10.1 Programmaplan Klimaat en Energie.pdf

Klimaat en Energie

25

7. FINANCIËN Het programma Klimaat en Energie is een programma dat een groot aantal opgaven in zich heeft. Het gaat ook over de domeinen en door de organisatie heen. Van het regisseren van de warmtetransitie, tot het verduurzamen van ons eigen vastgoed of wagenpark. De structurele middelen voor het programma zijn terug te vinden in programma 1 van de programmabegroting.

7.1 Structurele middelen De afgelopen jaren zijn er verschillende budgetten rondom het thema klimaat en energie ter beschikking gesteld. Sinds 2023 zijn daar de rijksmiddelen in de vorm van CDOKE-middelen bij gekomen. Bij het opzetten van het programma Klimaat en Energie binnen onze gemeente worden alle beschikbare middelen gekoppeld aan het programma om de uitgaven vervolgens te stroomlijnen en te clusteren onder de programmalijnen. Allereerst wordt uitgegaan van de beschikbare middelen. In het procesvoorstel programma Klimaat en Energie is een overzicht gegeven van de beschikbare middelen24 (structureel en incidenteel). De ambities in dit programma zijn deels gestoeld op bestaande activiteiten die we als gemeente al uitvoeren rond de thema’s klimaat en energie. Na de uitwerking van de duurzame doelenagenda’s wordt inzichtelijk of de doelen die gesteld worden haalbaar zijn. Via de reguliere P&C cyclus en de perspectiefnota worden indien nodig aanvullende middelen gevraagd.

7.2 Specifieke uitkeringen (SPUK) nationale overheid en andere regelingen Naast de middelen die in de gemeentelijke begroting een plek hebben zijn er specifieke uitkeringen, die beschikbaar zijn gesteld door de rijksoverheid. Deze uitkeringen kunnen worden aangevraagd en op specifieke onderwerpen ingezet worden. Daarnaast zoeken we proactief naar mogelijke subsidies en andere financiële bronnen om ambities toch mogelijk te maken. Aandachtspunt bij inzetten van incidentele middelen blijft de structurele borging hiervan. De onderstaande SPUK’s en regelingen worden ten behoeve van dit programma benut. Tijdelijke regeling Rijk (SPUK CDOKE) Allereerst is de Tijdelijke Regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) aangevraagd en aan ons toegekend. Deze regeling heeft een looptijd tot 31 december 2025. De uitkering moet voor minimaal 90% ingezet worden voor apparaatskosten in een van de volgende sectoren: Gebouwde omgeving, Elektriciteit, Mobiliteit, Industrie of Overig klimaat- en energiebeleid. De raad heeft ingestemd de te ontvangen middelen binnen het programma Klimaat en Energie te benutten. De middelen CDOKE mogen twee jaren meegenomen worden in de begroting, het bedrag wat dit jaar wordt toegekend, moet voor 2026 besteed zijn, de middelen uit het laatste jaar van deze CDOKE-uitkering (2025), moeten zijn besteed voor 2028.

Vanuit het Rijk is daarnaast de volgende toezegging gedaan: ‘Deze regeling loopt tot 31 december 2025. Er wordt nog gewerkt aan een regeling voor na 2025. Hier zijn al middelen voor gereserveerd op de rijksbegroting. U ontvangt bericht wanneer hier meer duidelijkheid over is.’ In een brief van 25 oktober 2022 geeft minister Jetten over de hoogte van het bedrag in de jaren na 2025 het volgende aan: ‘Het bedrag dat gemeenten in 2023 als basisfinanciering wordt toegekend is in principe ook het minimale bedrag dat gemeenten tot 2030 jaarlijks wordt toegekend.’ Voor deze jaren is momenteel geen inzet van gemeentelijke middelen beoogd.

24.

Procesvoorstel programma Klimaat en Energie: Gemeenteraad 22 april 2024 19:30:00, Gemeente Noordoostpolder

Klimaat en Energie

26

Naast de vast toekenning door het Rijk heeft de gemeente in de extra ronde planfinanciering een extra toekenning gekregen voor de jaren 2024 en 2025. Deze moeten specifiek besteed worden aan het aardgasvrij maken van het dorp Nagele. Impulsregeling Klimaatadaptatie Het doel van de impulsregeling klimaatadaptatie is door middel van het verstrekken van een specifieke uitkering decentrale overheden in staat stellen tot het versneld uitvoeren van kosteneffectieve maatregelen en voorzieningen die bijdragen aan het voorkomen of beperken van wateroverlast of het beperken van de gevolgen van droogte of overstromingen in hun werkregio. Voor de gemeente Noordoostpolder betekent dit een toekenning van een budget van € 1.046.704. Hier staat een gemeentelijke cofinanciering van € 2.745.995 tegenover. SPUK-Energiearmoede 1+2 De SPUK Energiearmoede 1 + 2 zijn door de gemeente Noordoostpolder aangevraagd en toegekend door het ministerie. Voor de eerste SPUK zijn inmiddels acties uitgevoerd in de Gebouwde Omgeving bij de specifieke doelgroep die het betreft. De tweede SPUK is ook toegekend. Hiervoor is inmiddels een plan voor uitgewerkt.

Een van de acties die loopt is de “Energiebus” (zie het kader uitgelicht eerder in het programmaplan) SPUK-LAI (NIP) 1+2 De SPUK-Lokale Aanpak Isolatie van het Nationaal Isolatie Programma is door de gemeente Noordoostpolder aangevraagd en toegekend door het ministerie. Het plan van aanpak voor de uitvoer wordt verder uitgewerkt en gestart. Programma Aardgasvrije Wijken De laatste regeling die genoemd kan worden en betrekking heeft op het programma Klimaat en Energie is de bijdrage die Energiek Nagele heeft gekregen voor de proeftuin aardgasvrije wijken van het ministerie van BZK. Voor deze proeftuin is een bedrag beschikbaar gesteld van € 4.224.500 (decembercirculaire 2018) Voor projectgebonden proces- en advieskosten heeft het Rijk € 409.997 beschikbaar gesteld via decembercirculaire 2019. De gemeente is budgethouder van deze middelen. Echter mag dit enkel ingezet worden voor dit specifieke project.

Klimaat en Energie

27

8. SAMENHANG PROGRAMMA’S Tussen de thema’s Samen en Gezond, Klimaat & Energie, Leefbaarheid & Wonen en Klimaat & Energie zijn wederzijde afhankelijkheden te benoemen die in de uitwerking en inspanningen om samenwerking en afstemming vragen. Om tot oplossingen te komen voor verschillende vraagstukken, kan het ene domein vaak niet zonder het andere. De uitdagingen waar we in al deze programma’s voor staan, is dan ook een samenspel van factoren op gebied van wonen, werken, leven, en recreëren. Rode draad van de programma’s is dat we de Noordoostpolder vitaal willen laten zijn en blijven. Dit vertaalt zich in doelen die zijn geformuleerd en die we samen willen realiseren. Van het toewerken naar een inclusieve, toekomstbestendige samenleving waarin iedereen meetelt en gelijkwaardig meedoet tot het realiseren van passende en toekomstbestendig woningaanbod. En van een gezonde economie met voldoende banen en innovatieve (landbouw)bedrijven tot een goed bereikbaar (vervoer en online) en aantrekkelijk gebied waar werk, voorzieningen en zorg voor iedereen bereikbaar zijn. Dit alles met in het achterhoofd dat we een leefbare wereld achter willen laten voor de generaties na ons.

Wonen Mobiliteit

Zorg

Inclusieve Samenleving Cultuur

Economie

Veiligheid

Duurzaamheid Afbeelding 6: Domeinen die als raderen in elkaar grijpen

Het is belangrijk om integraal te werken aan de kwaliteit van de sociale en ruimtelijke omgeving, het landschap, de werkgelegenheid, de bereikbaarheid, de kwaliteit en nabijheid van noodzakelijke voorzieningen op het gebied van zorg en welzijn, cultuur, winkelen en onderwijs en een passende toekomstbestendige woningvoorraad. Dit alles in een omgeving die leefbaar is en waar voldoende betaalbare duurzame energie en drinkwater beschikbaar is voor iedereen. Het is belangrijk om te onderkennen dat er een bepaalde wederkerigheid is tussen deze zaken: ze zijn als raderen in een machine. De bewoners die wel willen behouden en naar Noordoostpolder willen halen, moeten bijvoorbeeld kunnen werken, wonen en recreëren in een aantrekkelijke omgeving. Dat betekent bouwen, zorgen voor voldoende woningen, maar ook zorgen dat mensen makkelijk en snel naar hun werk

Klimaat en Energie

28

in en buiten de Noordoostpolder kunnen. Aan de andere kant is het ook belangrijk dat er in de komende jaren voldoende, passende woningen voor (zorgbehoevende) ouderen beschikbaar zijn. Ook hier moeten we letterlijk en figuurlijk samen aan bouwen. Dit alles, met in het achterhoofd de wens om het rustige, kenmerkende landelijke karakter van de Noordoostpolder zoveel mogelijk intact te laten. Daarnaast hebben we rekening te houden met de transitie naar een duurzame samenleving die noodzakelijk en onvermijdelijk is. Bij alles wat we doen werken we toe naar een duurzaam woon- en leefklimaat en een vitaal krachtige natuur. Dat vraagt om een omslag in gedrag en beleid. En om meer betrokkenheid van inwoners en bedrijven in onze mooie polder. Een vitale, economisch gezonde, goed bereikbare, aantrekkelijke, veilige, duurzame en inclusieve Noordoostpolder creëren we nu eenmaal samen. Kortom, tussen deze thema’s zijn wederzijdse afhankelijkheden die in de uitwerking en inspanningen om samenwerking en afstemming vragen. De programmanagers stemmen hierover onderling af en hebben als uitgangspunt dat een thema op één tafel c.q. werkgroep wordt opgepakt. Wanneer het nodig is om af te wijken van de bestaande werkgroep structuur op een thema, dan is dat geen issue. Structuur volgt inhoud.

Klimaat en Energie

BIJLAGE I: MONDIALE, NATIONALE EN REGIONALE CONTEXT Bijlage: Mondiale, nationale en regionale context programma Klimaat en Energie

29

Klimaat en Energie

Gemeente Noordoostpolder Harmen Visserplein 1 8302 BW Emmeloord T: 0527 - 63 39 11 E: info@noordoostpolder.nl I: www.noordoostpolder.nl Voettekst

2025

30