1. Bijlage Regio Zwolle Gebiedsarrangement De Schijf van Drie.pdf

Inhoud Inleiding ..................................................................................................................................3 Scope initiatief ........................................................................................................................4 De rode draad .........................................................................................................................5 Monitoring en borging ..............................................................................................................5 Planning ..................................................................................................................................6 Bijlage I: Projectplan Golfbreker op Urk ....................................................................................7 Bijlage II: Projectplan Windvanger in Swifterbant ......................................................................9 Bijlage III: Projectplan Bloeizone Ens en Revelsant in de Noordoostpolder ............................... 11 Bijlage IV: Begroting ............................................................................................................... 16

2

Inleiding Samen werken aan brede welvaart in Regio Zwolle De Flevolandse gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder (DUN) zetten zich binnen Regio Zwolle gezamenlijk in voor het versterken van brede welvaart. Ze werken nauw samen aan een sociale, duurzame en veerkrachtige toekomst voor hun inwoners. Op basis van bestaande samenwerking op het gebied van veiligheid, economie en ruimtelijke ontwikkeling, verbreden we nu de focus naar het versterken van sociale cohesie, preventie, weerbaarheid en (mentale) gezondheid. Daarom dienen we gezamenlijk het initiatief “De Schijf van Drie” in voor de Regio Deal Regio Zwolle, binnen de programmalijn leefbaarheid en leefomgeving. Met dit initiatief investeren we doelgericht in leefkwaliteit en lokale kracht, en bouwen we aan een regio waarin brede welvaart centraal staat. De Schijf van Drie Het initiatief “De Schijf van Drie” bestaat uit drie onderling verbonden projecten: Golfbreker (Urk), Windvanger (Swifterbant) en Bloeizones (Ens en Revelsant). Deze projecten dragen bij aan sterkere sociale netwerken, een beter toekomstperspectief voor jongeren en een gezondere leefomgeving. Door in te zetten op preventie en het versterken van de lokale gemeenschap, levert “De Schijf van Drie” een duurzame bijdrage aan de leefbaarheid in de regio. Tegelijkertijd helpt het de druk op zorg en jeugdhulp te verminderen.

De projecten vullen elkaar aan en bieden samen een breed palet aan concrete, op de praktijk gerichte oplossingen voor het vergroten van sociale veerkracht. Daarnaast stimuleert “De Schijf van Drie” kennisdeling, samenwerking en opschaling, zowel binnen als buiten Regio Zwolle. Daarmee ontstaat een stevig fundament voor het versterken van brede welvaart op de lange termijn. DUN-samenwerking De gemeenten Dronten, Urk en Noordoostpolder werken op verschillende terreinen samen om gezamenlijke uitdagingen aan te pakken en de regio te versterken. Tijdens het 15-jarig jubileum van de Regio Zwolle lanceerden de DUN-gemeenten de propositie "Consider it DUN!". Deze samenwerking benadrukt onze inzet voor een toekomstbestendige regio met focus op innovatie, werkgelegenheid, woningbouw en duurzame infrastructuur. Als DUN-regio zijn we een serieuze gesprekspartner in de regio. En dat in nauwe samenwerking met de Provincie Flevoland. Bestuurlijke sturing vindt plaats via het BO DUN waarin bestuurders van gemeenten en provincie zijn vertegenwoordigd. Dit BO DUN zal ook een bestuurlijk begeleidende rol hebben in de uitvoering van onze “Schijf van Drie”. Ambtelijk worden zaken daarvoor begeleid door een reeds bestaande intergemeentelijke projectgroep, die verantwoordelijk is voor de uitvoering en de advisering daarover. De DUN samenwerking is een inspirerend voorbeeld voor de gehele regio!

3

Scope initiatief In de lokale Brede Welvaart Monitor (2023) vergelijken we Dronten, Urk en Noordoostpolder met Zwolle. Uit deze Brede Welvaart Monitor blijken de volgende aandachtspunten: • • •

Het voorzieningenniveau daalt bij ons van een 6,9 naar een 6,6. En de gemiddelde afstand tot de meeste voorzieningen substantieel groter voor inwoners. Er is sprake van één of meerdere langdurige aandoeningen bij inwoners (35%). In Flevoland heeft circa 28% lager onderwijs genoten ten opzichte van 22% van de inwoners in Zwolle.

Golfbreker (zie bijlage I) Golfbreker op Urk richt zich op het versterken van de sociale cohesie en het creëren van een gezonde, veilige omgeving voor jongeren. Het combineert educatie, welzijn en fysieke ruimte om een vitale gemeenschap te ondersteunen. Het doel is om jongeren perspectief te bieden en de leefomgeving te verbeteren. Windvanger (zie bijlage II) Swifterbant voelt de cohesie, maar staat tegelijkertijd ook onder druk. Met Windvanger wil men de potentiële energie en het zelfoplossend vermogen meer vangen. Zij starten een experiment in Swifterbant om de inwoners zelf sociaal en fysiek krachtiger te maken. Bloeizone (zie bijlage III) In de Noordoostpolder staat de leefbaarheid onder druk. Dat komt vooral door vergrijzing en een dalend voorzieningenniveau. Met het experiment ‘Bloeizone’ in het dorp Ens en de wijk Revelsant werken ze aan de bouwstenen van de Brede Welvaart: kwaliteit van leven en sociale leefomgeving. Bij het experiment Ens ligt de nadruk op het bevorderen van de (positieve) gezondheid en bij de wijk Revelsant meer op de leefbaarheid en het verkleinen van de gezondheidsverschillen. Samenwerking en opschaling Naast de DUN steunen ook partners het initiatief, zoals de Provincie Flevoland.

“De Schijf van Drie” wordt uitgevoerd in wijken en dorpen in de gemeente Noordoostpolder, Dronten en Urk in samenwerking met Caritas, Carrefour, de Meerpaal, ZONL, Mercatus, het RIEC, OM, Politie, onderwijs, kerkgemeenschappen, sport -en cultuurverenigingen en andere deelnemende partners. Het initiatief is schaalbaar en uitvoerbaar voor meerdere gemeenten binnen en buiten Regio Zwolle. Met “De Schijf van Drie” raken we alle facetten van de Brede Welvaart Monitor die geldt voor alle gemeenten. De verkregen inzichten, opbrengsten en best practices kunnen we daarom direct delen. Ook bouwen we met de Regio Campus Living Lab van Geluk en gemeenten Oldebroek en Elburg een lerend netwerk op. Ook zij gaan aan de slag in wijken en dorpen, wel op andere wijze. Twee keer per jaar organiseren we samen een bijeenkomst, om te leren van elkaars aanpakken en ervaringen.

4

De rode draad Provincie Flevoland is altijd al een proeftuin geweest. Door onze drie verschillende aanvliegroutes om de leefbaarheid en sociale cohesie te versterken, kunnen we als DUN goed zien welk experiment of aanpak bij Flevoland past en uiteindelijk in de Regio Zwolle zelf. Golfbreker, Windvanger, en Bloeizone zijn essentieel voor de samenleving. Ook zien we hoe ze elkaar aan kunnen vullen: • •

•

Windvanger en Bloeizone kunnen leren van Golfbreker als het gaat om preventieve interventies voor jongeren en de leerpunten hieruit. Golfbreker en Bloeizone kunnen leren van Windvanger op het gebied van (online) ontmoeting tussen jong, volwassen en oud, hoe zij interventies inzetten op het welkomstgevoel van jongeren en het dalen van de ervaren overlast en van de experimenten voor andere oplossingen dan jeugdhulp in het maatschappelijke voorveld. Golfbreker en Windvanger kunnen leren van Bloeizone als het gaat om gezond leven, samenredzaamheid en ruimte voor ontwikkeling, door de ervaringen uit hun experiment om te zetten in preventie.

We zijn lokaal al -samen met inwoners- aan de slag. We zien kansen om samen te werken aan de uitdagingen van de toekomst. We refereren met de “Schijf van Drie” dan ook niet alleen aan onze drie gemeenten en de drie projecten/plannen, maar ook aan de drie opgaven om brede welvaart te bereiken: preventie, weerbaarheid en (mentale) gezondheid.

Monitoring en borging Binnen de DUN-gemeenten gaan we de voortgang van de “Schijf van Drie” nauwkeurig monitoren aan de hand van indicatoren uit de Brede Welvaart Monitor. Dit gebeurt in sessies, waarbij we ons richten op leefbaarheid, preventie, weerbaarheid en (mentale) gezondheid. De monitoring wordt uitgevoerd door diverse methoden, zoals de Jeugd Gezondheidsmonitor (OKO) en de Veilig Uitgaan-enquête in Urk, een jongerenpanel in Swifterbant, en burgerenquêtes in Ens/Revelsant. Daarnaast wordt de data van de GGD benut voor een bredere analyse van de gezondheidssituatie. In de Noordoostpolder wordt samengewerkt met Windesheim en Flever om aanvullende inzichten te verkrijgen. Om het succes van de experimenten te waarborgen, is lokaal ambtelijk, bestuurlijk en maatschappelijk commitment essentieel. In elke gemeente is er een penvoerder of projectleider aangesteld om de uitvoering te sturen en te evalueren. Daarnaast is er voldoende capaciteit, data en financiering beschikbaar om de geplande acties en interventies succesvol uit te voeren. Het draagvlak onder de dorpen is cruciaal om gezamenlijk deze initiatieven verder te ontwikkelen en de betrokkenheid van alle partijen te waarborgen.

5

Planning Inventarisatie- en Ontwikkelfase (2025) • Het verzamelen van data - DURF-vragenlijst en evaluatie Veilig Uitgaan enquête - Cijfers gemeente Dronten en de Meerpaal over Swifterbant - Wijkscans landelijke monitoren over het dorp Ens en de wijk Revelsant - GGD-monitoring • Het organiseren van dorps- en wijkgesprekken (verhalen) voor het kwalitatieve beeld. • Het gezamenlijk ontwikkelen van een dorpsbeeld en wijkbeeld. • Het in beeld brengen van huidige financieringsstromen in de dorpen en wijken (bijv. Wmo-, Jeugd- en Participatiewet). • Het ontwikkelen van acties in het dorp en de wijk ten behoeve van leefbaarheid, gezondheid en ontmoetingsmogelijkheden. • Het opzetten van het projectteam en het lerende netwerk van lokale- en regionale samenwerkingspartners. Realisatiefase (vanaf eind 2025, doorlopend) • Doorontwikkeling Golfbreker met projecten en programma’s • Het ontwikkelen van een vernieuwend zorgaanbod (Ens). • Het verduurzamen en opknappen van het buurthuis (Revelsant). • Faciliteren van ontmoetingen met elkaar in de dorpen, bij verenigingen en bij activiteiten. • Het ontwikkelen van acties en interventies voor verbeteren leefbaarheid, gezondheid en het inzetten op bestaanszekerheid en kansengelijkheid. • Er is sprake van monitoring op basis van eerder in kaart gebrachte data. • Bewonersinitiatieven worden aangejaagd, gefaciliteerd en ondersteund.

6

Bijlage I: Projectplan Golfbreker op Urk Uitdagingen in een hechte gemeenschap Golfbreker is noodgedwongen ontstaan. Urk kent namelijk een te hoge (sociale) problematiek voor haar 22.000 inwoners, is compact en kent veel jeugd. Er bestaat wantrouwen naar gezag: historisch verklaarbaar en nog steeds springlevend. In de coronaperiode nam de problematiek extreme vormen aan. Er was sprake van rellen, brandstichting en geweld richting politie. In plaats van afkeuring zag een deel van de bevolking de gebeurtenissen als een vorm van vermaak. Zaken die momenteel ook aandacht vragen zijn bijvoorbeeld de visserijproblematiek, het gebrek aan grondgebied (en dus ook woningen) als gevolg van weeffouten tijdens de inpoldering, de enorme (internationale) groei van de vishandel en -verwerkingssector en alcohol- en drugsproblematiek. De mate van de problematiek is uniek, omdat de problemen elkaar versterken en tot een vervelende cocktail maken, waarbij we te weinig middelen hebben om het aan te pakken. Hierdoor ontstaat een negatieve spiraal. Het Verwey-Jonker Instituut heeft een ex ante impactanalyse uitgevoerd waaruit drie hoofdopgaven naar voren komen die sterk onderling met elkaar verbonden zijn: 1. Weerbaarheid versterken 2. Jongeren perspectief bieden 3. Ruimte geven aan de ontwikkeling van de gemeente Urk is ook veerkrachtig, sociaal en ondernemend.

Het verenigingsleven is springlevend en de onderlinge betrokkenheid groot. Er is sprake van een sterk sociaal vangnet en van ondernemerszin. Met Golfbreker wil Urk de eigen kracht van de gemeenschap aanspreken. Het plan kenmerkt zich door een positieve aanpak voor de Urker, onze samenleving en kent bouwstenen waaronder DURF1, Top X, Veilig Uitgaan, Ruimte voor Groei en weerbaar bestuur en ondermijning. Met Golfbreker wordt integraliteit geborgd. Op deelterreinen wordt inmiddels winst behaald. Om die winst te vergroten en de negatieve spiraal te doorbreken, is hulp hard nodig. Want Gemeente Urk redt het niet alleen. We zijn leuk op weg, maar om het tij te keren hebben we: 1). buurgemeenten, netwerken en het Rijk hard nodig. Er bestaat intensieve samenwerking met OM, politie, het RIEC, zorg- en welzijnsinstellingen en kerken. Maar tegelijk zien we dat dergelijke samenwerking aandacht, zorg en toewijding vraagt. Eenvoudiger gesteld: Golfbreker vraagt een lange adem. 2). meer (financiële) inzet nodig. Golfbreker maakt een impact in de gemeenschap. Er zijn inmiddels tal van burgerinitiatieven genomen, waarvan een heel aantal schreeuwen om continuïteit. Golfbreker biedt een fundament om op voort te bouwen.

1

DURF ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO)

7

En als gemeente doen we daar zelf al iets voor: we hebben de afgelopen jaren structureel 1,1 miljoen euro extra in de begroting opgenomen voor Golfbreker, maar het is niet voldoende om dit plan het vervolg te geven dat het verdient. De samenwerking in de regio en de bijdrage van de Regio Deal is daarom hard nodig. Golfbreker heeft ook zijn uitwerking op de buurgemeenten: een deel van onze jongeren gaat hier naar school, werk of sportlocaties. In DUN verband kunnen we van elkaars opgaves voor (jeugd)zorg, jeugdhulp en perspectief leren, vooral omdat Golfbreker al iets verder is dan de experimentele fase. Golfbreker biedt ook kans voor de regio om van dichtbij te zien dat er naast "Preventie met gezag” ook een andere vorm van systeemverandering in de samenleving plaats kan vinden.

8

Bijlage II: Projectplan Windvanger in Swifterbant ‘Mensen maken de samenleving’, dit vormt de kern van het collegeprogramma “Bouwstenen voor de toekomst 2022-2026’ en is het kader voor de Toekomstvisie 2050 die in 2024 wordt ontwikkeld. Bij het maken van de Toekomstvisie Dronten 2050 is de samenleving daarom in volle breedte en van jong tot oud betrokken. Vertegenwoordigers van ondernemingen, organisaties, instellingen en verenigingen leveren hun bijdrage tijdens verschillende bijeenkomsten(werkateliers). Vervolgens komt alle input terecht bij het Dronter Toekomstberaad, dat bestaat uit een gelote groep inwoners. We hebben hiermee de keuze gemaakt Dronten verder op te bouwen vanuit inbreng van onze inwoners. Swifterbant De dorpsvisie die de inwoners van Swifterbant zelf recent hebben opgesteld is onderdeel van het kader voor de Toekomstvisie. Inwoners en organisaties geven aan dat het samen werken en bouwen aan de toekomst en de instandhouding en versterking van de sociale cohesie de hoogste prioriteit verdient. Er zijn ook uitdagingen: de sociale cohesie blijft niet automatisch in stand. Jongeren voelen zich minder welkom in Swifterbant. De door inwoners ervaren overlast door jongeren en het beroep op jeugdhulp nemen toe. Er zijn aanjagers nodig en we moeten zorgen voor effectievere ondersteuning aan jongeren. Daarom zetten we onder meer in op sterkere zichtbare verbindingen.

Een voorbeeld hiervan is het recent gestarte jongerenpanel. Onze ambitie gaat verder, we willen de potentiële energie en het zelfoplossend vermogen meer vangen en gaan daar graag een experiment mee aan in onze kern Swifterbant. Sociale samenhang De sociale cohesie wordt zeker gevoeld en ervaren in Swifterbant. Tegelijkertijd zijn de inwoners bang dat deze zal verminderen omdat de omstandigheden per generatie enorm zijn veranderd en de vanzelfsprekendheid van investering in de sociale cohesie lijkt te verdwijnen. Wij willen als gemeente, Swifterbant faciliteren om in deze nieuwe werkelijkheid het dorp met de hulp van de inwoners zelf sociaal en fysiek krachtiger te maken. Dat is ook noodzakelijk. In de toekomst zijn er niet genoeg beroepskrachten om het huidige niveau van ondersteuning aan onze inwoners in stand te houden. De bewustwording dat het nodig is dat inwoners zelf een (extra) steentje gaan bijdragen is de eerste stap. Zelf formuleren de inwoners het in de dorpsvisie als volgt: “Swifterbant in 2030 … De sterke gemeenschap, betrokkenheid, gezelligheid en saamhorigheid: veel inwoners hebben een sterk gemeenschapsgevoel, zijn betrokken bij elkaar, helpen elkaar waar nodig en kijken naar elkaar om. We ontmoeten elkaar in het dorp, bij onze verenigingen en bij activiteiten.”

9

Windvanger en het Sleutelproject Swifterbant gaat groeien met circa 800 woningen. Dat biedt kansen om te komen tot een meer evenwichtige bevolkingsopbouw en het versterken van de ruimtelijke kwaliteit van het dorp. Deze kansen hebben wij gebundeld in het Sleutelproject met de volgende doelstellingen: •

•

•

Een gedragen integraal toekomstperspectief; een concrete routekaart om tot een toekomstbestendig en gezonde leefomgeving te komen voor het dorp Swifterbant en bijdraagt aan het welzijn. Het versterken en verbeteren van de gebiedskwaliteiten van Swifterbant alsmede de functies wonen, werken, voorzieningen, recreatie en groen/blauw ter bevordering van de leefbaarheid van het dorp. Het zorgdragen voor een gebiedsgericht, transparant en open planproces, waarbij met actieve participatie alle belangen, wensen en zorgen vanuit de omgeving op tafel komen, zodat de gemeenteraad van Dronten een onderbouwd en inclusief besluit kan nemen over het toekomstperspectief Swifterbant.

Windvanger biedt een extra steun in de rug voor het Sleutelproject en de eerste uitvoeringsjaren omdat wij een periode extra formatie kunnen inzetten om de sociale cohesie te versterken en te experimenteren met andere vormen van ondersteuning aan en voor jongeren. Vanuit de kracht en het verandervermogen van Swifterbant zelf, met en voor de inwoners. Doelstellingen Windvanger We zetten in op de aanpak van vraagstukken vanuit kansen en de volgende doelstellingen: 1. Swifterbant is een sterk dorp waarin inwoners eigenaarschap en zeggenschap ervaren en veerkracht tonen, Inwoners hebben mensen om zich heen waarop ze kunnen steunen. 2. Swifterbanters zetten zich vrijwillig en actief in voor hun dorpsgenoten. Ter ondersteuning is een netwerk voor formele en informele steun gerealiseerd. 3. Jong, volwassen en oud ontmoeten elkaar meer, online én fysiek.,De online mogelijkheden worden vanuit Windvanger gerealiseerd. 4. Jongeren ontmoeten elkaar meer in de openbare ruimte, zijn daar welkom en zijn goed gebruiker, de jongeren ervaren dat ze welkom zijn en de ervaren overlast daalt. 5. Voor jongeren die ondersteuning nodig hebben, wordt geëxperimenteerd met andere oplossingen dan jeugdhulp die meer gelegen zijn in het maatschappelijke voorveld. Jongeren die kampen met vergelijkbare problemen, zijn met elkaar in verbinding gebracht. Het beroep op jeugdhulp vanuit Swifterbant daalt. 6.

De in deze pilot ontwikkelde werkwijze is vastgelegd, de werkers zijn geschoold zodat de continuïteit na de pilotperiode gegarandeerd is en de pilot overdraagbaar is. Aan de pilot wordt een onderzoeksbureau gekoppeld die meehelpt dit goed vorm te geven. Om Windvanger te kunnen uitvoeren is geld nodig, onder meer voor organisatiekracht. De gemeente werkt in de kernen met een gebiedsregisseur. Dit breidt de gemeente uit met formatie voor een community builder die meehelpt aan het bouwen van een krachtige samenleving. Voor ontmoeting, onderzoek, planvorming en uitvoering en monitoring en het schaalbaar maken is ook geld nodig en natuurlijk ook voor de investering in de uitvoering van initiatieven.

10

Bijlage III: Projectplan Bloeizone Ens en Revelsant in de Noordoostpolder We gaan aan de slag: Projectplan: ‘Bloeizone Ens en Revelsant in de Noordoostpolder’ Inleiding In de Regio Zwolle werken de Flevolandse gemeente Dronten, Urk en Noordoostpolder nauw samen aan een ambitieuze toekomst. Dat doen we met succes. We zijn een klimaatbestendige groeiregio waarin tot de periode 2030 ruim 5500 nieuw woningen worden gebouwd. We bieden oplossingen in ruimte om te wonen en te werken. Flevoland heeft een belangrijke schakelfunctie tussen Regio Zwolle en de Metropool Regio Amsterdam. En wat je met succes doet moet je herhalen. Daarom dienen we als Dronten, Urk en Noordoostpolder een gezamenlijk initiatief in voor de eerste ronde (5e tranche) van de Regiodeal Zwolle. In dit projectplan werken we de experimenten ‘Bloeizone’ uit voor het dorp Ens en de wijk Revelsant. In de gemeente Noordoostpolder In de Noordoostpolder werken we aan vitale gemeenschappen. Dat doen we door het revitaliseren van een duurzaam voorzieningenniveau (ontmoeting, zorg, recreatie, cultuur). We werken aan een gezonde en veilig jeugd voor hun toekomst én de toekomst van de leefbaarheid van dorpen en wijken. Voorzieningen spelen een cruciale rol in de leefbaarheid van een dorp en/of wijk en de gezondheid van haar inwoners. Voorzieningen leiden tot: 1.

Gemakkelijk toegang tot essentiële diensten: Voorzieningen zoals scholen, gezondheidscentra, supermarkten en openbaar vervoer maken het dagelijks leven eenvoudiger en comfortabeler. Wanneer deze diensten dichtbij zijn, besparen bewoners tijd en moeite, wat bijdraagt aan een hogere levenskwaliteit. 2. Verbeterde gezondheid: De aanwezigheid van gezondheidszorgfaciliteiten, sportcentra en groene ruimtes bevordert zowel de fysieke als mentale gezondheid van de inwoners. Mensen hebben meer mogelijkheden om actief te blijven, wat helpt bij het voorkomen van gezondheidsproblemen zoals obesitas en hartziekten. Daarnaast bieden groene ruimtes een plek voor ontspanning en stressvermindering. 3. Sociale cohesie: Dorps- en buurthuizen, parken en recreatiegebieden stimuleren sociale interactie en verbinding tussen bewoners. Dit versterkt de sociale banden en creëert een gevoel van gemeenschap en ondersteuning, wat heel belangrijk is voor het welzijn van de inwoners. 4. Veiligheid en onderhoud: Goed onderhouden voorzieningen dragen bij aan de veiligheid en aantrekkelijkheid van de wijk. Verlichte straten, goed onderhouden parken en actieve dorps- en buurthuizen verminderen criminaliteit en overlast, waardoor bewoners zich veiliger voelen. 5.

Economische voordelen: Wijken met een hoog voorzieningenniveau trekken vaak meer bewoners en investeringen aan, wat leidt tot economische groei en ontwikkeling. Dit kan resulteren in betere infrastructuur en meer werkgelegenheid, wat de leefbaarheid verder verhoogt.

11

Een goede combinatie van wonen en voorzieningen zorgt ervoor dat bewoners een comfortabele en gezonde leefomgeving hebben, waar ze zich verbonden en ondersteund voelen. Dit maakt een wijk aantrekkelijker en bevordert het welzijn van iedereen die er woont. Hiervoor is samenwerking en een integrale aanpak nodig. Daarnaast is het belangrijk om aandacht te besteden aan de woningmarkt en de spreiding van voorzieningen. Vaak komen kwetsbare inwoners in minder goede buurten terecht met weinig voorzieningen. Dit treft kwetsbare groepen extra hard en vergroot gezondheidsverschillen. In Noordoostpolder werken we al gebiedsgericht in samenwerking met welzijnsorganisatie (Carrefour), politie, gebiedsregisseurs (IGW). We werken daarbij vanuit Manifest Sociaal Domein. Dat betekent ook andere maatschappelijke partners betrokken zijn bij de bloeizones, te weten GGD Flevoland, Woningcorporatie Mercatus en zorgaanbieder Zorggroep Oude en Nieuwe Land (ZONL). Voor de bloeizones willen we als experiment extra inzetten op het dorp Ens en de wijk Revelsant in Emmeloord. Bloeizones in het dorp Ens en in de wijk Revelsant (Emmeloord) In de Noordoostpolder wonen 50.000 mensen. Zij wonen in Emmeloord of in één van de tien omliggende dorpen. Ondanks de positieve beoordeling van inwoners2 is er nog een kanttekening te plaatsen. In de Noordoostpolder staat de leefbaarheid onder druk.

Dat komt met name doordat er sprake is van vergrijzing en een dalend voorzieningenniveau. In het Ontwerp Omgevingsvisie Noordoostpolder (2024) is dat als kern- en deelopgaven beschreven. In twee experimenten ‘Bloeizone’ in het dorp Ens en in de wijk Revelsant gaan we werken aan de bouwstenen (kwaliteit van leven en sociale leefomgeving) van de Brede Welvaart. Experiment: Ens Ens is één van de grotere dorpen in de Noordoostpolder en heeft ruim 3.000 inwoners. We verwachten dat de vraag naar ondersteuning en zorg steeds meer toeneemt, omdat er meer mensen zijn, die over het algemeen minder gezond zijn en zich minder gezond voelen, zowel fysiek als mentaal. Denk hierbij aan stijging van het overgewicht en een toename van psychische klachten. Daarnaast zijn er steeds meer oudere mensen. Terwijl de vraag toeneemt, is er minder ondersteuning en zorg beschikbaar, onder andere door krapte op de arbeidsmarkt. In Ens gaan we aan de slag met het bevorderen van gezond leven. Hiervoor werken we samen met maatschappelijke partners in de Noordoostpolder om uitvoering te geven aan het Manifest ‘Een bloeiende polder in 2040’. In 2026/2027 wordt er een nieuw woonzorgcomplex gerealiseerd waarbij zorg en welzijn samen komen.

Daarbij is er ook aandacht voor versterking van de eerstelijnsvoorziening, zoals huisartsen en andere paramedici om basiszorg beschikbaar te houden en zwaardere zorg in de toekomst te voorkomen. In aanloop daarnaartoe willen we, samen met de inwoners, een gezonde en hechte gemeenschap stimuleren waarbij gezond leven gemakkelijker wordt gemaakt. Positieve gezondheid is hierbij het uitgangspunt. Dit willen we doen op basis van data en op zoek te gaan naar de succesfactoren om dit later voor de hele polder te realiseren.

2

Commissie Woonomgeving 22 mei 2023 19:30:00, Gemeente Noordoostpolder

12

Doelen: • We willen gezondere inwoners en de samenredzaamheid van inwoners versterken. • We maken gezond leven makkelijker zodat elke inwoner in staat is en blijft deze kansen te benutten. • Voorzieningen voor inwoners bereikbaar houden door mobiliteitsoplossingen te bieden, of te bevorderen dat we ze samen in stand kunnen houden zodat langer thuis wonen mogelijk wordt. Zo houden we goede kwalitatieve zorg dichtbij. • Samen met partners willen we op innovatieve wijze een goed en kwalitatief zorgaanbod behouden, zodat (medische) basiszorg voor iedereen toegankelijk blijft. Stakeholders In de Noordoostpolder werken we met projectteam (lerend netwerk) waarin we beleid en uitvoering met elkaar verbinden. In het Manifest Sociaal Domein 2022-2040 3 hebben maatschappelijke organisaties zich gecommitteerd aan lokale samenwerking. Voor het dorp Ens ziet het projectteam er als volgt uit: Organisatie Carrefour (welzijnsorganisatie) Politie ZONL Mercatus Gemeente Noordoostpolder Dorpsbelang Flever in combinatie met Hogeschool Windesheim (onderzoek)

Functie Opbouwwerker Wijkagent Sociaal werker Wijkregisseur Projectleider Gebiedsregisseur Beleidsadviseur Bestuurslid dorpsbelang Onderzoeker

Experiment: Revelsant Revelsant is een wijk in Emmeloord. Uit de jaarlijkse burgerpeiling (1.000 inwoners) geven inwoners in Revelsant aan dat zij minder prettig en veilig wonen in de wijk. Buurtbewoners staan minder vaak voor elkaar klaar en zij ervaren meer overlast in de buurt. Zij geven ook aan dat er onvoldoende gebeurd aan de leefbaarheid in de buurt. Revelsant scoort daarop het laagste van alle dorpen en wijken in de Noordoostpolder. Het is een gemêleerde buurt waar veel mensen de taal niet machtig zijn maar men ook gezondheidsproblemen ervaart en mensen er een relatief laag inkomen ontvangen (gemiddeld €21.000). Zij verdienen extra aandacht door middel van het experiment ‘Bloeizone’. Doelen: • We zorgen ervoor dat er voldoende ontmoetingsmogelijkheden -ook in de openbare ruimte- zijn in de wijk, bijvoorbeeld door passende activiteiten te faciliteren in o.a. buurthuis, basisschool en andere locaties. • Ruimte voor nieuw initiatief (stimuleren en ondersteunen buurtinitiatieven) • Steun van initiatieven voor leefbaarheid en versterken voorzieningen.

3

PowerPoint-presentatie (noordoostpolder.nl)

13

•

Het verduurzamen en investeren in de bestaande voorzieningen (bijvoorbeeld verduurzamen en opknappen buurthuis – zoals beschreven in Voorzien in Vastgoed4)

Stakeholders In de Noordoostpolder werken we met projectteam (lerend netwerk) waarin we beleid en uitvoering met elkaar verbinden. In het Manifest Sociaal Domein 2022-2040 5hebben maatschappelijke organisaties zich gecommitteerd aan lokale samenwerking. Voor het dorp Ens ziet het projectteam er als volgt uit: Organisatie Carrefour (welzijnsorganisatie) Politie ZONL Mercatus Gemeente Noordoostpolder

Wijkplatform Onderwijsstichting Aves Flever in combinatie met Hogeschool Windesheim (onderzoek)

Functie Opbouwwerker (1fte) Wijkagent Sociaal werker Wijkregisseur Projectleider Projectleider Gebiedsregisseur Beleidsadviseur Wijkbeheerder Medewerker onderzoek & statistiek Directeur onderwijslocatie Revelsant Onderzoeker

Randvoorwaarden • Er is lokaal ambtelijk-, bestuurlijk- en maatschappelijk commitment voor de uitvoering van de experimenten in de periode 2025 – 2027. • Er is een penvoerder projectleider om ervoor te zorgen dat het proces in gang wordt gebracht, voortgang krijgt maar ook wordt geëvalueerd. • Er zijn financieringsmogelijkheden om de acties en interventies in te zetten. • Er is voldoende data, capaciteit en bemensing beschikbaar om over te gaan tot realisatie. • Er is sprake van draagvlak in het dorp Ens en de wijk Revelsant om hier gezamenlijk in op te trekken. Planning 2025-2027 Inventarisatie- en ontwikkelfase • Het verzamelen van data (cijfers Mercatus, Carrefour, gemeente Noordoostpolder en landelijke monitoren) over het dorp Ens en de wijk Revelsant • Het organiseren van dorps- en wijkgesprekken (verhalen) voor het kwalitatieve beeld • Het gezamenlijk ontwikkelen van een dorpsbeeld en wijkbeeld • Het in beeld brengen van huidige financieringsstromen in de dorpen en wijken (bijv. Wmo-, Jeugd- en Participatiewet)

4 5

RB-Jaarplan-VIV-2024.pdf (noordoostpolder.nl) PowerPoint-presentatie (noordoostpolder.nl)

14

• • •

Het gezamenlijk ontwikkelen van acties in het dorp en de wijk ten behoeve van leefbaarheid, gezondheid en ontmoetingsmogelijkheden. We benutten hiervoor ook het participatiehandboek6 van de gemeente Noordoostpolder. Het opzetten van het projectteam en het lerende netwerk van lokale- en regionale samenwerkingspartners.

Realisatiefase (2026 doorlopend) • Het ontwikkelen van een vernieuwend zorgaanbod (Ens) • Het verduurzamen en opknappen van het buurthuis (Revelsant) • Het ontwikkelen van acties en interventies voor verbeteren leefbaarheid, gezondheid en het inzetten op bestaanszekerheid en kansengelijkheid. • Er is sprake van monitoring op basis van eerder in kaart gebrachte data. • Bewonersinitiatieven worden aangejaagd, gefaciliteerd en ondersteund. Schaalbaarheid De opgaves zijn niet Noordoostpolder eigen en komt het in meerdere gemeenten voor. We zien dit plan dan ook als schaalbaar en uitvoerbaar voor meerdere gemeenten binnen en buiten Regio Zwolle dat een positieve ontwikkeling in de gemeenten kan bewerkstelligen ten behoeve van de brede welvaart en perspectief voor jongeren. Onze verkregen inzichten, opbrengsten en best practices kunnen gedeeld worden via VNG-netwerken en andere kennisnetwerken.

D03-02-Bijlage-bij-Nota-Intern-handboek-Het-hoe-wat-en-waarom-van-participatie.pdf (noordoostpolder.nl) 6

15

Bijlage IV: Begroting Begroting gemeente Dronten

Begroting gemeente Urk

Begroting gemeente Noordoostpolder

16

Begroting DUN-gezamenlijk

17