CConstaterende datNoordoostpolder
Koppel je AI →
Document · PDF

10.2 Vereiste weerstandscapaciteit Grondexploitaties 2022.pdf

Gemeenteraad 4 juli 2022, gemeente NoordoostpolderBij agendapunt: 10: Herziening en Meerjarenperspectief Grondexploitaties 202221.614 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

ri METAFOOR RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Vereiste weerstandscapaciteit grondexploitaties 2022 Gemeente Noordoostpolder

Datum:

4 mei 2022

DEFINITIEF

Vereiste weerstandscapaciteit grondexploitaties 2022 Gemeente Noordoostpolder

Opdrachtgever:

Gemeente Noordoostpolder

Datum:

4 mei 2022

Status:

Definitief

Opstellers:

Drs. E. Linssen en D. Grevelink, MSc.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 1 van 50

Inhoud

Inhoud

2

1.

Inleiding

3

1.1

Aanleiding

3

1.2

Doel

3

1.3

Leeswijzer

3

2.

Weerstandscapaciteit: definitie, BBV, methode en theorie

4

2.1

Definitie weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen grondbedrijf

4

2.2

Regels en voorschriften BBV

4

2.3

Methode bepaling benodigd weerstandsvermogen

5

2.4

Theorie risicoanalyse

5

3.

Gehanteerde gegevens en berekeningswijze

8

3.1

Inleiding

8

3.2

Gegevens risicomodel

8

4.

Analyse weerstandsvermogen en resultaat

9

4.1

Risicowaardering bouwgronden in exploitatie (Monte Carlo analyse)

9

4.2

Verantwoording en toelichting op risicobandbreedten

10

4.3

Resultaat Monte Carlo analyse bouwgronden in exploitatie

12

4.4

Gevoeligheidsanalyse bouwgronden in exploitatie (op geconsolideerd niveau)

13

4.5

Benodigde weerstandscapaciteit bouwgronden in exploitatie

14

4.6

Vergelijking 2022 versus 2021

14

5.

Conclusie

16

Bijlage 1: Resultaten risicoanalyse per complex

17

Bijlage 2: Consolidatie gevoeligheidsanalyse

49

Bijlage 3: Opbouw beschikbare algemene reserve grondbedrijf per 31-12-2021

50

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 2 van 50

1. INLEIDING

1.1

Aanleiding

De gemeente Noordoostpolder kent een geschiedenis van actief grondbeleid. Als gevolg van deze actieve rol heeft de gemeente een substantiële grondportefeuille en verscheidene ruimtelijke projecten in voorbereiding en realisatie. Daarvan kwalificeren er 31 als grondexploitatie1. Er worden investeringen gedaan die pas op een later tijdstip eventueel goedgemaakt kunnen worden uit de te realiseren grondopbrengsten. De mate waarin het grondbedrijf in staat is eventuele tegenvallers op te vangen, wordt veelal aangeduid als het weerstandsvermogen. De hoogte van dit benodigde vermogen heeft een direct verband met de omvang van de risico's in de grondexploitaties en de grondvoorraad. De gemeente Noordoostpolder erkent in haar in 2017 vastgestelde Nota Grondbeleid "Op grond van de situatie" de noodzaak voor het vormen van een risicobuffer. Daarnaast stelt het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) eisen aan het weerstandsvermogen van de gemeente. De gemeente heeft Metafoor verzocht om middels een kwantitatieve risicoanalyse op basis van een Monte Carlo simulatie de benodigde weerstandscapaciteit van het grondbedrijf per 1-1-2022 te bepalen.

1.2

Doel

Het doel van voorliggend onderzoek is tweeledig: 1.

Het financieel analyseren van risico's van de gemeentelijke exploitaties.

2.

Het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit op basis van risicoanalyse.

De bepaling van het weerstandvermogen is gebaseerd op de herziene grondexploitaties per 1-1-2022. Deze grondexploitaties zijn globaal getoetst op juistheid en volledigheid. Inhoudelijke toetsing van de grondexploitaties (beoordeling van het niveau en onderbouwing van kosten, opbrengsten en fasering) maakt geen onderdeel uit van voorliggende analyse.

1.3

Leeswijzer

Hoofdstuk twee gaat in algemene zin in op het weerstandsvermogen van het grondbedrijf, daarbij wordt de begrippen weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit grondbedrijf gedefinieerd. Ook wordt aandacht besteed aan de theorie rond de risicoanalyse. In hoofdstuk drie worden de uitgangspunten besproken van het gebruikte geconsolideerde risicomodel, dat is gebruikt voor de bepaling van het weerstandsvermogen. Hoofdstuk vier behandelt de uitgangspunten en het resultaat van de Monte Carlo simulatie en de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Het laatste hoofdstuk bevat de conclusie van de uitgevoerde analyses en doet aanbevelingen voor het vervolg.

1 Bouwgrond in exploitatie, conform Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 3 van 50

2. WEERSTANDSCPACITEIT: DEFINITIE, BBV, METHODE EN THEORIE

2.1

Definitie weerstandscapaciteit en weerstandvermogen grondbedrijf

De gemeente Noordoostpolder hanteert onderstaande definitie voor de benodigde weerstandscapaciteit van het grondbedrijf: Het deel van de algemene reserve grondbedrijf dat nodig is om toekomstige tegenvallers in gemeentelijke grondexploitaties op te kunnen vangen, met het doel om de continuïteit van de bedrijfsvoering van de gemeente Noordoostpolder te garanderen.

In de gekozen methode kiest de gemeente ervoor om de continuïteit van het grondbedrijf te kunnen borgen tot een geconsolideerd saldo nul van alle grondexploitaties. Ook wanneer het geprognosticeerde geconsolideerde saldo batig is, kan er in afzonderlijke projecten de noodzaak ontstaan om financiële maatregelen te treffen. Dit betreft een (verplichte) verliesvoorziening voor het voorcalculatorische negatieve resultaat en eventueel ook een risicovoorziening. De essentie van weerstandsvermogen is dat de gemeente zich af moet vragen hoe groot de financiële buffer moet zijn om onvoorziene risico's, die zich voordoen en substantieel zijn, af te kunnen dekken. Grondexploitaties kenmerken zich (onder meer) door het feit dat in een vroeg stadium kosten worden gemaakt, terwijl de opbrengsten (en dus de dekking van de exploitaties) veelal op een later moment worden geboekt. In dergelijke trajecten doen zich financiële risico's voor (marktontwikkeling, tegenvallende opbrengsten, et cetera). Omdat de risico's binnen de grondexploitaties zich waarschijnlijk nooit gelijktijdig en/of met een maximale omvang aandienen, kan voor de bepaling van de weerstandscapaciteit niet worden volstaan met een optelling van de afzonderlijke projectrisico's. Sommige risico's zullen zich nooit voordoen, terwijl andere zich in hun maximale omvang aandienen.

Voor de dekking van deze financiële risico's moet de reserve van het grondbedrijf minimaal gelijk zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. Door een goed inzicht in de benodigde weerstandscapaciteit en de daarbij behorende (financiële) maatregelen, kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller resulteert in noodzakelijke bezuiniging(en). Voorliggende analyse richt zich op de vereiste, voor de afdekking van risico's benodigde weerstandscapaciteit. Deze vereiste weerstandcapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit (middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten of lagere opbrengsten te dekken). De verhouding tussen deze twee grootheden resulteert in een kengetal dat de mate aanduidt waarin een gemeente in staat is risico's vanuit haar reservepositie op te vangen. Dit kengetal (aangeduid als ratio) is het weerstandsvermogen2. Gemeenten hebben enige vrijheid met betrekking tot wat precies tot de aanwezige weerstandscapaciteit wordt gerekend (bijvoorbeeld of de zogenaamde 'stille reserves' worden meegerekend).

2.2

Regels en voorschriften BBV

In 2004 is het "Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten" (BBV) in werking getreden. Het BBV bevat voorschriften voor de inrichting van de (meerjaren)begroting en de jaarverslagen. Onder titel 2.3, artikel 9 van het BBV worden de zeven paragrafen opgesomd die een gemeente minstens in haar begroting en jaarrekening dient op te nemen. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is hier één van. Een belangrijk onderdeel binnen deze algemene paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing vormt de reserve, casu quo de financiële buffer voor het grondbedrijf. De commissie BBV heeft in 2016 een herziening van de BBV-verslaggevingsregels rondom grondexploitaties gepubliceerd. Hieronder worden enkele punten uit deze regels opgesomd: -

De aanpassing van het rentepercentage (op basis van verhouding werkelijke kosten van vreemd vermogen en eigen vermogen).

-

Verdisconteringsvoet (terugrekenfactor contante waarde): 2%3.

-

Aansluiting kostensoorten BIE op de limitatieve kostensoortenlijst van de Wro.

2 Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit/benodigde weerstandscapaciteit 3 Verdiscontering (ten behoeve van het bepalen van verliesvoorzieningen) dient conform BBV tegen 2% plaats te vinden. Maar de gemeente Noordoostpolder presenteert resultaten en bepaalt verliesvoorzieningen op eindwaarde. De verdisconteringsvoet is in die zin niet relevant.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 4 van 50

-

Een maximale duur van grondexploitaties van 10 jaar.

-

Het uitsluiten van de categorie ''Niet in exploitatie genomen gronden'' (voorheen NIEGG).

-

Winstneming op basis van percentage of completion (POC methode).

2.3

Methode bepaling benodigd weerstandsvermogen

Er bestaan diverse methoden om een risicoanalyse uit te voeren en de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen. In voorliggende rapportage ligt het zwaartepunt op de Monte Carlo analyse. In paragraaf 2.4 wordt de theorie van de Monte Carlo simulatie toegelicht.

2.4

Theorie risicoanalyse

Om een risicoanalyse uit te voeren bestaan verschillende technieken, drie veel gehanteerde technieken in het kader van weerstandsvermogen zijn: 1.

Gevoeligheidsanalyse

2. 3.

Scenarioanalyse Stochastische analyse (Monte Carlo simulatie)

Ad 1. Een gevoeligheidsanalyse onderzoekt hoe gevoelig het financiële projectresultaat is voor verandering van één bepaalde parameter. Bij een gevoeligheidsanalyse kunnen onder andere de volgende gegevens worden betrokken: rente, kosten- en opbrengstenstijging, fasering en grondprijzen. Met het uitvoeren van een gevoeligheidsanalyse wordt de financiële bandbreedte van een exploitatie inzichtelijk gemaakt. Wanneer bijvoorbeeld vertraging een groter financieel effect heeft dan lagere uitgifteprijzen en andere wijzigingen, dan wordt de planning van het project financieel gevoelig. De gevoeligheidsanalyse geeft een overzicht van de meest omvangrijke financiële risico's van een grondexploitatie. Ad 2. Een scenarioanalyse houdt rekening met het feit dat verandering van een bepaalde parameter ook gevolgen heeft voor andere parameters, die vervolgens samen weer invloed hebben op het resultaat. Meerdere parameters worden dus tegelijkertijd veranderd zodat een scenario ontstaat. In praktijk worden dan vaak een "goed weer" en "slecht weer" scenario doorgerekend. Het voordeel van de scenarioanalyse ten opzichte van de gevoeligheidsanalyse is dus dat een aantal parameters samen, in logisch verband, gewijzigd wordt.

Het grootste nadeel van deze methode is dat het over het algemeen niet waarschijnlijk is dat alle waarden tegelijk negatief (slecht weer) of allemaal tegelijk positief (goed weer) zijn. De uitkomsten van het goed- en slecht weer scenario geven de bandbreedte aan waarbinnen de werkelijke uitkomsten zullen liggen. Ad3. Een Monte Carlo simulatie komt tegemoet aan de nadelen van de hiervoor beschreven methoden. De Monte-Carlosimulatie is een simulatietechniek waarbij een fysiek proces niet één keer maar vele malen wordt gesimuleerd, elke keer met andere startcondities. Het resultaat van deze verzameling simulaties is een verdelingsfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. De term Monte-Carlo is afgeleid van het beroemde casino uit Monte Carlo. Dat betekent niet dat het een methode is die gebaseerd is op gokken. Het refereert aan de manier waarop voor elke nieuwe simulatie (een van de vele) de startcondities worden bepaald, uitgaande van een verzameling van reëel te verwachten condities. Ook voor onderhavige analyse geldt dat deze geschiedt middels een Monte Carlo simulatie: op basis van een groot aantal at random berekeningen wordt het totale financiële risico van een project (of meerdere projecten) bepaald. Voor diverse op voorhand geïnventariseerde (financiële) risicovariabelen wordt gesimuleerd dat deze naar boven en/of naar beneden afwijken.

Dit gebeurt binnen - eveneens vooraf vastgestelde - bandbreedtes. Een Monte Carlo simulatie vereist het toevoegen van een kansverdeling aan verschillende parameters. In de inputkolom 'Type verdeling' kan voor elke inputvariabele een afzonderlijk type verdeling worden gekozen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie typen verdelingen:

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 5 van 50

^

Driehoeksverdeling

De driehoeksverdeling wordt doorgaans ook wel de triangulaire verdeling genoemd. Er is hier sprake van een getal tussen het minimum en het maximum, de modus, waarmee het zwaartepunt bepaald kan worden. ^

Uniforme verdeling

De uniforme verdeling geeft aan dat de kans op elke waarde hetzelfde is tussen een bepaalde minimum en maximum waarde. ^

Binomiale verdeling

De binomiale verdeling wordt gebruikt wanneer er twee mogelijke uitkomsten zijn: ja of nee. Er is x% kans op uitkomst 'ja' en (100-x^ kans op uitkomst 'nee'. Indien het antwoord 'ja' is wordt er een waarde getrokken tussen het minimum en maximum. Indien het antwoord 'nee' is dan is de waarde automatisch nul. De meest toegepaste verdeling is de driehoeksverdeling. Deze verdeling betekent dat de waarden worden getrokken binnen de gestelde bandbreedte, met de meeste waarden in de buurt van de punt (meest waarschijnlijke waarde). Dit punt bevindt zicht in het midden van de bandbreedte in geval van een symmetrische driehoeksverdeling, maar kan zich ook elders binnen de bandbreedte bevinden (asymmetrische verdeling). De meest waarschijnlijke waarde is veelal het uitgangspunt binnen de grondexploitatie. Hierna een nadere toelichting op de driehoeksverdeling.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 6 van 50

Voorbeeld driehoeksverdeling Als voorbeeld wordt hier de driehoeksverdeling toegelicht. Stel men verwacht dat de verwervingskosten voor een bepaald stuk grond EUR 2.000.000 zijn. Mochten de onderhandelingen goed verlopen dan zou het zo kunnen zijn dat de werkelijke kosten slechts EUR 1.900.000 (-5%) bedragen. Het tegenovergestelde kan echter ook. De onderhandelingen verlopen slecht en de werkelijke kosten bedragen EUR 2.100.000 ^ 5%). Stel de onderhandelingen worden duizend keer gevoerd. De waarde EUR 2.000.000 zal dan het meest als werkelijke verwervingskosten naar voren komen. Naarmate meer naar de uitersten (EUR 1.900.000 en 2.100.000) wordt gegaan, zullen de waarden minder vaak voorkomen. Dat wil zeggen dat de kans dat het werkelijke bedrag EUR 1.900.000 is, erg klein wordt geacht. In een driehoeksverhouding ziet d it er als volgt uit:

Hierboven is sprake van een symmetrische verdeling, de kans op meevallers is even groot als de kans op tegenvallers. E en ongelijke verdeling is ook mogelijk, bijvoorbeeld EUR 1.900.000 (-5%) als ondergrens en EUR 2.200.000 (+10%) als b ovengrens. Dit levert het volgende beeld op: Triangel 900000; 2000000; 2200000)

values m Millions

1,9307

2,14»

Op deze manier ontstaat dus een niet-symmetrische verdeling waarbij de kans op een werkelijk bedrag hoger dan de meest voorkomende waarde groter is dan de kans op een bedrag lager dan de meest voorkomende waarde. Dit kan ook afgeleid worden aan het oppervlak onder de grafiek, dat rechts van de top groter is dan links.

Bij een Monte Carlo simulatie voert een computerprogramma (in dit geval de module risicomanagement van het rekenmodel GrexManager van Metafoor) op basis van de gekozen kansverdeling 10.000 simulaties uit. Omdat aldus 10.000 keer een waarde voor het resultaat wordt uitgerekend ontstaat automatisch een kansverdeling voor dit resultaat. Dit betekent dus dat in percentages kan worden aangegeven hoe groot de kans is dat het resultaat zich binnen bepaalde waarden bevindt. Voor het bepalen van de vereiste weerstandscapaciteit is dit een belangrijk gegeven.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 7 van 50

3. GEHANTEERDE GEGEVENS EN BEREKENINGSWIJZE

3.1

Inleiding

Om tot een uitspraak te komen over de benodigde weerstandscapaciteit van het grondbedrijf van de gemeente Noordoostpolder, is door Metafoor alle cijfermatige input van alle gemeentelijke grondexploitaties in exploitatie (BIE) bij elkaar gebracht en zijn op projectniveau (risico)analyses uitgevoerd. Met behulp van een Monte Carlo simulatie worden de risico's per project gekwantificeerd en worden de resultaten - in samenhang - beoordeeld.

3.2

Gegevens risicomodel

Om te kunnen komen tot de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit is een geconsolideerd risicoprofiel opgezet voor de ruimtelijke projecten, zoals deze op dit moment worden voorzien in de gemeente Noordoostpolder. In deze paragraaf worden de benodigde gegevens hiervoor op een rij gezet. Daarnaast worden de geleverde gegevens van de gemeente besproken en wordt toegelicht hoe de overige gegevens zijn afgeleid. De gemeente Noordoostpolder heeft de grondexploitaties van de in exploitatie genomen gronden (BIE) aangeleverd (herziene grondexploitaties per 1-1-2022). Per 1-1-2022 kent de gemeente 31 grondexploitaties: 22 exploitaties met woningbouw, 8 met bedrijvigheid en 1 gemengde exploitatie. Hiervan zijn 7 grondexploitaties geopend in 2021: De Munt B (bedrijventerrein), Meldestraat Emmeloord, Luttelgeest fase 4, Kerkstraat Luttelgeest, De Stiepe Rutte, Buitenom 1 Rutten en Buitenom 87 Rutten (allen woningbouw). In 2022 is Marknesse fase 4 hieraan toegevoegd (woningbouw). De bedragen van de grondexploitaties hebben allen prijspeil 1-1-2022. Op basis van de door de gemeente verstrekte bestanden zijn alle gerealiseerde kosten en opbrengsten tot en met 31-12-2021 inzichtelijk. Deze boekwaarden zijn overgenomen in het model. De boekwaarde van alle complexen en de geprognosticeerde investeringen staan in tabel 3.1 aangegeven.

Tabel 3.1 Boekwaarde en prognose kosten en opbrengsten (BIE) BIE Gerealiseerde kosten tot en met 31-12-2021 Prognose kosten

C 176.163.738 C 35.932.103

Gerealiseerde opbrengsten tot en met 31-12-2020 Prognose opbrengsten

C 155.556.091 C 78.000.676

Saldo gerealiseerde opbrengsten - kosten

- g 20.607.647

Uit bovenstaande tabel blijkt dat het saldo van gerealiseerde kosten en opbrengsten in de in exploitatie genomen grondexploitaties - C 20.607.647 bedraagt. Per 1-1-2021 bedroeg dit saldo - C 22.147.286. Per saldo is de kapitaalschuld binnen de complexen met C 1.539.639 afgenomen. De nog te realiseren kosten (prognose) bedragen C 35.932.103. Per 1-1-2021 was de prognose C 24.826.391. Deze prognose is toegenomen. De nog te realiseren opbrengsten (prognose) bedragen C 78.000.676. Per 1-1-2021 was de prognose C 52.194.807. Deze prognose is tevens toegenomen. De gerealiseerde opbrengsten zijn ten opzichte van 1-1-2021 toegenomen met C 21.367.206 naar een bedrag van C 155.556.091. De grote verschillen tussen geprognotiseerde waarden is te verklaren door het afsluiten van slechts 1 grondexploitatie en het openen van 8 grondexploitaties. Naast kosten en opbrengsten, is de fasering van de kosten en opbrengsten van belang. De faseringsparameters die voor de berekeningen zijn gebruikt, zijn overgenomen uit de afzonderlijke grondexploitatie herzieningen per 1-1-2022. De gemeente hanteert een kostenstijging van 2,5%, een opbrengstenstijging van 2,0%/1,5% (m.u.v. niet-woningbouw en enkele woningbouwprojecten, waarvoor 0% is gehanteerd), de rente is 1,09% en de disconteringsvoet4 is op 2,0%5 gesteld.

4 Verdiscontering (ten behoeve van het bepalen van verliesvoorzieningen) dient conform BBV tegen 2% plaats te vinden. Maar de gemeente Noordoostpolder presenteert resultaten en bepaalt verliesvoorzieningen op eindwaarde. De verdisconteringsvoet is in die zin niet relevant. Voor de risicoanalyse, die wel uitgaat van NCW, is een verdisconteringspercentage van 2,00% gehanteerd. Voor de risicobepaling is dit het meest zuiver. 5 Conform rekenregels BBV.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 8 van 50

4. ANALYSE WEERSTANDSVERMOGEN EN RESULTAAT

4.1

Risicowaardering bouwgronden in exploitatie (Monte Carlo analyse)

Om een uitspraak te kunnen doen over de gewenste hoogte van het weerstandsvermogen voor de gemeente Noordoostpolder is per grondexploitatie een Monte Carlo simulatie uitgevoerd. In deze simulatie zijn kansverdelingen aan bepaalde parameters toegevoegd. In onderstaande tabel staan de parameters waar een kansverdeling aan is toegevoegd. Per parameter is aangegeven welke bandbreedte is toegekend. De meest waarschijnlijke waarde, is de waarde zoals deze in de afzonderlijke grondexploitaties wordt gehanteerd. Ten opzichte van de risicoanalyses per 1-1-2021 zijn er geen aanpassingen geweest in de meegenomen bandbreedtes voor de rente- en kostenstijgingsparameter. De bandbreedte voor opbrengstenstijging is zowel aan de boven- als onderkant met 0,50% gegroeid. In paragraaf 4.2 wordt ingegaan op de validiteit van de gehanteerde (bandbreedtes rondom de) parameters. Tabel 4.1 Bandbreedte parameters Parameter

Neerwaartse afwijking

Opwaartse afwijking

Rente

-0,25'

t0,25'

Kostenstijging6

-2,00'

t2,00'

Opbrengstenstijging (woningbouw, indien waarde > 0')7

-2,00'

t1,00'

Naast parameters kunnen ook kosten en opbrengsten in realiteit anders zijn dan geraamd. In de onderstaande tabellen zijn de bandbreedtes van afwijking ten opzichte van de geraamde bedragen weergegeven. De bandbreedtes zijn verderop nader verantwoord en toegelicht. Ten opzichte van de risicoanalyses per 1-1-2021 zijn enkel de projectspecifieke risico's aangepast. Dit is een gevolg van het toetreden of voorkomen van risico's of het ontstaan van nieuwe risico's in (nieuwe) grondexploitaties. Tabel 4.2 Bandbreedte kosten Post

Neerwaartse afwijking

Opwaartse afwijking

Bouw- en woonrijp maken (incl. sloop en beheer)

-5,00'

t5,00'

Planontwikkelingskosten

-5,00'

t5,00'

Voorbereiding en toezicht

-5,00'

t5,00'

Overige kosten Centrumplan Emmeloord (overhead, verhuiskosten)

-5,00'

t5,00'

De Munt B 5 jaar uitgiftevertraging problematiek stroom6 8 7

C 1.056.828

Marknesse fase 3 nog jaren op slot9

C 2.004.590

Tabel 4.3 Bandbreedte opbrengsten Post

Neerwaartse afwijking

Opwaartse afwijking

Grondopbrengsten woningbouw

-5,00'

t5,00'

Grondopbrengsten niet-woningbouw

-5,00'

t5,00'

De Munt II fase 1 ca 9.590 m2 kantoorlocaties herbestemmen10

- C 143.25011

Tenslotte geldt er ook nog een bandbreedte ten aanzien van de fasering. Deze bandbreedte is in jaren weergegeven ten opzichte van de basis (fasering grondexploitatie per 1-1-2022). Dit risico is projectspecifiek, want voor ieder project geldt een andere looptijd en een andere inschatting ten aanzien van versnelling of vertraging.

6 Alle BIE-complexen zijn berekend met een kostenstijging van 2,5', genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de waarden voor de kostenstijging liggen tussen t0,5' en t4,5'. 7 De BIE-complexen woningbouw zijn (met enkele uitzonderingen i.v.m. overeenkomsten/afspraken) berekend met een opbrengstenstijging van 2,0', genoemde bandbreedte in de Monte Carlo analyse betekent dat de waarden voor de opbrengstenstijging liggen tussen 0,0' en t3,0'. 8 Voor dit risico geldt dat er geen sprake is van een bandbreedte, maar dat het (negatieve) risico een vaste waarde heeft en een kans van optreden. De kans van optreden is 50' 9 Voor dit risico geldt dat er geen sprake is van een bandbreedte, maar dat het (negatieve) risico een vaste waarde heeft en een kans van optreden. De kans van optreden is 75'. 10 Voor dit risico geldt dat er geen sprake is van een bandbreedte, maar dat het (negatieve) risico een vaste waarde heeft en een kans van optreden. De kans van optreden is 50'. 11 Wanneer deze kantoorlocatie herbestemd wordt naar bedrijfslocatie, zorgt dit voor een afname van de grondopbrengsten van C143.250,-

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 9 van 50

Tabel 4.4 Bandbreedte fasering Post Emmelhage fase 1 Emmelhage fase 2a Emmelhage fase 2b Ens woningbouw Espel woningbouw Bant woningbouw fase 1 Bant woningbouw fase 2 Creil woningbouw Luttelgeest J. Bruintjesstraat Kraggenburg Walstraat Kraggenburg Marknesse Zuid fase 3 Herontwikkelingslocaties Nagele Wellerwaard De Munt II fase 1 De Munt II fase 2 Ens bedrijventerrein Ens bedrijventerrein uitbreiding Bedrijventerrein dorpen Bedrijventerrein Creil Centrumplan Emmeloord De Kaghe Espel Mariaschool Tollebeek Bedrijventerrein Marknesse De Munt B Meldestraat Emmeloord Luttelgeest fase 4 Kerkstraat Luttelgeest De Stiepe Rutten Buitenom 1 Rutten Buitenom 87 Rutten Bedrijventerrein Marknesse

Neerwaartse afwijking

Opwaartse afwijking

0 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 2 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 0 jaar 0 jaar 0 jaar 1 jaar 1 jaar

1 jaar 1 jaar 1 jaar 0 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 0 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 2 jaar 1 jaar 1 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 1 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar 2 jaar

Binnen de Monte Carlo simulatie worden alle parameters per trekking aangepast (binnen de gestelde bandbreedtes), hetgeen resulteert in een verandering van het eindresultaat. In totaal gebeurt dit 10.000 keer.

4.2

Verantwoording en toelichting op risicobandbreedten

In bovenstaande tabellen zijn de risicovariabelen aangeduid alsook de bandbreedte die wordt toegepast in de Monte Carlo simulatie. Onderstaand een korte toelichting hierop: -

Rente

De bandbreedte op het rentepercentage wordt klein geacht. Dit heeft te maken met het grote aandeel EV in de financiering door de gemeente Noordoostpolder. Daarnaast lopen bestaande leningen voor een groot deel nog een langere periode. De bandbreedte rondom deze parameter is tevens klein. Dit is te verklaren doordat het rentepercentage jaarlijks nauwelijks fluctueert. De gehanteerde bandbreedte wordt daarom als realistisch beoordeeld. -

Kostenstijging

De in de grondexploitaties gehanteerde parameter voor kostenstijging is vanuit historisch perspectief en voor de langere termijn een voor de hand liggende waarde. In 2021 heeft een aanzienlijke stijging van de (bouw)kosten plaatsgevonden. Uitgangspunt is dat deze bouwkostenstijging is opgenomen in de nominale geprognosticeerde kosten. Deze parameter is wel conjunctuurgevoelig en kent daarom wel een relatief grote bandbreedte. De parameter geldt voor de volledige looptijd van de verschillende grondexploitaties, waardoor een afwijking op projectniveau door cumulatie tot flinke afwijkingen kan leiden. Gezien de huidige ontwikkelingen in de GWWsector, is het aannemelijk dat het kostenstijgingspercentage over 2022 zich eerder aan de bovenkant dan aan de onderkant van de gehanteerde bandbreedte zal bevinden. Opbrengstenstijging De inschatting van de opbrengstenstijging als opgenomen in de grondexploitaties per 1-1-2021 is hoger dan het afgelopen jaar, namelijk 2,0% per 1-1-2022 (voor de meeste woningbouwprojecten) ten opzichte van 1,5% per 1-

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 10 van 50

1-2021. Doordat de woningmarkt momenteel onderhavig is aan verschillende macro-economische invloeden (denk bijvoorbeeld aan de Coronapandemie, de onzekerheid omtrent de prijzen van bouwmateriaal, personeelstekorten en de stikstof- en PFAS crisis), vergroot de onzekerheid met de betrekking tot de opbrengstenparameter. Hierdoor is ervoor gekozen de bandbreedte aan zowel de onder- als de bovenkant te vergroten. Gezien de onzekerheid op de markt voor woningbouw wordt de gehanteerde bandbreedte als realistisch beschouwd. Ook hier geldt weer dat door cumulatie (jaar op jaar opbrengstenstijging) voor langlopende projecten het effect substantieel kan zijn. Maar desalniettemin een reëel risico (of kans). Voor de meeste woningbouwprojecten geldt dat er rekening wordt gehouden met een opbrengstenstijging. Dit zijn de onderstaande complexen. Hier wordt een stijging van jaarlijks 2,0% gehanteerd (tenzij anders vermeld): -

X056 Luttelgeest Fase 4

-

X063 De Kaghe Espel

-

X065 Ens Zuidoost

-

X068 Woningbouw Espel (1,5% jaarlijks) X075 Marknesse Zuid Fase 3 (2,0% jaarlijks vanaf 2025)

-

X085-2 Buitenom 1Rutten

-

X085-3 Buitenom 87 Rutten

-

X087 Marknesse Zuid fase 4

-

X155 Jacob Bruintjesstraat Kraggenburg

Voor bovenstaande complexen wordt derhalve rekening gehouden met een risico op opbrengstenstijging. Voor bedrijventerrein wordt geen opbrengstenstijging gerekend en wordt dit jaar geen risico meegenomen. -

Kosten

Voor de kosten geldt een normale bandbreedte van plus -5% tot +5%. Dit is een gebruikelijke bandbreedte rondom de hoogte van kosten binnen risicoanalyses. Opbrengsten Voor de opbrengsten (in verband met gronduitgifte) geldt een normale bandbreedte van plus -5% tot +5%. De toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen is in het risico/de kans op de opbrengstenstijging meegenomen. Dit risico betreft situationele omstandigheden die in de prijsvorming een rol spelen (ligging, ontwerp, onderhandeling, etc.). Voor niet-woningbouw geldt dezelfde bandbreedte. Ook deze bandbreedte wordt als gebruikelijk beschouwd. -

Fasering

Per project/grondexploitatie is het risico op vertraging of versnelling ingeschat. De kans op vertraging is daarbij vaak iets groter ingeschat dan versnelling, veelal omdat gezien de korte restant looptijd een (substantiële) versnelling eenvoudigweg niet meer mogelijk is. Voor nieuwe projecten/grondexploitaties geldt tevens dat problematiek met de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk een rol in de fasering kan gaan spelen. Hierdoor is de kans op vertraging voor deze projecten/grondexploitaties veelal hoger dan gemiddeld ingeschat. In de bandbreedtetabel voor de fasering zijn de uitgangspunten voor dit risico nader geduid. -

Specifieke risico's

Munt II fase 1 Op bedrijventerrein De Munt II fase 1 bestaat een kans van 50% dat een kantoorlocatie van 9.590 m2 niet verkocht wordt met de bestemming ''kantoor''. Herbestemming naar ''bedrijf'' is in dat geval een optie. Dit levert per m2 uitgeefbaar C 15,- minder op. Dit komt neer op een bedrag van C -143.250. Marknesse fase 3: Voor Marknesse fase 3 bestaat de mogelijkheid tot een leveringsstop in verband met een juridisch geschil over het eigendom. Naar inschatting zou deze stop 5 jaar in beslag kunnen nemen. Dit kan leiden tot het 'niet terugverdienen' van de huidige boekwaarde +5 jaar aan kosten voor onder andere woonrijpmaken van de verkochte delen. Dit zorgt voor een mogelijke kostenpost van C 2.004.590. De kans van optreden is 75%.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 11 van 50

De Munt B: Op bedrijventerrein De Munt B ontstaat mogelijk een probleem met de tijdige levering van stroomvoorziening. Hierdoor kan de verkoop en de bouw van bedrijfspanden een vertraging oplopen tot maximaal 5 jaar. Het verlengen van de grondexploitatie leidt tot een (extra) rentelast van C 1.056.828. De kans van optreden wordt ingeschat op 50%.

4.3

Resultaat Monte Carlo analyse bouwgronden in exploitatie

Onderstaande tabel geeft de resultaten van de risicoanalyse per grondexploitatie op basis van een Monte Carlo simulatie. De risicovariabelen, verdelingen, kansen en bandbreedten die daarbij zijn toegepast zijn eerder in deze rapportage toegelicht en verantwoord. De tabel laat een analyse per complex zien. Daarmee wordt inzicht verkregen in de risico's (gekwantificeerd) per project en ontstaat een beter beeld waar de risico's - ook in de tijd - liggen. Behalve het risico (risico ten opzichte van resultaat) is ook de vereiste weerstandscapaciteit per complex aangeduid indien geen rekening wordt gehouden met verevening met resultaten en risico's van andere complexen. Wel wordt rekening gehouden met het resultaat van het betreffend complex zelf. Dit wil zeggen dat risico's binnen een grondexploitatie kunnen worden afgedekt met het positieve resultaat van de grondexploitatie. De optelling van de aldus per complex (blauw is woningbouw, okerkleurig is bedrijvigheid, paars is gemengd) bepaalde vereiste weerstandscapaciteit, is dus de totaal benodigde risicobuffer (weerstandscapaciteit: C 0,73 mln12) wanneer geen rekening wordt gehouden met verevening van positieve en negatieve risico's en resultaten tussen de grondexploitatiecomplexen.

Tabel 4.5 Resultaten Monte Carlo simulatie en bepaling risico (vereiste weerstandscapaciteit; boven woningbouw, onder bedrijvigheid, gemengd en totalen), bedragen in C mln.

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie EW Resultaat grondexploitatie NCW Resultaat plus verliesvoorziening Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse Minimumresultaat (950Zo zekerheid) Risico t.o.v. resultaat Bruto risico (indien > 0) Onvoorzien in grex (NCW) Netto risico (indien > 0)

IK IK IK IK IK IK c IK d=a-c IK e=d-b IK f IK g=e-f IK a b

IK IK 0,39 6 0,07 IK 0,36 6 0,35-IK 0,40 IK 0,36 IK 0,38 IK 0,01 IK 0,37 6 0,17-IK 0,01 6 0,23 IK 6 0,17 IK

0,07

6

0,45

6

1,20

6

0,06

6

0,43

6

1,11

6

0,40

6

0,08

0,08

6

0,13

6

0,32-

6

0,52

6

0,47

6

0,39

6

0,07

0,08

6

0,12

6

0,31-

6

0,47

6

0,43

6

0,06

6

0,43

6

1,11

6

0,04

6

0,33

6

0,55

6

0,08

6

0,12

6

6

0,47

6

0,43

6

0,37

0,05

6

0,08

6

6

0,54

6

0,27

6

0,32

0,09

6

0,51

6

1,56

6

IK 0,07 IK

0,16

IK 0,12 IK

0,290,31-116

IK

0,40

6

0,55

6

0,06

6

0,42

6

1,06

6

0,05

6

0,37

6

0,81

6

0,43

0,47

6

0,41

6

0,06

6

0,10

6

0,32-

6

0,44

6

0,34

6

0,01

6

0,06

6

0,30

6

0,34

0,02

6

0,02

6

0,01

6

0,04

6

0,09

6

0,03

6

-

6

-

6

6

-

6

-

6

6

6

-

6

-

6

6

0,01

6

-

6

0,17

0,09

6

6

Iİ6

6

6

IK

6

6

0,33-

6 0,01

6

6 -

6

0,40 0,37

0,37

6

6

-

6

12 De in de tabel (laatste regel) aangeduide formule ^e-f' geldt alleen voor complexen, waarbij sprake is van een bruto risico.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 12 van 50

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie EW

6

0,06

6

2,56

6

0,48-

6

0,03

6

0,01-

6

0,03-

6

0,20-

6

0,20

6

0,05

6

1,49

6

0,23

Resultaat grondexploitatie NCW

6

0,05

6

1,90

6

0,45-

6

0,03

6

0,01-

6

0,03-

6

0,19-

6

0,19

6

0,05

6

1,28

6

0,20

Resultaat plus verliesvoorziening

6

0,05

6

1,90

6

-

6

0,03

6

-

6

-

6

-

6

0,19

6

0,05

6

1,28

6

0,20

Minimumresultaat risicoanalyse

6

0,03

6

0,42-

6

0,47-

6

0,01

6

0,19-

6

0,05-

6

0,22-

6

0,14

6

0,05-

6

0,27

6

0,05

Maximumresultaat risicoanalyse

6

0,06 l|6

2,42

6

0,43-

6

0,04

6

0,16

6

0,01-

6

0,17-

6

0,22

6

0,12 l|6

2,08

6

0,34

Gemiddelde waarde risicoanalyse

6

0,05

Iİ6

0,63

6

0,45-

6

0,03

6

0,01-

6

0,03-

6

0,20-

6

0,18

6

0,04

Iİ6

1,17

6

0,19

Minimumresultaat (950ŵ zekerheid)

6

0,04

6

0,06-

6

0,46-

6

0,02

6

0,11-

6

0,04-

6

0,21-

6

0,17

6

0,00-

6

0,78

6

0,12

Risico t.o.v. resultaat

6

0,02

6

1,96

6

0,01

6

0,01

6

0,09

6

0,01

6

0,02

6

0,02

6

0,05

6

0,50

6

0,08

Bruto risico (indien > 0)

6

6

0,06

6

0,01

6

6

0,09

6

0,01

6

0,02

6

-

6

0,00

6

6

Onvoorzien in grex (NCW)

6

6

-

6

-

6

6

-

6

-

6

-

6

-

6

6

6

Netto risico (indien > 0)

6

6

0,06

6

0,01

6

6

0,09

6

0,01

6

0,02

6

-

6

6

6

0,10- 6 0,09- 6 6 0,35- 6 0,05 6 0,12- 6 0,24- 6 0,15 6 0,15 6 6 0,15 6

0,40 0,37 0,37 0,30 0,44 0,37 0,34 0,03

6 6 6

0,64 0,61 0,61 0,57 0,65 0,61 0,58 0,03 -

6 6 6 6 6 6 6 6 6

0,08 0,07 0,07 0,06 0,08 0,07 0,07 0,01 -

6

0,00

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie EW Resultaat grondexploitatie NCW Resultaat plus verliesvoorziening Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse Minimumresultaat (950Zo zekerheid) Risico t.o.v. resultaat Bruto risico (indien > 0) Onvoorzien in grex (NCW) Netto risico (indien > 0)

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

15,33 12,83 12,83 9,28 14,37 11,93 10,48 2,34

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

0,04 0,04 0,04 0,13 0,13 0,01 0,06 0,09 0,06 0,06

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

6 6 6 6 6 6 6 6

-

6 6

-

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

0,01 0,01 0,01 0,010,02 0,00 0,000,01 0,00 0,00

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

0,65 0,56 0,56 0,28 0,82 0,56 0,43 0,13 -

6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6

2,952,672,992,402,672,810,14 0,14 0,14

6 21,47 6 17,96 6 21,71 7,96 6 6 23,23 6 15,44 6 11,43 6,53 6 6 0,73 6 6

0,73

Het geprognosticeerde saldo op contante waarde van de lopende BIE-complexen bedraagt per 1-1-2022 C 17.960.597 batig. Met het doorvoeren van de in tabellen 4.1 tot en met 4.4 aangegeven risicovariabelen bevindt het resultaat zich met een zekerheid van 90 % binnen de bandbreedte C 11.432.34913 en C 20.025.85314 batig/voordelig. Uit de resultaten als gepresenteerd in bovenstaande tabel blijkt dat als gekeken wordt naar de afzonderlijke grondexploitaties, de exploitaties X056 Luttelgeest fase 4, X082 Wellerwaard, X034 De Munt II fase 2 X038 de Munt II fase 1 en X050 Centrumplan Emmeloord eruit springen. Deze grondexploitaties bepalen voor een groot deel de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is te verklaren door het feit dat de meeste exploitaties een negatief resultaat kennen (afgedekt door een verliesvoorziening) en dat ieder negatief risico een verder negatief resultaat betekent (kan niet of slechts deels binnen grondexploitatie worden opgevangen door een positief resultaat, zoals bij de meeste andere grondexploitaties). De grondexploitatiecomplexen X034 De Munt II fase 2 en X056 Luttelgeest fase 4 zijn hierop een uitzondering. Hiervoor dient een risicoreservering te worden getroffen, ondanks het positieve grondexploitatieresultaat. Voor X034 De Munt II fase 2 geldt dat het grondexploitatieresultaat positief maar klein is, met C 36.134.

Het optreden van enkele risico's zorgt al voor een negatief resultaat. Voor X056 Luttelgeest fase 4 is het grondexploitatieresultaat groter, maar nog steeds beperkt: C 68.671. Het optreden van risico's zorgt ervoor dat een negatief resultaat mogelijk is. Met andere woorden: het 5%-percentiel bevindt zich onder de neutrale waarde van C0,-. Dit is in bijlage 1 weergegeven. Om de risico's tot het 5%-percentiel af te dekken, is een risicoreservering voor deze twee grondexploitatiecomplexen ook van belang.

13 Deze waarde is de optelling van de S'% percentielwaarden van de afzonderlijke complexen. Het S'% percentiel is de waarde, waarbij 95% van de trekkingen een beter resultaat te zien geven. Deze waarde is in tabel 4.5 en bijlage 1 per complex gepresenteerd. 14 Deze waarde is de optelling van de 95% percentielwaarden van de afzonderlijke complexen. Het 95% percentiel is de waarde, waarbij 95% van de trekkingen een minder goed resultaat te zien geven. Deze waarde is in bijlage 1 per complex gepresenteerd.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 13 van 50

In bijlage 1 zijn de resultaten van de Monte Carlo simulatie per project weergegeven. Het betreft dan de cijfermatige samenvatting (als bovenstaande tabel), de verdelingsgrafiek en de gevoeligheidsdiagram. Uit de resultaten in tabel 4.5 is af te leiden dat indien het zogenaamde slecht weer scenario optreedt, er sprake is van een saldo van alle grondexploitaties (BIE) van C 11.432.349 positief. In 5% van de trekkingen komt - bij de gegeven variatie in de parameters - het saldo onder deze waarde uit. De kans hierop is dus klein. Wel vormen alle projecten met een verliesgevend resultaat bij elkaar een totaal van C 3.750.314 negatief. Hoewel een groot deel van de risico's marktrisico's betreffen en dus overwegend externe oorzaken hebben zal - in het voorkomende geval - de gemeente maatregelen nemen om de voorziene problemen met de exploitaties het hoofd te kunnen bieden. Het kan zijn dat er op projectniveau een specifieke noodzaak ontstaat voor een financiële maatregel (voorziening o.i.d.). Risico's afdekken door middel van andere, winstgevende complexen is conform BBV-regelgeving niet toegestaan.

4.4

Gevoeligheidsanalyse bouwgronden in exploitatie (op geconsolideerd niveau)

De Monte Carlo simulatie voert tevens een gevoeligheidsanalyse uit. Er wordt berekend welke parameters welke invloed op het resultaat hebben. Er is sprake van een grote gevoeligheid voor de toekomstige grondopbrengsten. Een risico van mutatie van de grondprijs - i.c. plus of min 5% - op de grondprijs (per startdatum) heeft een effect op het volledige opbrengstenvolume en is daardoor groot. Het risico op de grondopbrengsten/grondprijs geldt zowel woningbouw als niet-woningbouw, waarbij uit onderstaande grafiek duidelijk is af te leiden dat voor zowel woningbouw als niet-woningbouw sprake is van evenwicht. Een grote impact op het resultaat hebben ook de factor kostenstijging en de kostenvariatie voor het bouw- en woonrijpmaken. Waarbij de kanttekening dat het risico voor bouw- en woonrijpmaken evenwichtig is in de zin dat positieve risico's (kansen) en bijsturingsmogelijkheden even groot worden ingeschat als negatieve risico's. De kostenstijging geeft een 'gelijke' verdeling. Het risico op een minder gunstige prijsontwikkeling wordt gelijk geschat aan de kans op een gunstige prijsontwikkeling. Vermeldenswaardig zijn de specifieke risico's welke gelden voor de projecten Marknesse fase 3 en de Munt B. Deze risico's hebben een tamelijk groot effect op het totale risiconiveau. Daarnaast is er ook een specifiek risico voor de Munt II fase 1.

Het effect van dit risico is relatief klein door de impact die het heeft op de contante waarde van de grondexploitatie. Voor met name het specifieke risico omtrent Marknesse fase 3, welke een binomiale verdeling kent (wel of niet optreden) geldt dat de kanttekening dient te worden geplaatst dat een hoger dan gebruikelijk zekerheidspercentage wordt gehanteerd: 75%. Dit houdt in dat in 75% van de trekkingen in de Monte Carlo analyse dit risico optreedt. Door het hoge zekerheidspercentage is de invloed op de bandbreedte (verschil tussen uiterste minimumwaarde en uiterste maximumwaarde) groot. Mede door de impact die dit risico heeft op de contante waarde van deze grondexploitatie. Zeker bij de analyse op complexniveau wordt dat duidelijk. In bijlage 2 is een consolidatie van de gevoeligheidsanalyse terug te vinden.

4.5

Benodigde weerstandscapaciteit bouwgronden in exploitatie

Om de hoogte van de weerstandscapaciteit te bepalen, is voor alle grondexploitaties een Monte Carlo analyse uitgevoerd. Op basis hiervan zou de bandbreedte van het resultaat (bandbreedte 90%) van alle complexen variëren tussen C 11.432.349 en C 20.025.853 positief. Ten opzichte van het geconsolideerde resultaat (base case) op netto contante waarde (C 17.960.597) is het risico bij 95% zekerheid C 6.528.248. Dit risico kan voor een deel worden opgevangen door positieve grondexploitatieresultaten. Resteert een netto risico (vereiste weerstandscapaciteit in verband met grondexploitaties) van C 728.099.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 14 van 50

4.6

Vergelijking 2022 versus 2021

Onderstaande tabel geeft een beeld van het verschil tussen de resultaten van de risicoanalyse per 2021 en 2022. De resultaatsverschillen (o.a. het openen van nieuwe grondexploitaties) zijn groot. Ook het risicoprofiel is gewijzigd. Het risico ten opzichte van het resultaat (voor alle grondexploitaties) is gegroeid (C 4,02 mln), wat te verklaren is door het groeien van het aantal lopende grondexploitaties. Door de fors verbeterde resultaten (waarmee op complexniveau risico's kunnen worden opgevangen) is het netto risico (benodigde weestandcapaciteit) echter iets lager. Tabel 4.6 Verschilanalyse (cijfermatig) tussen de Monte Carlo simulatie per 2021 en 2022

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie EW Resultaat grondexploitatie NCW

ë

21,47

ë

3,61

ë

17,86

|ķ

17,96

ë

4,28

ë

13,68

Resultaat plus verliesvoorziening Minimumresultaat risicoanalyse

||ë

7,96

ë

0,56-

ë

8,52

Maximumresultaat risicoanalyse

ë

23,23

ë

8,19

ë

15,05

Gemiddelde waarde risicoanalyse

||ë

15,44

ë

4,08

ë

11,36

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

ë

11,43

ë

1,77

ë

9,66

|ķ

6,53

ë

2,51

ë

4,02

Bruto risico (indien > 0)

ë

0,73

ë

0,74

ë

0,01-

Onvoorzien in grex (NCW)

||ë

Netto risico (indien > 0)

ë

Risico t.o.v. resultaat

ë 0,73

ë

0,74

ë

-

ë

0,01-

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 15 van 50

5. CONCLUSIE

Conclusie

Het vrij besteedbare deel van de algemene reserve grondexploitaties (zie bijlage 3) is groter dan de benodigde weerstandscapaciteit (C 0,73 mln als toegelicht in voorliggende rapportage). Er is dus geen toevoeging aan de aanwezige weerstandscapaciteit benodigd op basis van voorliggende analyse. Bij de bepaling van de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit is ervan uit gegaan dat risico's binnen een grondexploitatiecomplex niet kunnen worden opgevangen door (positieve) resultaten van andere grondexploitaties. Risico's worden zo niet afgedekt door naar omvang en tijdstip onzekere (positieve) exploitatieresultaten te kijken en ook winstnemingen zijn niet van invloed op de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit.

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 16 van 50

BIJLAGE 1: Resultaten risicoanalyse per complex

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 17 van 50

Complex X011A Emmelhage Fase 1

Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,43

É

0,37

Resultaat plus verliesvoorziening

b

é

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

-

É

0,47

É

0,43

É

0,37

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

É

0,33

É

0,55

É

0,36

É

0,35- É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

Maximumresultaat risicoanalyse

é

0,09

É

0,51

É

1,56

É

0,40

É

0,36

É

0,09

É

0,16

É

0,29- É

0,40

É

0,55

É

0,43

Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

0,06

É

0,42

É

1,06

É

0,38

É

0,01

É

0,07

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,41

É

0,37

é

0,05

É

0,37

É

0,81

É

0,37

É

0,17- É

0,06

É

0,10

É

0,32- É

0,44

É

0,34

É

0,34

Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

É

0,01

É

0,06

É

0,30

É

0,01

É

0,23

É

É

0,01

É

É É

-

é

É

É

0,01

É

0,03 -

É

É É

0,17

É

-

é

É

-

0,09 -

É

é

0,04 -

É

e=d-b

0,02 -

É

Bruto risico (indien > 0)

0,02 -

-

É

-

É

é

-

é

É

0,17

É

É

0,01

É

-

É

-

-

É

É

-

É

-

-

É

é

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW) Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É É

É É

É É

-

Statistieken Output NCW

Aantal trekkingen

10.000

Va riantie

Base Case

63.652,24

Minimum

37.568,82

Gemiddelde

62.301,22

Maximum

85.406,89

Mediaan

62.344,05

Bandbreedte

47.838,07

7.348,51

Gem. std. fout

Standaard deviati

54.000.642,35

73,49

Positie percentiellijn in grafiek 1200 Uitgangspunt = 63652,24142

1

1000 Percentiel

1

ļ į

1 ^

^

Percentiel =

^ 74282,69389

i

49.982,69 74.282,69

Percentielscores

800

ļ

50Zo 9507o

...............................

Minimum

37.568,82 100Zo 200Zo

400

200

55.844,62 58.345,56

400Zo

60.376,48

500Zo

62.343,81

600Zo

64.276,21

700Zo

66.362,45

800Zo

0

52.564,63

300Zo

900Zo

Maximum

68.820,45 71.917,21

85.406,89

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 18 van 50

Complex X011B Emmelhage Fase 2A

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie

a

e

Resultaat plus verliesvoorziening

b

e e

Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse

e e

Gemiddelde waarde risicoanalyse Minimumresultaat (950Zo zekerheid) Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

e e

Bruto risico (indien > 0)

e=d-b

Onvoorzien in grex (NCW)

f

e e

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

e

0,06 e 0,06 | e

0,43

e

1,11 lie

0,39

e

0,07

e

0,08

e

0,12

e

0,31- e

0,47

e

0,43

e

0,37

0,43

e e

0,07

e

0,08

e

0,12

e

-

e

0,47

e

0,43

e

0,37

0,33

e 0,55 lie

0,39

0,04

e e

0,35- e

0,05

e

0,08

e

0,33- e

0,54

e

0,27

e

0,32

e e

1,56 IH

0,40

e 0,38 lie

0,36

e

0,09

e

0,16

e

0,40

e

0,55

e

0,43

0,01

e

0,07

e

0,12

e

0,29- e 0,31-||e

0,47

e

0,41

e

0,37

0,81 IH

0,37

e

0,17- e

0,06

e

0,10

e

0,32- e

0,44

e

0,34

e

0,34

0,30 lie II -

0,01 -

e

0,23

e

e

0,02

e

0,01

e

0,04

e

0,09

e

0,17

e

0,02 -

e

e

0,01

e

-

e

-

e

0,03 -

e

-

e

e

-

e

e

-

0,17

e

-

e

e

0,01

e

e

-

0,09 0,06

e e e

0,51 0,42

0,05

e

0,37

0,01 -

e

0,06 -

e

e e

-

e

-

e e

-

e

-

e

1,11

1,06 lie

0,36

-

lie

-

e e

-

l|e

-

e

-

e -

e

-

Statistieken Output NCW

Aantal trekkingen

10.000

Va riantie

902.330.463,18

Base Case

432.796,85

Minimum

327.262,54

Gemiddelde

422.349,85

Maximum

511.144,80

Mediaan

422.469,90

Bandbreedte

183.882,26

30.038,82

Gem. std. fout

Standaard deviati

300,39

ncw

Positie percentiellijn in grafiek i

i

50Zo

373.015,00

9507o

471.981,01

Pe rcent ielscores l * Uitgangspunt

l

Minimum

327.262,54 100Zo

* Percentiel * Percentiel

382.556,54

200Zo

396.015,14

300Zo

405.807,05

400Zo

414.667,13

500Zo

422.468,06

600Zo

430.315,84

700Zo

438.707,65

800Zo 9007o

Maximum

449.335,38 461.913,82

511.144,80

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 19 van 50

Complex X011C Emmelhage fase 2B

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

É

0,43

É

0,37

b

é

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É É

0,47

Resultaat plus verliesvoorziening

0,47

É

0,43

É

0,37

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

É

0,33

0,35- É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

0,09

É

0,51

É É

É

é

0,55 1 56

0,36

Maximumresultaat risicoanalyse

É É

0,40

0,36

É

0,09

É

0,16

É

0,29- É

0,40

É

0,55

É

0,43

Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

0,06

É

0,42

É

1,06

É

0,38

É É

0,01

É

0,07

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,41

É

0,37

é

0,05

É

0,37

É

0,81

É

0,37

É

0,17- É

0,06

É

0,10

É

0,32- É

0,44

É

0,34

É

0,34

Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

É

0,01

É

0,06

É

0,30

É

É

0,23

É

0,01

É

-

É

É

É

É

É

É

0,03 -

-

É

-

É

-

É

0,01 -

É

É

0,17 -

É

É

É É

0,09 -

É

É É

0,04 -

É

-

0,02 -

É

e=d-b

0,02 -

É

Bruto risico (indien > 0)

0,01 -

É

-

É

-

É

-

-

é

-

É

É

-

É

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

-

É

-

É

-

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW)

f

É É

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 20 van 50

X051 Meldestraat Emmeloord

Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

É

0,43

É

0,37

b

é

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É É

0,47

Resultaat plus verliesvoorziening

0,47

É

0,43

É

0,37

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

É

0,33

É

0,55

É

0,36

É

0,35- É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

Maximumresultaat risicoanalyse

é

0,09

É

0,51

É

1,56

É

0 40

É

0,36

É

0,09

É

0,16

É

0,29- É

0,40

É

0,55

É

0,43

Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

0,06

É

0,42

É

1,06

É

0,38

0,37

É

0,81

0,37

É É

É É

0,37

É

0,31- É 0,32- É

0,41

0,05

É É

0,47

Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

É É

0,12

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

É 0,17- É

0,07

é

É É

0,01

é

É

0,01

É

0,06

É

0,30

É

0,01

É

0,23

É

É

0,01

É

É É

-

É

-

é

É

É

É

0,01

É

É

É

0,03 -

É

É

É

0,17 -

É

-

-

0,09 -

É

-

0,04 -

É

e=d-b

0,02 -

É

Bruto risico (indien > 0)

0,02 -

É

-

É

-

É

É

-

É

-

É

-

-

é

-

É

é

-

É

0,17

É

-

É

-

É

É

-

É

-

É

-

Onvoorzien in grex (NCW)

f

É É

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É

-

0,06

0,10

0,01

0,44

0,34

0,34

Statistieken Output NCW I

I Aantal trekkingen

10.000

Va ria nt ie

Base Case

386.702,87

Minimum

362.785,75

Gemiddelde

383.218,94

Maximum

400.657,27

Mediaan

383.197,26

Bandbreedte

6.079,25

Gem. std. fout

Standaard deviatie

36.957.272,87

37.871,53 60,79

Positie percentiellijn in grafiek

* Uitgangspunt

570

373.115,06

9507o

393.333,55

Minimum

- Percentiel * Percentiel

362.785,75 1007o

375.273,01

2007o

377.910,24

307

379.883,05

407 507 607 707 807 907

381.625,09 383.197,12 384.841,05 386.555,59 388.571,28 391.228,98

Maximum

400.657,27

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 21 van 50

X056 Luttelgeest fase 4

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie

a

ê

0,06

ê

0,43

ê

1,11

ê

0,39

ê

0,07

ê

0,08

ê

0,12

ê

0,31- ê

0,47

ê

0,43

ê

0,37

Resultaat plus verliesvoorziening

b

ê

0,06

ê

0,43

ê

1,11

ê

0,39

0,07

ê

0,08

ê

0,12

ê

ê

0,43

ê

0,37

ê

0,33

ê

0,55

ê

0,36

0,35- ê

0,05

ê

0,08

ê

ê 0,33- ê

0,47

ê 0,04 ■|ê 1 0,09

ê ê

0,54

ê

0,27

ê

0,32

ê 0,06 ||ê

0,51

1,56

ê

0,40

ê

0,09

ê

0,16

ê

ê

0,55

ê

0,43

ê

0,38

0,01

ê

0,07

ê

0,12

ê

0,29- ê 0,31-||ê

0,40

1,06

ê ê

0,36

0,42

ê ê

0,47

ê

0,41

ê

0,37

0,05

ê

0,37

ê

0,81

ê

0,37

0,06

ê

0,10

ê

0,32- ê

0,44

ê

0,34

ê

0,34

ê

0,06 -

ê

0,30

ê

0,23

ê

0,02

ê

0,02

ê

0,01

ê

0,04

ê

0,09

ê

0,03

-

ê ê

ê

-

ê ê

-

ê

-

ê

-

ê

ê ê

ê

-

-

0,01

-

ê ê

0,17

-

ê ê

0,01 -

ê ê

0,17- ê

0,01 -

-

ê

-

ê

-

ê

-

ê

-

ê

-

ê

0,17

ê

-

ê

-

ê

0,01

ê

-

ê

-

ê

Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse

ê

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

cê

Risico t.o.v. resultaat

d=a-c

ê

Bruto risico (indien > 0)

e=d-b

ê

Onvoorzien in grex (NCW)

fê

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

ê

-

ê ê

-

ê

-

Statistieken Output NCW

i

i Aantal trekkingen

10.000

Variantie

11.405.502.160,21

Base Case

68.670,65

Minimum

-352.912,48

Gemiddelde

13.591,95

Maximum

361.576,73

Mediaan

14.462,31

Bandbreedte

714.489,21

106.796,55

Gem. std. fout

Standaard deviati

1.067,97

Positie percentiellijn in grafiek Uitgangspunt = 68670,65238

Percentiel Percentiel = 165411,8368

| |

f Į

\ P \f ļ

““

!

\ 1 \ VJ

507o

-165.411,84

9507o

188.742,58

1 Percentiel = 1 188722,5777

1 \

1

“ ™ Uitgangspunt

*

“ “ Percentiel

------- '—^------ -----------------------------\

;

Percentielscores Minimum

™ ™ Percentiel

\

!

-352.912,48 1007o

-124.553,31

2007o

-77.752,58

30%

-41.987,22

40%

-11.899,00

50%

14.437,69

60%

41.429,64

7007o

71.955,52

80%

1

90%

Maximum

104.611,52 150.350,91

361.576,73

G evoelig heidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 22 van 50

Complex X063 De Kaghe Espel

Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,43

É

0,37

Resultaat plus verliesvoorziening

b

é

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

-

É

0,47

É

0,43

É

0,37

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

É

0,33

É

0,55

É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

é

0,09

É

0,51

É

1 56

É

É É

0,35- É

Maximumresultaat risicoanalyse

0,36 0,40

0,36

É

0,09

É

0,16

É

0,29- É

0,40

É

0,55

É

0,43

Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

0,06

É

0,42

É

1,06

É

0,38

É

0,01

É

0,07

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,41

É

0,37

é

0,05

É

0,37

É

0,81

É

0,37

É

0,17- É

0,06

É

0,10

É

0,32- É

0,44

É

0,34

É

0,34

Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

É

0,01

É

0,06

É

0,30

É

0,01

É

0,23

É

É

0,01

É

É

é

-

É

0,17

É

É

É

0,01

É

É

É

0,03 -

É

É

-

é

-

-

0,09 -

É

-

0,04 -

É

e=d-b

0,02 -

É

Bruto risico (indien > 0)

0,02 -

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

-

É

-

é

-

é

-

É

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

-

É

-

É

-

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW)

f

É É

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É

Statistieken Output NCW

Aantal trekkingen

10.000

Va riantie

55.210.454,73

Base Case

79.005,34

Minimum

46.209,44

Gemiddelde

72.060,16

Maximum

93.389,09

Mediaan

72.202,39

Bandbreedte

47.179,65

7.430,37

Gem. std. fout

Standaard deviatie

74,30

Positie percentiellijn in grafiek Uitgangspunt = 79005,34373 1

1

1000 Percentiel = 59572 2576 800

c

^ ļ

Į IX

^y\

J

\

1 |

50Zo

59.572,26

9507o

84.026,57

1 Percentiel = | 84026 56911

Percentielscores \1

1

V

ļ

1

\

1

„„T

_____ ncw

Minimum

™ ™ Percentiel

\

46.209,44 1007o

62.239,09

200Zo

65.676,02

300Zo

68.210,03

400Zo

70.305,15

500Zo

72.198,58

600Zo

74.092,60

700Zo

0

76.117,51

800Zo

78.487,89

900Zo

81.655,45

Maximum

93.389,09

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 23 van 50

Complex X065 Ens-oost

« 5 8

X

1

X i

55

X

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie

a

e

0,06

e

0,43

e

Resultaat plus verliesvoorziening

b

e

0,06

e

0,43

e

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

e

0,33

e

Maximumresultaat risicoanalyse

e e

0,09

e

0,51

e

0,06

e

0,42

e

Gemiddelde waarde risicoanalyse

1,11 lie 1,11 e 0,55 lie

0,39

e

0,07

e

0,08

e

0,12

e

0,31- e

0,47

e

0,43

e

0,37

0,39

e e

0,07

e

0,08

0,12

e

0,47

e

0,43

e

0,37

0,05

e e

-

0,35- e

e e

0,33- e

0,54

e

0,27

e

0,32

1,56 lie 1,06 lie

0,40

e 0,38 lie

0,36

e

0,09

0,16

0,55

e

0,43

0,07

0,12

0,29- e 0,31-||e

e

e

e e

0,40

0,01

e e

0,47

e

0,41

e

0,37

0,37

e e

0,17- e

0,06

e

0,34

e

0,34

0,02

0,01

e

0,04

e

0,09

e

0,17

e

0,02 -

e e

0,44

e

e e

0,32- e

0,23

e e

e

-

e

-

e

0,03 -

-

-

0,01

e

e e

-

e

e

-

0,17

e

-

e

-

e

0,01

e

e

-

0,36

c d=a-c

e e

0,05

e

0,37

e

Risico t.o.v. resultaat

0,01

e

0,06

e

0,81 lie 0,30 lie

Bruto risico (indien > 0)

e=d-b

-

e

-

e

-

II

0,01 -

-

e

-

e

-

lie

-

e e

-

e

-

e

-

e

-

e

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW)

f

e e

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

e

0,08

0,10

e -

e

-

Statistieken Output NCW

Aantal trekkingen

10.000

Va riantie

Base Case

117.385,53

Minimum

78.006,01

Gemiddelde

118.964,78

Maximum

159.822,35

Mediaan

118.855,00

Bandbreedte

81.816,34

11.273,88

Gem. std. fout

Standaard deviatie

127.100.298,01

112,74

Positie percentiellijn in grafiek 1400 Uitga ngspunt = 117385,5259 1200 Percentiel =

|

100691,152 I

ļ ļ

Percentiel =

100.691,15 137.646,78

j 137606,7775

i

Percentielscores

V

800

600

5/ 95/

Minimum ---------------------------

\—r------------ 1-------------V----- 1---------------------------------------V 1 \ 1

78.006,01 10^0

104.397,11

“ “ Percentiel

20/

109.319,03

“ “ Percentiel

30/

112.889,37

40/

115.959,77

50/

118.854,86

6007o

121.910,46

70/

125.001,61

400

200

8007o

0

900/0

Maximum

128.780,26 133.594,46

159.822,35

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 24 van 50

Complex X067-1 Bant Fase 1

u

Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,43

É

0,37

Resultaat plus verliesvoorziening

b

é

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

-

É

0,47

É

0,43

É

0,37

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

É

0,33

É

0,55

É

0,36

É

0,35- É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

Maximumresultaat risicoanalyse

é

0,09

É

0,51

É

1,56

É

0,40

É

0,36

É

0,09

É

0,16

É

0,29- É

0,40

É

0,55

É

0,43

Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

0,06

É

0,42

É

1,06

É

0,38

É

0,01

É

0,07

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,41

É

0,37

c

é

0,05

É

0,37

É

0,81

É

0,37

É

0,17- É

0,06

É

0,10

É

0,32- É

0,44

É

0,34

É

0,34

Risico t.o.v. resultaat

d=a-c

É

0,01

É

0,06

É

0,30

É

0,01

É

0,23

É

0,02

É

0,02

É

0,01

É

É

e=d-b

-

É

-

É

é

-

É

0,01

É

É

É

0,03 -

É

É

-

É

É

É

-

É

-

-

É

É

0,17 -

É

-

-

0,09 -

É

Bruto risico (indien > 0)

0,04 -

É

-

É

-

É

-

É

-

-

É

-

É

-

é

-

É

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

-

É

-

É

-

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW)

f

É É

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É

Statistieken Output NCW

Aantal trekkingen

10.000

Va riantie

54.694.189,29

Base Case

-308.491,70

Minimum

- 334.460,93

Gemiddelde

-309.671,10

Maximum

-287.672,58

Mediaan

-309.638,41

Bandbreedte

Standaard deviatie

7.395,55

46.788,35

Gem. std. fout

73,96

Positie percentiellijn in grafiek Uitgangspunt = 308491,704 Percentiel = 321896,7355 ------

ĩf -f------

\ aX 1 \------

| I Percentiel = 1 7Q.6Q.77a | 297395,778 ------- 800-

57

-321.896,74

957

-297.395,78

Percentielscores Minimum ” ” Uitgangspunt

-319.307,99

Percentiel

207

-316.087,60

™ ™ Percentiel

307

-313.686,89

407

-311.564,87

507

-309.639,56

607

-307.678,90

7007o

-305.593,37

807

-303.151,31

™ *

-

-

-

-

-

-334.460,93 107

907

Maximum

-299.989,79

-287.672,58

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 25 van 50

Complex 67-2 Bant Fase 2

X 1

« 5 8

X 1

sj

MONTE CARLO Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11 Ik

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

É

0,43

É

0,37

b

É É

0,06

É

0,43

É

1,11

0,39

É

0,08

É

0,12

É

0,47

É

0,43

É

0,37

É

0,33

É

É É

0,07

0,04

É 0,55 IIé

0,31- É Ié

0,47

Resultaat plus verliesvoorziening

0,35- É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

É É

0,09

É

0,51

É

0,40

É

0,09

É

0,16

É

É

0,55

É

0,43

0,42

É

0,01

É

0,07

É

0,12

É

0,29- É 0,31-||é

0,40

É

É 0,38 IIé

0,36

0,06

1,56 IİÉ 1,06 IIé

0,47

É

0,41

É

0,37

É É

0,05

É

0,37

É

0,06

É

0,10

É

0,32- É

0,44

É

0,34

É

0,34

É

0,06

É

0,23

É

0,02

É

0,02

É

0,01

É

0,04

É

0,09

É

Bruto risico (indien > 0)

e=d-b

-

É

-

É

-

IH

0,01 -

É É

0,17- É

0,01

0,81 IH 0,30 IIé

0,37

Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

-

É

-

É

0,03 -

-

É

-

É

-

IIé

-

É É

É

-

É

-

É

-

É

É

-

-

É

-

É

-

É

-

É

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

É

-

Minimumresultaat risicoanalyse Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW)

f

É É

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É

0,36

É -

É

-

Statistieken Output NCW

Aantal trekkingen

10.000

Variantie

481.854.446,19

Base Case

472.306,67

Minimum

398.147,05

Gemiddelde

472.388,81

Maximum

542.800,54

Mediaan

472.428,02

Bandbreedte

144.653,49

21.951,18

Gem. std. fout

Standaard deviatie

219,51

Positie percentiellijn in grafiek 1400 Uitgangspunt = 472306,6748 1200

j

Percentiel = 436193,5563

f j

1

a

\ \

Percentiel = 1 508848,4077

5Vo

436.193,56

9507o

508.848,41

Percentielscores

800

Minimum

600 1

ļ

1

\

1

“ “ Percentiel

400

200

398.147,05 1007o

443.650,27

2007o

453.333,30

3007o

460.884,97

4007o

466.942,70

5007o

472.425,31

6007o

477.902,65

7007o

484.023,31

8007o

0

9007o

Maximum

491.223,90 500.834,22

542.800,54

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 26 van 50

Complex X068 Espel

Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,43

É

0,37

Resultaat plus verliesvoorziening

b

é

0,06

É

0,43

É

1,11

É

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

-

É

0,47

É

0,43

É

0,37

Minimumresultaat risicoanalyse

É

0,04

É

0,33

É

0,55

É

0,36

É

0,35- É

0,05

É

0,08

É

0,33- É

0,54

É

0,27

É

0,32

Maximumresultaat risicoanalyse

é

0,09

É

0,51

É

1 56

É

0,40

é

0,36

É

0,09

É

0,16

É

0,29- É

0,40

É

0,55

É

0,43

Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

0,06

É

0,42

É

1,06

É

0,38

É

0,01

É

0,07

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,41

É

0,37

é

0,05

É

0,37

É

0,81

É

0,37

É

0,17- É

0,06

É

0,10

É

0,32- É

0,44

É

0,34

É

0,34

Risico t.o.v. resultaat

c d=a-c

É

0,01

É

0,06

É

0,30

É

É

0,23

É

0,02

É

0,02

É

0,01

É

0,09

É

e=d-b

-

É

-

É

é

é

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

É

0,03 -

-

É

-

É

-

0,04 -

É

Bruto risico (indien > 0)

0,01 -

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

É

-

-

É

-

É

-

é

-

é

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

-

É

-

É

-

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

Onvoorzien in grex (NCW)

f

É É

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É

É

Statistieken Output NCW l

l

Aantal trekkingen

10.000

Variantie

1.437.512.491,28

Base Case

429.894,64

Minimum

272.371,52

Gemiddelde

406.743,20

Maximum

545.899,99

Mediaan

406.717,56

Bandbreedte

273.528,47

37.914,54

Gem. std. fout

Standaard deviati

379,15

Positie percentiellijn in grafiek

ncw

50/0

343.936,71

9507o

469.513,36

Percentielscores “ ncw

Minimum

272.371,52

Uitgangspunt Percentiel Percentiel

10/

357.668,96

20/

374.466,94

30/

386.363,59

40/

396.823,86

500Z

406.704,09

60/

416.382,94

70/

426.925,58

80/

439.541,97

90/

Maximum

456.135,18

545.899,99

Gevoeligheidsanalyse

Bepaling vereiste weerstandscapaciteit 2022 - Gemeente Noordoostpolder

Pagina 27 van 50

Complex X071 Creil

MONTE CARLO 1,11 I|é 1,11 II

0,39

É

0,07

É

0,08

É

0,12

É

0,31- É

0,47

É

0,43

É

0,37

0,39

É

É É

É 0,33- É

0,47

É

0,43

É

0,37

É

É É

0,12

0,36

0,07 É 0,35-| |é

0,08

0,55 I|é

0,54

É

0,27

É

0,32

É É

1,56 II

0,40

É 0,38 I|é

0,36

É

0,09

0,29- É 0,31-IİÉ

É

0,55

É

0,43

É

É 0,12 I|é

0,40

0,01

É 0,07 I|é

0,16

1,06 I|é

0,47

É

0,41

É

0,37

É

0,81 ih

0,37

É

0,17- É

0,06

0,10

0,44

É

0,34

É

0,34

É

É

0,23

É

É

0,04

É

0,09

É

0,03

É É

II

0,17

É

-

É

-

é

-

-

É

-

-

É É

É

Ik

É É

0,01

-

É É

0,02 -

0,01

-

0,01 -

É É

0,32- É

0,30 ||é

-

É

É

-

-

Ik

-

É

0,17

É

-

É

-

É

0,01

É

É

-

Resultaat grondexploitatie

a

É

0,06

É

0,43

É

Resultaat plus verliesvoorziening

b

é

0,06

É É

0,43

É É

Minimumresultaat risicoanalyse

É é

Maximumresultaat risicoanalyse Gemiddelde waarde risicoanalyse

É

Minimumresultaat (950Zo zekerheid)

c d=a-c

Risico t.o.v. resultaat Bruto risico (indien > 0)

e=d-b

Onvoorzien in grex (NCW)

f

Netto risico (indien > 0)

g=e-f

É É É É

0,04 0,09

É 0,06 I|é 0,05 0,01 -

É

-

É É É É É

0,33 0,51 0,42 0,37 0,06 -

É

0,05

É É

0,08

0,02 -

É -

É

-

Statistieken Output NCW

I

I Aantal trekkingen

10.000

Va riantie

237.249.402,05

Base Case

369.946,68

Minimum

315.291,85

Gemiddelde

370.090,61

Maximum

427.666,35

Mediaan

370.153,55

Bandbreedte

112.374,50

15.402,90

Gem. std. fout

Standaard deviatie

154,03

Positie percentiellijn in grafiek 1400 Uitgangspunt = 369946,6775 1200

t ļ

Percentiel = 344751,0602

1

\ \

1

395.376,14

Minimum |

\

|

600

•ļ

344.751,06

Percentielscores

Percentiel = 395376,1402

800

\ ļ

507o 9507o

\

“ — Uitgangspunt

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.noordoostpolder.nl/api/v1/meetings/1922/documents/31082