Programmabegroting 2025
Tekst van het document
1
Inhoudsopgave
2 3
Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................... 2
4
Algemeen ................................................................................................................................................................................................................4
5
Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................................................................... 5
6
Resumé ...............................................................................................................................................................................................................8
7
Vaststellingsbesluit ................................................................................................................................................................................... 12
8
Begroting in een oogopslag ............................................................................................................................................................... 13
9
Leeswijzer ........................................................................................................................................................................................................ 14
10
Programma's....................................................................................................................................................................................................... 16
11
Inleiding ............................................................................................................................................................................................................ 17
12
1. Samen doen ............................................................................................................................................................................................... 18
13
2. Samen ontwikkelen ............................................................................................................................................................................ 37
14
3. Bestuur en samenleving................................................................................................................................................................. 44
15
4. Groen beleven ......................................................................................................................................................................................... 51
16
5. Werken, ondernemen en ontspannen .................................................................................................................................. 62
17
6. Duurzaam voor nu en later ............................................................................................................................................................ 75
18
7. Helder zicht............................................................................................................................................................................................... 78
19
Paragrafen ........................................................................................................................................................................................................... 90
20
1. Lokale heffingen...................................................................................................................................................................................... 91
21
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................................................... 103
22
3. Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................................................... 118
23
4. Financiering ............................................................................................................................................................................................125
24
5. Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................................................................... 130
25
6. Verbonden partijen ............................................................................................................................................................................135
26
7. Grondbeleid............................................................................................................................................................................................ 144
27
8. Overhead...................................................................................................................................................................................................152
28
9. Personele lasten ...................................................................................................................................................................................157
29
Financiële begroting ................................................................................................................................................................................... 162
30
1. Financiële beschouwingen........................................................................................................................................................... 163
31
2. Incidentele baten en lasten ......................................................................................................................................................... 185
32
3. Subsidies ................................................................................................................................................................................................... 189
33
4. Functie van de begroting en kaders ..................................................................................................................................... 190
34
5. Meerjarenraming ................................................................................................................................................................................ 193
35
Bijlagen ................................................................................................................................................................................................................ 201
2
36
A. Opbouw meerjarenbegroting.................................................................................................................................................. 202
37
B. Geprognosticeerde balans ......................................................................................................................................................... 205
38
C. Reserves en voorzieningen ........................................................................................................................................................ 206
39
D. EMU-saldo ............................................................................................................................................................................................. 207
40
E. Begrippenlijst ...................................................................................................................................................................................... 208
41 42
3
43
Algemeen
44 45
4
46
Aanbiedingsbrief
47 48
Geachte leden van de gemeenteraad,
49 50
Hierbij bieden wij u de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 aan.
51
Ondanks de financieel krappere tijden blijven wij investeren in belangrijke maatschappelijke
52
voorzieningen. Zo investeren wij in de nieuwbouw en renovatie van scholen, om een
53
toekomstbestendige leeromgeving te garanderen. Daarnaast is er geld gereserveerd voor
54
noodzakelijke investeringen. Om het hoge voorzieningenniveau op peil te houden, is een stijging
55
van de woonlasten helaas onontkoombaar. Wij sluiten deze begroting met een licht voordeel van
56
€ 31.000. In 2026, het ravijnjaar, zien we een nadeel van € 2.838.000 waarna we in 2027 een herstel
57
verwachten dat zich doorzet in 2028 tot een positief saldo van € 1.784.000.
58 59
Het ziet er niet naar uit dat er door de rijksoverheid compensatie wordt geboden voor het ravijnjaar.
60
Bovendien is gebleken dat gemeenten jaar op jaar niet voldoende worden gecompenseerd voor de
61
verhoogde inflatie. Op alle onderdelen moet het regeerprogramma nog worden uitgewerkt. Dat
62
geeft nog veel onzekerheden voor de financiële positie van gemeenten. De VNG heeft de
63
gemeenten gevraagd om de begroting van 2025 niet dicht te rekenen maar de tekorten in volle
64
omvang zichtbaar te houden. Wij hebben er echter voor gekozen om een positief sluitende
65
begroting te presenteren voor 2025. Wel verwachten we in het ravijnjaar 2026 een nadeel van
66
€ 2.838.000 in onze meerjarenbegroting. We laten in deze aanbiedingsbrief zien welke keuzes wij
67
aan u voorstellen.
68 69
Actuele financiële situatie
70
In financieel opzicht is deze programmabegroting gebaseerd op de perspectiefnota 2025 die uw
71
raad op 15 juli 2024 heeft vastgesteld. We hebben in de perspectiefnota laten zien dat we, na het
72
maken van bestuurlijke keuzes in 2025 een negatief saldo verwachtten van € 318.000 In deze
73
begroting hebben we uitwerking gegeven aan de maatregelen en keuzes uit de perspectiefnota en
74
nieuwe ontwikkelingen zoals onder andere de meicirculaire 2024. Als onderdeel van onze
75
uitwerking is de kostendekkendheid van de leges beoordeeld. Deze worden later dit jaar in de
76
tarievennota vastgesteld.
77 78
Ontwikkeling Woonlasten
79
Ondanks dat de woonlasten toenemen hebben we een verdere stijging kunnen dempen door het
80
nemen van maatregelen. We laten de extra GFT-ronde in mei-september bijvoorbeeld vervallen.
81
Daarnaast zien we andere besparingsmogelijkheden. Onder andere door onze planning van
82
werkzaamheden te verbeteren, het effect in beeld te brengen van gratis afvalstromen en het
83
aanpassen van de openingstijden van de gemeentewerf. De woonlasten bij een gemiddelde
84
woningwaarde stijgen met € 69,95 per jaar.
85 86
Inzet op ambities
87
Zoals gezegd blijven we ook in de komende jaren investeren in nieuwbouw en renovatie van onze
88
scholen. Deze hebben we conform actuele inzichten in de begroting opgenomen. Enkele ambities,
89
die we in de perspectiefnota nog hebben moeten parkeren, hebben we toch kunnen opnemen in
90
deze begroting. We stellen voorbereidingskredieten beschikbaar en onderzoeken meer precies wat
91
er nodig is aan investeringen voor het Speelgoedmuseum en het zwembad De Hullen. Verder willen
92
we ook in de buitendorpen zorgen voor de versterking van de sociale cohesie door onder andere de
5
93
beschikbaarheid van het dorpenfonds te borgen. We zetten de dorpsplannen van Peize en Norg
94
door en continueren de centrumontwikkeling Roden. Het programma Vitale Vakantieparken wordt
95
voortgezet met de transformatie van de Oosterduinen als prioritair project. We investeren in
96
dorpshuis De Schakel in Peizermade. Daarbij blijven we natuurlijk scherp op de mogelijkheden voor
97
cofinanciering .
98 99
Woningbouwopgave
100
We willen het woningtekort in onze gemeente tegengaan door duizend nieuwe woningen te
101
bouwen de komende tien jaar. Qua planvorming lopen we hiermee op schema. De komende
102
periode zetten we blijvend in op het bouwen van voldoende sociale en betaalbare woningen. Dit
103
gebeurt door goed te kijken waar dit binnen-dorps kan en zo nodig door middel van passende
104
uitbreiding. Per project wordt bekeken hoe we de benodigde capaciteit hiervoor kunnen
105
aantrekken. Grotere bouwprojecten zoals Zuidpoort Terheijl, Thedemaborg Nietap, Kanaalstraat
106
Roden en mogelijk Peize-Zuid krijgen hun beslag in 2025. Daarnaast werken we door aan de
107
ontwikkeling van het gebied Roden-Zuid, Maatlanden/ Zulthe en de Vlinderhof in Veenhuizen. Ook
108
komen we met een voorstel om flexwoningen te realiseren, om vooral jongeren te kunnen
109
huisvesten.
110 111
Organisatieontwikkelingen
112
Gemeenten in Nederland hebben een groot en nog altijd groeiend takenpakket. Tegelijkertijd zijn
113
de eisen die het Rijk stelt aan gemeenten met betrekking tot bijvoorbeeld informatievoorziening,
114
informatiebeveiliging, privacybescherming en interne controle aangescherpt. Deze ontwikkelingen
115
vereisen een verdere professionalisering van de gemeentelijke bedrijfsvoering.
116
Ook hebben we te maken met een steeds complexere samenleving. Er wordt meer ingezet op
117
communicatie, participatieprocessen en het overbruggen van belangentegenstellingen.
118
Tegelijkertijd heerst er grote krapte op de arbeidsmarkt. Daardoor moet de gemeentelijke
119
organisatie als aantrekkelijk werkgever concurreren met andere werkgevers.
120
Deze ontwikkelingen betekenen dat er meer gevraagd wordt van de gemeentelijke organisatie dan
121
dat nu kan worden geleverd. We moeten de bedrijfsvoering, de structuur en de cultuur van onze
122
organisatie verder professionaliseren. We zetten daarom in op investeren in de bedrijfsvoering, de
123
dienstverlening en het verbeteren van onze aantrekkelijkheid als werkgever.
124 125
Nij begun
126
Woningeigenaren in de provincie Groningen en Noord-Drenthe kunnen vanaf begin 2025 subsidie
127
aanvragen om hun woning te isoleren. Dit is een van de maatregelen uit het rapport Nij Begun om
128
inwoners met aardbevingsschade te helpen. Er is in totaal € 1,65 miljard beschikbaar om woningen
129
te isoleren. In totaal komt binnen Nij Begun € 22 miljard beschikbaar tot 2050 voor Groningen en
130
Noord-Drenthe. Momenteel wordt gewerkt aan een Sociale Agenda en een Economische Agenda
131
waarvan onze inwoners voor de lange termijn gaan profiteren.
132 133 134 135 136 137 138 139
6
140
Ten slotte
141
Wij gaan graag met u het gesprek aan op woensdag 6 november 2024 over de uiteindelijke keuzes,
142
voorstellen en verwachtingen. Op maandag 11 november a.s. stelt u de begroting vast.
143 144
Roden, 8 oktober 2024
145 146 147 148
Klaas Smid, burgemeester
Sebastiaan Ruddijs, secretaris/directeur
Kirsten Ipema, wethouder
Alex Wekema, wethouder
Jos Darwinkel, wethouder
Robert Meijer, wethouder
149 150 151 152 153 154
7
155
Resumé
156 157
Wij stellen u voor:
158 159
1. De budgetten uit de primitieve begroting 2025, zoals vermeld in de programma’s 1 tot en met 7, te
160
autoriseren.
161 162
2. Ter dekking van de inkomsten en uitgaven van de bovenvermelde programma’s de
163
dekkingsmiddelen uit de financiële begroting aan te wijzen.
164 165
3. De volgende investeringsbudgetten uit de meerjarenbegroting 2023 en 2024 vrij te geven voor
166
2025: bedragen x € 1.000 De hieruit voortvloeiende kapitaallasten zijn al verwerkt in het startsaldo
investering
kapitaallast
Nieuwe IHP 2021-2041 - De Tandem
3.020
151
Nieuwe IHP 2021-2041 - Ronerborg
1.150
58
Toegankelijkheid gebouwen en openbare ruimte
138
10
4.308
219
Totaal
167 168
4. De volgende budgetten ten laste van de begrotingsruimte beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 Duurzaamheid
-200
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Drenthe
60
Omgevingsdienst Drenthe (incl. amendement € 16)
112
Veiligheidsregio Drenthe (VRD)
120
Recreatieschap Drenthe
5
Rekenkamer
12
Budget juridisch advies
75
K2f SAAS
87
Onderhoudsbudget wegen
200
BBS De Verwondering (huur tijdelijke huisvesting vanaf 2025, investering pm)
100
Handhavingscamera Koelenweg
13
De Parel en De Hoeksteen Roden fuseren - aangepaste planning IHP
-80
De Hekakker Norg - aangepaste planning IHP
-154
Plaatsen tijdelijke huisvesting de Hekakker Norg
597
Overige scholen - Aangepaste planning IHP)
-198
Knelpuntenanalyse 2025
1.000
Aantrekkelijk werkgeverschap: reiskostenvergoeding en fietsplan
330
Co-financiering bibliotheek
44
Gemeentepagina
25
Subsidie Mensinge
25
Intrekken toevoeging aan algemene reserve Totaal
-2.500 -327
8
169 170
5. De volgende budgetten ten laste van de tarieven beschikbaar te stellen: bedrag x € 1.000 Oeververdedigingswerken
40
Personeel beheer binnendienst
84
Totaal
124
171 172
6. De volgende investeringsbudgetten ten laste van de begrotingsruimte en het budget vrijval
173
kapitaallasten beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 a. ten laste van de begrotingsruimte:
investering
kapitaallast
Klimaatschade wegen
650
49
MFA De Flint Nietap
2.293
115
De Rank Roden
3.342
32
Tijdelijke huisvesting de Hekakker Norg
2.309
212
Begraafplaats Veenhuizen
45
3
Hoofdveld VV Peize
386
29
Vervangingsinvesteringen
57
Vrijetijdsboulevard
1.200
43
Rotonde Dwazziewegen
247
17
Speelgoedmuseum
78
18
Herinrichting Nieuweweg
1.250
39
Buurthuis Peizermade
225
11
Nieuwbouw zwembad
75
17
12.100
642
investering
kapitaallast
Totaal
174 175 b1. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, investeringen bedrijfsvoering: Renovatieonderhoud gebouwen
bedragen x € 1.000
Dorpshuis Altena
13
1
Dorpshuis Peize
20
2
Dorpshuis Roderesch
11
1
Duiventil I Mensinge
1
0
Museum Kinderwereld
6
0
OBS Hekakker Noodgebouw
9
0
Brandweerkazerne Veenhuizen
12
1
MFA de Essen
10
1
Vervanging laptops
328
74
Vervanging mobiele telefonie
291
66
Automatisering
9
Vervanging headsets
37
10
Vrachtwagens
115
17
Pick-ups en bestelwagens
90
14
Traktoren
92
14
Werktuigen
241
30
74
12
1.350
243
investering
kapitaallast
Meeliftinvesteringen riolering en wegen
503
25
Openbare verlichting (armaturen)
249
19
Meeliftinvesteringen Duurzaam Veilig
119
9
Openbare verlichting (lichtmasten)
81
4
952
57
investering
kapitaallast
60
8
6.965
348
Klimaatadaptie water
441
22
Rioolwagens en bijbehorende aanhangers
115
17
7.581
395
Tractie
Inventaris Gemeentehuis Totaal
b2. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, overige investeringen:
Totaal
c. ten laste van tarieven: Afzetcontainers Reguliere vervangingen riolering
Totaal
176 177
7. De volgende budgetten ten laste van de eenmalige begrotingsruimte beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000
178 179
Buurthuis De Bomenburcht
20
Participatiebeleid
18
Begraafplaats Nieuw-Roden
25
Begraafplaats Veenhuizen
30
Totaal
93
8. De volgende budgetten ten laste van de algemene reserve beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 Fonds leefbaarheid ten laste van beslag algemene reserve Dorpenfonds
50
Gedeeltelijke vrijval beslag Dorpenfonds op algemene reserve
-75
Totaal
-25
10
180 181
9. Het volgende budget ten laste van de reserve grondexploitaties beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 Flexwonen
275
182 183
10. De volgende budgetten ten laste van de reserve sociale volkshuisvesting Norg beschikbaar te
184
stellen: bedragen x € 1.000 Transformatieplan Oosterduinen
50
Amendement 28/6/2021 rvs wateropgave en toekomstbestendig inrichten Norg-West
163
Totaal
50
185 186
11
Vaststellingsbesluit
187 188 189
Nr.
190 191
De raad van de gemeente Noordenveld
192 193
Gezien de ontwerp-programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026 - 2028 van baten en
194
lasten van de gemeente Noordenveld;
195 196
Gelezen de aanbiedingsbrief behorende bij de ontwerp-programmabegroting 2025;
197 198
Gelet op artikel 191 van de Gemeentewet;
199 200 201
Besluit:
202 203 204
De programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026 - 2028 vast te stellen.
205 206 207 208
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Noordenveld op
209
11 november 2024.
210 211 212
H. Huttinga, griffier
K. Smid, voorzitter
213 214
12
215
Begroting in een oogopslag
13
216
Leeswijzer
217 218
De programmabegroting kan opgedeeld worden in vier hoofddelen en de bijlagen. Het eerste
219
onderdeel, waarvan deze leeswijzer deel uitmaakt, is 'Algemeen'. Hierin vindt u de aanbiedingsbrief,
220
waarin de gemaakte keuzes en verwachtingen worden toegelicht. Ook zijn in dit onderdeel het
221
resumé, het vaststellingsbesluit en dus deze leeswijzer opgenomen.
222 223
Een uitwerking van ons programmaplan vindt u in het onderdeel 'Programma's'. Hierin worden de
224
reguliere programmaonderdelen beschreven van onze zeven programma's. De inhoudelijke keuzes
225
die we maken om onze ambities te realiseren worden in dit onderdeel toegelicht.
226 227
Daarnaast behandelen we in de begroting de volgende zeven wettelijk verplichte paragrafen:
228
1. Lokale heffingen;
229
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing;
230
3. Onderhoud kapitaalgoederen;
231
4. Financiering;
232
5. Bedrijfsvoering;
233
6. Verbonden partijen;
234
7. Grondbeleid.
235
Deze vindt u samen met de toegevoegde paragrafen ‘Overhead’ en ‘Personele lasten’ terug in het
236
onderdeel 'Paragrafen'.
237 238
De belangrijkste financiële informatie met betrekking tot de opbouw van de begroting vindt u in de
239
'Financiële begroting'. In dit onderdeel zijn de financiële beschouwingen, de incidentele baten en
240
lasten, de subsidies, de functie en kaders van de begroting en de meerjarenraming opgenomen.
241 242
Voor de opbouw van de meerjarenbegroting, de geprognosticeerde balans, de reserves en
243
voorzieningen, het EMU-saldo en de begrippenlijst verwijzen we u, tot slot, naar het onderdeel
244
'Bijlagen'.
245 246
Technische toelichting op de opbouw van de begroting
247
Bij de opbouw van de nieuwe begroting gaan we uit van de op dat moment bekende basiscijfers
248
voor het nieuwe jaar, inclusief het financiële effect van de tussentijdse begrotingswijzigingen. We
249
wijzigen de basiscijfers voor het nieuwe begrotingsjaar aan de hand van de nieuwe grondslagen
250
vanuit de kadernota. Het zo berekende nieuwe beschikbare begrotingssaldo vergelijken we met de,
251
door uw raad geamendeerde, begroting 2024. De verschillen tussen die beide saldi lichten we toe in
252
de 'Financiële begroting', en wel in de verschillenanalyse die is opgenomen in de financiële
253
beschouwingen.
254 255
Structurele ruimte
256
Bij de vaststelling van de begroting neemt u als raad een besluit voor het komende begrotingsjaar.
257
Afwijkingen op een eerder vastgestelde begroting worden het jaar daarna, bij het vaststellen van
258
een nieuwe begroting, toegelicht en aan u voorgelegd. Dit kunnen nieuwe voorstellen zijn, maar
259
ook voorstellen van eerdere jaren waarbij een eerder toegekend bedrag wordt aangepast. Deze
260
voorstellen treft u aan in de paragraaf Beleidsvoorstellen ten laste van de vrije budgetruimte. Deze
261
paragraaf is opgenomen onder de financiële beschouwingen, onder 'Financiële begroting'.
262
14
263
Eenmalige ruimte
264
Naast structurele begrotingsruimte, kennen we ook eenmalige of incidentele begrotingsruimte. Dit
265
onderdeel wordt in de financiële beschouwingen toegelicht in de paragraaf Overige
266
beleidsvoorstellen en investeringen. De eenmalige ruimte ontstaat voornamelijk doordat we er van
267
uitgaan dat een nieuwe investering gemiddeld genomen halverwege een jaar start. Daarmee
268
bedragen ook de bijbehorende kapitaallasten in een eerste jaar de helft van waar we normaliter
269
mee moeten rekenen. De helft van die kapitaallasten rekenen we toe aan de eenmalige ruimte. Met
270
de beschikbare eenmalige ruimte dekken we eenmalige uitgaven. Ook kunnen er eenmalige
271
uitgaven worden gedekt door een reserve. Mocht dat het geval zijn. dan treft u deze ook aan bij dit
272
onderdeel van de begroting.
273 274
Meerjarenperspectief
275
In deze begroting is een sluitend meerjarenperspectief opgenomen. Hiervoor verwijzen wij u naar
276
het onderdeel Meerjarenraming onder de 'Financiële begroting'.
277
15
278
Programma's
279 280
16
281
Inleiding
282 283
Onze Omgevingsvisie 2030 is het vertrekpunt bij alles wat we doen. Daarin zijn vijf kernwaarden
284
geformuleerd: transparant, leefbaar, ondernemend, groen en duurzaam. Hieruit zijn zeven
285
programma’s voor de begroting voortgekomen:
286
1.
Samen doen
287
2.
Samen ontwikkelen
288
3.
Bestuur en samenleving
289
4. Groen beleven
290
5.
291
6. Duurzaam voor nu en later
292
7.
Werken, ondernemen en ontspannen Helder zicht
293 294
De kernwaarden duurzaam en transparant zijn het fundament van het beleid en komen in
295
meerdere programma’s tot uiting. Elk programma begint met een overzicht van de onderwerpen
296
en een overkoepelende programmadoelstelling. Vervolgens worden de verplichte
297
beleidsindicatoren vermeld. Deze zijn bedoeld om de effecten van beleid op de programma’s aan te
298
geven. Gemeenten zijn verplicht om over een groot aantal indicatoren te rapporteren. Deze
299
verplichte indicatoren geven een beeld van hoe we ervoor staan en zijn aangevuld met nieuwe
300
indicatoren van de website waarstaatjegemeente.nl. De gegevens onder programma 7. Helder zicht
301
betreffen cijfers op begrotingsbasis, onder de andere programma’s zijn gerealiseerde cijfers
302
zichtbaar. Gegevens over Nederland geven het gemiddelde over alle gemeentes in het land weer,
303
gegevens voor Drenthe het gemiddelde over alle Drentse gemeentes.
304 305
Vervolgens staat er een financieel overzicht van het totale programma voor meerdere jaren vermeld.
306
Daar staan tevens de nog lopende projecten uit het Meerjaren UitvoeringsProgramma (MUP) 2022-
307
2026 vermeld en nieuwe voorstellen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026. Daarna volgt een
308
toelichting per taakveld. Verder zijn de teksten kort en concreet geformuleerd zodat helder is wat er
309
mee bereikt wordt en wat de gemeente precies gaat doen. We hopen daarmee een helder zicht te
310
geven op de inkomsten en uitgaven in 2025. Elk programma eindigt met het onderdeel 'Toelichting
311
lopende en nieuwe projecten' waar de Meerjaren uitvoeringsplannen (MUP) worden benoemd
312
(uitgezonderd programma 7).
313 314
Tot slot zijn er onder programma 1. Samen doen meerdere nieuwe taakvelden toegevoegd die zijn
315
voortgekomen uit enkele taakvelden die in zijn geheel verdwijnen. Doordat deze taakvelden nieuw
316
zijn, zijn er geen realisatiecijfers van 2023 beschikbaar. Deze staan dan op nul.
317 318
17
319
1. Samen doen
320 Tot programma 1. Samen doen horen lasten en baten voor: - Onderwijshuisvesting - Onderwijsbeleid en leerlingzaken - Samenkracht en burgerparticipatie - Inkomensregelingen - WSW en beschut werk - Arbeidsparticipatie - Volksgezondheid - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal - PGB WMO - PGB Jeugd - Jeugdbescherming - Jeugdreclassering - Hulpmiddelen en diensten (WMO) - Jeugdhulp met verblijf lokaal - Begeleiding (WMO) - Jeugdhulp ambulant lokaal - Jeugdhulp ambulant regionaal - Jeugdhulp met verblijf regionaal - Jeugdhulp met verblijf landelijk - Dagbesteding (WMO) - Coördinatie en beleid WMO - Openbaar basisonderwijs - Beschermd wonen (WMO) 321 322
Programmadoelstelling en volwassenen kunnen veilig opgroeien, meedoen in de samenleving en zo • Jeugdigen zelfredzaam mogelijk zijn. dit (tijdelijk) niet mogelijk zijn dan zetten wij zorg en ondersteuning in. Deze zorg sluit • Mocht aan bij de eigen kracht en sociale netwerken van onze inwoners.
323 324
Beleidsindicatoren Onderwijs
Eenheid
Gebied
Waarde
Peiljaar
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
Noordenveld
5,3
2023
Nederland
6,3
2023
Drenthe
4,5
2023
18
Relatief verzuim
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
Banen
Netto arbeidsparticipatie
Werkloze jongeren
Personen met bijstandsuitkering
Jongeren met jeugdbescherming
Jongeren met jeugdhulp
Jongeren met jeugdreclassering
Jongeren met een delict voor de rechter
Kinderen in uitkeringsgezin
Aantal per 1.000 leerlingen
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
Aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
% 16 t/m 22 jarigen
Aantal per 10.000 inwoners
% jongeren tot 18 jaar
% jongeren tot 18 jaar
Noordenveld
21
2023
Nederland
27
2023
Drenthe
26
2023
Noordenveld
1,8
2023
Nederland
2,4
2023
Drenthe
2,5
2023
Noordenveld
676,6
2023
Nederland
836,6
2023
Drenthe
783,4
2021
Noordenveld
71,7
2023
Nederland
73,1
2023
Drenthe
71,1
2023
Noordenveld
1
2023
Nederland
1
2023
Drenthe
2
2023
Noordenveld
218,7
2023
Nederland
344,8
2023
Drenthe
305,0
2023
Noordenveld
0,6
2023
Nederland
1,1
2023
Drenthe
1,1
2023
Noordenveld
12,2
2023
Nederland
13,5
2023
Drenthe
13,9
2023
0,3
2023
Nederland
0,3
2023
Drenthe
0,4
2023
Noordenveld
1
2022
Nederland
1
2022
Drenthe
1
2022
Noordenveld
4
2022
Nederland
6
2022
Drenthe
5
2022
% jongeren van 12 tot 23 jaar Noordenveld
% 12 t/m 21 jarigen
% kinderen tot 18 jaar
19
Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoner van 15 t/m 64 jaar
Cliënten met een Aantal per 10.000 inwoners maatwerkarrangement WMO
325 326
Noordenveld
204,4
2023
Nederland
191,5
2023
Drenthe
284,6
2023
Noordenveld
700
2023
Nederland
700
2023
Drenthe
755
2023
Financieel overzicht Meerjarenperspectief
Begroting 2025
2026
2027
2028
35.385
35.170
35.253
34.339
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Drenthe 2025
60
60
60
60
BBS De Verwondering
100
100
100
100
160
160
160
160
De Parel en De Hoeksteen Roden fuseren (aanvullende investering 2026 € 4.680)
-80
78
234
216
MFA De Flint Nietap (aanvullende investering 2025 € 2.293)
115
45
44
38
De Rank Roden (aanvullende investering 2025 € 3.342)
32
166
157
155
De Hekakker Norg (aanvullende investering 2026 € 3.228)
-154
100
143
141
Tijd. huisvesting de Hekakker Norg (investering 2025 € 2.309 en (ver)plaatsen in 2025 en 2027)
809
197
800
182
Overige scholen (investeringen vanaf 2027 € 10.048) / Aangepaste planning IHP)
-198
-182
-204
341
524
404
1.174
1.073
11
11
11
11
36.080
35.745
36.598
35.583
Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2025-2028
Wettelijk verplicht
Totaal wettelijk verplicht
Voortzetting ingezet beleid / MUP
Totaal voortzetting ingezet beleid / MUP
Nieuw beleid Buurthuis Peizermade (investering 2025 € 225)
Totaal programma 1. Samen doen
327 328 329
20
330
Eenmalige ruimte Begroting 2025
Bedragen x € 1.000 Buurthuis De Bomenburcht
20
Participatiebeleid
18
Totaal programma 1. Samen doen
38
331 332
Vervangingsinvesteringen Vervangingsinvesteringen
Bedrag (x € 1.000)
4.1 Openbaar basisonderwijs OBS Hekakker Noodgebouw
9
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Renovatie dorpshuis Altena
13
Renovatie dorpshuis Peize
20
Renovatie dorpshuis Roderesch
11
MFA de Essen
10
Totaal
63
333 334
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2024
Begrote baten 2024
Begroot saldo 2024
Begrote lasten 2025
Begrote baten 2025
Begroot saldo 2025
0
0
0
0
0
0
4.2 Onderwijshuisvesting
2.380
210
2.170
2.837
214
2.623
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.404
361
1.043
1.220
98
1.122
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
5.012
386
4.626
5.680
391
5.289
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
21
0
21
21
0
21
6.3 Inkomensregelingen
11.019
8.577
2.442
11.508
8.620
2.888
6.4 WSW en beschut werk
3.708
311
3.397
3.834
325
3.509
6.5 Arbeidsparticipatie
1.316
5
1.311
1.434
5
1.429
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
1.358
0
1.358
1.400
0
1.400
6.712 Begeleiding (WMO)
1.720
0
1.720
1.803
0
1.803
6.713 Dagbesteding (WMO)
972
0
972
950
0
950
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
3.565
0
3.565
8.447
0
8.447
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
486
0
486
5
0
5
Taakvelden
4.1 Openbaar basisonderwijs
21
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
745
0
745
821
0
821
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
389
0
389
300
0
300
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
0
0
0
122
0
122
6.791 PGB WMO
3.263
0
3.263
3.525
0
3.525
6.792 PGB Jeugd
1.055
0
1.055
180
0
180
6.811 Beschermd wonen (WMO)
0
0
0
-1.000
0
-1.000
6.821 Jeugdbescherming
248
0
248
250
0
250
6.822 Jeugdreclassering
76
0
76
80
0
80
6.91 Coördinatie en beleid WMO
169
0
169
171
0
171
7.1 Volksgezondheid
1.421
0
1.421
1.451
0
1.451
40.327
9.851
30.476
45.038
9.653
35.385
Totaal
335 336
Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs
337 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
338 339
Inleidend
340
Het bestuur van het openbaar primair onderwijs in de gemeente Noordenveld wordt gevormd door
341
de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld (OPON), waaronder de beleidsvoorbereiding,
342
beleidsuitvoering en beleidsbepaling. De stichting rapporteert in dezen conform de statuten aan
343
het gemeentebestuur. Door de verzelfstandiging van OPON worden niet langer baten en lasten
344
begroot en verantwoord op taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs.
345 346
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.1 Openbaar basisonderwijs
347 348
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
11
0
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
11
0
0
0
0
0
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
349 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
350 351
Inleidend
352
De uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2021-2041 wordt gecontinueerd en
353
geüpdatet. De gerealiseerde doelen worden eruit gehaald en de wijzigingen worden eraan
354
toegevoegd in fase 1. In fase 2 wordt de verduurzaming van de onderwijshuisvesting in Noordenveld
355
eraan toegevoegd.
22
356
Het Dr. Nassau College en BBS De Verwondering worden aan het IHP toegevoegd met ingang van
357
2025. Het Dr. Nassau College heeft aangegeven in Norg te willen blijven. In welke vorm en op welke
358
locatie gaan we nader onderzoeken. De BBS De Verwondering is met ingang van het schooljaar
359
2025 - 2026 een bekostigde school. CBS De Parel en CBS de hoeksteen gaan fuseren tot fusieschool
360
De Parel/Hoeksteen. Deze fusieschool wordt toegevoegd aan het IHP.
361 362
Voortgang:
363
De uitvoering van MFA de Flint is gepland in 2025. Er is tijdelijke huisvesting georganiseerd voor de
364
basisschool. De kosten van de tijdelijke huisvesting zijn nagenoeg budgetneutraal.
365 366
Voor de realisatie van OBS De Hekakker moet er in 2025 tijdelijke huisvesting worden gerealiseerd
367
op een nader te bepalen plaats in Norg. De locatie wordt samen met Norg in een participatietraject
368
uitgewerkt en daarna vastgesteld en daarna in 2025 gerealiseerd. De school gaat in 2025 inhuizen in
369
de tijdelijke huisvesting. In 2025 wordt de architect gegund en de planvorming opgestart. In 2025 zal
370
ook de bouw van GBS De Rank worden gestart. De bouw van de fusieschool De Parel/Hoeksteen
371
wordt in 2025 voorbereid en naar verwachting in 2026 opgestart.
372 373
BBS De Verwondering heeft in 2024 de beschikking van het Rijk ontvangen, daarmee wordt de
374
huisvesting van BBS De Verwondering vanaf medio 2025 de verantwoordelijkheid van de gemeente
375
Noordenveld. In 2025 moeten we zorgen voor (mogelijk) vervangende huisvesting voor de school.
376 377 378
Wat willen we bereiken? Algemeen
• Wij streven naar energieneutrale onderwijshuisvesting. • Alle scholen hebben goede huisvesting. 379 380
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We bouwen MFA De Flint in Nietap. bereiden de nieuwbouw van OBS De Hekakker voor en verhuizen de school naar de • We tijdelijke locatie. gaan in 2025 het IHP herijken en het dr. Nassau College en BBS De Verwondering • We toevoegen. starten met de bouw van GBS De Rank en de voorbereidingen van de uitbreiding van de • We Borgen en de nieuwbouw van de fusieschool De Parel/Hoeksteen. • We gaan in 2025 de paragraaf duurzaamheid toevoegen aan het IHP (DIHP). 381 382
Bijbehorende belangrijke documenten
383
Integraal huisvestingsplan (IHP)
384 385 386
23
387
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.2 Onderwijshuisvesting
388 389
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.846
2.380
2.837
2.959
3.125
3.009
Baten
194
210
214
217
220
223
Saldo
1.652
2.170
2.623
2.742
2.905
2.785
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
390
391 392
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen samen met de gemeenten uit de provincies Groningen en Drenthe inzetten op • Wij collectieve voorzieningen en geclusterde inzet van jeugdhulp in het S(B)O en VSO onderwijs. gaan uitvoering geven aan Regionaal Programma Vroegtijdig Schoolverlaters (2025• Wij 2029). • Wij willen voorkomen dat leerlingen zonder startkwalificatie van school gaan. • Wij willen inwoners tussen 23-27 jaar zonder startkwalificatie in beeld hebben. • Wij gaan uitvoering geven aan de nieuwe wet Van School naar duurzaam werk. • Wij willen mogelijke ontwikkelingsachterstand bij peuters vroegtijdig signaleren.
393 394
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen werken uit hoe jongeren die zonder startkwalificatie van school aan het werk zijn gegaan • Wij alsnog naar de route BeroepsBegeleidende Leerweg (BBL) begeleid kunnen worden. Daarmee kan een startkwalificatie alsnog behaald worden.
• We gaan de nadruk leggen op de begeleiding en ondersteuning van de jeugd én ouders. met scholen richten we zorgpaden in en creëren we een sluitende aanpak • Invansamenwerking jongeren gericht op het halen van een startkwalificatie. met de gemeenten uit de provincie Groningen gaan we de jeugdhulp in • Inhetsamenwerking speciaal onderwijs efficiënter organiseren en een sluitend netwerk van extra ondersteuning vanuit speciaal onderwijs en gemeenten opzetten.
gaan onze jongeren tot 27 jaar monitoren en zo nodig begeleiden zolang zij geen • We startkwalificatie hebben. • We stellen voldoende (VVE) peuterplaatsen beschikbaar voor de peuters. • We zijn (financieel) toegankelijk voor alle doelgroeppeuters van de gemeente Noordenveld.
24
• We zetten in op indicering en toeleiding van peuters om bereik te verhogen. • We borgen de kwaliteit van taalstimuleringsprogramma VVE op de peuterspeelgroep. zijn in september 2023 gestart met de pilot ‘VVE plus groep’ voor ‘doelgroeppeuters’ en • We monitoren de voortgang. voldoen aan de wettelijke verplichting van de LEA (Lokale Educatie Agenda) door • We deelname aan het Regionaal Overleg Gemeenten Onderwijs ROGO en de stuurgroep jeugd. We werken met een uitvoeringsagenda Jeugd, waarin de LEA een plek heeft.
395 396
Bijbehorende belangrijke documenten
397
•
Nadere regelgeving Peuteropvang Noordenveld
398
•
Uitvoeringsagenda Jeugd
399 400
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
401 402
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.556
1.404
1.220
1.230
1.254
1.275
Baten
472
361
98
99
99
100
Saldo
1.084
1.043
1.122
1.131
1.154
1.175
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
403
404 405
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
Wat willen we bereiken? Vrijwillige inzet en mantelzorg stellen mensen in staat om zelfredzaam te zijn, zodat zij regie op het eigen leven kunnen • Wij houden en zelfstandig kunnen meedoen in de samenleving. met Welzijn In Noordenveld (WiN) zorgen wij ervoor dat vrijwilligers goed • Samen geïnformeerd zijn, de juiste kennis en vaardigheden bezitten en zo optimaal inzetbaar zijn. zorgen ervoor dat mantelzorgers optimaal gezien, gehoord en ondersteund worden en • Wij willen overbelasting van mantelzorgers voorkomen. Inclusieve samenleving
• voor ons dat wij iedereen willen betrekken bij het vormgeven van onze samenleving en dat
Wij willen dat iedereen in Noordenveld zich welkom voelt en kan meedoen. Inclusie betekent iedereen gelijke kansen heeft ongeacht een beperking of verschillen.
continueren onze inzet t.a.v. toekomstbestendig vormgeven van het welzijnswerk. Wij • Wij maken heldere en professionele subsidieafspraken. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) bevorderen van preventieve maatregelen en vroegsignalering zal een centrale rol spelen • Het binnen de WMO. Daardoor kunnen wij problemen voorkomen of tijdig ingrijpen, waardoor de druk op formele zorg wordt verminderd.
25
de gelden van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord • Met (IZA) willen we de omslag van zorg naar gezondheid een extra impuls geven. de activiteiten van WiN willen we bereiken dat inwoners van Noordenveld in een • Met kwetsbare positie zich verbonden voelen met hun buurt, dorp en gemeenschap en dat ze actief deelnemen in de samenleving.
de activiteiten van WiN willen we bereiken dat inwoners van Noordenveld een goede • Met fysieke en psychosociale gezondheid ervaren. En daarmee bijdragen aan de omslag van zorg naar gezondheid.
Dorps- en buurthuizen willen samen met de besturen van dorps- en buurthuizen zorgdragen voor goed • Wij onderhouden en duurzame dorps- en buurthuizen. Jeugd willen dat onze jeugd veilig en gezond kan opgroeien. Wij bieden daar waar nodig • Wij passende ondersteuning. • Wij willen dat jongeren betrokken zijn en invloed hebben op hun woon- en leefomgeving. 406 407
Wat gaan we daarvoor doen? Vrijwillige inzet en mantelzorg geven samen met WiN en Contactpunt Mantelzorg (CPM) uitvoering aan het Jaarplan • We Mantelzorg. We zorgen voor een aanbod van trainingen, activiteiten en respijtmomenten, waarmee we aansluiten op de wensen en ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers.
zorgen samen met WiN voor goede begeleiding, ondersteuning en waardering voor onze • We vrijwilligers. Dit doen we met een specifiek aanbod aan trainingen voor vrijwilligers en door vrijwilligers uit te nodigen bij activiteiten.
geven in een vragenlijst aan het mantelzorgcompliment in de huidige vorm te • Mantelzorgers willen behouden. Samen met WiN en CPM organiseren we verder een passend aanbod aan informatie, activiteiten, contacten en trainingen.
met WiN hebben we specifiek aandacht voor jonge mantelzorgers. We zorgen voor • Samen een aanbod van activiteiten, hulp en ondersteuning. We stimuleren contact tussen
mantelzorgers en waarderen hen met het mantelzorgcompliment voor jonge mantelzorgers.
Inclusieve samenleving met inwoners, vrijwilligers, ondernemers, professionals en ervaringsdeskundigen van • Samen de stichting Toegankelijk Noordenveld blijven wij uitvoering geven aan de Lokale Inclusie Agenda (LIA), zodat mensen op alle levensterreinen kunnen meedoen.
Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) willen domeinoverstijgend werken. Professionals binnen het sociaal domein werken • Wij samen. Hierdoor worden hulpvragen van onze inwoners vanuit meerdere kanten bekeken. Het doel is om de zorg effectief en passend in te zetten.
• te halen. Daarbij is Welzijn in Noordenveld een belangrijke lokale partner die uitvoering geeft
In het kader van GALA werken we aan lokale coalities om de gestelde doelen van het akkoord aan de doelen van het GALA.
IZA heeft in Drenthe geleid tot de oprichting van Gezonde Marke. Samen met alle • Het stakeholders van Gezonde Marke is een werkagenda opgesteld. Zodra deze is vastgesteld zullen we daar onze inspanningen ook op richten.
Dorps- en buurthuizen voeren onderhoud uit aan de dorps- en buurthuizen. Hiervoor hebben wij een meerjarig • Wij onderhoudsplan opgesteld. Hierbij kijken wij ook hoe we de gebouwen kunnen verduurzamen. Verder helpen we de besturen van dorps- en buurthuizen bij nieuwbouw.
26
Jeugd
• Wij verstevigen lokale samenwerkingsverbanden ten behoeve van vroegtijdige signalering. • Wij gaan door met de Drentse samenwerking van gemeenten, ketenpartners en aanbieders. geven in samenwerking met jeugdigen en lokale partijen uitvoering aan de • Wij Uitvoeringsagenda Jeugd, de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.
408 409
Bijbehorende belangrijke documenten
410
•
Notitie Natuurlijk Samen Doen
411
•
Bedrijfsplan Meldpunt Discriminatie Drenthe
412
•
Lokale Inclusie Agenda (LIA)
413 414
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
415 416
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
9.941
5.012
5.680
5.661
5.693
5.776
Baten
6.259
386
391
396
400
405
Saldo
3.682
4.626
5.289
5.265
5.292
5.371
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen
417
418 419
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen beschikken ten minste over een minimum inkomen om zelfstandig in hun • Inwoners levensonderhoud te voorzien. willen dat inwoners en vooral ook hun kinderen geen belemmeringen ondervinden in het • We meedoen, wanneer er thuis sprake is van een laag inkomen. kunnen als dat nodig is op een duidelijke manier, snel en eenvoudig een uitkering • Inwoners aanvragen. willen, binnen onze mogelijkheden, de armoedeval terugdringen en ervoor zorgen dat • We werken loont.
420 421
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen het kader van de aanpak van energiearmoede willen we inwoners voorlichten en • Inenergiebesparende maatregelen aanbrengen. gaan de inwoners met een laag inkomen die geen gebruikmaken van minimaregelingen • We actief benaderen om het gebruik van de regelingen te bevorderen. gaan in de bestrijding van (kinder)armoede en schulden de samenwerking met het Pact • We tegen Armoede en andere netwerkpartners versterken.
27
gaan onze minimaregelingen (meedoen, bijzondere bijstand, et cetera) toegankelijker • We maken door aanvragen zowel digitaal als fysiek aan te bieden. gaan de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter laten aansluiten op de • We mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze zijn bedoeld (Participatiewet in balans).
422 423
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
12.916
11.019
11.508
11.548
11.592
11.637
Baten
8.771
8.577
8.620
8.626
8.631
8.637
Saldo
4.146
2.442
2.888
2.922
2.961
3.000
6.3 Inkomensregelingen
424 425
Taakveld 6.4 WSW en beschut werk
426
427 428
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen optimale dienstverlening en begeleiding bieden aan inwoners met een • Wij arbeidsbeperking die, ongeacht de wettelijke regeling, aangewezen zijn op aangepast werk. Werkgevers worden hierbij ook door ons ondersteund.
willen dat inwoners met een arbeidsbeperking voor wie wij aangepast werk hebben • Wij georganiseerd zich geen zorgen maken over hun arbeidstoekomst. Wij borgen werkzekerheid.
429 430
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen blijven met Novatec samenwerken, waarmee werkzekerheid voor inwoners onder de • Wij Wsw geborgd is. Inwoners met aangepast werk onder de Participatiewet worden bij verlies van werk begeleid naar nieuw passend werk of dagbesteding/zorg.
431 432
Bijbehorende belangrijke documenten
433
Dienstverleningsovereenkomsten met de gemeente Westerkwartier
434 435
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.4 WSW en beschut werk
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
3.500
3.708
3.834
3.380
3.270
3.169
Baten
267
311
325
324
333
342
Saldo
3.233
3.397
3.509
3.056
2.937
2.827
436 437 438 439
28
440
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie
441
442 443
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen inwoners met een relatief kleine afstand tot de arbeidsmarkt zo snel mogelijk weer • Wij helpen richting een werksituatie, waarmee de uitkeringssituatie zo kort mogelijk blijft. gaan inwoners die kunnen werken, maar buiten het arbeidsproces zijn gevallen, in een • Wij vertrouwde omgeving en met persoonlijke begeleiding, (opnieuw) werk of dagbesteding laten vinden.
444 445
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen laten de taakstelling van het Rijk voor het realiseren van Nieuw Beschut Werk plaatsen • Wij los, zodat er geen wachtlijsten ontstaan voor onze inwoners. nemen deel aan een aantal nieuwe re-integratie en participatietrajecten die in Werk in • Wij Zicht verband zijn ontwikkeld voor langdurig werkzoekenden. maken afspraken met de gemeente Westerkwartier over het gebruik van de re• Wij integratietrajecten en opleidingen binnen de infrastructuur van Novatec voor onze inwoners. continueren de re-integratietrajecten die wij zelf ontwikkelen, gericht op behoeften van • Wij specifieke groepen. Voorbeelden zijn o.a. het maatschappelijk verzamelgebouw CBN, en De Eerste Wijk.
werken samen met en maken gebruik van de mogelijkheden die de arbeidsmarkt • Wij Groningen Werk In Zicht (WIZ) ons biedt op het gebied van re-integratie en opleidingen. 446 447
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.182
1.316
1.434
1.425
1.416
1.431
Baten
4
5
5
5
5
5
Saldo
1.178
1.311
1.429
1.420
1.411
1.426
6.5 Arbeidsparticipatie
448 449
Taakveld 6.60 en 6.91 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) en coördinatie en beleid Wmo
450
451 452
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen inwoners waar nodig passende ondersteuning bieden (licht waar kan, zwaar waar • We nodig).
29
willen dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en actief • We deel kunnen nemen aan onze samenleving, ook als een persoon een beperking heeft of een belemmering ervaart.
453 454
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen bieden zoveel mogelijk passende ondersteuning aan onze inwoners. We doen dit onder • We andere door inkoop via de NMD samenwerking en door regie te houden op ingezette ondersteuning.
455 456
Wat mag het kosten?
457
6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) (bedragen x € 1.000) 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
458 459
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.441
1.358
1.400
1.407
1.401
1.380
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
1.441
1.358
1.400
1.407
1.401
1.380
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
113
169
171
175
180
184
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
113
169
171
175
180
184
6.90 Coördinatie en beleid Wmo (bedragen x € 1.000) 6.91 Coördinatie en beleid WMO
460 461
Taakveld 6.712, 6.713 en 6.791 Begeleiding (Wmo), dagbesteding (Wmo) en PGB Wmo
462
463 464
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema, Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen bieden van passende ondersteuning aan inwoners die ondersteuning nodig hebben bij • Het het zelfstandig functioneren. Hierbij wordt gestreefd naar het vergroten van de zelfredzaamheid.
465 466
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen richten ons op het indiceren van passende zorg: zwaar waar nodig en licht waar mogelijk. • We Hierbij zorgt de NMD-samenwerking namens de gemeente voor inkoop van de ondersteuning. In 2025 krijgt de kwaliteit van het zorgaanbod extra aandacht.
467 468
Bijbehorende belangrijke documenten
469
Dienstverleningsovereenkomst NMD-samenwerking
470 471
30
472
Wat mag het kosten?
473
6.712 Begeleiding (Wmo) (bedragen x € 1.000) 6.712 Begeleiding (WMO)
474 475
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.244
1.720
1.803
1.848
1.895
1.942
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
1.244
1.720
1.803
1.848
1.895
1.942
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
780
972
950
974
998
1.023
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
780
972
950
974
998
1.023
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
3.068
3.263
3.525
3.541
3.522
3.466
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
3.068
3.263
3.525
3.541
3.522
3.466
6.713 Dagbesteding (Wmo) (bedragen x € 1.000) 6.713 Dagbesteding (WMO)
476 477
6.791 PGB Wmo (bedragen x € 1.000) 6.791 PGB WMO
478 479
Taakveld 6.23, 6.751, 6.752 en 6.792 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal, jeugdhulp
480
ambulant (lokaal en regionaal) en PGB jeugd
481
482 483
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen meer regie op de kwaliteit van zorg en de afstemming met het voorliggend veld • We versterken en we willen dat de ondersteuning beschikbaar is in de eigen leefomgeving van een jeugdige.
484 485
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen NMD-samenwerking koopt deze ondersteuning in en voert contract- en • De kwaliteitsmanagement uit. Wij voeren regie op de ingezette passende ondersteuning. In 2025 wordt aandacht geschonken aan kwaliteit van het zorgaanbod.
486 487
Bijbehorende belangrijke documenten
488
•
Handreiking Werken met resultaten
489
•
Dienstverleningsovereenkomst NMD-samenwerking
31
490 491 492
Wat mag het kosten?
493
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal (bedragen x € 1.000) 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
494 495
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
27
21
21
21
21
21
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
27
21
21
21
21
21
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
2.492
3.565
8.447
8.425
8.309
7.450
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
2.492
3.565
8.447
8.425
8.309
7.450
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
457
486
5
5
5
6
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
457
486
5
5
5
6
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.152
1.055
180
173
159
139
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
1.152
1.055
180
173
159
139
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal (bedragen x € 1.000) 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
496 497
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal (bedragen x € 1.000) 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
498 499
6.792 PGB jeugd (bedragen x € 1.000) 6.792 PGB Jeugd
500 501
Taakveld 6.761 t/m 6.763 Jeugdhulp met verblijf (lokaal, regionaal en landelijk)
502
503 504
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat kinderen zo thuis mogelijk opgroeien en dat het gezin daarbij de juiste • We ondersteuning ontvangt.
32
505 506
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• kwaliteitsmanagement uit. Wij voeren regie op de ingezette passende ondersteuning. In De NMD-samenwerking koopt deze ondersteuning in en voert contract- en
2025 wordt het nieuwe samenwerkingsconvenant met de pleegzorgorganisaties geëffectueerd.
507 508
Bijbehorende belangrijke documenten
509
•
Handreiking Werken met resultaten
510
•
Dienstverleningsovereenkomst NMD-samenwerking
511 512
Wat mag het kosten?
513
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal (bedragen x € 1.000) 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
514 515
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
789
745
821
841
862
884
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
789
745
821
841
862
884
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
348
389
300
307
315
323
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
348
389
300
307
315
323
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
37
0
122
125
128
131
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
37
0
122
125
128
131
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal (bedragen x € 1.000) 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
516 517
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk (bedragen x € 1.000) 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
518 519
Taakveld 6.811 Beschermd wonen (WMO)
520
521 522
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
Inleidend
523 524
Op dit moment zijn centrumgemeenten verantwoordelijk voor beschermd wonen. De
525
‘doordecentralisatie’ gaat inhouden dat alle gemeenten zelf verantwoordelijk worden voor het
33
526
beschermd wonen van hun eigen inwoners (het woonplaatsbeginsel). Ook betekent dit dat de
527
financiële middelen daarvoor anders verdeeld worden (een verdeelmodel). Op dit moment is het
528
nog onduidelijk wanneer het wetsvoorstel behandeld wordt. Waar de middelen voor Beschermd
529
Wonen eerder niet specifiek in de begroting werden opgenomen worden deze dit jaar,
530
vooruitlopend op de ontwikkelingen, wel gespecificeerd.
531 532
Wat willen we bereiken? Algemeen willen financieel en inhoudelijk voorbereid zijn op de (door)decentralisatie van • We Beschermd Wonen.
533 534
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen geven uitvoering aan het vastgestelde regioplan door (lokale) uitvoeringsafspraken en • We samenwerkingsafspraken met andere gemeenten te concretiseren en uit te voeren.
535 536
Bijbehorende belangrijke documenten
537
•
Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang
538
•
Convenant Beschermd Wonen/Begeleiding Maatschappelijke Opvang
539 540
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.811 Beschermd wonen (WMO)
541 542
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
-1.172
0
-1.000
-1.000
-1.000
-1.000
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
-1.172
0
-1.000
-1.000
-1.000
-1.000
Taakveld 6.821 en 6.822 Jeugdbescherming en jeugdreclassering
543
544 545
Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat jeugdigen die worden bedreigd in hun ontwikkeling eerder en beter worden • We beschermd.
546 547
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen NMD-samenwerking koopt deze ondersteuning in en voert contract- en • De kwaliteitsmanagement uit. Wij gaan de samenwerking met de gecertificeerde instellingen intensiveren.
548 549
Bijbehorende belangrijke documenten
550
•
Handreiking Werken met resultaten
551
•
Dienstverleningsovereenkomst NMD-samenwerking
34
552 553
Wat mag het kosten?
554
6.821 Jeugdbescherming (bedragen x € 1.000) 6.821 Jeugdbescherming
555 556
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
209
248
250
256
263
269
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
209
248
250
256
263
269
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
75
76
80
82
84
86
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
75
76
80
82
84
86
6.822 Jeugdreclassering (bedragen x € 1.000) 6.822 Jeugdreclassering
557 558
Taakveld 7.1 Volksgezondheid
559 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
560 561
Inleidend
562
De uitvoering van de basistaken gezondheid liggen bij de GGD Drenthe.
563 564
Wat willen we bereiken? Algemeen 2030 heeft Noordenveld een levendige, vitale samenleving. Iedereen telt mee, doet mee en • Indraagt bij.
565 566
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen voeren ons integraal preventief gezondheidsbeleid uit, door in te zetten op een rookvrije • Wij omgeving, verantwoord alcoholgebruik, het tegengaan van drugsgebruik en het tegengaan en voorkomen van vereenzaming en (kinder)armoede.
stimuleren dat inwoners voldoende eigen regie ervaren, jongeren zich geestelijk in balans • We voelen, inwoners zich gesteund voelen bij ingrijpende gebeurtenissen en het gezond gewicht bij alle leeftijdsgroepen toeneemt.
• GGD Drenthe zorgt voor de uitvoering van de basistaken gezondheid. 567 568
Bijbehorende belangrijke documenten
569
•
Nota integraal preventief gezondheidsbeleid
570
•
Gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe
571
•
Plan van aanpak brede SPUK / GALA
572
35
573
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.242
1.421
1.451
1.452
1.452
1.452
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
1.242
1.421
1.451
1.452
1.452
1.452
7.1 Volksgezondheid
574 575
Toelichting lopende en nieuwe projecten
576
Hieronder wordt aangegeven wat we in 2025 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.
577 578
Nieuw beleid (PM-posten)
579 580
Brede-SPUK
581
Vijf belangrijke programma's en akkoorden over een gezonde leefstijl, zorg, sport en omgeving zijn
582
voor het eerst integraal met elkaar verbonden:
583
•
Het Integraal Zorg Akkoord (IZA)
584
•
Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
585
•
Het Hoofdlijnen Sportakkoord II
586
•
Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC)
•
Het WoonZorg-programma
587 588
Het GALA, Sportakkoord II en de BRC zijn voor gemeenten bovendien in één Brede Specifieke
589
Uitkering (Brede-SPUK) ondergebracht. De regeling loopt van 2023 tot en met 2026.
590 591
De verbinding tussen de verschillende programma’s en akkoorden moet het fundament vormen
592
voor gerichte wijk-, lokale- en regionale aanpakken van preventie, gezondheid en sociale basis.
593 594
De financiële vertaling van deze plannen moet nog plaatsvinden. Verantwoording zal via de single
595
information, single audit (Sisa-methode) plaatsvinden.
596 597
36
598
2. Samen ontwikkelen
599 Tot programma 2. Samen ontwikkelen horen lasten en baten voor: - Beheer overige gebouwen en gronden - Ruimte en leefomgeving - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) - Wonen en bouwen 600 601
Programmadoelstelling unieke centrale ligging van Noordenveld in Noord-Nederland gebruiken we om de • De netwerksamenleving vorm te geven. We zoeken voortdurend een goede balans tussen bevolkingsopbouw en voorzieningenniveau.
• Wij blijven werken aan het verbeteren van de kwaliteit van de (on)bebouwde omgeving. willen bijdragen aan een goed woonklimaat waardoor het (economisch) aantrekkelijk • Wij wordt om in onze gemeente te wonen en te werken. 602 603
Beleidsindicatoren Ruimtelijke Ordening
Eenheid
Gebied
Demografische druk
% van inwoners <20 en >64 jaar ten opzichte van inwoners 20 t/m 64 jaar
Gemiddelde WOZ-waarde
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Nieuw gebouwde woningen
In duizenden euro's
€
€
Per 1.000 woningen
Waarde
Peiljaar
Noordenveld
93,8
2024
Nederland
70,4
2024
Drenthe
81,9
2024
Noordenveld
354
2023
Nederland
368
2023
Drenthe
295
2023
Noordenveld
877
2023
Nederland
860
2023
Drenthe
831
2023
Noordenveld
918
2023
Nederland
942
2023
Drenthe
883
2023
Noordenveld
8,2
2022
Nederland
9,3
2022
Drenthe
6,4
2022
604 605 606 607 608
37
609
Financieel overzicht Bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
Begroting 2025
2026
2027
2028
2.961
3.698
2.864
2.928
-200
-200
2.761
3.498
2.864
2.928
Startsaldo begroting 2025-2028
Keuzemogelijkheden Duurzaamheid
Totaal programma 2. Samen ontwikkelen
610 611
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2024
Begrote baten 2024
Begroot saldo 2024
Begrote lasten 2025
Begrote baten 2025
Begroot saldo 2025
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
1.096
51
1.045
170
426
-256
8.1 Ruimte en leefomgeving
3.258
0
3.258
2.481
31
2.450
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
6.483
6.294
189
4.100
3.884
216
8.3 Wonen en bouwen
1.594
565
1.028
1.101
550
551
Totaal
12.431
6.910
5.520
7.853
4.892
2.961
Taakvelden
612 613
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
614
615 616
Afdeling:
Strategie en Ontwikkeling
Portefeuillehouder:
Jos Darwinkel, Robert Meijer
Wat willen we bereiken? Algemeen beschikken over een gemeentelijke vastgoed- en grondportefeuille die in dienst staat van • We beleidsdoelen of gebiedsontwikkelingen. • Wij geven uitvoering aan ons gebouwenbeheerplan 2024-2027. geven uitvoering aan de Lokale Inclusie Agenda om de bereikbaarheid en • Wij toegankelijkheid van gemeentelijke gebouwen te vergroten. • Wij geven uitvoering aan het grondbeleid. • We hebben een vastgesteld vastgoedbeleid en kunnen daar uitvoering aan geven.