Raadsvoorstel Beëdiging Commissieleden, Geheimhouding en Steunfractieleden (1).docx
Tekst van het document
Aan de gemeenteraad
Agendapunt: 5.7/12042023 Zaaknummer: 215722
Roden, 1 maart 2023
Onderwerp: Beëdiging plaatsvervangende commissieleden en toegang maximaal drie vaste steunfractieleden tot vertrouwelijke stukken en bijeenkomsten
Programma: N.v.t. Programmadoelstelling: N.v.t Taakveld: N.v.t. Behandelend Collegelid: Burgemeester Klaas Smid In behandeling bij: Griffier Henk Huttinga
Gevraagd besluit: De Raad wordt gevraagd in te stemmen met: 1. Het beëdigen van de plaatsvervangende commissieleden 2. Het toegang verlenen aan een beperkte kring vaste steunfractieleden tot vertrouwelijke stukken en vertrouwelijke bijeenkomsten, maximaal drie personen
Kern van het gevraagde besluit Dat in het vervolg de in de gemeente Noordenveld zo genoemde plaatsvervangende commissieleden (commissieleden niet zijnde raadslid) beëdigd zullen worden. Verder dat een beperkt aantal van maximaal drie vaste aan te wijzen steunfractieleden per fractie een vertrouwelijkheidsverklaring ondertekent tijdens de raadsvergadering, waarin besloten wordt dat zij tot de kring van gerechtigden tot vertrouwelijke informatie worden gerekend. Zij kunnen ook deelnemen aan informatiebijeenkomsten waarin vertrouwelijke informatie wordt gedeeld. De raad neemt hiertoe dus een formeel besluit. Ook wanneer deze lijst muteert, zal dit opnieuw moeten worden besloten. In beginsel zal dit maximaal op twee momenten per jaar gebeuren om het overzichtelijk en controleerbaar te houden. Inclusie (iedereen doet mee) N.v.t.
Duurzaamheid N.v.t.
Participatie: N.v.t. Financiën N.v.t. Moet er een begrotingswijziging plaatsvinden? N.v.t. Vindt er een evaluatie plaats? Nadat dit besluit een jaar heeft gefungeerd, zal in het presidium een evaluatie plaatsvinden. Zo nodig wordt dit besluit dan aangepast/gewijzigd. Wanneer? De evaluatie zal uiterlijk medio 2024 plaatsvinden. Tijdpad N.v.t.
Nadere onderbouwing Naar aanleiding van de bespreking van de hernieuwde versies van Reglementen van Orde voor Raad en Commissie en de besprekingen erover in het presidium, is er een discussie gevoerd over welke personen toegang hebben tot vertrouwelijke informatie en vertrouwelijke bijeenkomsten. Openbaarheid als beginsel Een gemeenteraad staat in de spotlights van de openbaarheid. Dat is te lezen in artikel 125 lid 1 Grondwet, en is nader uitgewerkt in artikel 23 Gemeentewet. Voor raadscommissies geldt hetzelfde; zie artikel 82 lid 5 Gemeentewet. Echter, niet alles kan in de volle openbaarheid worden besproken. Evenzo kan niet elk stuk dat naar raad of commissie gaat de status van “openbaar en derhalve voor een ieder toegankelijk” krijgen. Geheimhouding als uitzondering Er zijn vergadersituaties en schriftelijke stukken die, gelet op hun inhoud, de status “besloten respectievelijk geheim” moeten krijgen. In dat geval moet er de mogelijkheid van het opleggen van geheimhouding zijn. Het opleggen van geheimhouding is voor raad en commissies geregeld in respectievelijk artikel 25 en artikel 86 Gemeentewet. Met een link naar artikel 5.1 Wet open overheid (Woo). Geheimhouding moet in acht worden genomen door degenen aan wie het is opgelegd (raadsleden dan wel commissieleden) en verder door iedereen die met de inhoud van het stuk bekend is.
Het schenden van geheimhouding is een strafbaar feit en als misdrijf in artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht opgenomen met een behoorlijke sanctie (maximaal € 22.500 boete of een jaar gevangenisstraf).
Gezien het feit dat geheimhouding een thema is dat zich uitsluitend uitstrekt tot raadsleden en commissieleden, ofwel in Noordenveld de zogenoemde plaatsvervangende commissieleden, is het uitgesloten dat onder dit regime vallende stukken en informatie, of tijdens besloten vergaderingen gedeelde informatie en de inhoud van zo’n vergadering, een grotere kring van
betrokkenen/gerechtigden krijgt dan de raadsleden en plaatsvervangende commissieleden. Immers, dit is wettelijk vastgelegd. Omdat beide categorieën personen tot dezelfde geheime informatie gerechtigd zijn, zouden niet alleen raadsleden de eed of verklaring en belofte moeten afleggen, maar in het vervolg ook de plaatsvervangende commissieleden. Dit is een betere waarborg dan het ondertekenen van een verklaring die geen formele rechtsgrond kent. Geloofsbrieven Parallel aan de procedure bij benoeming en beëdiging van gekozen raadsleden wordt hierbij tevens voorgesteld dat zij ook de geloofsbrieven procedure moeten volgen vanaf het moment dat dit besluit gaat gelden. Vertrouwelijkheid en vertrouwelijke informatie Wettelijk bestaat de term vertrouwelijk niet. Het is derhalve een werktitel die het voor het college dan wel de organisatie onder verantwoordelijkheid van het college mogelijk maakt om informatie met de raad en commissie te delen, die enige tijd “onder de pet moet blijven” en nog niet verder verspreid mag worden omdat bijvoorbeeld bepaalde besprekingen nog lopen of eerst andere betrokkenen moeten worden geïnformeerd. We noemen dit ook wel “onder embargo”. Vertrouwelijkheid heeft vaak een tijdelijk karakter en is een praktische en pragmatische oplossing voor het hanteren van informatie die niet meteen openbaar kan worden verstrekt / vrijgegeven.
Het is tijdens besprekingen in het presidium gebleken dat er bij een aantal fracties behoefte is, in het kader van bespreking en voorbereiding van de oordeelvormende vergadering en de besluitvormende raad, binnen de fractie/steunfractie de kring van geïnformeerde mensen te mogen verruimen inzake de vertrouwelijke (maar niet geheime) informatie. Idee in dit kader is dat de fracties hun vaste steunfractieleden daartoe een verklaring laten ondertekenen op het gemeentehuis, waardoor deze steunfractieleden op plechtige wijze vastleggen dat zij vertrouwelijke informatie daadwerkelijk vertrouwelijk zullen behandelen, totdat duidelijk blijkt dat deze informatie niet meer vertrouwelijk behandeld hoeft worden. Het zou verstandig zijn dit een formeel karakter te geven. Dit is echter wel kwetsbaar. Immers, genoemde verklaring is, net als die nu gehanteerd wordt, niet een wettelijk geregeld middel. Het is meer een plechtige, onderlinge afspraak. Daarnaast is het ‘wanneer niet meer vertrouwelijk zijn’ van eerder vertrouwelijk gegeven informatie ook een punt van aandacht. Hoe dit te borgen? Vertrouwen op de fractievoorzitters kan een werkbare weg zijn in dezen.
Op deze manier is iets vertrouwelijk tot de fractievoorzitters in de respectievelijke fracties aangeven, nadat zij het vanuit het gemeentehuis hebben vernomen, dat iets niet meer vertrouwelijk is of niet meer als zodanig behandeld hoeft worden. Tevens is een punt van aandacht dat de griffie extra werkzaamheden hierdoor zal krijgen en dat het qua digitale beveiliging en logistiek om aanvullende maatregelen vraagt. Voorstel is derhalve dat een beperkte kring van vaste, aan te wijzen steunfractieleden per fractie een vertrouwelijkheidsverklaring ondertekent tijdens de besluitvormende raadsvergadering waarin besloten wordt dat zij tot de kring van gerechtigden tot vertrouwelijke informatie worden gerekend. Zij kunnen ook deelnemen aan informatiebijeenkomsten waarin vertrouwelijke informatie wordt gedeeld. De raad neemt hiertoe dus een formeel besluit. Ook wanneer deze lijst muteert, zal dit opnieuw moeten worden besloten. In beginsel zal dit maximaal op twee momenten per jaar gebeuren om het overzichtelijk en controleerbaar te houden.
Tijdens het Presidium van 8 februari 2023 is één en ander opnieuw besproken en is in verband met het verkrijgen van democratische duidelijkheid aan de griffier gevraagd een te bespreken voorstel voor de raad te maken, waarin opgenomen een raadsvoorstel met besluittekst over met name het aspect uitbreiding van de kring van gerechtigden tot vertrouwelijke informatie en bijeenkomsten. Resumerend: Voorgesteld wordt, 1. Dat plaatsvervangende commissieleden vanaf heden na hun benoeming de eed of verklaring en belofte afleggen om hen daarmee op een beter verantwoorde wijze toegang te verlenen tot geheime stukken. Nieuw aan te treden plaatsvervangende commissieleden zullen vanaf de dag nadat dit besluit is genomen tevens de geloofsbrieven procedure moeten doorlopen, op dezelfde wijze als nieuw aan te treden raadsleden al doen moeten. De nu reeds zitting hebbende plaatsvervangende commissieleden zullen binnenkort tijdens een nog aan te wijzen besluitvormende raadsvergadering de eed of verklaring en belofte gaan afleggen. 2. A. Dat een beperkte kring van drie vaste, aan te wijzen steunfractieleden per fractie een vertrouwelijkheidsverklaring ondertekend tijdens de raadsvergadering waarin besloten wordt dat zij tot de kring van gerechtigden tot vertrouwelijke informatie worden gerekend. Zij kunnen ook deelnemen aan informatiebijeenkomsten waarin vertrouwelijke informatie wordt gedeeld.
De raad neemt hiertoe een formeel besluit. N.B.: steunfractieleden zijn niet gerechtigd kennis te nemen van officieel geheime stukken. B. Wanneer deze lijst steunfractieleden muteert, zal dit opnieuw moeten worden besloten. De praktijk moet uitwijzen hoe vaak deze lijst muteert. In beginsel zal dit maximaal op twee momenten per jaar gebeuren om het overzichtelijk en controleerbaar te houden.
N.B.: Om de raadsleden de gelegenheid te geven over de besluitpunten 1 en 2 verschillend te stemmen, worden ze op een aparte besluittekst vermeld. Daardoor wordt dit raadsvoorstel gevolgd door een besluittekst 1 en 2 waarover apart gestemd moet worden.
Ter inzage liggende stukken Geen
Het presidium van de gemeenteraad van Noordenveld H. Huttinga, griffier
K. Smid, voorzitter
Besluit nummer 1 bij No: 5.7/12042023 Onderwerp: Beëdiging plaatsvervangende commissieleden
De Raad van de gemeente Noordenveld,
gelezen het voorstel van het Presidium van 8 februari 2023; gelet op de bepalingen van de Grondwet, de Wet open overheid en de Gemeentewet alsmede het Reglement van Orde van de Raad en de Verordening regelende de instelling, samenstelling en bevoegdheden van de oordeelsvormende raadscommissie van de Gemeente Noordenveld 2022,
BESLUIT 1. A. Dat zogenoemde plaatsvervangende commissieleden, vanaf de dag nadat dit besluit is genomen, na hun benoeming de eed of verklaring en belofte afleggen. B. Dat de nu reeds zitting hebbende plaatsvervangende commissieleden binnenkort, tijdens een nog aan te wijzen besluitvormende raadsvergadering, de eed of verklaring en belofte zullen gaan afleggen. C. Dat nieuw aan te treden plaatsvervangende commissieleden vanaf de dag nadat dit besluit is genomen tevens de geloofsbrieven procedure zullen moeten doorlopen, op dezelfde wijze als nieuw aan te treden raadsleden al doen moeten.
Roden, 12 april 2023 De Raad van de gemeente Noordenveld, H. Huttinga, griffier
K. Smid, voorzitter
Besluit nummer 2 bij No: 5.7/12042023 Onderwerp: Toegang drie vaste steunfractieleden tot vertrouwelijke stukken en bijeenkomsten
De Raad van de gemeente Noordenveld, gelezen het voorstel van het Presidium van 8 februari 2023; gelet op de bepalingen van de Grondwet, de Wet open overheid en de Gemeentewet alsmede het Reglement van Orde van de Raad en de Verordening regelende de instelling, samenstelling en bevoegdheden van de oordeelsvormende raadscommissie van de Gemeente Noordenveld 2022,
BESLUIT 2. A. Dat een beperkte kring van maximaal drie vaste, aan te wijzen steunfractieleden per fractie een vertrouwelijkheidsverklaring ondertekent tijdens de raadsvergadering waarin besloten wordt dat zij tot de kring van gerechtigden tot vertrouwelijke informatie en bijeenkomsten worden gerekend. B. Dat wanneer deze lijst steunfractieleden muteert, dit opnieuw zal moeten worden besloten. In beginsel zal dit op maximaal twee momenten per jaar gebeuren om het overzichtelijk en controleerbaar te houden.
Roden, 12 april 2023 De Raad van de gemeente Noordenveld, H. Huttinga, griffier
K. Smid, voorzitter