Een verplichting tot geheimhouding wordt in acht genomen door allen die van de informatie kennis dragen. 3. Een verplichting tot geheimhouding duurt voort totdat het orgaan dat de verplichting heeft opgelegd haar opheft. Indien de verplichting tot geheimhouding is opgelegd door een commissie, kan die verplichting tevens worden opgeheven door het orgaan dat de commissie heeft ingesteld. 4. Indien informatie ten aanzien waarvan een verplichting tot geheimhouding geldt aan de raad is verstrekt, duurt die verplichting in afwijking van het derde lid voort totdat de raad haar opheft. 5.

Een lid van de raad of van een door de raad ingestelde commissie als bedoeld in hoofdstuk V dat in strijd handelt met het tweede lid kan bij besluit van de raad ten hoogste drie maanden worden uitgesloten van het ontvangen van informatie ten aanzien waarvan een verplichting tot geheimhouding geldt.

Wet open overheid Artikel 5.1 1. Het openbaar maken van informatie ingevolge deze wet blijft achterwege voor zover dit: a. (…) b. (…) c. bedrijfs- en fabricagegegevens betreft die door natuurlijke personen of rechtspersonen vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld; d. (…); 2. Het openbaar maken van informatie blijft eveneens achterwege voor zover het belang daarvan niet opweegt tegen de volgende belangen: a. (…) b. de economische of financiële belangen van de Staat, andere publiekrechtelijke lichamen of bestuursorganen, in geval van milieu-informatie slechts voor zover de informatie betrekking heeft op handelingen met een vertrouwelijk karakter; c. (…) d. (…) e. de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer; f. de bescherming van andere dan in het eerste lid, onderdeel c, genoemde concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens; g. (…) h. (…) i. het goed functioneren van de Staat, andere publiekrechtelijke lichamen of bestuursorganen. 3. Indien een verzoek tot openbaarmaking op een van de in het tweede lid genoemde gronden wordt afgewezen, bevat het besluit hiervoor een uitdrukkelijke motivering.

10