CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Raadsvoorstel

Oordeelsvormende vergadering 5 juni 2024, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Actualisatie omgevingsvisie Noordenveld en transitieplan omgevingsplan2.714 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan de gemeenteraad

Agendapunt: Zaaknummer: 346041

Roden, 8 mei 2024

Onderwerp Actualisatie omgevingsvisie Noordenveld en transitieplan omgevingsplan

Programma Samen ontwikkelen Programmadoelstelling Wij blijven werken aan het verbeteren van de kwaliteit van de (on)bebouwde omgeving. Taakveld Ruimtelijke ordening Behandelend collegelid Wethouder Jos Darwinkel Wethouder Robert Meijer In behandeling bij Tinka Wuite en Erik Mosterman

Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van de uitkomsten van de quick scan omgevingsvisie Noordenveld 2030 2. De huidige omgevingsvisie van Noordenveld 2030 te actualiseren volgens voorkeursscenario 2 met maatwerkparticipatie (optie A) 3. Het transitieplan omgevingsplan Noordenveld vast te stellen

Kern van het gevraagde besluit Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet telt 6 kerninstrumenten om uitvoering te kunnen geven aan deze wet. Belangrijke instrumenten voor de gemeente zijn de omgevingsvisie en het omgevingsplan. De huidige omgevingsvisie van Noordenveld dateert al uit 2017 en is toe aan een actualisatieslag kijkend naar de actuele inzichten en reikwijdte van de Omgevingswet. Na deze actualisatieslag beschikt de gemeente weer over een actuele omgevingsvisie. Deze is dan vanuit een samenhangende en integrale benadering opgesteld en geeft heldere kaders en richting over het gebruiken en beschermen van de fysieke leefomgeving binnen Noordenveld. Het omgevingsplan bestaat straks uit alle regels met betrekking tot de fysieke

leefomgeving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben we een omgevingsplan van rechtswege gekregen. Dit tijdelijke omgevingsplan bestaat uit onze huidige bestemmingsplannen en beheersverordeningen, een set gedecentraliseerde rijksregels (De Bruidsschat) en een aantal lokale verordeningen. Dit tijdelijke omgevingsplan moet vervolgens stap voor stap getransformeerd worden naar een omgevingsplan dat voldoet aan de eisen en intenties van de Omgevingswet. Vóór 2032 moet de omzetting van het tijdelijke omgevingsplan naar het nieuwe omgevingsplan klaar zijn. De aanpak hoe we het tijdelijke omgevingsplan omzetten naar een definitief omgevingsplan hebben we verwoord in het transitieplan omgevingsplan Noordenveld. Inclusie (iedereen doet mee) Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie Op dit moment niet van toepassing. Speelt op een later moment wanneer de actualisatie van de omgevingsvisie en wijziging(en) van (delen van) het omgevingsplan wordt opgepakt. Financiën Voor de actualisatie van de omgevingsvisie zijn op dit moment vanuit het budget Omgevingswet nog voldoende financiële middelen. Of dit uiteindelijk toereikend zal zijn voor het hele traject is nu nog niet in te schatten. Het omzetten van het tijdelijke omgevingsplan naar een permanent omgevingsplan is een langjarig traject.

Ook voor het omgevingsplan verwachten we dat er voor 2024 en 2025 voldoende financiële middelen zijn in het budget voor de Omgevingswet. In 2025 moet worden beoordeeld of er structureel extra inzet en budget nodig is, of dat dit onderdeel is van het reguliere takenpakket. In het transitieplan is in hoofdstuk 7 een inschatting gemaakt van de benodigde financiële middelen. Moet er een begrotingswijziging plaatsvinden? Nee Vindt er een evaluatie plaats? Ja Wanneer? Ambtelijk zullen we de aanpak rondom het omgevingsplan continu evalueren. Op dit moment overzien we nog niet wanneer een evaluatie voor uw raad zinvol is. We zullen u daarover op de hoogte houden. Tijdpad Voor de omgevingsvisie zal na het besluit van de gemeenteraad zo spoedig mogelijk het offertetraject voor het selecteren van een extern adviesbureau in gang worden gezet. Met deze externe adviseur zal vervolgens het actualisatieproces nader uitgewerkt

worden op inhoud en proces. Voor wat betreft het omgevingsplan zijn we inmiddels gestart om voor een eerste gebiedje een wijziging voor te bereiden. Dit eerste gebiedje is beperkt van omvang en vooral bedoeld om ervaring op te doen. Na dit gebied zullen we overeenkomstig de planning in het transitieplan verder gaan met het omzetten van het tijdelijke naar het permanente omgevingsplan.

Nadere onderbouwing Hieronder volgt per besluitpunt een nadere onderbouwing. Ad 1 Voorgeschiedenis Vooruitlopend op de komst van de Omgevingswet heeft de toenmalige gemeenteraad in 2017 een omgevingsvisie vastgesteld. In deze strategische lange termijn visie staat beschreven hoe de ideale leefomgeving van Noordenveld er in 2030 uitziet en hoe men hier naar toe wil werken. De visie is formeel nog vastgesteld als structuurvisie (omdat de Omgevingswet toen nog niet gold) en heeft daardoor een vrij sectorale benadering en inslag. De omgevingsvisie is destijds via een uitgebreid en zeer intensief en uitgebreid participatietraject tot stand gekomen. Inwerkingtreding Omgevingswet op 1 januari 2024 De wereld heeft sinds 2017 niet stilgestaan en na meermalen uitstel is op 1 januari 2024 de Omgevingswet (eindelijk) in werking getreden. Met de komst van de Omgevingswet hebben gemeenten ook een set nieuwe instrumenten gekregen om uitvoering te kunnen geven aan de Omgevingswet. De omgevingsvisie is zo'n instrument. Andere instrumenten zijn bijvoorbeeld het omgevingsplan en het programma. Omgevingsvisies spelen vanaf 1 januari 2024 een belangrijke rol wat betreft het toetsen, afwegen en begeleiden van de zogenaamde buitenplanse omgevingsvergunning (de bopa). Dit is een omgevingsvergunning voor ontwikkelingen/initiatieven die op voorhand niet passen binnen het (tijdelijke) omgevingsplan.

Daarnaast heeft de omgevingsvisie een belangrijke richtinggevende functie bij het nog op te stellen gemeente-brede omgevingsplan waarin straks de juridische regels met betrekking tot de fysieke leefomgeving zullen landen. Is onze huidige omgevingsvisie nog bij de tijd? Nu de Omgevingswet in werking is getreden en duidelijk is geworden wat de intenties en volledige reikwijdte van de Omgevingswet is, is het een logisch en goed moment om onze omgevingsvisie ook weer eens kritisch tegen het licht te houden. Het gaat dan feitelijk om de concrete vraag of onze huidige visie op alle fronten wel helemaal Omgevingswet-proof is. We hebben deze vraag voorgelegd aan een extern adviesbureau (BügelHajema). De uitkomst van deze "doorlichting" heeft geresulteerd in een aantal bevindingen en concrete aanbevelingen (zie hiervoor ook de bijlage bij dit voorstel).

Wat heeft de quick scan opgeleverd? Aan de hand van vijf concrete vragen is bekeken hoe onze omgevingsvisie zich verhoudt tot de huidige eisen van de Omgevingswet, deze vragen zijn: 1. Handelt de Omgevingsvisie over alle facetten van de fysieke leefomgeving? Antwoord: In de omgevingsvisie komen veel facetten van de fysieke leefomgeving aan bod. Maar de grote, nieuwe opgaven zoals klimaatadaptatie, stikstof, de energietransitie en het nieuwe principe "water en bodem sturend" zijn niet vanuit een integrale benadering besproken en afgewogen en vervolgens vertaald naar de Noordenveldse situatie. Advies: geadviseerd wordt om bovengenoemde grote thema's alsnog op te nemen in de omgevingsvisie. Als deze "grote" opgaven nu al via sectorale beleidsnota's opgepakt zijn dan is een vertaling hiervan richting de omgevingsvisie ook gewenst. Strategische beleidskaders en ambities horen immers bij uitstek een plek te krijgen in de omgevingsvisie van de gemeente. 2. Voldoet de Omgevingsvisie inhoudelijk aan de eisen die de Omgevingswet daaraan stelt? Antwoord: In de omgevingsvisie ontbreekt een zogenaamde nulmeting/leefomgevingsfoto en wordt niet ingegaan op de huidige kwaliteit van de leefomgeving. Hierdoor is niet duidelijk en inzichtelijk gemaakt of er mogelijk knelpunten zijn die actie behoeven en/of bepaalde waarden beschermd moeten worden.

Advies: Door alsnog een leefomgevingsfoto toe te voegen en hieraan integrale ambities te verbinden zal de omgevingsvisie in lijn komen met artikel 3.2 van de Omgevingswet. Dit artikel gaat specifiek over de inhoudelijke eisen van de Omgevingsvisie. 3. Voldoet de Omgevingsvisie aan de milieubeginselen? Antwoord: In artikel 3.3. van de Omgevingswet zijn de beginselen van het milieubeleid van de Europese Unie overgenomen. Deze beginselen (het voorzorgbeginsel, het beginsel van preventief handelen, beginsel de vervuiler betaalt en het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron bestreden moeten worden) ontbreken nu in de omgevingsvisie. Advies: Geadviseerd wordt om de visie aan te vullen met een beschrijving van de wijze waarop de gemeente deze bovengenoemde beginselen tot de hare maakt. 4. In hoeverre kan de Omgevingsvisie worden gebruikt bij de afweging van Bopaaanvragen? Antwoord: De huidige visie kan in principe gebruikt worden als afwegingskader voor Bopa's. Maar dit zal niet voor alle Bopa's het geval zijn omdat de grote, actuele vraagstukken immers nog niet in de visie zijn opgenomen. Ook ontbreekt een goed inzicht van de huidige waarden en kwaliteiten van de fysieke leefomgeving. Hierdoor wordt het lastiger om een goede inschatting van de effecten te maken bij de toetsing

van een bopa. Advies: De bruikbaarheid van de visie bij bopa's zal verder toenemen door de grote, actuele vraagstukken in de omgevingsvisie op te nemen. Ook zou de visie getoetst/afgestemd moeten worden aan de lijst van categorieën waar het bindend adviesrecht van de raad van toepassing is. 5. Voldoet de omgevingsvisie aan de technische eisen van de Omgevingswet? Antwoord: De omgevingsvisie is een zogenaamd omgevingsdocument dat aan verschillende digitale vereisen moet voldoen. De omgevingsvisie is in 2017 onder de toen nog geldende Wet ruimtelijke ordening opgesteld. In die tijd was er nog geen sprake van digitale vereisen en de huidige standaarden. Advies: Als de omgevingsvisie opnieuw wordt vastgesteld dan moet volledig voldaan worden aan de wettelijke standaarden en technische eisen van de Omgevingswet. Algehele conclusie op basis van de quick scan De visie uit 2017 voldoet op meerdere onderdelen niet aan de uitgangspunten en intenties van de Omgevingswet. Dit geldt voor de inhoud van de omgevingsvisie als ook voor de technische vereisten. Ad 2 Hoe nu verder? Om te kunnen beschikken over een integrale, samenhangende strategische lange termijn visie voor de fysieke leefomgeving, conform de Omgevingswet, is actualisatie van de huidige visie wenselijk en noodzakelijk. Om een goede keuze te kunnen maken t.a.v.

de wijze van actualiseren zijn twee scenario's uitwerkt met de voor- en nadelen. De scenario's voor actualisatie van de omgevingsvisie Scenario 1: We gaan de omgevingsvisie zeer basaal en minimaal actualiseren Bij dit scenario wordt de huidige omgevingsvisie feitelijk opgelapt zoals het digitaal maken van de visie en het toevoegen van de ontbrekende milieuparagraaf. Op inhoud laten we de huidige visie grotendeels ongemoeid. Bij dit scenario vindt dus geen nadere integrale samenhangende afweging ten aanzien van de grote vraagstukken/maatschappelijke opgaven plaats. Dit scenario heeft slechts ten doel om minimaal te kunnen voldoen aan de wettelijke vereisten van de Omgevingswet. De voordelen: • Actualisatieproces kan relatief snel doorlopen worden • De wettelijke termijn (voor 1 januari 2026 moeten gemeenten beschikken over een omgevingsvisie die voldoet aan de Omgevingswet) kan ruimschoots worden gehaald • Relatief goedkope aanpassing van de omgevingsvisie • Vraagt weinig inspanning van de ambtelijke organisatie De nadelen: • Nog steeds zijn er op inhoud geen integrale afwegingen en keuzes gemaakt m.b.t.

• • •

de grote maatschappelijke vraagstukken die vandaag de dag spelen Onvoldoende directe input en houvast voor het nog op te stellen gemeente-brede omgevingsplan Geeft niet in alle gevallen voldoende sturing en houvast voor ontwikkelingen die in strijd zijn met het (tijdelijke)omgevingsplan (de bopa's) Als instrument in de beleidscyclus kan omgevingsvisie niet optimaal doorwerken naar de andere instrumenten zoals het programma en het omgevingsplan

Scenario 2 De omgevingsvisie wordt overeenkomstig alle aanbevelingen uit de quick scan geactualiseerd. Voordelen: • De omgevingsvisie wordt ook op inhoud actueel gemaakt, grote maatschappelijke vraagstukken en opgaven worden meegenomen en inmiddels vastgesteld beleid wordt op strategisch niveau verwerkt in de omgevingsvisie • Na actualisatie kan de omgevingsvisie daadwerkelijk op inhoud de rol vervullen van een strategisch- en kaderstellend instrument • De omgevingsvisie kan een sturende rol vervullen in de beleidscyclus van de Omgevingswet. De doorwerking richting andere instrumenten zoals het programma en het omgevingsplan wordt geoptimaliseerd. • De omgevingsvisie kan na actualisatie ook eenvoudiger actueel gehouden worden door met enig regelmaat te actualiseren bij beleidswijzigingen etc. Hiermee wordt en blijft de visie een "levend" document zowel voor de interne organisatie maar ook voor inwoners.

• De omgevingsvisie fungeert als een goed functionerend afwegingskader bij ontwikkelingen die niet op voorhand passen binnen het (tijdelijke)omgevingsplan (de Bopa’s) Nadelen: • Actualisatie zal een langere doorlooptijd hebben maar wat betreft vaststelling van de visie voor 1 januari 2026 is dit nog steeds haalbaar • Intensievere ambtelijke inzet wat betreft input en begeleiding • Kosten van de actualisatie zullen hoger uitvallen dan bij scenario 1 Welk scenario heeft de voorkeur? Kijkend naar de intenties van de Omgevingswet en de grote maatschappelijke opgaven die er spelen is een meer inhoudelijke actualisatie op basis van scenario 2 wenselijk en gerechtvaardigd. Door op deze manier de actualisatie in te steken beschikt de gemeente straks over een omgevingsvisie die weer helemaal bij de tijd is. Er ligt dan een samenhangende, strategische lange termijn visie met heldere doelen en ambities voor de fysieke leefomgeving. De visie geeft sturing en houvast richting de toekomst. Participatie De gemeente Noordenveld hecht grote waarde aan participatie. Onze gemeentelijke Leidraad participatie onderstreept dit. Ook onder de Omgevingswet wordt participatie gestimuleerd en is bij de wettelijke instrumenten (zoals omgevingsplan, omgevingsvisie)

verplicht. Ten aanzien van het onderdeel participatie zijn er bij de actualisatie van onze visie twee opties mogelijk: Optie A Bij deze optie zal er zeker sprake zijn van participatie maar we sluiten in principe de beleidsonderdelen waarover al participatie heeft plaatsgevonden uit. En goed voorbeeld hiervan is de woonvisie. Hierover is al in een eerder stadium uitgebreid geparticipeerd. Dit onderdeel zou dan uitgesloten kunnen worden van participatie. Dat geldt trouwens ook voor ontwikkelingen waarvoor al ruimtelijke procedures lopen en die een eigen participatietraject kennen. Het participatietraject zal volgens deze maatwerkinsteek niet in de volledige omvang van 2017 worden ingestoken maar kent een meer gedoseerde en afgewogen benadering. Optie B Bij deze optie wordt de hele omgevingsvisie opnieuw via een uitgebreid participatietraject geactualiseerd. Dat houdt concreet in dat in principe alle onderdelen van de actualisatie onderwerp van participatie zijn. Bij zowel optie A als B is er in een later stadium altijd nog de mogelijkheid om formeel te reageren op de ontwerp-omgevingsvisie wanneer die ter inzage wordt gelegd. Dit staat los van het participatie-onderdeel. Kijkend naar bovenstaande opties stellen wij u voor om ten aanzien van het onderdeel participatie te kiezen voor maatwerkparticipatie (optie A).

Bij de start van het actualiseringsproces zal het onderdeel participatie inhoudelijk verder uitgewerkt worden in een concreet communicatie- en participatieplan als onderdeel van een nog op te stellen plan van aanpak. Wij zullen dit t.z.t. ook aan uw raad voorleggen. Ad 3 Het omgevingsplan is een nieuw instrument. De werking van het instrument is voor ons (en met ons vele gemeenten) nog deels onbekend. Ter voorbereiding op de Omgevingswet hebben we vorig jaar diverse cursussen en webinars gevolgd om kennis op te doen over het omgevingsplan. Hierdoor is er vooral theoretische kennis over het instrument aanwezig. Hoe het in de praktijk precies uitpakt moet nog blijken. Het proces om het tijdelijke omgevingsplan om te zetten naar een definitief omgevingsplan complex en omvangrijk. Om dit proces in goede banen te kunnen leiden is het nodig om hiervoor een strategie en aanpak te hebben. Echter omdat de kennis over het instrument nog vooral theoretisch is, is het maken van een goede strategie en aanpak complex. Gelukkig worstelen alle gemeenten met hetzelfde vraagstuk. Sommige gemeenten hebben vorig jaar al geoefend met het omgevingsplan, waardoor er bij sommige gemeenten ook al enige praktijkkennis aanwezig is. De VNG heeft een platform gecreëerd waarop deze kennis wordt gedeeld. Op basis van de kennis die er in

het land rondom het opstellen van een omgevingsplan aanwezig is zijn we tot een transitieplan voor het omgevingsplan van de gemeente Noordenveld gekomen. Echter omdat we op dit moment nog niet alles overzien kan het nodig zijn om onze aanpak en strategie tussentijds te wijzigen. De aanpak in het transitieplan kenmerkt zich dan ook door een wendbare en adaptieve strategie. Als het nodig is passen we onze aanpak aan. Het transitieplan is dan ook niet in beton gegoten. Het is een eerste versie om een start in de aanpak te kunnen maken. We zullen regelmatig onze aanpak evalueren. Indien nodig zullen we u op de hoogte brengen van aanpassingen in onze aanpak of zelfs ter besluitvorming opnieuw voorleggen.

Bijlage(n) 1. Quick scan omgevingsvisie Noordenveld 2030 uitgevoerd door BügelHajema d.d. 16 november 2023 2. Transitieplan omgevingsplan Noordenveld Ter inzage liggende stukken Bijlagen 1 en 2

Burgemeester en wethouders van de gemeente Noordenveld, Sebastiaan Ruddijs, secretaris/directeur

Klaas Smid, burgemeester

No: Onderwerp: Actualisatie omgevingsvisie Noordenveld en transitieplan omgevingsplan

De Raad van de gemeente Noordenveld, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van : 8 mei 2024; gelet op de bepalingen van de N.v.t.,

BESLUIT 1. Kennis te nemen van de uitkomsten van de quick scan omgevingsvisie Noordenveld 2030 2. De huidige omgevingsvisie van Noordenveld 2030 te actualiseren volgens voorkeursscenario 2 met maatwerkparticipatie (optie A) 3. Het transitieplan omgevingsplan Noordenveld vast te stellen

Roden, 12 juni 2024 De Raad van de gemeente Noordenveld, H. Huttinga, griffier

K. Smid, voorzitter

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=748a0a25-f9de-4128-bb63-a8add6505a76