Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
• Accuraat behandelen van reacties en bezwaren. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • We voldoen aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer. Wat gaan we daarvoor doen?
• We maken gebruik van de landelijke benchmark woonlasten (OZB, afvalstoffen- en rioolheffing). • We leggen eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen en eigenaren (koppeling • We met het Kadaster). aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing en de forensenbelasting. behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische afstemming • We voorafgaande aan een formeel bezwaartraject.
86
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
430
545
365
373
380
388
Baten
3.903
4.180
4.280
4.280
4.280
4.280
Saldo
-3.473
-3.635
-3.915
-3.907
-3.899
-3.891
0.61 OZB woningen
Taakveld 0.62 OZB niet-woningen Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? eigenaren en/of gebruikers betalen over een marktconforme of op basis van taxatiewijzers • De vastgestelde WOZ-waarde.
• Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. willen op orde hebben en houden van de kwaliteit basisregistratie WOZ: volledigheid • We objecten, analyseren vraag-, koop- en huurcijfers, registratie nieuwbouw, verbouw, sloop en vergunningsvrije bouw, waardebepaling.
• Accuraat behandelen van reacties en bezwaren. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • We voldoen aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer. Wat gaan we daarvoor doen?
• We leggen eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen, eigenaren en • We gebruikers (koppeling Kadaster en BRP). aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing, de BIZ-bijdrage en de reinigingsrechten. behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische afstemming • We voorafgaande aan een formeel bezwaartraject. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
79
70
71
72
72
73
Baten
1.820
1.933
1.957
1.957
1.957
1.957
Saldo
-1.740
-1.863
-1.885
-1.885
-1.884
-1.884
0.62 OZB niet-woningen
87
Taakveld 0.64 Belastingen overig Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Dit betreft kosten voor het heffen van de bijdrage Bedrijven InvesteringsZone (BIZ). Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
-1
7
3
3
3
3
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
-1
7
3
3
3
3
0.64 Belastingen overig
Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Ontwikkelingen •
De gemeente ontvangt op drie tijdstippen in het jaar informatie van het rijk over de uitkering uit het Gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota.
•
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de totale rijksuitgaven. Als de uitgaven van het rijk stijgen/dalen dan stijgt/daalt door de normeringssystematiek de bijdrage van het rijk aan het gemeentefonds evenredig mee (samen ‘de trap op’ en samen ‘de trap af’).
•
De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds gaat waarschijnlijk in vanaf 2023. De publicatie van de definitieve resultaten gebeurt uiterlijk in de meicirculaire 2022.
Wat willen we bereiken? na het uitkomen van de circulaires van het gemeentefonds willen we de financiële gevolgen • Kort voor onze gemeente in beeld hebben. willen de effecten van de circulaires op de diverse budgetten van de gemeente in • We meerjarenperspectief afzonderlijk in beeld hebben.
• De raad wordt tijdig geïnformeerd over de effecten van binnengekomen circulaires. Wat gaan we daarvoor doen? het verschijnen van de mei-, september- of de decembercirculaire gaan we de financiële • Na gevolgen meerjarig in beeld brengen.
• We analyseren welke gevolgen elke circulaire heeft voor de meerjarenbegroting.
88
• We brengen de specifieke gevolgen voor de diverse budgetten in beeld. • We volgen ontwikkelingen op het gebied van het gemeentefonds. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
49.338
50.727
53.318
53.233
53.996
55.063
Saldo
-49.338
-50.727
-53.318
-53.233
-53.996
-55.063
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Ontwikkelingen Ombuigingsmaatregelen die nog niet concreet zijn ingevuld worden op dit taakveld geraamd. Wat willen we bereiken? baten en lasten die we (nog) niet aan een specifiek taakveld kunnen toerekenen zijn in • Alle beeld.
• We willen nog te realiseren bezuinigingen invullen met concrete maatregelen. Wat gaan we daarvoor doen? inventariseren alle baten en lasten die wij niet direct kunnen toerekenen aan andere • We taakvelden. Het gaat hierbij om budgetten die bijvoorbeeld te maken hebben met de doorbelasting van personele lasten of niet-ingevulde taakstellingen. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.8 Overige baten en lasten
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
6.266
2.027
1.069
1.070
1.070
1.070
Baten
6.199
2.264
765
765
765
765
Saldo
68
-238
304
305
305
305
Financiële toelichting Voor 2022 zijn de uitgaven hoger dan de inkomsten, met name veroorzaakt door de begrote dotatie aan de algemene reserve van € 275.000. De nog niet geconcretiseerde ombuigingen zorgen voor een negatief saldo in 2021. Dit gaat om een taakstelling op de personeelskosten en een geraamde inkomst in relatie tot het ongedeeld MUP-budget. De lasten en baten in 2020 en 2021 zijn aanzienlijk groter. Dit is gerelateerd aan alle uitgaven en inkomsten omtrent de TOZO-regeling die op dit taakveld zijn geboekt.
89
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Ontwikkelingen •
We hebben afstemming gehad met de Belastingdienst over de fiscale verwerking van de grondexploitaties van de jaren 2016-2020. De grondexploitaties zijn verwerkt volgens de vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst.
•
De verkoop van restafval valt onder ondernemersactiviteiten. Daarover is, samen met de opbrengst grondexploitaties, vennootschapsbelasting over verschuldigd.
Wat willen we bereiken?
• Jaarlijks tijdig een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. Wat gaan we daarvoor doen? toetsen welke verrichte ondernemersactiviteiten onder de vennootschaps-belasting • Jaarlijks vallen en welke gevolgen dit heeft voor de aangifte.
• Jaarlijks een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
21
41
40
40
40
40
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
21
41
40
40
40
40
Taakveld 0.10 Mutaties reserves Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? gebruik van reserves en voorzieningen vindt conform de kaders plaats, zoals deze door de • Het raad in de begroting en nota reserves en voorzieningen zijn vastgelegd. willen een actueel beeld hebben van de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves en • We voorzieningen. Wat gaan we daarvoor doen?
• Op basis van genomen raadsbesluiten gaan we de toevoegingen en onttrekkingen verwerken. mutatie maken we zichtbaar ten laste of ten gunste van welke reserve de onttrekking of • Per toevoeging plaatsvindt. 90
Bijbehorende belangrijke documenten •
Nota reserves en voorzieningen 2018
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
287
1
439
1
1
1
Baten
2.588
4.442
607
353
353
353
Saldo
-2.301
-4.441
-168
-352
-352
-352
0.10 Mutaties reserves
Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? hebben de saldi van de jaarrekening en de meerjarenbegroting in beeld. Dit is exclusief de • We begrote structurele bestedingsruimte die opgenomen wordt in de aanbiedingsbrief en waar de raad over kan beslissen. hebben inzicht in het gerealiseerd resultaat of het verwachte overschot of tekort in de • We meerjarenbegroting. Hierdoor krijgen we inzicht in de aanwezige financiële ruimte.
• We willen een meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is. Wat gaan we daarvoor doen?
• We gaan verwachte baten en lasten actueel begroten. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
0
117
209
448
717
1.236
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
117
209
448
717
1.236
91
Toelichting lopende MUP-projecten Hieronder wordt aangegeven wat we per MUP-project in 2022 gaan doen. 20. Behoefte aan meer inzicht in de financiële situatie van de gemeente We willen een applicatie (LIAS) aanschaffen en implementeren om de begroting en vanaf 2022 ook de jaarrekening online te presenteren. LIAS ondersteunt het maakproces van de begroting en de jaarrekening. Daarmee is er meer inzicht en overzicht op de financiële situatie voor college, raad, inwoners en andere belangstellenden. Tevens wordt de planning-en-control-cyclus beter gestroomlijnd door overzichtelijke rapportages voor de verschillende gebruikers welke via internet raadpleegbaar zijn.
92
Paragrafen
93
94
1. Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf gaat over de lokale belastingen en heffingen. Aan de orde komen de ontwikkelingen ten aanzien van de lokale heffingen, de geraamde inkomsten, de kostendekkendheid van de tarieven, het kwijtscheldingsbeleid dat we hanteren en de lastendruk voor de burger. Lokale heffingen worden opgebracht door inwoners van - en bezoekers aan - onze gemeente, bedrijven en instellingen. Lokale heffingen betreffen zowel de publiek- als de privaatrechtelijke heffingen. Lokale heffingen voorzien in een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. De publiekrechtelijke heffingen worden onderscheiden naar belastingen en rechten: - belastingen: de opbrengsten van belastingen komen toe aan de algemene middelen en kunnen vrij worden besteed. Dit zijn onder meer de onroerendezaakbelasting (OZB), de toeristenbelasting en de forensenbelasting. Het criterium van de kostendekkendheid is hier niet aan de orde; -
rechten: een recht is een vergoeding voor een concrete, door de gemeente te leveren prestatie. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar: de opbrengsten moeten aangewend worden voor de daaraan gerelateerde prestaties. Voorbeelden zijn de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Hier geldt een wettelijke norm van maximaal 100% kostendekkendheid.
De privaatrechtelijke heffingen hebben betrekking op tarieven voor economische activiteiten die verricht worden in het algemeen belang. Verderop in deze paragraaf maken we de gemeentelijke lastendruk, het heffingenbeleid dat we voeren en de vergelijking van de door ons gehanteerde tarieven met andere Drentse gemeenten, inzichtelijk. Ontwikkelingen Op 18 mei 2020 heeft de Staatssecretaris van Financiën de Tweede Kamer het pakket ‘Bouwstenen voor een beter belastingstelsel’ aangeboden. Eén van de bijlagen is het rapport van de werkgroep ‘Herziening gemeentelijk belastinggebied’ van 1 mei 2020. Dit rapport meldt dat de financiële autonomie van gemeenten beperkt is. Minder dan 20% van onze inkomsten bestaan uit gemeentelijke belastingen en heffingen. Dit perkt de bestuurlijke autonomie van gemeenten in. Gemeenten nemen, aldus het rapport, 40% van de overheidsuitgaven voor hun rekening, maar staan tegelijkertijd ‘aan de lat’ voor 3% van de totale belastingdruk. Men komt tot een aantal opties om het gemeentelijk belastinggebied te herzien. Ontwikkeling WOZ-waarde De huizenprijzen stijgen sinds 2013. Een bestaande woning kost in 2021 landelijk gemiddeld ruim 7% meer dan vorig jaar.
Gemeentelijk tarievenbeleid Uitgangspunten voor de lokale heffingen zijn: - schommelingen in retributies en belastingen dienen zoveel mogelijk te worden voorkomen door het handhaven van een, in relatie tot de inflatie, zoveel als mogelijk niet meer dan een trendmatige verhoging; -
tarieven en heffingen dienen waar mogelijk kostendekkend te zijn.
95
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Gemeenten kunnen kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. Zij zijn daarbij wel gebonden aan de landelijke uitvoeringsregeling. Voor wat betreft de kosten van bestaan, kunnen gemeenten afwijken van deze regeling. Het rijk hanteert 90% van de bijstandsnorm als het bestaansminimum, in Noordenveld hanteren we 100% van de bijstandsnorm als bestaansminimum. Kwijtschelding is mogelijk voor de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Met ingang van 2021 scharen wij de kosten van de kwijtschelding afvalstoffenheffing onder het tarief afval. De bedragen die in voorgaande jaren gemoeid waren met de kwijtschelding staan in onderstaande tabel:
Kwijtschelding (bedragen x € 1.000) Verleende kwijtschelding
2015 88
2016 93
2017 91
2018 69
2019
2020
88
90
Overzicht geraamde inkomsten diverse heffingen De gemeente Noordenveld haalt voor ruim € 15 miljoen aan inkomsten uit lokale heffingen. Onderstaande tabel geeft weer welke opbrengst uit lokale heffingen zijn geraamd als dekkingsmiddel in de begroting 2022:
Overzicht belastingen en heffingen (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen
6.236
Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
2.988
Rioolheffing
4.018
Bouwleges
499
Overige leges
293
Lijkbezorgingrechten
168
Toeristenbelasting
289
Forensenbelasting
231
Marktgelden
28
BIZ-heffing
264
Totaal belastinginkomsten
15.015
Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelasting is de belangrijkste gemeentelijke belasting. Niet alleen qua omvang, maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder jaar opnieuw bepaald.
96
De ontwikkeling van onze tarieven van de OZB tot en met 2021 zijn als volgt (per 2017 zijn de tarieven voor eigenaren van woningen en niet-woningen gelijk): Onroerendezaakbelasting (tarieven in %)
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
eigenaren woningen
0,12039 0,12270 0,12050 0,11585 0,11004 0,10755 0,10947
eigenaren niet-woningen
0,13431 0,13235 0,12050 0,11585 0,11004 0,10755 0,10947
gebruikers niet-woningen
0,12400 0,12812 0,13120 0,12994 0,13038 0,12936 0,13622
totaal niet woningen
0,25831 0,26047 0,25170 0,24579 0,24042 0,23691 0,24569
Tarief maal de WOZ-waarde geeft het aanslagbedrag De verschillende tarieven, in combinatie met de WOZ-waarde, bepalen de uiteindelijke hoogte van de aanslag OZB. Ter vergelijking zijn hieronder de OZB-bedragen opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2021 bij een gemiddelde woningwaarde:
Het gemiddelde OZB-bedrag 2021 voor woningen in Drenthe is € 324 tegenover € 296 voor Noordenveld.
97
In deze paragraaf zijn de nieuwe tarieven voor 2022 nog niet opgenomen, aangezien de uitkomst van de herwaardering op grond van de Wet WOZ nog niet bekend is. Nadere voorstellen volgen op korte termijn. Reinigingsheffingen ‘Reinigingsheffingen’ is de verzamelnaam voor de afvalstoffenheffing en de reinigingsrechten. De bijbehorende tarieven zijn door de jaren heen gelijk gebleven:
Afvalstoffenheffing (bedragen in €)
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
eenpersoonshuishouden
161
161
161
161*
161
161
171
meerpersoonshuishouden
202
202
202
202*
202
202
212
* De tarieven in 2018 zijn exclusief de eenmalige korting van € 19,35. Ter vergelijking zijn hieronder de bedragen van het meerpersoonstarief van de afvalstoffenheffing opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2021:
Het gemiddelde tarief in Drenthe is € 245. Tynaarlo en Borger-Odoorn hanteren het variabele Diftarsysteem. Omdat hierdoor geen vast bedrag per meerpersoonshuishouden bekend is, is voor deze gemeenten het gemiddelde aanslagbedrag van een meerpersoonshuishouden weergegeven. Kostendekkendheid lokale heffingen In 2016 is de regelgeving met betrekking tot de gemeentelijke begroting en verantwoording gewijzigd en dienen we, vanaf de begroting 2017, inzicht te bieden in de baten en lasten die wij toerekenen aan leges en heffingen. De doelstelling van deze nieuwe voorschriften is de transparantie te verhogen met betrekking tot de totstandkoming van de legestarieven en andere gemeentelijke heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn.
98
Berekening kostendekkendheid van de reinigingsheffing (bedragen x € 1.000) Lasten Huisvuil
7.3 Afval
2.079
Grof vuil
7.3 Afval
13
Wegwerpglas
7.3 Afval
-21
Brengstation
7.3 Afval
721
Oud papier
7.3 Afval
-66
Overige kosten
7.3 Afval
108
Plastic
7.3 Afval
160
Perceptiekosten
0.64 Belastingen overige
31
Btw
n.v.t.
501
Overhead
0.4 Overhead
155
Zwerfvuil
2.1 Verkeer en vervoer
3
Totaal lasten
3.684
Baten Afvalstoffenheffing
7.3 Afval
3.135
Reinigingsrechten
7.3 Afval
72
Totaal baten 7.3 Afval
3.207
Exploitatietekort
477
Dekkingspercentage
87%
Het exploitatietekort 2022 wordt ten laste van de voorziening afvalverwijdering gebracht. De komende 4 jaar wordt ook nog een exploitatietekort voorzien, o.a. door stijgende kosten (uitstroom SWpersoneel, stortbelasting, inflatie van 2% ). Om te voorkomen dat het tarief in één keer fors omhoog moet zodra de voorziening het afgesproken minimum niveau heeft bereikt (€ 500.000), wordt het exploitatietekort stapsgewijs verhoogd en ten laste van de voorziening gebracht. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de eigenaar. Een heffing van de gebruiker is er alleen als het waterverbruik 600 kubieke meter of meer per jaar bedraagt. In de praktijk worden hiermee in principe alleen grootverbruikers belast. Rioolheffing (bedragen in €)
2015
rioolheffing eigenaar
243
2016 245
2017 245
2018 245
2019 245
2020
2021
245
Ter vergelijking zijn hierna de bedragen voor de rioolheffing opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2021 (bij een gemiddelde woningwaarde):
99
225
Het gemiddelde tarief voor de rioolheffing bedraagt in Drenthe € 192. In Emmen, Hoogeveen en Coevorden worden zowel de eigenaar als de gebruiker belast. Beide heffingen zijn voor bovenstaand overzicht bij elkaar opgeteld. De Wolden onderscheidt één- en meerpersoonshuishoudens. In bovenstaand overzicht is uitgegaan van het tarief voor een meerpersoonshuishouden. De kostendekkendheid van de rioolheffing berekenen wij als volgt: Berekening kostendekkendheid van de rioolheffing (bedragen x € 1.000) Lasten Kapitaallasten
7.2 Riolering
1.948
Vrijverval
7.2 Riolering
347
Drukriolering
7.2 Riolering
89
Gemalen
7.2 Riolering
193
Randvoorzieningen
7.2 Riolering
23
IBA's
7.2 Riolering
1
Kolken
7.2 Riolering
74
Servicetaken
7.2 Riolering
18
Overige taken en beleidsadvisering
7.2 Riolering
440
Schouwsloten
7.2 Riolering
252
Straatvegen
2.1 Verkeer en vervoer
275
Perceptiekosten
0.64 Belastingen overige
24
Btw
n.v.t.
545
Overhead
0.4 Overhead
158
Totaal lasten
4.387
Baten Rioolheffing
7.2 Riolering
4.018
Exploitatietekort
369
Dekkingspercentage
92%
Het exploitatietekort 2022 komt ten laste van de voorziening riolering. 100