11.2 Bijlage 2 Gebiedsvisie Waterloopbos en omgeving 10-01-2023.pdf

ļárìrå

colofon 10 januari 2023

Opdrachtgever

gemeente

NOORDOOSTPOLDER

Gebiedsvisie

Gemeente Noordoostpolder Contactpersoon

Jos Dijcker (projectleider)

Opdrachtnemer

yp Vista Landschapsarchitecten BV Nieuwendammerkade 28C-10 1022 AB Amsterdam Bij het proces betrokken partijen

Provincie Flevoland Waterschap Zuiderzeeland Natuurmonumenten Zweefvliegclub Noordoostpolder Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) Agrico Recreatiepark Netl Recreatiepark De Voorst Particuliere grondeigenaren Omwonenden

Waterloopbos en omgeving Fase 1 & 2

0

Index SAMENVATTING INLEIDING

15

Waterloopbos en omqevinq

17

Proces en participatie

17

Zonneweiden

80

Zonerinq

80

Bereikbaarheid en entrees

80

OPBOUW VISIE

87

Ooqst qebiedsproces

87

GEBIEDSBESCHRIJVING

23

Ordeninqsprincipes

89

Ontstaan van het landschap

23

Opbouw visie

89

Herkenbaarheid occupatieqeschiedenis Noordoostpolder

25

ZONERING OP HOOFDLIJNEN

91

Bosqebied van 1000ha

25

Zonerinq op hoofdlijnen

93

Landbouwqebied

25

Waterloopbos

25

NETWERKEN

97

Weqverbindinqen en entrees

97

BELEIDSKADERS

43

Fiets- en wandelnetwerk

105

Bestemminqsplan Waterloopbos e.o. (2002)

49

Water(verbindinqen)

117

Bestemminqsplan landelijk qebied (2004)

50

RUIMTELIJKE KWALITEITEN

61

Waterloopbos

Gebieden en sferen

63

Entree bezoekerscentrum

Entree's, knooppunten en landmarks

65

Romp Waterloopbos

INRICHTINGSOPGAVEN

119 ...1.19 121 ...12.3.

De lanqe lijnen - weqen

67

Oeverzone en inlaatwerken Vollenhoverkanaal ,. .1.26.

De lanqe lijnen - waterweqen

69

Terrein Oosterscheldehal

137

Randen

71

Dyntes Tech park en Lab32

143

Zichtlijnen

73

MITC

....1.4.7.

RUIMTELIJKE BOUWSTENEN

77

Waterloopbos

78

Referenties

155

Recreatie, bossen en natuur

78

Bijlaqe Resultaten SWOT analyse

156

MITC....

79

Dyntes Tech Park

79

SAMENVATTING WAAROM EEN GEBIEDSVISIE?

^ Er spelen private initiatieven en voornemens in het gebied 'Waterloopbos en omgeving', uiteenlopend van grote ingrijpende ontwik­ kelingsplannen, als kleinere uitbreidingen en herbestemmingen. Tegelijkertijd zijn er ver­ schillende beleidsvoornemens bij provincie en gemeente die mede betrekking hebben op dit plangebied. Al de verschillende plannen, ambities en kansen en bedreigingen moeten in samenhang worden bekeken en tegen elkaar worden afgewogen om uiteindelijk beslis­ singen te kunnen nemen. Voorkomen moet worden dat de diverse ruimtelijke ontwikke­ lingen onderling of met andere belangen in het gebied conflicteren. Tegelijkertijd moeten zo veel mogelijk kansen die alle beweging in het gebied met zich meebrengt, worden benut. Een gebiedsvisie is een duidelijke ont­ wikkelingsrichting voor een langere periode (5-10 jaar). Door die visie op te stellen met alle belanghebbenden wordt de mogelijk­ heid van draagvlak, samenhang en samen­ werking zo groot mogelijk. De gebiedsvisie Waterloopbos (en in een later stadium onder­ deel van de gemeentebrede Omgevingsvisie) is een belangrijk instrument om nieuwe initiatie­ ven in het gebied af te kunnen wegen. De visie geeft richting aan toekomstige ontwikkelingen door de kwaliteit en identiteit van het gebied vast te leggen.

Ook geeft de visie een beeld van inrichtingsmaatregelen om recreatiemoge­ lijkheden, verkeer, landschap, natuur en eco­ nomie te versterken. De gebiedsvisie krijgt pas een juridische status als deze wordt overgeno­ men in een vergunning, een bestemmingsplan of een structuurvisie. De volgende ontwikkelingen zijn belangrijk: ^

De (landschappelijke) versterking van het Waterloopbos als Rijksmonument. Zo komt er een nieuw bezoekerscentrum met horeca, een OERRR-speelplaats, er wor­ den modelplaatsen gerestaureerd. Men verwacht een toename van het aantal

^

•

bezoekers. De ontwikkeling van het Multimodaal Infrastructuur Testcentrum (MITC). Dit is een samenwerking en bundeling van krachten tussen overheid, het bedrijfsleven en onderwijs- en kennisinstellingen. Het geheel zal bestaan uit een campus en test­ banen ingebed in het groen. Doel is de

als nevenvestiging van het Waterloopkundig Laboratorium te Delft. Het is nu bekend onder de naam Waterloopbos. Het Waterloopbos is sinds 2016 een Rijksmonument. In 1957, kwam daar ook een vestiging van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) en in 1976 de DNW (Duits Nederlandse Windtunnel). Met de beoogde komst van de RDW, de politie en

gekomen zijn: ^ Eenieder is zich bewust van de bijzonde­ re historie (Rijksmonument Waterloopbos) en groene kwaliteiten van het gebied. Daarom geven we in de Gebiedsvisie dui­ delijk aan wat deze kwaliteiten zijn en welke ontwikkelingen wel en niet gewenst zijn. Nieuwe ontwikkelingen dienen het

ontwikkeling van een innovatief cluster dat de volledige keten van testen, certificeren, beproeven en valideren aanbiedt op het gebied van mobiliteit en infrastructuur. Verder zijn er plannen voor de ontwikke­ ling van een zonneweide, het Dyntes Tech Park (voormalig kantoor Waterloopkundig Laboratorium) krijgt een functie als hotel. Het versterken van het recreatief netwerk van wandel- en fietspaden en met name de verbindingen over en langs het water.

de plannen voor het MITC wordt de techfunctie uitgebreid.

karakter en het profiel van het gebied ver­ der te versterken. De ontwikkeling van het MITC wordt gezien als een versterking en verbre­ ding van de economie en werkgelegen­ heid in de Noordoostpolder. Een robuuste landschappelijke inpassing wordt wel als noodzakelijk gezien. De voorgenomen verplaatsing van de hoofdentree naar de Repelweg ontlast de Voorsterweg. De omwonenden maken zich zorgen over het toenemend aantal bezoekers van het Waterloopbos. Dit betekent dat de toe­ stroom van verkeer (en mogelijk parkeren) in goede banen moet worden geleid (via Repelweg) en dat de verkeerssituatie op de Voorsterweg wat betreft drukte en ver­ keersveiligheid moet worden verbeterd. Het merendeel van de betrokken partijen wenst een betere spreiding van recrean­ ten over het gebied. Er ligt een prach­ tig netwerk voor wandelaars en fietsers, maar de Zwolse Vaart en Leemvaart vor­ men nu niet over te steken barrières. Er ligt een nieuwe trekpont iets ten noordwes­ ten van de t-splitsing van Zwolse Vaart en Leemvaart. Deze zorgt al voor een betere verknoping van het netwerk. Gasten van Camping De Voorst en NETL kunnen dan ook het Waterloopbos en omgeving berei­ ken. Meer trekpontjes zouden het netwerk nog sterker kunnen maken.

Om deze ontwikkelingen in goede banen te leiden heeft de gemeente Noordoostpolder een integrale gebiedsvisie opgsteld. Dit is een overkoepelend beeld dat samenhang creeert in de verschillende ontwikkelingen. De gebiedsvisie is een kader is voor huidige en toekomstige ontwikkelingen.

^ In het projectgebied liggen meerdere bos­ sen (Wendelbos, Voorsterbos, Waterloopbos, Kadoelerbos). Het Waterloopbos is een Rijksmonument. Karakteristiek voor het Waterloopbos is de stevige bosstructuur die zorgt voor samenhang in het gebied, met hoge natuur- en recreatieve waarden. In het bos lig­ gen boskamers (open ruimten omsloten door bos) die ruimte bieden aan diverse hoogwaar­ dige functies. Het bos zorgt voor contrast met het omringende agrarische landschap. Op basis van deze gebiedskwaliteiten schet­ sen we opgaven en denkrichtingen voor de Gebiedsvisie. OOGST GEBIEDSPROCES

WATERLOOPBOS EN OMGEVING

In 2020 en 2021 zijn verschillende ronden bij­ eenkomsten georganiseerd waarin afwisselend

Het projectgebied ligt tussen de kernen Marknesse, Vollenhove en Kraggenburg. Het is grotendeels gelegen op een uitloper van de stuwwal, waarop Vollenhove en 'Kaap De Voorst' gelegen zijn.. De bodem bestaat uit zand en keileem en werd destijds minder geschikt geacht voor landbouw. Om die reden werd dit gebied na het gereedkomen van de polder met bomen beplant. De volledig op de tekentafel ontworpen Noordoostpolder is uniek in de wereld. In het agrarische landschap vor­ men de polderbossen een bijzonder accent.

met omwonenden en overheden/bedrijven is gesproken over het gebied. Als methode zijn hiervoor SWOT-analyses gebruikt. Dit betekent zoveel als het benoemen van zwakke en sterke punten van het gebied in de huidige situatie, alsmede het benoemen van kansen en bedrei­ gingen van ruimtelijke ontwikkelingen in de toekomst. Ook zijn er, waar nodig, bilaterale gesprekken gevoerd over specifieke onder­ werpen. De uitkomsten van dit proces heb­ ben in belangrijke mate bijgedragen aan de Gebiedsvisie. Deze uitkomsten vormen de ruim­ telijke bouwstenen voor de visie. In het rapport Gebiedsvisie Waterloopbos Fase 1 zijn deze vastgelegd. Dit rapport is gedeeld en vastge­ steld door de gemeenteraad. De belangrijkste punten die het gebiedsproces naar voren zijn

Deze omgeving bleek een grote aantrek­ kingskracht te hebben als vestigingsplaats voor onderzoek en innovatie. In 1951 werd hier het laboratorium "De Voorst' opgericht

•

^

^

De oevers van het Vollenhoverkanaal wor­ den als zeer aantrekkelijk gezien. Ze bie­ den een panoramisch zicht op het 'oude land' en het weidse water. Hier liggen ook het inlaatpunt van het Waterloopbos, het Rijksmonument Gemaal de Smeenge

^

^

^

en de Voorstersluis. De omwonenden zou­ den graag dat deze kwaliteiten beter benut kunnen worden. Het gebied is slecht toegankelijk. De plannen voor een hotel in het voor­ malige kantoor van het Waterloopkundig Laboratorium, thans Dyntes Tech Park, worden als een positieve ontwikkeling gezien. Het hotel kan zowel een plek bie­ den aan toeristen als zakelijke bezoekers van het MITC. Hoewel passend in het huidige beleid van de gemeente, is in de SWOT-analyses naar voren gekomen dat de plannen voor een grote zonneweide op het voormalige terrein van de Oosterscheldehal voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied, door het merendeel van de betrokkenen als niet passend worden gezien. Marknesse zou op korte termijn beter recreatief verbonden kunnen worden met het bosgebied.

ontwikkelingsmogelijkheden in het hui­ dige bestemmingsplan, die dit profiel niet verder versterken, zijn niet gewenst. Een belangrijke uitkomst van de visie is dat de Voorsterweg de scheiding wordt tus­ sen "techbedrijven" in het bosgebied aan de noordzijde en natuur en recreatie als dominante functies in het bosgebied aan ^

^

ORDENINGSPRINCIPES

De Gebiedsvisie is erop gericht de kwaliteiten van het gebied te duiden en optimaal door te ontwikkelen. Daarvoor zijn volgende orde­ ningsprincipes opgesteld: ^ Het bosrijke karakter, met z'n verschillen­ de boskamers, willen we zoveel mogelijk handhaven en verder versterken. • Het bijzondere watersysteem, met stro­ mend water, is een 'unique selling point'. Dit willen we maar mogelijk op een duur­ ^

^

zame manier inzetten. Het onderliggende polderlandschap is uniek in de wereld. Dit willen we zo goed mogelijk zichtbaar houden en gebruiken. Functioneel zijn er twee dominante ruim­ telijke functies: dit zijn enerzijds bos, natuur en recreatie en anderzijds hoog­ waardige onderzoeks- en ontwikkeldoeleinden. Deze functies willen we in onderlinge samenhang en qua zone­ ring versterken. Nieuwe functies en

de zuidzijde. De kwaliteiten van het gebied kunnen nog beter herkenbaar en vindbaar worden gemaakt. Duidelijke en fraai vormgegeven entrees aan de Repelweg voor zowel het Waterloopbos als het MITC spelen daarin een belangrijke rol. Dit is ook de basis voor goede en herkenbare verbindingen voor auto's (parkeerplaatsen), maar ook wandelaars en fietsers. Veranderingen in het gebruik van het gebied kan mogelijk consequenties heb­ ben voor de bedrijfsvoering van NLR. Het is dus van belang dat NLR bekend is met en wordt betrokken bij plannen voor wij­ zigingen in het gebruik van het gebied. Tijdige herkenning en erkenning van deze randvoorwaarden voorkomt het ontwikke­ len van conflicterende belangen en bevor­ dert tegelijkertijd het benutten van kansen.

De gebiedsvisie is uitgewerkt op drie niveaus: 1.

2.

3.

De zonering geeft aan wat een passende invulling is van deze zone op basis van de ordeningsprincipes in deze Gebiedsvisie. Netwerken geeft aan welke verbindingen voor auto, fiets- en wandelaars belangrijk zijn in het gebied en laat zien welke ver­ beteringen en aanvullingen gewenst zijn. Inrichtingsopgaven geven voor een bepaald aantal zones verdere uitwer­ king aan de visie, met concrete maar vanzelfsprekend nu nog indicatieve ontwerpvoorstellen.

ZONERING OP HOOFDLIJNEN

Het Waterloopbos en Omgeving bestaat uit verschillende deelgebieden met elk een eigen karakter. Meer dan 1000 ha bos vormt de rug­ gengraat van het gebied. 1. Het Rijksmonument Waterloopbos heeft daarin een bijzondere positie met het stromende water en de waterloop­ kundige modellen. De bijzondere cul­ tuurhistorie trekt in toenemende mate bezoekers naar het gebied. Een nieuw bezoekerscentrum en een natuurspeelplaats OERRR spelen daarop in. Sturend in dit gebied is de Ontwikkelagenda Waardevol Waterloopbos 2016-2026 van 2.

3.

4.

5.

Natuurmonumenten. De locatie van de voormalige Oosterscheldehal is historisch verbonden met de geschiedenis van de Nederlandse waterbouw. Het terrein is in private han­ den. In principe is op deze locatie een zonneweide tijdelijk mogelijk (Zon in de Polder, Gemeente Noorsoostpolder, 2019). Wenselijk is een meer natuurlijke en recreatieve invulling van deze locatie. Dyntus Techpark/LAB 32. Deze loca­ tie krijgt een horeca bestemming. Het Dyntes gebouw wordt verbouwd tot hotel. Hiermee kan de bestemming hoogwaar­ dige onderzoeks- en ontwikkeldoeleinden' komen te vervallen. Dit geldt ook voor de kavel aan de westzijde van dit gebied. Landbouwproefvelden. Dit terrein is in gebruik door en in eigendom van Agrico. Voor dit terrein is het voortzetten van een natuurlijke invulling en/of agrarisch gebruik (ook) passend. Het gebied dat ligt ten noordoosten van het bosgebied is het ontwikkelingsge­ bied voor het MITC. Het Multimodaal Infrastructuur Testcentrum heeft een dui­ delijk functieprofiel. De toekomstige uitbreiding van het gebied wordt land­ schappelijk robuust begrensd en inge­ past. Ten behoeve van haar activiteiten

6.

7.

heeft NLR een eigen luchthaven en wordt gebruik gemaakt van een gesloten luchtruimgebied (EHR66 in luchtvaarttermen), dat gedurende werkdagen beschikbaar is en dagelijks wordt gebruikt. De verwach­ ting is dat dit gebruik de komende jaren alleen maar zal toenemen. En wellicht moet het gebied verder worden uitgebreid

Gebiedsvisie ongewijzigd. De Het NLR werkt nauw samen met Zweefvliegclub Noordoostpolder (ZCNOP) . Deze samen­ werking betreft zowel het coördineren van de vluchten die plaatsvinden (geschei­ den in tijd of locatie) als het gebruik van ZCNOP vliegveld "De Voorst" voor het uitvoeren van NLR testvluchten. Hiermee

(naast de voor de NLR al beschikbare aansluitende gebieden EHTSA67 en TGB High). Oever Vollenhoverkanaal. Dit deel van het Waterloopbos is afgesneden van de rest van het Waterloopbos door de Repelweg en mede daardoor slecht toegankelijk. In deze Gebiedsvisie stellen we voor om dit gebied beter in te richten als recrea­ tie- en natuurzone. Het inlaatpunt van het Waterloopbos maken we op deze manier toegankelijk en beleefbaar. Ook is het gewenst de oevers van het kanaal recrea­ tief beter in te richten en te benutten. Het grootste deel van het totale bosge­ bied heeft een natuurlijk en rustig karakter en kent een extensief recreatief gebruik, door met name wandelaars. Ten noorden van de Zwolse Vaart heeft dit gebied, net als het Waterloopbos, stromend water. Dit geeft het gebied extra ecologische beteke­ nis en belevingswaarde.

wordt optimaal gebruikt gemaakt van de infrastructuur die in dit gebied aanwezig

Ten noorden van Kraggenburg liggen tus­ sen de Leemringweg en de Zwolse Vaart recreatiegebied NETL en het Vakantiepark De Voorst. Hier ligt het accent op recre­ atie en is het gebruik intensiever. Nieuwe recreatieve functies zijn in deze zone in principe mogelijk. 9. Het gebied tussen Marknesse en het Wendelbos zien we als een zone waar­ in de recreatieve samenhang kan wor­ den versterkt. Hierbij sluiten we aan bij de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 die het gebied heeft aangeduid als recreatief ontwikkelingsgebied. Landbouw blijft in dit deel de hoofdfunctie. 10. Zweefvliegveld. Deze functie blijft in de

3.

is.

4.

NETWERKEN

5.

1.

8.

2.

De N352 is de zuidelijke rondweg van de Noordoostpolder en belangrijkste ontsluitingsweg voor het Waterloopbos en Omgeving. Aan het deel van de N352 dat bekend staat als de Repelweg liggen het Waterloopbos en het MITC. Beide belangrijke functies die nu onzichtbaar zijn. Het is gewenst hier duidelijke entrees te creëren, die zowel verkeersveilig zijn, als bijdragen aan de herkenbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. Ook de bushaltes ver­ dienen een betere situering en bereikbaarheid.Vanuit een breder perspectief is het belangrijk om deze weg niet alleen vanuit een verkeerstechnisch oogpunt te bekij­ ken, maar ook vanuit de beleving van de bijzondere cultuurhistorische (zoals het Rijksmonument Waterloopbos en ken­ merkende polderdorpen als het moder­ ne Nagele en het traditionele Ens en Kraggenburg) en aardkundige attracties (voormalige eilanden Urk en Schokland en de Kaap De Voorst/Vollenhove). Op de Voorsterweg is de maximum snel­ heid inmiddels teruggebracht naar 60km per uur. De Voorsterweg vormt met zijn aanliggende erven en complexen de rits­ sluiting in het gebied tussen de techbedrijven en natuur en recreatie. De inrichting van de weg en directe omgeving moet ervoor zorgen dat alle zones in goe­ de samenhang met elkaar functioneren.

6.

7.

Voorwaarde is dat de weg niet langer als (kortste) doorgaande route vanuit Marknesse wordt gebruikt. Wel voor fietsverkeer uiteraard. Er ligt een mogelijkheid om de dorpen Marknesse, Kraggenburg en Vollenhove beter met het bos en recreatief met elkaar te verbinden. We zien het toevoegen/ complementeren van een drietal fiets- en wandelverbindingen als noodzakelijk: Langs de Zwolse Vaart tussen Marknesse en het bosgebied; Langs de Leemvaart tussen Kraggenburg en bezoekerscentrum Natuurmonumenten en Voorsterweg via het trekpontje; Langs de dijk van het Vollenhoverkanaal. Door het recreatief ontsluiten van de Vollenhoverkanaaldijk benadruk je deze belangrijke plek, als overgang tussen het 'Oude' en het Nieuwe Land. De Zwolse Vaart en de Leemvaart vor­ men een belangrijke structuren in het Waterloopbos. Tegelijkertijd zijn de vaar­ ten ook barrières. Voor het recreatief gebruik van de bossen zijn verbindingen over het water van groot belang. Bij het Waterloopbos is de eerste trekpont gerea­ liseerd. Meer verbindingen zijn gewenst.

INRICHTINGSOPGAVEN Waterloopbos

Het voormalig Waterloopkundig Laboratorium in het bos, met het bijzondere watersysteem en deels nog herkenbare schaalmodellen van waterwerken, is heel bepalend voor de identiteit van het gebied. Natuurmonumenten streeft naar 200.000 bezoekers in het jaar 2026 mits dat binnen de draagkracht van het gebied past en binnen de haalbaarheid van het gebied passend is. In het Waterloopbos liggen verschillende kansen om de cultuur­ historische betekenis van het bos te verster­ ken en om deze bezoekersstroom in goede banen te leiden. In het Waterloopbos ont­ wikkelt Natuurmonumenten een nieuw

bezoekerscentrum bij de Deltagoot. Dit wordt de hoofdentree van het Waterloopbos met de Deltagoot als bijzonder element. De entree bij het kunstwerk is tevens de start van ver­ schillende routes door het Waterloopbos. Bij het bezoekerscentrum wil Natuurmonumenten een OERRR-natuurspeelplaats realiseren. Om het verhaal van het Waterloopbos van het begin tot het einde te kunnen begrijpen zijn de inlaatwerken van Waterloopbos een essen­ tieel onderdeel. Dit deel van het Rijksmonu­ ment is nu moeilijk toegankelijk, waardoor veel bezoekers dit deel overslaan. De Repelweg vormt bovendien een barrière. Het is een optie om juist hier een extra entree voor het Waterloopbos te realiseren met parkeerplaats en een veilige oversteek. Dit draagt niet alleen bij aan de parkeercapaciteit, maar ook aan de spreiding van bezoekers over een groter deel van het Waterloopbos. Voor een veilige over­ steek denken we aan een tussenberm (zie ook Schokland) en/of een voetgangersbrug. Deze zou tevens kunnen gaan werken als een poort/ icoon bij het Waterloopbos. Oeverzone Vollenhoverkanaal

Het inlaatpunt van het Waterloopbos sluit aan bij de dijk langs het Vollenhoverkanaal. Dit is een zone waar de omwonenden graag meer van zouden willen genieten. Deze overgang van de nieuwe polder naar het oude land is landschappelijke fraai. Het idee is om hier een recreatieve zone van te maken. Dit betekent ook dat verdere uitbreiding van de huisvesting van arbeidsmigranten aan de Repelweg onge­ wenst is. We stellen voor om te verkennen of het mogelijk is een fietspad op de dijk aan te leggen. Er ontstaat op die wijze een prachti­ ge fietsroute tussen het Gemaal De Smeenge en de brug over het kanaal bij Vollenhove. Het talud van de dijk kan dienen als ligweide. De aanleg van een vlonder in het water zou het mogelijk maken om hier te zwemmen, een boot aan te leggen of te vissen. Recreanten zouden gebruik kunnen maken van de par­ keerplaats aan de andere zijde van de dijk,

die daardoor een dubbelfunctie krijgt. Behalve het benutten van bestaande landschappelijke kwaliteiten, draagt deze ontwikkeling bij aan de uitbreiding van het recreatieve netwerk en spreiding van bezoekers, waardoor de druk op het Waterloopbos niet verder toeneemt. Voormalige locatie van de Oosterscheldehal

De locatie van de Oosterscheldehal is als histo­ risch element onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de Nederlandse waterbouw. De geschiedenis van deze bijzondere plek is helaas volledig uitgewist. Het terrein is in pri­ vate handen en de eigenaar is voornemens hier een zonneweide te realiseren. Dit past in het beleid van de gemeente, maar de heersen­ de opvatting in de gebiedsateliers is dat een zonneweide als bestemming niet past in het bos- en natuurgebied. De afgelopen periode is met de initiatiefnemer gezocht naar een alter­ natieve invulling, passend bij het gebied. Dit heeft uiteindelijk niet tot een passend alterna­ tief geleid waarna initiatiefnemer heeft beslo­ ten de vergunningsprocedure voor de aanleg van een zonneweide voort te zetten. In deze Gebiedsvisie adviseren we deze zonneweide zorgvuldig, hoogwaardig landschappelijk in te passen en bovenal tijdelijk te vergunnen zodat na de exploitatieduur een meer passende func­ tie kan worden gerealiseerd. Dyntes Tech Park

Het gebouw van Dyntes Tech Park was het hoofdkantoor van het Waterloopkundig Laboratorium. Het plan om het gebouw te bestemmen als hotel is inmiddels vergund. Het hotel gaat een brede doelgroep bedie­ nen, zowel zakelijk (bijvoorbeeld gasten van het MITC) als recreatief (toeristen en natuur­ liefhebbers). Het is waardevol dat het gebouw behouden blijft als levende herinnering aan het voormalige lab. We zien het hotel in de toekomst als een belangrijke schakel tussen het Waterloopbos en het MITC. Het is wen­ selijk dat LAB 32 en Dyntes Tech Park als één samenhangend ensemble ontwikkeld worden

en op een vergelijkbare manier landschap­ pelijk worden ingebed. In verband met de nieuwe horecafunctie, kan de bestemming 'hoogwaardige onderzoeks- en ontwikkeldoeleinden' komen te vervallen. Ter plaatse kan het geheel sterker omzoomd worden met bos (als boskamer). Voor de aangrenzende particuliere kavel geldt ook dat de bestemming 'hoogwaar­ dige onderzoeks- en ontwikkeldoeleinden' kan komen te vervallen. Hieraan wordt immers lan­ ge tijd geen invulling meer gegeven. Mogelijk kunnen in dit kader enkele woningen worden ontwikkeld als compensatie, mits Ook land­ schappelijke ingebed. MITC

MITC Marknesse is een kans voor Noordelijk Flevoland om een nieuw innovatief cluster te ontwikkelen, dat als vliegwiel dient om de economie in de regio te versterken. De ont­ wikkelingen rond het MITC vragen om een zorgvuldige landschappelijke inpassing. Het landschapsplan sluit aan bij de inrichtingsprincipes van de Noordoostpolder. Het MITC wordt volledig geïntegreerd in de bosrijke omgeving. Hiermee worden ook de ecolo­ gische verbindingen van het Natuurnetwerk Nederland geborgd. Op het MITC komen de hoogwaardige functies in boskamers te lig­ gen waarmee het plan goed aansluit bij de kenmerken van het gebied. De opzet van het MITC creëert nog een viertal restkavels. Door deze kavels te bebossen kan het MITC zowel robuuster ingebed worden in het bos als in het polderstramien. Over de bebossing van de restkavels is nog geen besluit genomen. In het kader van de (provinciale) bossenstrategie zou er in de toekomst bos geplant kunnen worden. In de ontwikkeling van het MITC is dat niet voorzien. Verder zien we kansen voor een natuurinclusieve inrichting van het MITC en de daar te ontwikkelen campus. Dit draagt zowel bij aan de kwaliteit en beleving van het terrein zelf als aan de inbedding in de natuur­ lijk omgeving. Het MITC krijgt een nieuwe ont­ sluiting aan de Repelweg ter hoogte van de Voorstertocht.

INLEIDING

k . \ IkJtAtWvJ

Boskamer: open ruimte in het bos

Inleiding WATERLOOPBOS EN OMGEVING

Waterloopbos (en in een later stadium onder­ deel van de gemeentebrede Omgevingsvisie) is een belangrijk instrument om nieuwe initiatie­ ven in het gebied af te kunnen wegen. De visie geeft richting aan toekomstige ontwikkelingen door de kwaliteit en identiteit van het gebied

vast te leggen. Ook geeft de visie een beeld van inrichtingsmaatregelen om recreatiemoge­ lijkheden, verkeer, landschap, natuur en eco­ nomie te versterken. De gebiedsvisie krijgt pas een juridische status als deze wordt overgeno­ men in een vergunning, een bestemmingsplan of een structuurvisie.

15

INLEIDING

INLEIDING

14

Er spelen private initiatieven en voornemens in het het gebied 'Waterloopbos en omge­ ving', uiteenlopend van grote ingrijpende ontwikkelingsplannen, als kleinere uitbreidin­ gen en herbestemmingen. Tegelijkertijd zijn er verschillende beleidsvoornemens bij provin­ cie en gemeente die mede betrekking heb­ ben op dit plangebied. Al de verschillende plannen, ambities en kansen en bedreigingen moeten in samenhang worden bekeken en tegen elkaar worden afgewogen om uiteinde­ lijk beslissingen te kunnen nemen. Voorkomen moet worden dat de diverse ruimtelijke ontwik­ kelingen onderling of met andere belangen in het gebied conflicteren. Tegelijkertijd moeten zo veel mogelijk kansen die alle beweging in het gebied met zich meebrengt, worden benut. Een gebiedsvisie is een duidelijke ont­ wikkelingsrichting voor een langere periode (5-10 jaar). Door die visie op te stellen met alle belanghebbenden wordt de mogelijk­ heid van draagvlak, samenhang en samen­ werking zo groot mogelijk. De gebiedsvisie

INLEIDING

16

water. Om deze ontwikkelingen in goede banen te leiden heeft de gemeente Noordoostpolder een integrale gebiedsvisie opgsteld. Dit is een overkoepelend beeld dat samenhang creeert in de verschillende ontwikkelingen. De gebiedsvisie is een kader is voor huidige en toekomstige ontwikkelingen, WATERLOOPBOS EN OMGEVING

Het projectgebied

Het projectgebied ligt tussen de kernen Marknesse, Vollenhove en Kraggenburg. Het is grotendeels gelegen op een uitloper van de stuwwal, waarop Vollenhove en 'Kaap De Voorst' gelegen zijn.. De bodem bestaat

uit zand en keileem en werd destijds minder geschikt geacht voor landbouw. Om die reden werd dit gebied na het gereedkomen van de polder met bomen beplant. De volledig op de tekentafel ontworpen Noordoostpolder is uniek in de wereld. In het agrarische landschap vor­ men de polderbossen een bijzonder accent. Deze omgeving bleek een grote aantrek­ kingskracht te hebben als vestigingsplaats voor onderzoek en innovatie. In 1951 werd hier het laboratorium "De Voorst' opgericht als nevenvestiging van het Waterloopkundig Laboratorium te Delft. Het is nu bekend onder de naam Waterloopbos. Het Waterloopbos is sinds 2016 een Rijksmonument. Niet veel later kwam daar ook een vestiging van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) en de DNW (Duits Nederlandse Windtunnel). Met de komst van de RDW, de politie en de plannen voor het MITC wordt techfunctie uitgebreid.

gesprekken gevoerd met belanghebbenden en organisaties. De gebiedsvisie is in 2 fasen tot stand gekomen: ^ In fase 1 van dit project zijn de belang­ rijkste gebiedskwaliteiten en de ruimtelijke kaders in kaart gebracht. In de gebieds-

^

ateliers is met behulp van SWOT-analyses toegewerkt naar ruimtelijke bouwstenen. Zij zijn beschouwd als richtinggevende uitgangspunten voor de gebiedsvisie. Fase 1 is vastgesteld door de B&W en de gemeenteraad van Noordoostpolder. In fase 2 is de visie opgesteld. In dit deel is de visie opgesteld op basis van de oogst uit het gebiedsproces. Er is een zonering op hoofdlijnen gegeven, een visie op de netwerken en is voor zover mogelijk inhoud gegeven aan de inrichtingsopgaven. In meerdere gebiedsateliers is deze visie getoetst en bijgesteld. 17

In het projectgebied liggen meerdere bos­ sen (Wendelbos, Voorsterbos, Waterloopbos, Kadoelerbos). Het Waterloopbos is een Rijksmonument. Karakteristiek voor het Waterloopbos is de stevige bosstructuur die zorgt voor samenhang in het gebied, met hoge natuur- en recreatieve waarden. In het bos lig­ gen boskamers (open ruimten omsloten door bos) die ruimte bieden aan diverse hoogwaar­ dige functies. Het bos zorgt voor contrast met het omringende agrarische landschap. Op basis van deze gebiedskwaliteiten schet­ sen we opgaven en denkrichtingen voor de Gebiedsvisie. PROCES EN PARTICIPATIE

Het participatieproces heeft ervoor gezorgd dat de creativiteit, ideeën en wensen van belanghebbenden herkenbaar zijn in de gebiedsvisie. Hiervoor zijn verschillende bij­ eenkomsten met stakeholders en omwonenden georganiseerd: de zogenaamde gebiedsateliers. Ook zijn er meerdere bilaterale

INLEIDING

De volgende ontwikkelingen zijn hierin belangrijk: ^ De (landschappelijke) versterking van het Waterloopbos als Rijksmonument. Zo komt er een nieuw bezoekerscentrum met horeca, een OERRR-speelplaats, er worden modelplaatsen gerestaureerd. Natuurmonumenten streeft naar 200.000 bezoekers in het jaar 2026 mits dat bin­ nen de draagkracht van het gebied past en binnen de haalbaarheid van het gebied passend is. ^ De ontwikkeling van het Multimodaal Infrastructuur Testcentrum (MITC). Dit is een samenwerking en bundeling van krachten tussen overheid, het bedrijfsleven en onderwijs- en kennisinstellingen. Het geheel zal bestaan uit een campus en test­ banen ingebed in het groen. Doel is de ontwikkeling van een innovatief cluster dat de volledige keten van testen, certificeren, beproeven en valideren aanbiedt op het gebied van mobiliteit en infrastructuur. ^ Verder zijn er plannen voor de ontwikke­ ling van een zonneweide, het Dyntes Tech Park (voormalig kantoor Waterloopkundig Laboratorium) krijgt een functie als hotel. • Het versterken van het recreatief netwerk van wandel- en fietspaden en met name ook de verbindingen over en langs het

Gebiedsvisie

Waterloopbos en omgeving Fase 1

2

Gebiedsbeschrijving In dit hoofdstuk laten we aan de hand van kaarten zien hoe het gebied in elkaar steekt.

Kadoelerbos en de natuurontwikkelingsgebie­ den Voorsterveld, Kadoelerveld en vogelgebied de Zwarte Hoek.

ONTSTAAN VAN HET LANDSCHAP

ontstaan: 1. De periode Zuiderzee/IJsselmeer: voor de drooglegging van de Noordoostpolder maakte het gebied deel uit van de Zuiderzee. Na de aanleg van de Afsluitdijk werd dat het Ijsselmeer. Plaatsen als Vollenhove en Blokzijl lagen toen nog aan het grote open water. 2. De drooglegging en inrichting vond min of meer plaats in WO II. Op de kaart van 1950 (situatie 1944) is de polderinrichting al goed te zien. 3. Op de kaart van 1951 zien we het beeld van de volledig ingerichte polder en is het Voorsterbos met het Waterloopbos al goed te zien. 4.

Op de kaart van 2019 zien we hoe het Voorsterbos flink is uitgebreid. Het op de tekentafel ontworpen landschap is uniek in de wereld. De polderbossen vor­ men een bijzonder accent in dit landschap. Naast het Waterloopbos zelf bestaat het gebied uit het Voorsterbos, het Wendelbos, het

De bebossing in het gebied was onder­ deel van het oorspronkelijke Landschapsplan Noordoostpolder (1947). Het Waterloopbos en omgeving is gelegen op een uitsteken­ de kaap in de oorspronkelijke kustlijn van de Zuiderzee in Overijssel. Tijdens de Ijstijd lag hier een eindmorene van een gletsjer. Een eindmorene is een wal van puin aan de onder­ ste rand, het eind, van een gletsjer. Ze mar­ keert de maximale uitloop van de gletsjer. De bodem bestaat als gevolg hiervan uit zand en keileem en werd minder geschikt geacht voor het bedrijven van landbouw. Om die reden werd het gebied met bomen beplant. Het bos weerspiegelt op deze wijze de afwijkende bodemsamenstelling in het gebied. De bodem vormde tevens een zeer geschikte fundering voor de modellen van het Waterloopkundige Laboratorium. Met het bos kregen de onder­ zoekers bovendien de door hen gewenste beschutting tegen wind. Tenslotte was ook de voor de modellen benodigde water aan- en afvoer goed geregeld. (zie ook beschrijving Abe Hoekstra op https/www.waterloopbos. net).

23

GEBIEDSBESCHRIJVING

GEBIEDSBESCHRIJVING

22

De kaartenreeks op de volgende bladzij­ de laat zien hoe het gebied zich historisch heeft ontwikkeld. Het gebied Waterloopbos en Omgeving is in een relatief 'korte tijd'

NOORDOOSTPOLDER

Het op de tekentafel ontworpen landschap van de Noordoostpolder is uniek in de wereld. In de Landschapsvisie Noordoostpolder; Landschap van Rust en Regelmaat (Feddes Olthof Landschapsarchitecten, 2012) zijn de bijzondere kwaliteiten van dit 'man made pol­ derlandschap' uitvoerig beschreven. Bij de inrichting van de polder ging men uit van 4 inrichtingsprincipes: ^ Het landschap werd gebaseerd modu­ lair verkavelingssysteem op basis van de meest rationele agrarische kavelmaat (300 langs de weg en 800 meter in de diepte); ^ Functies werden afgestemd op de bodem. De beste landbouwgronden werden bestemd voor akkerbouwbedrijven en groente en fruitteeltbedrijven. Daar waar de klei minder geschikt was ontstonden veeteeltbedrijven. Op de zandige grond langs de rand met het 'oude land' (het Kuinderbos en het Voorsterbos) en op het keileem (Urkerbos en Schokkerbos) kwam bos. ^ De toen geldende maatschappelijke opvattingen over het belang van het sme­ den van sterke sociale verbanden werden vertaald in een concentrische opbouw. Emmeloord werd centraal in de polder gesitueerd met een ring van dorpen erom­ heen. De agrarische erven werden geclus­ terd in groepen en ook de bijbehorende arbeiderswoningen werden aan deze erven gekoppeld. ^ De hoofdwegenstructuur werd hiërarchisch opgebouwd in de vorm van een assen­ kruis met Emmeloord in het hart. Dit prin­

De goede waterkwaliteit in het Waterloopbos zorgt voor waterplanten zoals Pijlkruid

cipe maakte een goede oriëntatie binnen de polder mogelijk. In het Waterloopbos en omgeving zijn deze principes duidelijk terug te vinden. In de inde­ ling van het gebied is het ritme van de pol­ der nog goed herkenbaar. Bijvoorbeeld in de gelijke afstanden van 800m tussen

Vollenh ove rweg-Vorstertocht-Voorste rwe g Zwolse Vaart enzovoorts. Langs de Voorsterweg ligt nog een kleine landbouwenclave (ter hoogte van de W.A. Albertshoeve). Ook hier is de specifieke opbouw van de Noordoostpolder, de verkaveling gebaseerd op percelen van 800m bij 300m, goed ervaar­ baar. Het is mooi om dat principe in de met groen omgeven ruimtes te kunnen beleven. In de bossen zijn de oorspronkelijke kavels nog te herkennen aan de kavelsloten met tussenruim­ te van 300m. De vaarten verbinden polder en bos. BOSGEBIED VAN 1000HA

Naast het Waterloopbos bestaat het gebied uit het Voorsterbos, het Wendelbos, het Kadoelerbos en de natuurontwikkelingsgebie­ den Voorsterveld, Kadoelerveld en vogelgebied de Zwarte Hoek. Het gebied heeft hoge recreatieve en toeristische kwaliteiten. Langs de Leemringweg ligt Vakantiepark de Voorst en het avontuurlijk recreatiegebied Netl. Het Zweefvliegveld is een bijzondere voorzie­ ning in het Wendelbos. De (voormalige) boe­ renerven benadrukken het Noordoostpolder gevoel in het bos. Aan weerzijden van de Voorsterweg, ter hoogte van de proefboerderij Ir W.A. Bosmahoeve liggen nog enkele land­ bouw proefvelden. In het Waterloopbos heb­ ben grote hallen gestaan waarbinnen testen werden uitgevoerd. Deze hallen zijn gesloopt. Op het braakliggende terrein is nu een plan voor een zonneweide ontwikkeld. De verschillende delen van het gebied zijn niet goed met elkaar verbonden. Dit komt door het ontbreken van verbindingen over de vaarten die door het bos lopen. Aan de Zwolse Vaart en de Leemringvaart liggen jachthavens. Het bosgebied grenst aan de oostzijde aan het Vollenhoverkanaal en Kadoelermeer, maar deze ruimtelijke relatie is niet sterk ontwikkeld. Dat geldt ook voor de relatie met de dorpen Marknesse en Vollenhoven.

LANDBOUWGEBIED

Ten westen en ten noorden van het Voorsterbos ligt een gebied dat hoofdzake­ lijk wordt gebruikt voor akkerbouw. Door de vestiging van hoogwaardige bedrijven in het bos komt er ook steeds meer aandacht voor deze landbouwgebieden. Zo ligt er bijvoor­ beeld een plan om de RDW-testbaan de ver­ plaatsen naar de percelen ten zuiden van de Vollenhoverweg. WATERLOOPBOS

Het Waterloopbos is door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bestempeld tot Rijksmonument. Dit voormalig waterloopkun­ dig laboratorium in het bos, met het bijzondere watersysteem en deels nog herkenbare schaal­ modellen van waterwerken, is heel bepalend voor de identiteit voor het gebied en heeft inmiddels de veel bekendheid gekregen en trekt daardoor een groeiend aantal bezoekers. De biodiversiteit van het Waterloopbos is zeer hoog. In het bos zijn zeer veel verschillende boomsoorten geplant. Dit werd gedaan omdat men nog weinig ervaring had met het aanleg­ gen van bos op de voormalige zeebodem. Maar de resultaten waren zeer goed. Het bos heeft zich in de afgelopen 70 jaar zeer goed ontwikkeld. De aanvoer van duinzand voor de schaalmodellen heeft positieve invloed gehad op flora. Ook het stromende water in het Waterloopbos heeft bijgedragen aan de biodi­ versiteit. Zo komen er in het Waterloopbos bij­ zondere libellensoorten voor. Natuurmonumenten ontwikkelt een nieuw bezoekerscentrum waarin zowel de bijzonder natuur als de cultuurhistorische betekenis van het Waterloopbos centraal staan. Op moment trekt het gebied ongeveer 70.000 bezoekers per jaar. De verwachting is dat dit de komen­ de jaren zal toenemen naar zo'n 150.000 bezoekers per jaar.

25

GEBIEDSBESCHRIJVING

HERKENBAARHEID OCCUPATIEGESCHIEDENIS

De Noordoostpolder behoorde tot de Zuiderzee. De kaart van 1850 toont de voormalige kustlijn. Ten zuiden van Vollenhove ligt het eilandje Kraggenburg.

1850

1951

Omstreeks 1944 was de polder volledig verkaveld en begon men met het inrichten ervan. Steden, wegen en boerderijen werden gebouwd.

In 2019 is het Waterloopbos uitgebreid. Er zíjn grote bosgebieden aangelegd ten noorden van bos (Wendelbos) en bij het Kadoelerbos.

Kwh,li

ÕrfļŵfDŴS

\O0Hf)

1944

27

GEBIEDSBESCHRIJVING

GEBIEDSBESCHRIJVING

26

Het Waterloopbos ligt in het polderpatroon. De origenele verkavaling is goed zichtbaar ín het bos.

2019

In het Waterloopbos deed het Waterbouwkundig laboratorium proeven voor Nederlandse waterbouwwerken. In het bos liggen nog veel restanten van voormalige modellen. Ook het watersysteem dat ís aangelegd ís nog zichtbaar in het bos. De plattegrond hiernaast toont het watersysteem en de ligging van alle waterbouwkundige modellen. Het water kan worden ingelaten uít het Vollenhoverkanaal en stroomt via een stelsel van wateren richting de Zwolse Vaart.

Maatsysteem

Waterloopbos plattegrond 1957

GEBIEDSBESCHRIJVING

29

GEBIEDSBESCHRIJVING

28

Watercircuit

Luchtfoto 1969

Proeven in het Waterloopbos met scheepsmodellen

Bodem ļ Veen Zand

Grondwatertrappen II = H ^0 L 50-80 | III = H ^0 L 80-120

Lichte zavel

IV = H >40 L 80-120

Zware zavel

V = H <40 L ^20

Keileem Water

| VI = H 40-80 L ^20 VII = H 80-140 L >120

Bebouwing

31 Geomorfologie

Archeologie (Structuurvisie 2025)

I Stuwwal

Archeologische waarde

Abrasievlakte Strandwal

Hoge archeologische verwachting Gematigde archeologische

Zeestrandglooiing Ingesloten strandvlakte

verwachting Lage archeologische verwachting

I Aanwasvlakte Vlakte van getij-afzettingen

ļ Gebied zonder archeologische verwachting Vrije ligging

I Laagte ontstaan door afgraving

Oud-Kraggenburg

GEBIEDSBESCHRIJVING

GEBIEDSBESCHRIJVING

30

Watersysteem

Hoogte

— Afwatering Hoogwater Waterloopbos Regelbare stuw

r~\

Vaste stuw Gemaal Smeenge Waterinlaat Waterloopbos

GEBIEDSBESCHRIJVING

Kabels en leidingen --------- Gasleiding

Hoogspanningskabels

o

Hoogspanningsmasten

Peilvakken

GEBIEDSBESCHRIJVING

33

32

35

GEBIEDSBESCHRIJVING

GEBIEDSBESCHRIJVING

34

Wegen

Wandel- Z fietsroutes —

Knooppuntennetwerk

Lokale weg max. 60

““

LF fietsroute

“—

Provinciale weg met fietspad

—

““"

Provinciale weg met fietspad

— —

--------

Vrijliggend fietspad

--------

Wandelpad

“—

Lokale weg max. 80

—

Wandelroute Trage Tocht Marknesse Ruiterpad

'M ••««.rra&Vi'AV*

īľim

as&ïB^ y

J O Kallumaan

Wendelbos

O Net! de Wildste tuin

Rondal B.V.

Õ Zweefvliegclub

Brenne s Buiten

Noordoostpolder

0 Passantenhaven Vollenhove

O Netl/Heliveld O Recreatie gebied Brennels buiten Snackbar t Snorretje © Paddenstoelen reservaat

Jachtwerf pa jsontenhaven Aquador Vollenĥove

Jachtwerf Aquador

O

Meerdere horeca gelegenheden

Ō De Voorst Broedplaats LAB 32 Het paviljoen ft bezoekerscentrum Waterloopbos

Q De Voorst

36

Brasserie De Voorst

Dyntes Teehpark

Ardoer Vakantiepark't Akkertien

37

O Jachtwerf de Voorst

O Jachtwerf de Voorst

0 Voorsterbos O Ĵe Siente

O jachthaven Kraggenburg O Hotel van Saaze

Jachthaven 0 Kroggenburg

0 Kadoelerbos

(y Beheerkontoor Naíuurmonumenten

Q Autocross Kraggerburg

Cafetaria t Hoekje

Bedrijven

Recreatie ©

Wandelgebied

O

Verblijfsaccommodatie

Bedrijventerrein

O

Recreatie locatie

o

Camping

Bedrijf: Landbouwontwikkeling

O

Informatiecentrum

o

Haven

Bedrijf: Recreatie

O

Horeca

^

Hoogwaardige onderzoeks- en ontwikkelingsdoeleinden *uitbreiding gepland (MITC)

O

Jachtwerf

GEBIEDSBESCHRIJVING

GEBIEDSB ESCH RIJVING

O Waterloopbos

fendelbos

ÍS NETL

38

GEBIEDSBESCHRIJVING

ÍS

Voorsterbos

^ Paddestoelenreservaot

Kadoelerveld

Kadoelerbos

Groengebieden Voosterbos

Netl

Wa terloopbos

Kadoelerveld

| Wendelbos

Natte natuur

I Kadoelerbos

Weidevogelgebied

Verspreid in het Waterloopbos liggen relicten van modellen van waterwerken

GEB IEDSB ESCH RJVING

Kunstwerk Deltagoot in het Waterloopbos

'-V- i . ŵ.

Beleidskaders

Voor de duiding van het gebied zijn de bestemmingsplannen Landelijk gebied 2004 en Waterloopbos e.o. de belangrijkste

plannen. Hierbij wordt dus opgemerkt de daadwerkelijke planologische situatie op delen hiervan kan afwijken. Voor een volledig en actueel overzicht wordt verwezen naar www. ruimtelijkeplannen.nl. De twee belangrijkste plannen worden toegelicht op pagina's 46-49. Momenteel wordt gewerkt aan een bestem­ mingsplan MITC. Het geheel wordt ingepast in een robuuste beplantingssingel, die deels ook compensatie is voor de NNN.

43

BELEIDSKADERS

BELEIDSKADERS

42

In het grootste deel van het onderzoeksge­ bied geldt de Beheerverordening landelijk gebied (vastgesteld 2016). De beheersverordening verklaart de bestemmingsplannen Waterloopbos e.o. (2002) en Landelijk Gebied (2004) van toepassing, met uitzondering van flexibilieitsbepalingen, zoals wijzigings- en uitwerkingsbevoegdheden. Daarnaast zijn er voor een aantal specifieke percelen andere onderliggende 'bestemmingsplannetjes' van toepassing verklaart (zoals bestemmingsplan 'Landelijk gebied, omzetting agrarisch gebied naar natuur' en 'Landelijk gebied 2004, Vollenhoverweg 22 Marknesse'). Ook zijn er een aantal postzegelbestemmingsplannen vast­ gesteld ter vervanging van de beheersverordening (zoals 'Landelijk gebied, Leemringweg 27 te Kraggenburg'). Op een aantal locaties zijn projectbesluiten en omgevingsvergunningen verleend waarmee mag worden afgeweken van de beheersverordening (zoals de zonnenvelden van NLR, de arbeidsmigranten aan de Repelweg en recreatie in het Voorsterbos).

In de Structuurvisie Noordoostpolder 2025 maakt het Waterloopbos en Omgeving, net als het Kuinderbos, deel uit van de Oostelijke zone van de Noordoostpolder dat gezien wordt als een recreatief ontwikkelingsgebied met plaat­ selijk ruimte voor recreatieve dagattracties.

I,.

Zon in de Polder, het beleidskader zonnewei­ den, biedt ruimte voor zonneweiden binnen de bestemmingen 'hoogwaardige onderzoeks- en ontwikkelingsdoeleinden'. Dus ook in de delen die nu niet als zodanig functioneren. Tot slot is het Waterloopbos en Omgeving een belangrijke schakel in het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

m 45

LEGENDA Landschap en natuur — bestaande vaart bestaand bos á verdichting landschap oostrand en corndor verdere verdichting tussenzone

Cultuurhistorie ŵ Werelderfgoed Schokland Werken

Landbouw ontwikkelingsgebied glastuinbouw

versterken landschap noordwestrand en zuidwestrand openhouden dijkzone en middengebied vnje ligging Emmetoord. Schokland. Urk en Oud-Kraggenburg — groene singels om de kernen herstellen m dorpenringweg herkenbaar maken

Recreatie

zoekgebied twee grootschalige recreatieve dagattracties cultuurhistonsch erfgoed Schokland Nagele en Urk benutten recreatief ontw kkelmgsgebied

; ecologische hoofdstructuur Infrastructuur

IMUURMMn I ;

— A6/N50

bedrijventerrein in ontwikkeling uitbreldingsrichting bednventerrem Wonen woningbouwlocatie in ontwikkeling uitbreidingsnchting woningbouw

r—tvt ng zu aamMpoonļn

natuurlijke vooroever voorzicnmgon regionaal voorzieningencentrum

Structuurvisie 2025

Geomatica Busmesspark I NLR III herstructurering bedrijventerrein op termijn

bestaand woongebied

Natura 2000 gebied met sterke bodemdaling eventueel aanpassen agrarische functie

bestaand bednjventerrem

Duurzamo energie nieuw windmolenpark duurzame ontwikkelingszone

Kansenkaart, Zon in de Polder. Bron: Rho adviseurs voor leefruimte (2019). Zon in de Polder; gebiedsgericht beleidskader voor zonneweiden. Gemeente Noordoostpolder.

BELEIDSKADERS

BELEIDSKADERS

44

47

BELEIDSKADERS

BELEIDSKADERS

46

NNN regionaal NNN

Routes regionaal ““ Fietsknooppunten ““ Lange afstand wandelroutes (LAW)

paden.

en erven.

bestemmingen en aan de volgende voorschrif­ ten voldoen: ^ Het bebouwingspercentage van het bouw­ perceel bedraagt ten hoogste 80% ^ De hoogte bedraagt ten hoogste 15m ^ De afstand tot de zijdelingse perceelgren­ zen ten minste bedraagt 5m

Tuinen

Agrarisch gebied

Gronden op de kaart aangewezen voor "tui­ nen" zijn bestemd voor tuinen en erven met daarbij behorende andere-bouwwerken.

Bestemd voor de uitoefening van het agra­ risch bedrijf met daarbij behorende andere bouwwerken.

^

Hoogwaardige onderzoek- en ontwikkelings­

Bouwwerken ten dienste van de bestemming, met maximale hoogte van 1,50 m. Het is verboden om: ^ gronden te gebruiken als staan- of lig­ plaats voor onderkomens ^ gronden te gebruiken voor opslag van

^

(2002) Woonhuizen

Bestemd voor woonhuizen, met daarbij beho­ rende gebouwen, andere bouwwerken, tuinen

doeleinden

Bestemd voor waterloopkundig, lucht- en ruim­ tevaartlaboratoria, alsmede voor hoogwaar­ dige bedrijven gericht op onderzoek, speur- en ontwikkeling(swerk) en computerservice- en informatietechnologiebedrijven, met daarbij behorende gebouwen, andere bouwwerken,

^

erven, wegen en groenvoorzieningen.

voer- en vaartuigen gronden te gebruiken als stort- en opslagplaats

Gebouwen mogen samen maximaal 250 m2 bedragen, en op zijn hoogst 6m zijn. Andere bouwwerken mogen maximaal 2,50 m zijn. Het is verboden om: ^ recreatieve voet-, fiets- en/of ruiterpaden te verharden van en andere oppervlakte-

^

^

48

BELEIDSKADERS

In aanvulling daarvan tevens bestemd voor een helikopterlandingsplaats, indien de gron­ den op de kaart zijn aangeduid met "lan­ dingsplaats helikopter" en voorzieningen ten behoeve van het transport van elektriciteit, indien de gronden op de kaart zijn aangeduid met "hoogspanningsleiding".

Bestemmingsplan Waterloopbos e.o. (2002)

Bestemmingsplan landelijk gebied (2004) A

AGRARISCH GEBIED

N

NA1UURGEBIE0

CULTUURHISTORISCH WAARUEVOL GEBIED (dubbeloestemming)

BOSGEBIEO

WATER

WATERKERING

WEGEN

WONEN

Bos/natuurgebied

Gronden op de kaart aangewezen voor "bos/ natuurgebied" zijn bestemd voor: ^ bos en afschermende groenvoorzieningen; ^ het behoud en de ontwikkeling van natuur­ lijke en landschappelijk ^ waarden als onderdeel van de ecologi­

Niet toegestaan zijn bedrijven als bedoeld in artikel 41 van de Wetgeluidhinder met uitzon­ dering van de gronden die zijn gelegen bin­ nen de op de kaart aangegeven "zone als bedoeld in art. 41 Wgh", waarbinnen deze bedrijfsactiviteiten wel zijn toegestaan.

^ ^

Onder strijdig gebruik wordt in ieder geval ver­ staan het gebruik van opstallen voor zelfstandi­

^

ge kantoorvestigingen. Kantoren ondergeschikt aan de in lid A bedoelde bedrijfsdoeleinden zijn toegestaan, met dien verstande dat ten hoogste 30 % van de aanwezige bedrijfsvloeroppervlakte tot een maximum van 2000 m2 per bedrijf hiervoor mag worden aangewend. De gebouwen moeten ten dienste zijn van de

^

sche hoofdstructuur; extensief dagrecreatief medegebruik; een informatiecentrum en/of bezoekersruimte; voorzieningen ten behoeve van het trans­ port van elektriciteit, indien de gron­ den op de kaart zijn aangeduid met "hoogspanningsleiding"; de waterhuishouding, uitsluitend voor de sloten en andere-watergangen, zoals die bestonden op het tijdstip van de terinzagelegging van het ontwerpplan;

Met de daarbij behorende gebouwen, zijnde een informatiecentrum en/of een bezoekers­ ruimte, andere-bouwwerken, voorzieningen en

^

verhardingen aan te brengen gronden af te graven, op te hogen of te egaliseren houtopstanden te vellen, rooien of te beschadigen ondergrondse transport-, energie- of telecommunicatieleidingen en de daarmee verband houdende constructies, instal­ laties of apparatuur aan te brengen met uitzondering van het aanbrengen van lei­ dingen, uitsluitend ten behoeve van de aansluiting van gebouwen op het openba­ re voorzieningennet; watergangen en poelen te graven, vergra­ ven, te verbreden of te dempen oeverbeschoeiingen, kaden, dijken, dam­ men en vlonders aan te brengen

Water

Gronden op de kaart aangewezen voor "water" zijn bestemd voor watergangen, oevers en bermen, alsmede voor voorzienin­ gen ten behoeve van het beheer van oevers, bermen en waterhuishouding met daarbij behorende andere bouwwerken. Verkeersdoeleinden

Gronden op de kaart aangewezen voor "ver­ keersdoeleinden" zijn bestemd voor wegen met een (inter-)lokale verbindingsfunctie met daarbij behorende voet- en fietspaden, ber­ men, sloten en andere-bouwwerken.

49

BELEIDSKADERS

BESTEMMINGSPLAN WATERLOOPBOS E.O.

Agrarisch gebied

De op de plankaart als "Agrarisch gebied" aangewezen gronden, zijn bestemd voor: ^ agrarische bedrijvigheid: in de vorm van een grondgebonden agrarisch bedrijf of in de vorm van een intensieve veehoude­

^

^

50

BELEIDSKADERS

^

^

rij, uitsluitend binnen bebouwingsvlakken waarin op de plankaart de aanduiding "intensieve veehouderij toegestaan" voor­ komt, en elders uitsluitend als tweede tak, instandhouding van de openheid van het landschap, voorzover de gronden op de plankaart als "openheid van het land­ schap" zijn aangeduid, instandhouding van en onderzoek naar ter plaatse voorkomende, uit archeolo­ gisch en cultuurhistorisch oogpunt waardevolle objecten, voor zover de gronden op de plankaart als "gebied met archeologi­ sche waarde of verwachtingswaarde" zijn aangeduid, instandhouding van het aanwe­ zige cultuurhistorisch waardevolle verkavelings-patroon, instandhouding en ontwikkeling van de afschermende erfbeplanting, met daar­ bij behorende erfsloot, direct aansluitend aan de zijgrenzen en de achtergrens van het bebouwingsvlak, met uitzondering van gronden binnen de op de plankaart voorkomende aanduiding "staand glas

^ ^

toegestaan", extensieve openluchtrecreatie, zoals kavelpaden sloten en andere watergangen.

^

^

^

^

^

waterpartijen, extensieve openluchtrecreatie, voor zover de onder a en b bedoelde waarden niet onevenredig worden aangetast, extensief agrarisch gebruik in de vorm van beweiding met vee, voor zover de onder a en b bedoelde waarden niet onevenre­ dig worden aangetast, instandhouding van en onderzoek naar ter plaatse voorkomende, uit archeolo­ gisch en cultuurhistorisch oogpunt waardevolle objecten, voor zover de gronden op de plankaart als "gebied met archeologi­ sche waarde of verwachtingswaarde" zijn aangeduid, openheid van het landschap ter plaat­ se van de op de plankaart voorko­ mende aanduiding "openheid van het landschap".

^

^

De op de plankaart als "Bosgebied" aangewe­ zen gronden zijn bestemd voor: ^ instandhouding en ontwikkeling van bos ten behoeve van aldaar voorkomen­ de danwel daaraan eigen natuur- en landschapswaarden, ^ bosbouw, voor zover de onder a bedoel­ de waarden niet onevenredig worden ^

Natuurgebied

^

aangetast, extensieve openluchtrecreatie, voor zover de onder a bedoelde waarden niet onevenredig worden aangetast, instandhouding van aldaar voorko­ mende watergangen, sloten en andere waterpartijen, instandhouding van en onderzoek naar ter plaatse voorkomende, uit archeolo­ gisch en cultuurhistorisch oogpunt waardevolle objecten, voor zover de gronden op de plankaart als "gebied met archeologi­ sche waarde of verwachtingswaarde" zijn aangeduid,

natuurkampeerterrein, ter plaatse van de op de plankaart voorkomende aanduiding "natuurkampeerterrein", en ambulancestandplaats, ter plaatse van de op de plankaart voorkomende aanduiding "ambulancestandplaats".

• ^ •

Water

De op de plankaart als "Water" aangewezen gronden zijn bestemd voor: ^ ^ •

•

^

Bosgebied

^ De op de plankaart als "Natuurgebied" aan­ gewezen gronden zijn bestemd voor: ^ instandhouding en ontwikkeling van ter plaatse voorkomende danwel daaraan eigen landschaps- en natuurwaarden in en langs watergangen, sloten en andere waterpartijen, zodanig dat voor flora en

fauna verbindingen ontstaan tussen natuuren/of natuurontwikkelingsgebieden, instandhouding van aldaar voorko­ mende watergangen, sloten en andere

^

^

^

watergangen, waterpartijen, oevers en taluds, waterhuishouding, instandhouding en ontwikkeling van ter plaatse voorkomende dan wel daaraan eigen natuurwaarden, behoud en herstel van leefgebieden van vogels ter plaatse van de op de plankaart voorkomende aanduiding "vogelrichtlijngebied", waterwegen ten dienste van het ver­ keer te water, waarbij in geval van de op de plankaart voorkomende aanduidingen:"vogelrichtlijngebied", en"habitatrichtlijngebied", de onder c en d bedoelde waarden niet onevenredig wor­ den aangetast, extensieve openluchtrecreatie, voorzover de waterhuishouding en de onder c en d bedoelde waarden niet onevenredig wor­

^

^

Wegen

De op de plankaart als "Wegen" aangewezen gronden zijn bestemd voor: ^

den aangetast, en behoud, herstel en beheersing van de functie water, alsmede verkeer te water zoals lichtbakens, botenloods, ter hoogte van de op de plankaart voorkomende aanduiding "botenloods toegestaan"

Waterkering

De op de plankaart als "Waterkering" aange­ wezen gronden zijn bestemd voor: ^ waterkering en daarbij behorende ^ ^

voorzieningen, wegen, inspectiepaden, fiets- en voetpa­ den, bermen, sloten; instandhouding en ontwikkeling van ter

plaatse voorkomende dan wel daaraan eigen natuurwaarden, extensief agrarisch medegebruik in de vorm van beweiding met vee; extensieve openlucht recreatie; op- en overslag, ter plaatse van de op de plankaart voorkomende aanduiding "los­ wal", en ter hoogte van de op de plankaart voorko­ mende aanduiding "bedrijven en bedrij­ ven t.b.v. scheepvaart en waterrecreatie toegestaan": scheepsbouw- en reparatie­ bedrijven ten behoeve van waterrecrea­ tie en de scheepvaart, die in de van deze voorschriften deel uitmakende bijlage 3 "scheepsbouw- en reparatiebedrijven", zijn vermeld als categorie 1, 2 en 3, en bedrijven, die in de van deze voorschrif­ ten deel uitmakende bijlage 4 "bedrijven", zijn vermeld als categorie 1 en 2, uitsluitend botenopslag, ter plaatse van de op de plankaart voorkomende aanduiding "botenopslag toegestaan"

^ ^

verkeersdoeleinden, die hierna zijn ver­ meld bij de categorie waarmee het betref­ fende bestemmingsvlak op de plankaart is aangeduid, een en ander met inacht­ neming van het op de plankaart weerge­ geven dwarsprofiel: stroomwegen, met bijbehorende parkeerplaatsen, op en afrit­ ten, bermen en bermsloten, doorgaande gebiedsontsluitingswegen met bijbehoren­ de parkeerstroken, opstelstroken, fiets- en voetpaden, bermen en bermsloten, erftoegangswegen met bijbehorende fiets- en voetpaden, bermen en bermsloten wegbeplantingen en singels, en op- en overslag, ter hoogte van de op de plankaart voorkomende aanduiding "loswal".

Wonen

Recreatieve voorzieningen

De op de plankaart als "Wonen" aangewezen gronden zijn bestemd voor:

De op de plankaart als "Recreatieve voorzie­ ningen" aangewezen gronden zijn bestemd

^ ^

wonen instandhouding en ontwikkeling van de afschermende erfbeplanting, met daarbij behorende sloot, aan de zijgrenzen en de achtergrens van het bestemmingsvlak,

^

kleinschalige agrarische activiteiten op voormalige agrarische erven zoals het kweken van fruit, groente, (sierhees­ ters en het houden van dieren.erbindingsfunctie met daarbij behorende voet- en fietspaden, bermen, sloten en andere-bouwwerken.

voor: ^ recreatieve voorzieningen, met de nade­ re bestemming die hierna is vermeld bij de code, waarmee het desbetreffende bestemmingsvlak op de plankaart is aan­ geduid, en ^ daarbij behorende voorzieningen, waar­ onder begrepen groenvoorzieningen, parkeerplaatsen en tuinen, met dien ver­ stande dat de gronden ter hoogte van de op de plankaart voorkomende aan­ duiding "afschermend groen" uitsluitend mogen worden gebruikt voor afschermen­ de groenvoorzieningen en instandhouding daarvan.

Bedrijven

De op de plankaart als "Bedrijven" aangewe­ zen gronden zijn bestemd voor: ^ bedrijven, met de nadere bestemming die hierna is vermeld bij de ^ code, waarmee het desbetreffende bestemmingsvlak op de plankaart is aangeduid, ^ daarbij behorende voorzieningen, waar­ onder begrepen groenvoorzieningen, par­ keerplaatsen en tuinen, ^ instandhouding en ontwikkeling van de afschermende erfbeplanting, met daarbij behorende sloot, aan de zijgrenzen en de ^

achtergrens van het bestemmingsvlak, kleinschalige agrarische activiteiten zoals het kweken van fruit, groente, (sierhees­ ters en het houden van dieren.

Nutsvoorzieningen

De op de plankaart als "Nutsvoorzieningen" aangewezen gronden zijn bestemd voor: ^ nutsvoorzieningen, met de nadere bestem­ ming die hierna is vermeld bij de code, waarmee het desbetreffende bestemmings­ vlak op de plankaart is aangeduid, ^ daarbij behorende voorzieningen, waar­ onder begrepen groenvoorzieningen, par­ keerplaatsen en tuinen.

51

BELEIDSKADERS

BESTEMMINGSPLAN LANDELIJK GEBIED (2004)

Flevoland, Gemeente Noordoostpolder & Gemeente Urk (2017).

deze machines lichter te maken. Hierdoor wordt de productiecapaciteit van de machine vergroot en het energieverbruik verminderd. Ook CompoWorld is te vinden op het Dyntes Tech Park.

Bijzonder cluster bedrijven en kennisinstellin­

52

gen Voorsterweg

Een sterke propositie op de bestaande locatie

In de gemeente Noordoostpolder bevindt zich

Groei in de geomatica- en hightechmarkt vindt

aan de Voorsterweg bij Marknesse een bijzon­ der cluster, bestaande uit bedrijven en ken­ nisinstellingen. Aan de Voorsterweg zijn het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR), de Duits Nederlandse Windtunnel en Dyntes Tech Park te vinden. Dit beleids­ document onderstreept de sterke propo­ sitie van Noordelijk Flevoland met het specifiek cluster rondom het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) en composietenontwikkeling. Het Dyntes Tech Park (DTP is gevestigd in het voormalig waterloopkundig laboratorium. Het cluster bestaat uit (inter)nationale bedrijven en instellingen die zich richten op omgevingsinfor-

grotendeels plaats via introductie van nieuwe, innovatieve producten en diensten, meestal gebaseerd op resultaten van onderzoek. Een belangrijke voorwaarde om hierin te slagen is vroegtijdige deelname aan multidiscipli­ naire innovatieprogramma's. Het kennisclus­ ter aan de Voorsterweg biedt deze omgeving door de aanwezigheid van toonaangevende spelers in de markt en de beschikbaarheid van gezamenlijke faciliteiten en aanwezi­ ge netwerken. Binnen het DTP bevinden zich de koplopers van de geomaticasector. Deze bedrijven en instellingen vertegenwoordigen een schat aan kennis, innovatievermogen en inzicht in (internationale) marktsegmenten. Het delen van deze kennis en netwerken - en zo van elkaars directe nabijheid te profiteren - is een van de aspecten die het DTP aantrekkelijk maken voor organisaties en mensen om zich aan het centrum te verbinden. De bedrijven zijn (grotendeels) gevestigd onder één dak. Clustervorming gaat op het DTP dan ook over