CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2023.pdf

Besluitvormende vergadering 7 november 2022, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Behandeling concept programmabegroting 2023 en 2e Trimesterrapportage in tweede termijn26.433 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

1

Inhoudsopgave

2 3

Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................... 2

4

Algemeen ...................................................................................................................................................................... 3

5

Aanbiedingsbrief ..........................................................................................................................................................................................4

6

Resumé ............................................................................................................................................................................................................... 9

7

Vaststellingsbesluit ................................................................................................................................................................................... 12

8

Begroting in een oogopslag ............................................................................................................................................................... 13

9

Leeswijzer ........................................................................................................................................................................................................ 14

10

Programma's .............................................................................................................................................................. 16

11

Inleiding ............................................................................................................................................................................................................ 17

12

1. Samen doen ............................................................................................................................................................................................... 18

13

2. Samen ontwikkelen ............................................................................................................................................................................ 33

14

3. Bestuur en samenleving................................................................................................................................................................. 40

15

4. Groen beleven ........................................................................................................................................................................................ 47

16

5. Werken, ondernemen en ontspannen .................................................................................................................................. 59

17

6. Duurzaam voor nu en later ............................................................................................................................................................ 73

18

7. Helder zicht............................................................................................................................................................................................... 77

19

Paragrafen ................................................................................................................................................................. 90

20

1. Lokale heffingen...................................................................................................................................................................................... 91

21

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................................................... 102

22

3. Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................................................... 119

23

4. Financiering ............................................................................................................................................................................................ 125

24

5. Bedrijfsvoering ..................................................................................................................................................................................... 130

25

6. Verbonden partijen ............................................................................................................................................................................135

26

7. Grondbeleid............................................................................................................................................................................................ 144

27

8. Overhead...................................................................................................................................................................................................153

28

9. Personele lasten .................................................................................................................................................................................. 158

29

Financiële begroting ............................................................................................................................................. 162

30

1. Financiële beschouwingen........................................................................................................................................................... 163

31

2. Incidentele baten en lasten ......................................................................................................................................................... 182

32

3. Subsidies ................................................................................................................................................................................................... 185

33

4. Functie van de begroting en kaders ..................................................................................................................................... 186

34

5. Meerjarenraming ................................................................................................................................................................................ 188

35

Bijlagen ...................................................................................................................................................................... 193

36

A. Opbouw meerjarenbegroting................................................................................................................................................... 194

37

B. Geprognosticeerde balans ......................................................................................................................................................... 200

38

C. Reserves en voorzieningen ......................................................................................................................................................... 201

39

D. EMU-saldo ............................................................................................................................................................................................. 202

40

E. Begrippenlijst ...................................................................................................................................................................................... 203

41 42

2

43

Algemeen

44 45

3

46

Aanbiedingsbrief

47 48

Geachte leden van de gemeenteraad,

49 50

Wij bieden u de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 aan. Het eerste, belangrijke,

51

richtinggevende document dat de gemeenteraad in deze bestuursperiode vaststelt.

52 53

Wij bieden u deze begroting aan in een periode van vele onzekerheden en grote maatschappelijke

54

opgaven. Na de coronacrisis, die voorlopig beheersbaar is, werden we geconfronteerd met de

55

Russische inval in Oekraïne. Met alle gevolgen van dien. Ook de asielcrisis vraagt aandacht van de

56

gemeente. Met tevredenheid hebben we kunnen vaststellen dat de Noordenveldse samenleving

57

oog heeft voor de opvang van zowel vluchtelingen uit Oekraïne als uit de rest van de wereld.

58 59

Momenteel kampen we met een hoge inflatie, forse prijsstijgingen en snel groeiende energieprijzen.

60

We kunnen nu nog niet bepalen wat de exacte gevolgen daarvan zijn voor onze inwoners,

61

ondernemers en organisaties en instellingen. En wat dat van ons als gemeente zal vergen in te

62

nemen maatregelen ter ondersteuning of verlichting. Ook de gevolgen van grote prijsstijgingen op

63

gewenste investeringen vraagt aandacht en het zoeken naar oplossingen. Moeten we en - zo ja -

64

welke buffer moet opgebouwd worden om de genoemde problematiek aan te pakken?

65 66

Gelukkig is in het nieuwe coalitieakkoord afgesproken voorzichtig te zijn met nieuwe plannen en

67

projecten. In het akkoord is de nadruk gelegd op het op orde brengen van de organisatie, de

68

gemeentefinanciën en het ten uitvoering brengen van de plannen die door de raad zijn vastgesteld.

69

Ook is een aantal prioriteiten verwoord waarmee we aan de slag willen.

70 71

Versnelling woningbouw

72

In het coalitieakkoord is opgenomen dat we ons gaan inzetten om een versnelling van de

73

woningbouw mogelijk te maken. Doelstelling is een toevoeging van 800 tot 1000 woningen.

74 75

Wij hebben inmiddels een inventarisatie gemaakt van alle op dit moment in uitvoering of in

76

voorbereiding zijnde initiatieven van zowel gemeente als externe partijen. Daarnaast hebben we de

77

nieuwe gebieden voor woningbouwontwikkeling in kaart gebracht. Op basis van deze verkenning is

78

onze doelstelling haalbaar.

79 80

Om de bestaande en nieuwe locaties (verder) te kunnen ontwikkelen wordt momenteel gewerkt

81

aan het opstellen van een Woonvisie, die we begin 2023 aan uw raad ter vaststelling willen

82

aanbieden. Daarnaast is een actualisatie van de Omgevingsvisie noodzakelijk. Na de vaststelling van

83

de Woonvisie gaan wij hiermee aan de slag.

84 85

Gelijktijdig willen wij de uitvoering van bestaande en de voorbereiding van nieuwe

86

woningbouwlocaties voortvarend blijven oppakken en waar mogelijk versnellen. Een belangrijke

87

factor hierbij is de personele inzet. De druk op de woningmarkt is overal in Nederland hoog. Als

88

gevolg daarvan is het personeel dat deze plannen kan opzetten, beoordelen, begeleiden en tot

89

realisatie brengen schaars. Een garantie dat deze ambtelijke capaciteit ook gevonden wordt is niet

90

te geven, maar wel bepalend voor de snelheid waarmee de locaties opgepakt kunnen worden.

91 92

4

93

Duurzaamheid, warmtevisie en klimaatadaptatie

94

De gemeente Noordenveld wil in 2040 klimaatneutraal zijn. Om deze grote ambitie te halen zijn we

95

hard aan de slag om stapsgewijs het programma duurzaamheid uit te voeren. Met onze activiteiten

96

dragen we bij aan doelen op de thema’s toekomstbestendige leefomgeving, duurzame mobiliteit,

97

duurzame energie, afval en hergebruik en participatie en communicatie. Dit doen we niet alleen

98

maar samen met onze inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden. We gaan bezig met de

99

uitvoering van de warmtevisie. Daarbij ondersteunen we samen met ECN onze wijken en inwoners

100

bij de overstap naar een alternatieve warmtebron.

101 102

Als gevolg van klimaatverandering staat de leefbaarheid van mensen wereldwijd onder druk en zijn

103

er risico’s voor onze veiligheid, gezondheid en economie. De afgelopen jaren laten zien dat door

104

extreme weersinvloeden ook in Noordenveld inwoners last ondervinden van deze

105

klimaatveranderingen. Denk aan verdroging met als gevolg verzakkingen aan woningen en wegen.

106

Ook bomen, struiken en gewassen hebben last van deze klimaatveranderingen. Er wordt veelvuldig

107

wateroverlast ervaren in bepaalde gebieden van de gemeente. Dit komt voor in de woongebieden

108

maar ook in de buitengebieden, denk hierbij aan beperkte bereikbaarheid van gebieden en

109

woningen door niet begaanbare zandwegen.

110 111

Omdat duurzaamheid een breed begrip is verdelen we het in het programma in vijf thema’s die een

112

belangrijke rol spelen. Voor elk thema is een toekomstperspectief voor 2040 beschreven en zijn een

113

aantal doelen en ambities beschreven voor 2025. De thema’s zijn:

114

1. Toekomstbestendige leefomgeving;

115

2. Duurzame mobiliteit;

116

3. Duurzame energie;

117

4. Afval en hergebruik;

118

5. Participatie en communicatie.

119 120

Klimaatadaptatie valt onder thema 1. Toekomstbestendige leefomgeving. Doelen die de gemeente

121

hierin stelt zijn overlast van water en droogte verminderen, hitteoverlast in zomers verminderen en

122

de leefomgeving voor mens, dier en natuur verbeteren.

123 124

Sociaal Domein en (energie)armoede

125

Op dit moment zijn er veel economische en maatschappelijke ontwikkelingen gaande die voor

126

grote impact (gaat) zorgen binnen de leefwereld van onze inwoners, waaronder:

127

•

Hogere kosten voor basisvoorzieningen zoals boodschappen, energie en benzine;

128

•

Zorg- en woningschaarste;

129

•

Toename aantal immigranten in kort tijdsbestek;

130

•

Spanning tussen groepen binnen de samenleving en tussen de samenleving en overheid.

131 132

Bovenstaande ontwikkelingen leiden tot o.a. energiearmoede, financiële stress en een toename in

133

lichamelijke en psychische klachten. Als gevolg daarvan zullen de inwonersvragen op allerlei

134

leefgebieden toenemen. Via de Toegang kan een beroep worden gedaan op verschillende vormen

135

van hulp en ondersteuning. Zo zijn er voor inwoners die rond het sociaal minimum leven

136

verschillende regelingen zoals de meedoenregeling, een uitbreiding van de witgoedregeling en

137

schulddienstverlening.

138 139

Verder zetten we energieconciërges in om isolerende maatregelen aan te brengen waardoor er

140

direct een besparing kan worden gerealiseerd. Ook wordt er vanuit het voorliggende veld hulp en

5

141

ondersteuning geboden. Tegelijkertijd is de constatering dat de middelen (te) beperkt zijn om de

142

nood bij iedere inwoner weg te kunnen nemen. De verwachting is dat de druk op de samenleving,

143

onze inwoners en de gemeentelijke organisatie verder zal toenemen.

144 145

Organisatieontwikkelingen

146

De krapte op de arbeidsmarkt maakt het lastig om vacatures op goede wijze in te vullen. Dat geldt

147

met name voor specialistische functies. Ook moeten we regelmatig gebruik maken van inhuur van

148

personeel en diensten. Dit past overigens in het landelijke en regionale beeld. Een overspannen

149

arbeidsmarkt biedt daarnaast aan medewerkers kansen om bij grotere organisatie met betere

150

voorwaarden emplooi te vinden.

151 152

Met de huidige bezetting proberen we onze inwoners en ondernemers, ondanks de grote

153

hoeveelheid vragen en aanvragen, een zo goed mogelijke dienstverlening te bieden. Dat kan wat

154

meer tijd vragen.

155

Inmiddels zijn we binnen de organisatie met een uitgebreid verbetertraject gestart onder

156

aanvoering van de nieuwe directeur.

157 158

Aan de ene kant neemt de externe druk op de organisatie toe door hogere eisen aan de snelheid en

159

kwaliteit van onze dienstverlening, krapte op de arbeidsmarkt, crises van mondiale aard en

160

overheveling van taken door de Rijksoverheid met krapper wordende budgetten. Aan de andere

161

kant is er de interne druk door (langdurig) ziekteverzuim, grotere mobiliteit van medewerkers en

162

een krappere arbeidsmarkt. Ook de intrede van het hybride werken vraagt flexibiliteit en

163

aanpassingen in de manier van (samen)werken.

164 165

Er wordt volop ingezet op verbeteringen door een verbeterteam en daarvan afgeleide werkgroepen

166

waarin ook medewerkers participeren. Vier thema’s zijn hierin meegenomen: de basis op orde,

167

leiderschap, rol-bewust samenwerken en missie, visie en strategie waaronder strategisch

168

personeelsbeleid. Uiteraard wordt de raad op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen middels

169

de diverse rapportages.

170 171

Actuele financiële situatie

172

Het kabinet heeft besloten om het volume-accres van het gemeentefonds voor de jaren 2022, 2023,

173

2024 en 2025 te bevriezen op de stand Voorjaarsnota 2022. Het besluit heeft als oogmerk de

174

stabiliteit van het geraamde accres te verbeteren, zodat zowel het ministerie van Financiën als

175

gemeenten daar met hun begrotingspolitiek beter mee uit de voeten kunnen. Daarnaast biedt het

176

voorstel de komende tijd rust om het gesprek te voeren over een mogelijke aanpassing van de

177

financiële verhoudingen tussen het Rijk en de gemeenten vanaf 2026 om deze verhoudingen bij de

178

tijd te brengen.

179 180

Het kabinet ziet dat het noodzakelijk is om gemeenten in september helderheid te geven over de

181

richting van de oplossing voor de financiële situatie in 2026 en de hierbij passende vervolgstappen.

182

Deze vervolgstappen zijn opgenomen in de rijksbegroting voor 2023. In deze begroting zet het

183

kabinet een stap in de richting van een oplossing voor het financiële ravijn in 2026 door 1 miljard

184

euro aan het gemeentefonds toe te voegen. Voor de periode na 2026 zien wij echter een forse

185

terugval in het accres. Daar moet echt een oplossing voor komen. Ook het kabinet ziet de noodzaak

186

van een structurele oplossing en doet daarom een procesvoorstel om hierover de komende tijd

6

187

samen het gesprek te voeren. Wij zullen u over deze ontwikkelingen separaat op de hoogte stellen,

188

uiteraard voor de behandeling van de begroting 2023 door uw raad.

189 190

Het bevriezen van het volume-accres leidt tot een verbeterde financiële positie van de gemeente in

191

de periode tot 2025. Dit biedt ook ruimte voor de gemeente om een financiële buffer op te bouwen,

192

die verlichting kan bieden voor het jaar 2026. Ook hier hebben wij in de meerjarenbegroting 2024

193

tot en met 2026 aandacht aan besteed (door toevoegingen aan de algemene reserve). Ten slotte

194

denken wij na over de vorming van een eventuele buffer (crisisfonds) om de in de inleiding

195

genoemde problematiek adequaat te kunnen aanpakken. Vooruitlopend hierop stellen wij voor om

196

een substantieel extra bedrag te doteren aan de algemene reserve (in 2023 ruim 0,5 miljoen

197

oplopend tot 2025 naar 1 miljoen euro).

198 199

De meerjarenraming geeft een positief resultaat van € 498.000 voor 2023 en geeft voor 2026 een

200

gering tekort van € 68.000. Gelet op de bovenstaande maatregelen, die strekken tot een grotere

201

zekerheid in 2026 versus de mate van onzekerheid waar de Nederlandse gemeente met betrekking

202

tot de aanvullende rijksmiddelen in verkeren, vinden wij dit acceptabel.

203 204

Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP) 2022-2026

205

In het coalitieakkoord is een aantal ambities verwoord. Daarmee gaan we volop aan de slag in de

206

wetenschap dat niet alle doelen tegelijk en in één jaar kunnen worden gerealiseerd. Ook kunnen we

207

alle plannen nog niet van een concrete (financiële invulling) voorzien. Gaandeweg zal de financiële

208

vertaling concreter worden. Wij stellen u voor daar in het voorjaar van 2023 op terug te komen voor

209

een nadere integrale afweging.

210 211

In de trimesterrapportages leggen wij verantwoording af over de voortgang van begroting en

212

Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP). Bij de behandeling van Perspectiefnota en begroting

213

heeft u de mogelijkheid tot actualisering en bijsturing. Het college wil de raad zo goed mogelijk

214

faciliteren, zodat u goed geïnformeerd en tijdig keuzes kan maken. Met de raad wil het college de

215

komende periode verder werken aan het formuleren van goede indicatoren om te kunnen bepalen

216

of het beleid de gewenste effecten heeft.

217 218

Bij alle plannen wil het college aan de slag in goede samenwerking met raad, inwoners,

219

instellingen en ondernemers. Met een open houding, waarbij flexibel wordt ingespeeld op

220

maatschappelijke opgaven. Investeren in sterke verbindingen met inwoners, instellingen, bedrijven

221

en andere overheden. Dat vraagt ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving en het benutten

222

van kansen. Het vraagt om sturen als het moet en loslaten waar dat kan.

223 224

We kunnen gelukkig constateren dat er in de lokale samenleving een grote bereidheid tot

225

samenwerken bestaat. Bovendien is het nemen van eigen verantwoordelijkheid de Noordenvelders

226

niet vreemd. “Samen bouwen aan Noordenveld” is het motto voor deze bestuursperiode.

227 228

Ten slotte

229

De programmabegroting sluit met een positief resultaat van € 498.000 voor 2023. Met deze

230

begroting hebben we gemeend een redelijk perspectief neer te leggen voor de nieuwe raad met

231

een onzeker meerjarenperspectief.

232

7

233

Wij gaan graag met u het gesprek aan op maandag 7 november 2022 over de uiteindelijke keuzes,

234

voorstellen en verwachtingen.

235 236

Roden, 26 september 2022

237 238

Klaas Smid, burgemeester

Peggy van Vliet, directeur - secretaris

Kirsten Ipema, wethouder

Alex Wekema, wethouder

Jos Darwinkel, wethouder

Robert Meijer, wethouder

239 240 241 242 243 244

8

245

Resumé

246 247

Wij stellen u voor:

248 249

1. De budgetten uit de primitieve begroting 2023, zoals vermeld in de programma’s 1 tot en met 7, te

250

autoriseren.

251 252

2. Ter dekking van de inkomsten en uitgaven van de bovenvermelde programma’s de

253

dekkingsmiddelen uit hoofdstuk 1 aan te wijzen.

254 255

3. De volgende investeringsbudgetten uit de meerjarenbegroting 2022 vrij te geven voor 2023: x € 1.000 De hieruit voortvloeiende kapitaallasten zijn al verwerkt in het startsaldo

investering

kapitaallast

Nieuwe IHP 2021-2031 - nieuwbouw OBS De Hekakker

329

13

Nieuwe IHP 2021-2031 - nieuwbouw GBS De Rank

231

9

Toegankelijkheid gebouwen en openbare ruimte

138

9

Areaalnota

100

7

Verhardingen

275

18

1.073

56

Totaal

256 257

4. Het volgende budget ten laste van de begrotingsruimte beschikbaar te stellen: x € 1.000 Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Drenthe 2023

113

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) 2023

92

Veiligheidsregio Drenthe (VRD) 2023

62

Overige GR (ZVHD, Publiek Vervoer, NMD, Recreatieschap Drenthe)

15

Rechtmatigheidsverantwoording t/m 2026

75

IHP verlenging noodlokalen Hoge Holt t/m 2027

60

Acquisitiefunctie t/m 2026

25

Exoten

75

Uitvoering Warmtevisie t/m 2026

300

Uitvoeringskosten programma duurzaamheid t/m 2026

277

Uitvoeringskosten woningbouwteam t/m 2026

680

Co-financiering Leader 2023-2027

20

Recreatie en toerisme - recreatieve fietspaden en intensivering beleid

30

Bomenherstelplan t/m 2026

60

Toevoegen geraamde onderuitputting (20%) gemeentefonds

-786

Dotatie aan algemene reserve - geraamde onderuitputting gemeentefonds

523

Dotatie aan reserve sociaal domein - geraamde onderuitputting gemeentefonds

263

Totaal

1.884

9

258

5. De volgende investeringsbudgetten ten laste van de begrotingsruimte en het budget vrijval

259

kapitaallasten beschikbaar te stellen: x € 1.000 a. ten laste van de begrotingsruimte:

investering

kapitaallast

Integraal sportaccommodatieplan

725

47

Geert de Wilde-brug

150

8

Manege de Hulhorst Roden

1.725

69

Betonbruggen

250

14

2.850

138

investering

kapitaallast

Sporthal Peize

138

9

Dorpshuis Peize

30

2

Dorpshuis Nieuw Roden

19

1

Zwembad de Hullen

16

1

Brinkhof

14

1

Hertenkamp Veenhuizen

13

1

Gemeentehuis

10

1

Kerktorens

2

0

15

3

Pick-ups en bestelwagens

185

26

Afzetcontainers

120

14

Cirkelmaaier

60

11

Vervanging landmeetapparatuur Beheer

50

8

Totaal

672

77

investering

kapitaallast

479

31

Openbare verlichting (armaturen)

111

7

Meeliftinvesteringen Duurzaam Veilig

109

7

Openbare verlichting (lichtmasten)

79

3

Totaal

777

49

Totaal

b1. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, investeringen bedrijfsvoering: Renovatieonderhoud gebouwen

Automatisering Vervanging WiFi Tractie

Inventaris

b2. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, overige investeringen: Meeliftinvesteringen riolering en wegen

10

c. ten laste van tarieven:

investering

kapitaallast

Reguliere vervangingen riolering

1.542

62

Vervanging rioleringsinstallaties

527

43

2.069

105

Totaal

260 261

6. De volgende budgetten ten laste van de eenmalige begrotingsruimte beschikbaar te stellen: x € 1.000

262 263

Gebiedsontwikkeling Veenhuizen

50

Totaal

50

7. Het volgende budget ten laste van de algemene reserve beschikbaar te stellen: x € 1.000 Dorpenfonds

500

Totaal

500

264 265

8. Het volgende budget ten laste van de toekomstige boekwaarde grondexploitaties beschikbaar te

266

stellen: x € 1.000 Hoek Kanaalstraat / Wilhelminastraat

120

Totaal

120

267 268 269

11

Vaststellingsbesluit

270 271 272

Nr.

273 274 275

De raad van de gemeente Noordenveld

276 277

Gezien de ontwerp-programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024 - 2026 van baten en

278

lasten van de gemeente Noordenveld;

279 280

Gelezen de aanbiedingsbrief behorende bij de ontwerp-programmabegroting 2023;

281 282

Gelet op artikel 191 van de Gemeentewet;

283 284 285

Besluit:

286 287 288

De programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024 - 2026 vast te stellen.

289 290 291 292

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Noordenveld op

293

7 november 2022.

294 295 296

H. Huttinga, griffier

K. Smid, voorzitter

297 298

12

299

B egroting in een oogopslag

300 301 302 303

13

304

Leeswijzer

305 306

De programmabegroting kan opgedeeld worden in vier hoofddelen en de bijlagen. Het eerste

307

onderdeel, waarvan deze leeswijzer deel uitmaakt, is Algemeen. Hierin vindt u de aanbiedingsbrief,

308

waarin de gemaakte keuzes en verwachtingen worden toegelicht. Ook zijn in dit onderdeel het

309

resumé, het vaststellingsbesluit en dus deze leeswijzer opgenomen.

310 311

Een uitwerking van ons programmaplan vindt u in het onderdeel Programma's. Hierin worden de

312

reguliere programmaonderdelen beschreven van onze zeven programma's. De inhoudelijke keuzes

313

die we maken om onze ambities te realiseren worden in dit onderdeel toegelicht.

314 315

Daarnaast behandelen we in de begroting de volgende zeven wettelijk verplichte paragrafen:

316

1. Lokale heffingen;

317

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing;

318

3. Onderhoud kapitaalgoederen;

319

4. Financiering;

320

5. Bedrijfsvoering;

321

6. Verbonden partijen;

322

7. Grondbeleid.

323

Deze vindt u samen met de toegevoegde paragrafen Overhead en Personele lasten terug in het

324

onderdeel Paragrafen.

325 326

De belangrijkste financiële informatie met betrekking tot de opbouw van de begroting vindt u in de

327

Financiële begroting. In dit onderdeel zijn de financiële beschouwingen, de incidentele baten en

328

lasten, de subsidies, de functie en kaders van de begroting en de meerjarenraming opgenomen.

329 330

Voor de opbouw van de meerjarenbegroting, de geprognosticeerde balans, de reserves en

331

voorzieningen, het EMU-saldo en de begrippenlijst verwijzen we u, tot slot, naar het onderdeel

332

Bijlagen.

333 334

Technische toelichting op de opbouw van de begroting

335

Bij de opbouw van de nieuwe begroting gaan we uit van de op dat moment bekende basiscijfers

336

voor het nieuwe jaar, inclusief het financiële effect van de tussentijdse begrotingswijzigingen. We

337

wijzigen de basiscijfers voor het nieuwe begrotingsjaar aan de hand van de nieuwe grondslagen

338

vanuit de kadernota. Het zo berekende nieuwe beschikbare begrotingssaldo vergelijken we met de,

339

door uw raad geamendeerde, begroting 2022. De verschillen tussen die beide saldi lichten we toe in

340

de Financiële begroting, en wel in de verschillenanalyse die is opgenomen in de financiële

341

beschouwingen.

342 343

Structurele ruimte

344

Bij de vaststelling van de begroting neemt u als raad een besluit voor het komende begrotingsjaar.

345

Afwijkingen op een eerder vastgestelde begroting worden het jaar daarna, bij het vaststellen van

346

een nieuwe begroting, toegelicht en aan u voorgelegd. Dit kunnen nieuwe voorstellen zijn, maar

347

ook voorstellen van eerdere jaren waarbij een eerder toegekend bedrag wordt aangepast. Deze

348

voorstellen treft u aan in de paragraaf Beleidsvoorstellen ten laste van de vrije budgetruimte. Deze

349

paragraaf is opgenomen onder de financiële beschouwingen, onder Financiële begroting.

350

14

351

Eenmalige ruimte

352

Naast structurele begrotingsruimte, kennen we ook eenmalige of incidentele begrotingsruimte. Dit

353

onderdeel wordt in de financiële beschouwingen toegelicht in de paragraaf Overige

354

beleidsvoorstellen en investeringen. De eenmalige ruimte ontstaat voornamelijk doordat we er van

355

uitgaan dat een nieuwe investering gemiddeld genomen halverwege een jaar start. Daarmee

356

bedragen ook de bijbehorende kapitaallasten in een eerste jaar de helft van waar we normaliter

357

mee moeten rekenen. De helft van die kapitaallasten rekenen we toe aan de eenmalige ruimte. Met

358

de beschikbare eenmalige ruimte dekken we eenmalige uitgaven. Ook kunnen er eenmalige

359

uitgaven worden gedekt door een reserve. Mocht dat het geval zijn. dan treft u deze ook aan bij dit

360

onderdeel van de begroting.

361 362

Meerjarenperspectief

363

In deze begroting is een sluitend meerjarenperspectief opgenomen. Hiervoor verwijzen wij u naar

364

het onderdeel Meerjarenraming onder de Financiële begroting.

365

15

366

Programma's

367 368

16

369

Inleiding

370 371

Onze Omgevingsvisie 2030 is het vertrekpunt bij alles wat we doen. Daarin zijn vijf kernwaarden

372

geformuleerd: transparant, leefbaar, ondernemend, groen en duurzaam. Hieruit zijn 7 programma’s

373

voor de begroting gedestilleerd:

374

1.

Samen doen

375

2.

Samen ontwikkelen

376

3.

Bestuur en samenleving

377

4. Groen beleven

378

5.

379

6. Duurzaam voor nu en later

380

7.

Werken, ondernemen en ontspannen Helder zicht

381 382

De kernwaarden duurzaam en transparant zijn het fundament van het beleid en komen in

383

meerdere programma’s tot uiting. Elk programma begint met een overzicht van de onderwerpen

384

en een overkoepelende programmadoelstelling. Vervolgens worden de verplichte

385

beleidsindicatoren vermeld. Deze zijn bedoeld om de effecten van beleid op de programma’s aan te

386

geven. Gemeenten zijn verplicht om over een groot aantal indicatoren te rapporteren. Deze

387

verplichte indicatoren geven een beeld van hoe we ervoor staan en zijn aangevuld met nieuwe

388

indicatoren van de website waarstaatjegemeente.nl. De gegevens onder programma 7. Helder zicht

389

betreffen cijfers op begrotingsbasis, onder de andere programma’s zijn gerealiseerde cijfers

390

zichtbaar. Gegevens over Nederland geven het gemiddelde over alle gemeentes in het land weer,

391

gegevens voor Drenthe het gemiddelde over alle Drentse gemeentes.

392 393

Vervolgens staat er een financieel overzicht van het totale programma voor meerdere jaren vermeld.

394

Daar staan tevens de nog lopende projecten uit het Meerjaren UitvoeringsProgramma (MUP) 2018-

395

2022 vermeld en nieuwe voorstellen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026. Daarna volgt een

396

toelichting per taakveld. Verder zijn de teksten kort en concreet geformuleerd zodat helder is wat er

397

mee bereikt wordt en wat de gemeente precies gaat doen. We hopen daarmee een helder zicht te

398

geven op de inkomsten en uitgaven in 2023.

399 400

17

401

1. Samen doen

402 Tot programma 1. Samen doen horen lasten en baten voor: - Openbaar basisonderwijs - Onderwijshuisvesting - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Samenkracht en burgerparticipatie - Inkomensregelingen - Begeleide participatie - Arbeidsparticipatie - Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Maatwerkdienstverlening 18+ - Maatwerkdienstverlening 18- Volksgezondheid 403 404

Programmadoelstelling en volwassenen kunnen veilig opgroeien, meedoen in de samenleving en zo • Jeugdigen zelfredzaam mogelijk zijn. dit (tijdelijk) niet mogelijk zijn dan zetten wij zorg en ondersteuning in. Deze zorg sluit • Mocht aan bij de eigen kracht en sociale netwerken van onze inwoners.

405 406

Beleidsindicatoren Onderwijs

Eenheid

Gebied

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

Relatief verzuim

Voortijdige schoolverlaters (totaal VO + MBO)

Aantal per 1.000 leerlingen

% deelnemers aan het VO en MBO

Waarde

Peiljaar

Noordenveld

1,1

2017

Nederland

2,5

2021

Drenthe

0,7

2021

Noordenveld

16

2021

Nederland

19

2021

Drenthe

19

2021

Noordenveld

1,5

2019

Nederland

1,7

2019

Drenthe

1,6

2019

Waarde

Peiljaar

Werk en Inkomen

Eenheid

Gebied

Banen

Aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar

Noordenveld

495,4

2021

Nederland

685,7

2021

Drenthe

608,9

2021

18

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

Netto arbeidsparticipatie

Personen met bijstandsuitkering

Noordenveld

67,0

2020

Nederland

70,4

2021

Drenthe

70,4

2021

28,1

2021

Nederland

43,1

2021

Drenthe

36,0

2021

Waarde

Peiljaar

Aantal per 1.000 inwoners 18 Noordenveld jaar en ouder

Zorg en Welzijn

Eenheid

Gebied

Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

Noordenveld

0,7

2021

Nederland

1,2

2021

Drenthe

1,3

2021

Noordenveld

12,5

2021

Nederland

12,9

2021

Drenthe

14,1

2021

0,3

2021

Nederland

0,3

2021

Drenthe

0,4

2021

Noordenveld

580

2018

Nederland

700

2020

Drenthe

755

2021

Jongeren met jeugdhulp

% jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdreclassering

% jongeren van 12 tot 23 jaar Noordenveld

WMO-cliënten met een maatwerkarrangement

Aantal per 10.000 inwoners

407 408

Financieel overzicht Meerjarenperspectief

Begroting 2023

2024

2025

2026

30.228

30.540

30.873

31.197

113

113

113

113

Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD) 2023

1

1

1

1

Publiek Vervoer

1

1

1

1

Noord Midden Drenthe (NMD)

7

7

7

7

122

122

122

122

Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2023-2026

Wettelijk verplicht GGD 2023

Totaal wettelijk verplicht

Voortzetting ingezet beleid / MUP

19

Nieuwe IHP 2021-2031 - diverse investeringen vanaf 2024 IHP verlenging noodlokalen Hoge Holt t/m 2027 Totaal wensen / nieuw beleid

202

327

327

60

60

60

60

60

262

387

387

30.924

31.382

31.706

(Jaarlijkse) dotatie exploitatie naar vermogen Dotatie aan reserve sociaal domein - geraamde onderuitputting gemeentefonds

263

Totaal programma 1. Samen doen

30.673

409 410

Vervangingsinvesteringen Vervangingsinvesteringen

Bedrag (x € 1.000)

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Renovatie dorpshuis Peize

30

Renovatie dorpshuis Nieuw Roden

19

Totaal

49

411 412

Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2022

Begrote baten 2022

Begroot saldo 2022

Begrote lasten 2023

Begrote baten 2023

Begroot saldo 2023

4.1 Openbaar basisonderwijs

13.962

13.903

59

0

0

0

4.2 Onderwijshuisvesting

2.233

297

1.936

1.918

208

1.709

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.584

527

1.057

1.186

97

1.088

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

4.142

275

3.867

4.279

214

4.064

6.3 Inkomensregelingen

11.551

7.943

3.609

10.391

8.116

2.275

6.4 Begeleide participatie

3.593

188

3.405

3.410

248

3.162

6.5 Arbeidsparticipatie

1.321

10

1.311

1.359

8

1.352

0

0

0

1

0

1

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

7.346

0

7.346

7.045

0

7.045

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

8.363

0

8.363

8.312

0

8.312

7.1 Volksgezondheid

1.315

0

1.315

1.220

0

1.220

55.412

23.144

32.268

39.120

8.891

30.228

Taakvelden

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Totaal

413 414 415 416 417

20

418

Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs

419 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

420 421

Inleidend

422

Het bestuur van het openbaar primair onderwijs in de gemeente Noordenveld wordt gevormd door

423

de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld (i.o.), waaronder de beleidsvoorbereiding,

424

beleidsuitvoering en beleidsbepaling. De stichting rapporteert in dezen conform de statuten aan

425

het gemeentebestuur.

426 427

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Alle scholen hebben een eigen profiel en verzorgen het beste onderwijs voor ieder kind. willen dat alle scholen blijven voldoen aan de basiskwaliteit, zoals geformuleerd in de Wet • We Primair Onderwijs. De scholen gebruiken daarvoor hun eigen school(jaar)plan. • Talentontwikkeling in de brede zin waarbij de leerling centraal staat en niet het aanbod. • Op alle scholen is er grote aandacht voor sociaal emotionele ontwikkeling als basis voor leren. 428 429

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen stichting OPON: geeft doelgericht onderwijs; heeft zicht op de individuele ontwikkeling; • De stuurt op verbetering; legt verantwoording af over resultaten en proces. • De samenwerking tussen scholen en kinderopvangorganisaties wordt geïntensiveerd.

430 431

Bijbehorende belangrijke documenten

432

Begroting, beleidsvisie en statuten van de stichting Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld

433 434

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.1 Openbaar basisonderwijs

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

16.048

13.962

0

0

0

0

Baten

16.101

13.903

0

0

0

0

Saldo

-53

59

0

0

0

0

435 436

Financiële toelichting

437

Door de verzelfstandiging van OPON worden er vanaf 2023 niet langer baten en lasten begroot en

438

verantwoord op taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs.

439 440 441 442

21

443

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting

444 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

445 446

Inleidend

447

De uitvoering van het IHP 2021 - 2041 wordt gecontinueerd. De planvorming ten behoeve van de

448

realisatie van MFA De Flint wordt verder uitgewerkt. Er wordt tijdelijke huisvesting georganiseerd,

449

indien mogelijk budgettair neutraal. De architect wordt aanbesteed en gegund. In 2023 worden het

450

schetsontwerp, voorontwerp en het definitieve ontwerp gerealiseerd, mogelijk met een uitloop naar

451

2024. De wijziging van het bestemmingsplan is gerealiseerd.

452 453

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Wij streven naar energieneutrale onderwijshuisvesting. • Alle scholen hebben goede huisvesting. 454 455

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• We bereiden de nieuwbouw van OBS De Hekakker en CBS De Rank voor (MUP 7). • We verwachten uitvoering te geven aan het nieuwe Integrale Huisvestingsplan 2041. • We starten met de nieuwbouw van OBS De Flint. verwachting kan medio 2023 met de bouw van een beweegbox (nieuwe gymzaal) bij RSG • Naar Ronerborg worden begonnen. Vanwege de inzet van de verzekeringsgelden gymzaal Floralaan moet er uiterlijk 1 november 2023 met de bouw zijn begonnen. verwachten wij meer duidelijkheid met betrekking tot een eventuele locatie voor CBS • InDe2023 Parel in Roden Zuid. 456 457

Bijbehorende belangrijke documenten

458

Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2041

459 460

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.2 Onderwijshuisvesting

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

2.088

2.233

1.918

1.942

1.995

1.995

Baten

184

297

208

210

211

212

Saldo

1.905

1.936

1.709

1.732

1.784

1.783

461 462 463 464 465

22

466 467

468 469

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen de kansen op de arbeidsmarkt verbeteren voor de jongeren uit het Praktijkonderwijs • We en het Voortgezet Speciaal Onderwijs. • Wij willen voorkomen dat leerlingen zonder startkwalificatie van school gaan. • Wij willen inwoners tussen 23-27 jaar zonder startkwalificatie in beeld hebben. • Wij willen mogelijke ontwikkelingsachterstand bij peuters vroegtijdig signaleren.

470 471

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen werken verder uit hoe jongeren die zonder startkwalificatie van school aan het werk zijn • Wij gegaan alsnog naar de route BeroepsBegeleidende Leerweg (BBL) begeleid kunnen worden. Daarmee kan een startkwalificatie alsnog behaald worden.

samenwerking met scholen richten we zorgpaden in en creëren een sluitende aanpak van • Injongeren gericht op het halen van een startkwalificatie in. gaan via de Route Arbeid de kansen van jongeren uit het Praktijkonderwijs en het • We Voortgezet Speciaal Onderwijs vergroten op de arbeidsmarkt. Daarnaast geven we gerichte aandacht aan de jongeren op de dagbesteding.

gaan na welke concrete mogelijkheden er liggen om inwoners tussen de 23 en 27 jaar, • We zonder startkwalificatie, toch in beeld te krijgen. Vervolgens proberen we hen in een werk- of leertraject te krijgen.

• We stellen voldoende (VVE) peuterplaatsen beschikbaar voor de peuters. • We zijn (financieel) toegankelijk voor alle doelgroeppeuters van de gemeente Noordenveld. • We zetten in op indicering en toeleiding van peuters om bereik te verhogen. • We borgen de kwaliteit van taalstimuleringsprogramma VVE op de peuterspeelgroep. 472 473

Bijbehorende belangrijke documenten

474

•

Nadere regelgeving Peuteropvang Noordenveld

475

•

Uitvoeringsagenda Jeugd

476 477

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

1.079

1.584

1.186

1.209

1.214

1.231

Baten

95

527

97

98

98

98

Saldo

984

1.057

1.088

1.111

1.116

1.132

23

478

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

479

480 481

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

Wat willen we bereiken? Vrijwillige inzet en mantelzorg

• Wij willen mensen in staat stellen zelfredzaam te zijn, zodat zij actief mee kunnen blijven doen. vinden het belangrijk dat vrijwilligers de juiste vaardigheden hebben en zo optimaal • Wij inzetbaar zijn. zorgen dat mantelzorgers optimaal gezien, gehoord en ondersteund worden en willen • Wij overbelasting van mantelzorgers voorkomen. Inclusieve samenleving vinden dat iedereen in Noordenveld op voet van gelijkheid moet kunnen meedoen. Jong of • Wij oud, wie je ook bent en waar je ook vandaan komt. Dat geldt ook voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) zorg bieden tegen aanvaardbare kosten met aandacht voor invulling van preventie, • Goede zodat zwaardere zorg zoveel mogelijk wordt voorkomen. 482 Buurthuis Peizermade willen inzichtelijk maken of er mogelijkheden zijn om het buurthuis ‘de Schakel’ in • Wij Peizermade te vernieuwen. Buurtvereniging Peizermade wil graag een nieuw buurthuis omdat het gebouw ‘af’ is.

483 484

Wat gaan we daarvoor doen? Vrijwillige inzet en mantelzorg met WiN en het Contactpunt Mantelzorg (CPM) is een inventarisatie onder • Samen mantelzorgers gedaan. De uitkomsten zijn samengevat tot concrete doelen en vastgelegd in de uitvoeringsagenda Mantelzorg waar actief uitvoering aan wordt geven.

met WiN zorgen wij voor goede begeleiding, ondersteuning en waardering voor onze • Samen vrijwilligers. Dit doen wij door vrijwilligers uit te nodigen bij activiteiten en met een specifiek aanbod aan trainingen. onderzoeken in welke vorm wij het mantelzorg-compliment kunnen behouden en hoe wij • Wij daarnaast voor mantelzorgers een passend aanbod aan informatie, activiteiten, contact en trainingen kunnen bieden. Inclusieve samenleving met inwoners en ervaringsdeskundigen van de stichting Toegankelijk Noordenveld • Samen blijven we uitvoering geven aan de Lokale Inclusie Agenda (LIA). Ook gaan wij samen de LIA 2023 - 2026 opstellen.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)

• We voeren samen met WiN het project Wij Buurten uit. 485 486 487

24

488

Buurthuis Peizermade

• 489 490

Wij gaan in gesprek met het bestuur om over de toekomst van het buurthuis te praten.

Bijbehorende belangrijke documenten

491

•

Notitie Natuurlijk Samen Doen

492

•

Notitie GO Noordenveld

493

•

Bedrijfsplan Meldpunt Discriminatie Drenthe

494

•

Lokale Inclusie Agenda (LIA)

495 496

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

497 498

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

4.465

4.142

4.279

4.358

4.412

4.466

Baten

272

275

214

221

225

230

Saldo

4.193

3.867

4.064

4.137

4.187

4.236

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

499

500 501

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen beschikken ten minste over een minimum inkomen om zelfstandig in hun • Inwoners levensonderhoud te voorzien. willen dat inwoners en vooral ook hun kinderen geen belemmeringen ondervinden in het • We meedoen omdat er thuis sprake is van een laag inkomen. kunnen als dat nodig is op een duidelijke manier, snel en eenvoudig een uitkering • Inwoners aanvragen. willen, binnen onze mogelijkheden, de armoedeval terugdringen en ervoor zorgen dat • We werken loont.

502 503

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen gaan de armoedeaanpak intensiveren en integraal benaderen, met speciale aandacht voor • We kinderen en jongeren, preventie en gezondheid. gaan onderzoeken hoe we onze minimaregelingen via een staffelregeling voor een grotere • We groep beschikbaar kunnen maken (ook werkenden met lage inkomens, mogelijke uitbreiding tot max. 130%). We helpen inwoners het energieverbruik omlaag te krijgen. gaan onze regelingen gericht op meedoen vindbaarder, toegankelijker en duidelijker • We maken. gaan in de bestrijding van armoede en schulden de samenwerking met het Pact tegen • We Armoede en andere netwerkpartners versterken, maar ook de verdere inzet van ervaringsdeskundigen onderzoeken.

25

het kader van de aanpak van energiearmoede willen we inwoners voorlichten en • Inenergiebesparende maatregelen aanbrengen. 504 505

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

10.350

11.551

10.391

10.436

10.468

10.499

Baten

8.532

7.943

8.116

8.122

8.126

8.130

Saldo

1.818

3.609

2.275

2.314

2.341

2.369

6.3 Inkomensregelingen

506 507

Taakveld 6.4 Begeleide participatie

508

509 510

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat alle inwoners die vanuit de oude regelingen aangepast werk hebben, hetzij via • We Novatec of op een andere manier, zich geen zorgen hoeven te maken over hun arbeidstoekomst.

willen optimale dienstverlening en begeleiding bieden aan inwoners die onder de • We Participatiewet of de (oude regeling) Wsw aangewezen zijn op aangepast werk. 511 512

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen blijven met de gemeente Westerkwartier samenwerken als het gaat over onze inwoners • We die onder de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) vallen. Doel is dat de dienstverlening optimaal blijft voor onze inwoners. gaan uitvoering geven aan het verbeterplan uitvoering doelgroepen Participatiewet en • We Wsw opgesteld onder advies en begeleiding van bureau Radar.

513 514

Bijbehorende belangrijke documenten

515

•

Dienstverleningsovereenkomsten met de gemeente Westerkwartier

516

•

Verbeterplan uitvoering Doelgroepen Noordenveld

517

•

Adviesrapport RADAR

518 519

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.4 Begeleide participatie

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

3.166

3.593

3.410

3.197

3.108

3.047

Baten

165

188

248

237

235

235

Saldo

3.001

3.405

3.162

2.960

2.873

2.812

520 521

26

522

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie

523

524 525

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat in Noordenveld inwoners in hun eigen buurt, met persoonlijke begeleiding, • We kunnen werken aan het (opnieuw) vinden van werk en/of dagbesteding. willen inwoners zo snel mogelijk weer helpen richting een werksituatie, zodat de • We uitkeringssituatie zo kort mogelijk is.

526 527

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen gaan het maatschappelijk verzamelgebouw CBN 122 in Roden verder ontwikkelen als een • We werk-leerplaats.

• We werken samen en maken gebruik van de mogelijkheden die Werk In Zicht (WIZ) ons biedt. • We gaan met Novatec onderzoeken welke re-integratie trajecten wij bij hen kunnen inkopen 528 529

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

1.183

1.321

1.359

1.296

1.298

1.299

Baten

10

10

8

5

5

5

Saldo

1.172

1.311

1.352

1.291

1.293

1.294

6.5 Arbeidsparticipatie

530 531

Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

532

533 534

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

0

0

1

1

1

1

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

0

0

1

1

1

1

535 536 537 538

27

539

Financiële toelichting

540

Lasten en baten met betrekking tot de maatwerkvoorzieningen zijn grotendeels onder andere

541

taakvelden binnen dit programma begroot. Voor 2023 staan alleen verzekeringskosten geraamd op

542

taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO).

543 544

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

545

546 547

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema, Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) willen inwoners waar nodig passende ondersteuning bieden (licht waar kan, zwaar waar • We nodig). willen dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en actief deel • We kunnen nemen aan onze samenleving, ook als een persoon een beperking heeft of een belemmering ervaart.

Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang willen dat mensen met een psychische kwetsbaarheid of een verslaving zo veel mogelijk • We zelfstandig thuis kunnen wonen en de ondersteuning krijgen die daarbij nodig is. willen financieel en inhoudelijk voorbereid zijn op de (door)decentralisatie van Beschermd • We Wonen per 1 januari 2023. Wet Verplichte Geestelijke GezondheidsZorg (WVGGZ) willen gedwongen zorg voor mensen met een psychische stoornis zoveel mogelijk • We voorkomen en de duur zoveel mogelijk beperken. willen bepalen hoe we de uitvoering van de door de wet aan de gemeente opgelegde • We taken gaan beleggen vanaf 2023 en verder. Schuldhulpverlening

• We proberen schulden die een probleem opleveren bij onze inwoners te voorkomen. informeren onze inwoners zo goed mogelijk over de mogelijkheden voor ondersteuning bij • We (dreigende) financiële problemen. 548 549

Wat gaan we daarvoor doen? Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) voeren contractmanagement uit in Noord en Midden Drenthe waarbij wij: risico’s • Wij beperken, kosten bewaken en bijdragen aan strategisch beleid via contracten • We werken samen met inwoners volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang geven uitvoering aan het in 2020 vastgestelde regioplan door het opstellen van een • We werkplan, waarin we (lokale) uitvoeringsafspraken en samenwerkingsafspraken met andere gemeenten voor 2023 concretiseren. Wet Verplichte Geestelijke GezondheidsZorg (WVGGZ)

• We geven uitvoering aan de gemeentelijke taken. 28

Schuldhulpverlening binnenkomende signalen over financiële problemen worden geregistreerd waarna we in • Alle het kader van vroegsignalering op elk signaal reageren door contact op te nemen met de inwoner.

werken nauw samen met de partners uit het Pact tegen Armoede en andere • We netwerkpartners. • We maken gebruik van de voorzieningenwijzer. • We gaan gebruik maken van de laagdrempelige inzet van een ervaringsdeskundige. 550 551

Bijbehorende belangrijke documenten

552

•

Verordening Wmo-Jeugd 2020 1

553

•

Uitvoeringsregels Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Noordenveld

554 555

2020 •

556

Financieel besluit Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Noordenveld 2020

557

•

Resultatenmatrix

558

•

Drents kwaliteitskader

559

•

Regioplan beschermd wonen & maatschappelijke opvang, regio’s Noord- en Midden-

560

Drenthe & Zuidwest-Drenthe

561 562

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

563 564

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

5.395

7.346

7.045

7.256

7.402

7.550

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

5.395

7.346

7.045

7.256

7.402

7.550

Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

565

566 567

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat onze jeugd veilig en gezond kan opgroeien. We bieden waar nodig passende • We ondersteuning.

• We willen dat jongeren betrokken zijn en invloed hebben op hun woon- en leefomgeving. 568 569 570 571 572 573

29

574

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen verstevigen lokale samenwerkingsverbanden ten behoeve van vroegtijdige signalering. • We Bijvoorbeeld met de samenwerkingspartners rondom ‘Geweld hoort nergens thuis’ of met de scholen als het gaat om een ‘sluitende aanpak’.

gaan door met de Drentse samenwerking van gemeenten, ketenpartners en aanbieders, • We gericht op de transformatie jeugdhulp. • We geven vorm aan het jongerenwerk door de inzet van jongerenwerkers. voeren contractmanagement uit in Noord en Midden Drenthe waarbij wij risico’s beperken, • Wij kosten bewaken en bijdragen aan strategisch beleid via contracten. • We werken samen met inwoners volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. met ketenpartners ontwikkelen wij en geven wij uitvoering aan de Uitvoeringsagenda • Samen Jeugd 575 576 577

Bijbehorende belangrijke documenten •

578 579

gemeente Noordenveld 2022 •

580 581

Verordening maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en schulddienstverlening Uitvoeringsregels maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en schulddienstverlening gemeente Noordenveld 2022

•

582

Financieel besluit maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en schulddienstverlening gemeente Noordenveld 2022

583

•

Toetsingskader 2019 Wmo en Jeugdzorg

584

•

Handreiking Werken met Resultaten

585

•

Regiovisie Jeugd Drenthe

586

•

Bestuurlijk Transformatie Akkoord Jeugd Drenthe (BTA)

587

•

Transformatieplan Zorg voor Jeugd

588 589

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18

590 591

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

7.457

8.363

8.312

8.516

8.656

8.799

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

7.457

8.363

8.312

8.516

8.656

8.799

Taakveld 7.1 Volksgezondheid

592 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

593 594

Inleidend

595

De uitvoering van de basistaken gezondheid liggen bij de GGD Drenthe.

596 597 598

30

599

Wat willen we bereiken? Algemeen 2030 heeft Noordenveld een levendige, vitale samenleving. Iedereen telt mee, doet mee en • Indraagt bij. • De uitvoering van de basistaken gezondheid ligt bij GGD Drenthe.

600 601

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen voeren ons integraal preventief gezondheidsbeleid uit, door in te zetten op: een rookvrije • Wij omgeving, verantwoord alcoholgebruik, het tegengaan van drugsgebruik en het tegengaan en voorkomen van vereenzaming en (kinder)armoede. willen er voor zorgen dat: inwoners voldoende eigen regie ervaren; jongeren zich geestelijk • We in balans voelen; inwoners zich gesteund voelen bij ingrijpende gebeurtenissen; het gezond gewicht bij alle leeftijdsgroepen toeneemt.

• GGD Drenthe zorgt voor de uitvoering van de basistaken gezondheid. 602 603

Bijbehorende belangrijke documenten

604

•

Nota integraal preventief gezondheidsbeleid

605

•

Gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe

606 607

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

1.171

1.315

1.220

1.221

1.221

1.221

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

1.171

1.315

1.220

1.221

1.221

1.221

7.1 Volksgezondheid

608 609

31

610

Toelichting lopende en nieuwe projecten

611

Hieronder wordt aangegeven wat we in 2023 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.

612 613

Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2018-2022

614

MUP 7. Integraal huisvestingsplan (IHP) – diverse investeringen

615

We starten met de nieuwbouw van OBS De Flint. De locatiekeuze van De Hekakker wordt naar

616

verwachting eind 2022 definitief. De locatiekeuze voor nieuwbouw CBS De Rank naar zal naar

617

verwachting in 2023 definitief worden. De voorbereidingen nieuwbouw OBS De Hekakker en CBS

618

De Rank zijn in 2022 opgestart. De nieuwbouw van OBS De Hekakker en CBS De Rank staat gepland

619

voor 2023/2024. KC De Marke is opgeleverd in 2022. De financiële afwikkeling volgt in 2023.

620 621

In het IHP is daarnaast de realisatie van een beweegbox bij RSG Ronerborg opgenomen. Naar

622

verwachting kan medio 2023 met de bouw worden begonnen. Vanwege de inzet van de

623

verzekeringsgelden gymzaal Floralaan moet er uiterlijk 1 november 2023 met de bouw zijn

624

begonnen.

625 626

Ook is in het IHP de vervangende nieuwbouw voor CBS De Parel opgenomen. In 2023 verwachten

627

wij meer duidelijkheid met betrekking tot een eventuele locatie in Roden Zuid.

628 629

MUP 7. Integraal huisvestingsplan (IHP) – verlenging noodlokalen ’t Hoge Holt t/m 2027

630

(€ 60.000 per jaar)

631

In april 2022 is besloten om de huur van noodlokalen ‘t Hoge Holt te verlengen t/m 2027. In de 1e

632

Trimesterrapportage 2022 is alleen de verhoging voor 2022 verwerkt. Voor de jaren 2023 t/m 2027

633

moeten de kosten nog verwerkt worden in de begroting, jaarlijks een bedrag van € 60.000.

634 635

32

636

2. Samen ontwikkelen

637 Tot programma 2. Samen ontwikkelen horen lasten en baten voor: - Beheer overige gebouwen en gronden - Ruimtelijke ordening - Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) - Wonen en bouwen 638 639

Programmadoelstelling unieke centrale ligging van Noordenveld in Noord-Nederland gebruiken we om de • De netwerksamenleving vorm te geven. We zoeken voortdurend een goede balans tussen bevolkingsopbouw en voorzieningenniveau.

• Wij blijven werken aan het verbeteren van de kwaliteit van de (on)bebouwde omgeving. willen bijdragen aan een goed woonklimaat waardoor het (economisch) aantrekkelijk • Wij wordt om in onze gemeente te wonen en te werken. 640 641

Beleidsindicatoren Ruimtelijke Ordening

Eenheid

Gebied

Demografische druk

% van inwoners <20 en >64 jaar ten opzichte van inwoners 20 t/m 64 jaar

Gemiddelde WOZ-waarde

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Nieuw gebouwde woningen

In duizenden euro's

€

€

Per 1.000 woningen

Waarde

Peiljaar

Noordenveld

92,0

2022

Nederland

70,3

2022

Drenthe

81,2

2022

Noordenveld

274

2021

Nederland

290

2021

Drenthe

230

2021

Noordenveld

798

2022

Nederland

733

2021

Drenthe

810

2022

Noordenveld

839

2022

Nederland

810

2021

Drenthe

860

2022

Noordenveld

6,4

2021

Nederland

8,9

2021

Drenthe

7,8

2021

642 643 644 645

33

646

Financieel overzicht Bedragen x € 1.000

Meerjarenperspectief

Begroting 2023

2024

2025

2026

2.098

2.142

2.200

2.257

680

680

680

680

2.778

2.822

2.880

2.937

Startsaldo begroting 2023-2026

Nieuw beleid Uitvoeringskosten woningbouwteam t/m 2026

Totaal programma 2. Samen ontwikkelen

647 648

Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2022

Begrote baten 2022

Begroot saldo 2022

Begrote lasten 2023

Begrote baten 2023

Begroot saldo 2023

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

309

97

212

206

12

194

8.1 Ruimtelijke ordening

1.191

31

1.160

1.040

31

1.009

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

5.173

5.054

120

5.336

5.105

231

8.3 Wonen en bouwen

1.257

649

608

1.183

519

664

Totaal

7.930

5.830

2.099

7.765

5.667

2.098

Taakvelden

649 650

Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

651

652 653

Afdeling:

Ontwikkeling en Strategie

Portefeuillehouder:

Jos Darwinkel, Robert Meijer

Wat willen we bereiken? Algemeen vastgoed- en grondportefeuille dat ten dienste staat van beleidsdoelen of • Compacte gebiedsontwikkelingen, met als uitgangspunt dat alle overeenkomsten actueel zijn. • Wij geven uitvoering aan ons vastgoed- en grondbeleid.

654 655

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen brengen en houden de basis op orde, door onze contracten te inventariseren en onder te • Wij brengen in het contractmanagementsysteem CBM en van daaruit te actualiseren. en gronden, die geen beleidsdoel dienen en ook niet voor (her)ontwikkeling • Vastgoedobjecten in aanmerking komen, worden afgestoten.

656 657

Bijbehorende belangrijke documenten

658

•

Nota Grondbeleid 2018-2021

659

•

Kadernota grondprijzen 2021-2025

34

660

•

Jaarlijkse grondprijsbrief (volgt na vaststelling begroting)

661

•

Notitie Snippergroen

662

•

Vastgoedbeleid (nog op te stellen)

663 664

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

665 666

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

636

309

206

230

261

292

Baten

952

97

12

13

14

16

Saldo

-316

212

194

217

247

276

Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening

667 Afdeling:

Ontwikkeling en Strategie

Portefeuillehouder:

Jos Darwinkel, Robert Meijer

668 669

Inleidend

670

Naar verwachting treedt de nieuwe Omgevingswet in 2023 in werking. Dit heeft grote gevolgen

671

voor onze manier van werken en voor de gemeentelijke organisatie. De Omgevingswet verplicht

672

ons onder andere om integrale plannen te maken.

673 674

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Een organisatie die goed is voorbereid op de komst van de nieuwe Omgevingswet. • Een actuele omgevingsvisie en Omgevingsplan(nen). aan de vraag vanuit de samenleving. Dit wil zeggen: het handelen vanuit de ‘ja, tenzij’• Voldoen gedachte en aansluiten bij de veranderende maatschappij. Een omgevingsvisie en regelingen die aansluiten bij de verbeterdoelen van de Omgevingswet. 675 676

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen verordeningen, beleid, bestemmingsplannen moeten vanuit verschillende • Visies, vakdisciplines worden omgezet naar één visie en/of omgevingsplan. • We actualiseren de Omgevingsvisie Noordenveld.

677 678

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

1.757

1.191

1.040

1.082

1.124

1.167

Baten

154

31

31

31

31

31

Saldo

1.604

1.160

1.009

1.051

1.093

1.136

8.1 Ruimtelijke ordening

35

679

Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

680 Afdeling:

Ontwikkeling en Strategie

Portefeuillehouder:

Jos Darwinkel

681 682

Inleidend

683

NB: In Programma 5 staat informatie over exploitatie van bedrijventerreinen.

684 685

Wat willen we bereiken? Algemeen van de kwaliteit van de (on)bebouwde omgeving met optimale inzet van • Verbetering financiële middelen. • Actuele grondexploitaties en waardering van gronden conform geldende BBV-regelgeving. Gebiedsontwikkeling

• Invulling geven aan onze ruimtelijke, volkshuisvestelijke en infrastructurele doelstellingen. 686 687

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• Jaarlijkse herziening van de grondprijzen, de parameters en de lopende grondexploitaties ontwikkelen van plannen om te komen tot de verkoop van woningbouwkavels aan • Het particulieren of ontwikkelende partijen. • Ontwikkelovereenkomsten sluiten met particuliere ontwikkelaars. Gebiedsontwikkeling in 2022 is fase 3 en tevens de laatste fase van Oosterveld bouwrijp gemaakt, zodat • Oosterveld: er in 2023 volop gebouwd kan worden. De grondexploitatie is samengevoegd. Zuid: In 2023 stellen we een samenhangend ruimtelijk plan op. Hierin betrekken we de • Roden vraagstukken van woningbouw, water, verkeer, sport en natuur. Zuid: In 2023 zal gestart worden met de verkoop van de eerste fase van Peize Zuid. • Peize Daarnaast wordt gestart met het bouwrijp maken. Velddijk: In 2022 heeft de aanbesteding van deze locatie aan een CPO-stichting • Oude (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) plaatsgevonden. In 2023 wordt het plan verder uitgewerkt en mogelijk ook verkocht aan de betreffende stichting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=dd0b22a9-5089-49c2-b17a-172e4216e0a1