Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2022
2
Inhoudsopgave Algemeen.................................................................................................................................................5 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................9 Resumé ............................................................................................................................................. 12 Vaststellingsbesluit ............................................................................................................................ 17 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 19 Programma's ........................................................................................................................................ 21 1. Samen doen .................................................................................................................................. 23 2. Samen ontwikkelen ....................................................................................................................... 37 3. Bestuur en samenleving ................................................................................................................ 45 4.
Groen beleven ............................................................................................................................... 53 5. Werken, ondernemen en ontspannen ........................................................................................... 65 6. Duurzaam voor nu en later ............................................................................................................ 77 7. Helder zicht .................................................................................................................................... 81 Paragrafen ............................................................................................................................................ 93 1. Lokale heffingen ............................................................................................................................ 95 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 107 3. Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 123 4. Financiering ................................................................................................................................. 129 5.
Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 135 6. Verbonden partijen ...................................................................................................................... 139 7. Grondbeleid ................................................................................................................................. 147 8. Overhead ..................................................................................................................................... 155 9. Personele lasten .......................................................................................................................... 161 Financiële begroting ......................................................................................................................... 167 Financiële beschouwingen .............................................................................................................. 169 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................. 193 Subsidies .........................................................................................................................................
195 Functie van de begroting en kaders ................................................................................................ 197 Meerjarenraming ............................................................................................................................. 201 Bijlagen ............................................................................................................................................... 207 Opbouw meerjarenbegroting ........................................................................................................... 209 Geprognosticeerde balans .............................................................................................................. 211 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 217 EMU-saldo ....................................................................................................................................... 219 Begrippenlijst ................................................................................................................................... 221
3
4
5
6
Algemeen
7
8
Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2022 inclusief de meerjarenraming 2023 tot en met 2025 ter vaststelling aan. Het is de laatste programmabegroting van deze raadsperiode. Een programmabegroting die anders van opzet is dan u van ons gewend bent. Zo is het aantal programma’s teruggebracht naar zeven. Voor de komende jaren gaan we verder met de doorontwikkeling van de begroting en zijn uw suggesties welkom. Net als in voorgaande jaren was het voor ons, net als voor veel andere gemeenten, een grote uitdaging om een sluitende begroting aan uw raad voor te kunnen leggen. Vorig jaar is een heroverwegingsproces doorgevoerd. De oorzaak hiervan lag onder meer in het feit dat het Rijk gemeenten al geruime tijd niet voldoende compenseert voor de uitvoering van taken in bijvoorbeeld de jeugdzorg of bijstand. Grote langetermijninvesteringen op noodzakelijke thema’s, zoals het werken aan een toekomstbestendig zorgsysteem, het structureel terugdringen van armoedeproblematiek of de energietransitie, dreigen daardoor in de knel te raken. We hoopten na de vorige begroting op stabiliteit, zowel financieel als maatschappelijk. We hebben alles in het werk gesteld om die stabiliteit met deze begroting, zelfs in tijden van corona, te creëren.
Dat we vorig jaar de basis verder op orde hebben gebracht is van groot belang gebleken om dat mogelijk te maken. Het komend begrotingsjaar blijven we ons, juist in deze tijden van crisis, voor onze lange termijndoelen uit het raads- en coalitieakkoord inzetten. We houden onze investeringsagenda overeind en we vermijden grote bezuinigingen. We investeren gericht extra waar nodig. Omdat de komende jaren veel onzekerheden met zich mee zullen brengen, we denken daarbij aan de PMposten in de begroting en de kostenontwikkeling in het algemeen en de gewenste versterking van de algemene reserve, blijft het noodzakelijk om structurele veranderingen door te voeren. Actuele financiële situatie In de perspectiefschets schreven we over het zorgwekkende financiële perspectief, door onzekerheden over de rijksfinanciën, de rijkscompensatie van corona-gerelateerde kosten en verminderde opbrengsten, de herijking van het gemeentefonds en de problematiek van te weinig compensatie vanuit het Rijk voor de taken die gemeenten uitvoeren. Inmiddels is er meer duidelijk over de coronacompensatie in 2021 en zien wij dat de gemaakte kosten worden gecompenseerd door het Rijk. Ook voor 2022 verwachten wij dat de gemaakte kosten zullen worden gecompenseerd. Dit heeft ons doen besluiten geen aparte paragraaf corona op te nemen in de deze begroting.
Met betrekking tot de rijksbegroting voor 2022, zien we veel incidentele maatregelen en missen vooralsnog structurele verbeteringen in de gemeentefinanciën. Daarvoor is nodig dat de voorgenomen herijking van het gemeentefonds doorgezet wordt, maar alleen als deze gepaard gaat met een vergroting van het totale gemeentefonds. Voor deze cruciale combinatie blijven wij ons, samen met de andere Drentse gemeente, hard maken bij het Rijk. Ook hier mogen we voorzichtig hopen op een betere uitkomst van de scenario’s ten opzichte van eerdere berichtgeving. Alhoewel de voortekenen wijzen op een economisch herstel na de coronacrisis (er komen althans optimistische geluiden uit Den Haag) blijft de gemeentelijke financiële positie en met name de vermogenspositie voorlopig kwetsbaar. Sturen op basis van voorspelbare budgetten is helaas nog
9
steeds nagenoeg onmogelijk. Het financieel perspectief ziet er anders uit dan een aantal maanden geleden en is verbeterd ten opzichte van wat wij schreven in de perspectiefschets voor 2022. Met name een hogere algemene uitkering op basis van de meicirculaire dan voorzien draagt hieraan bij. Deze hogere algemene uitkering is voornamelijk toe te schrijven aan de middelen ten behoeve van het sociale domein (Jeugdzorg). De effecten daarvan hebben we meegenomen in deze begroting. Daarnaast wordt een hoger accres verwacht op basis van de uitkomsten van de septembercirculaire en is de oploop van de opschalingskorting ook voor 2022 geschrapt. Deze mutaties zijn conform afspraak niet verwerkt in deze begroting maar worden opgenomen in de 1e Trimesterrapportage van 2022. Overigens is een en ander wel afhankelijk van de keuzes die een nieuw te vormen kabinet gaat maken. De extra middelen ten behoeve van uitgaven in het sociaal domein hebben ervoor gezorgd dat we alle budgetten daar waar nodig hebben aangepast aan reële verwachtingen ten aanzien van de uitgaven. Als gevolg van deze ophoging van de budgetten sociaal domein hebben wij daarnaast de risico’s in het sociaal domein geëvalueerd, met als gevolg een lager risicoprofiel.
Dit heeft ertoe geleid dat we voornemens zijn een substantieel bedrag over te hevelen naar de algemene reserve waardoor de bufferfunctie hiervan kan wordt versterkt. Overigens willen wij de mogelijke meevallers in 2022 in principe inzetten voor het verder versterken van de algemene reserve. Uitgangspunten bij maken van keuzes voor deze begroting Voorafgaand aan de tot stand komen van deze begroting is in juli tijdens de behandeling van de perspectiefschets met uw raad over de uitgangspunten van deze begroting gesproken. De uitgangspunten en richtinggevende uitspraken die u ons heeft meegegeven zijn in deze programmabegroting verder uitgewerkt. We hebben gekeken naar wat wél kan, ook nu onze eigen financiën als gemeente onder druk staan. Daarnaast willen we de focus op de langere termijn vasthouden en zo blijven werken aan een gezond en vitaal Noordenveld. voor al onze Inwoners en bedrijven. Daarbij zijn een aantal documenten leidend geweest: Raads- en coalitieakkoord en de Omgevingsvisie 2030. In de aanloop naar deze begroting deelden we met uw raad de lijst met opgaven voor deze begroting, voor zover die toen bekend waren. Veel van die opgaven hebben we door slim te werken met bestaande budgetten kunnen verkleinen of oplossen. Op een aantal thema’s, zoals duurzaamheid, investeren we extra. We vermijden grote bezuinigingen.
De verhoging van de OZB hebben we kunnen beperken tot de inflatiecorrectie. Helaas kunnen we door toegenomen kosten en het streven naar 100% kostendekkendheid niet voorkomen dat de tarieven voor riolering en afvalverwijdering omhoog gaan. Vanuit het Raads- en coalitieakkoord hebben wij via het Meerjaren Uitvoerings Programma plannen voor de vierjarige coalitieperiode gemaakt, maar ook bewegingen voor de langere termijn in gang willen zetten richting een gezond en vitaal Noordenveld. Wij blijven daar zoals gezegd, juist in deze n tijden van crisis, vol op inzetten in onze dorpen, kernen en buitengebied. Gebruikelijk is om bij een laatste programmabegroting van een raadsperiode eenmalig terug te kijken naar de behaalde resultaten. Samen met onze inwoners, u als raad, organisaties en ondernemers hebben we mooie dingen gedaan de afgelopen jaren. Zo is er geïnvesteerd in onderwijs en sport, met als resultaat onder andere een prachtige nieuwe school in Veenhuizen en meerdere kunstgrasvelden en padelbanen. De gevangenissen Esserheem en Norgerhaven in Veenhuizen zijn behouden en worden gerenoveerd. Medewerkers van Novatec zijn in dienst van de gemeente gekomen en hebben samen met ons de omslag gemaakt naar wijkgericht werken, waarmee we het beheer van de
10
openbare ruimte dichter bij onze inwoners brengen. Er zijn grote stappen gezet in het vergroenen en verduurzamen van Noordenveld, zowel in beleid als in uitvoering. We hebben stevig ingezet op economische ontwikkeling en werkgelegenheid. Denk aan het uitvoeringsprogramma Centrumontwikkeling Roden, aanleg van glasvezel in de gehele gemeente, het intensiveren van de contacten met ondernemers(verenigingen), de ontwikkeling van de Healthhub Roden en stimulering van de vestiging van bedrijven als bijvoorbeeld Kampeerhal en Lifelines. Ook zijn we volop bezig met het realiseren van woningen met projecten als Peize Zuid, Roden Zuid, Vrijetijdsboulevard, Nieuw Roden, Terheijl en Nietap. En vooral natuurlijk de wijk Oosterveld in Norg waar de kavelverkoop loopt als een tierelier. De ruimtelijke kwaliteit is daarbij een belangrijke pijler. We hebben niet voor niets de Noordenveldse Kwaliteitsgids en de Gids Omgevingskwaliteit. We hebben meer grip gekregen op de uitvoering van regelingen binnen het sociaal domein, waardoor onze inwoners een beroep blijven doen op zorg en ondersteuning wanneer dat nodig is. We zetten volop in op positieve gezondheid en daarmee op het voorkomen van zorg. Bijvoorbeeld met sport en bewegen, het voorkomen van middelengebruik en het tegengaan van eenzaamheid. Dit alles in een inclusieve samenleving, waarin iedereen meetelt en mee kan doen en zichzelf mag zijn.
Heel trots zijn we natuurlijk op de recente toekenning van de Unesco werelderfgoedstatus aan Veenhuizen als onderdeel van de Koloniën van Weldadigheid. Een bekroning van een jarenlange inspanning om dit prachtige gebied nadrukkelijk op de kaart te zetten. Tenslotte De programmabegroting sluit met een positief resultaat van € 20.000 voor 2022. Met deze begroting hebben we gemeend een redelijk perspectief neer te leggen voor de nieuwe raad met een onzeker meerjarenperspectief waarbij toekomstige lastige keuzes niet uit te sluiten zijn. Waakzaamheid blijft geboden. Wij gaan graag met u het gesprek aan op maandag 8 november 2021 over de uiteindelijke keuzes, voorstellen en verwachtingen. Roden, 1 oktober 2021 Klaas Smid, burgemeester
Henk Kosters, wethouder
Alex Wekema, wethouder
Jeroen Westendorp, wethouder
Kirsten Ipema, wethouder
Marinus van der Wal, directeur - secretaris
11
12
Resumé Wij stellen u voor: 1. De budgetten uit de primitieve begroting 2022, zoals vermeld in de programma’s 1 tot en met 7, te autoriseren. 2. Ter dekking van de inkomsten en uitgaven van de bovenvermelde programma’s de dekkingsmiddelen uit hoofdstuk 1 aan te wijzen. 3. De volgende budgetten ten laste van de begrotingsruimte beschikbaar te stellen: x € 1.000 Wettelijk verplicht, Voortzetting ingezet beleid / MUP, nieuwe wensen Invoering van de wet private kwaliteitsborging
43
Vakbondsbijdrage
6
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Drenthe 2022
53
Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) 2022
45
Veiligheidsregio Drenthe (VRD) 2022
33
Recreatieschap Drenthe 2022
2
Actualiseren wegenlegger
40
Gebiedsdekkend omgevingsplan
88
LIAS 2022
3
Verkeer
7
Budget verkiezingen
40
Verhoging budget bomenbeheer
40
Biodiversiteit buitengebied
5
Plan van Aanpak eikenprocessierups vanaf 2022
19
Natuurgrasvelden
26
Koelenweg
20
Beïnvloedbaar Uitvoeringsagenda Toerisme en Recreatie
-25
Subsidies
-100
Straatreiniging - levering derden
-50
Straatreiniging - 50% toerekenen i.p.v. 30% aan tarief riool
-103
Totaal
192
4. Het volgende budget ten laste van de tarieven beschikbaar te stellen: x € 1.000 Stimuleren VANG-doelstellingen - tarief afvalstoffenheffing
25
Passenbeheer ondergrondse containers - tarief afvalstoffenheffing
10
Totaal
35
13
5. De volgende investeringsbudgetten ten laste van de begrotingsruimte beschikbaar te stellen: x € 1.000 a. ten laste van de begrotingsruimte: Integraal sportaccommodatieplan
investering kap.last.
1.100
72
Voorbereidingsbudget CBS De Parel
225
9
De Flint, nieuwe normkosten en meer m2
705
28
1.901
69
Toegankelijkheid gebouwen en openbare ruimte
138
9
Areaalnota
100
7
Verhardingen
475
31
Energieke wijk/herinrichting Norg-West
543
11
5.187
236
Centrumontwikkeling Roden
Totaal
b1. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, investeringen bedrijfsvoering:
investering kap.last.
Renovatieonderhoud gebouwen
35
3
Automatisering
105
22
Tractie
365
50
Inventaris De Hullen
10
1
Inventaris De Brinkhof
18
2
Totaal
533
78
b2. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, overige investeringen:
investering kap.last.
Meeliftinvesteringen riolering/wegen
460
30
Openbare verlichting
179
10
Meelift Duurzaam veilig
105
7
Bruggen en duikers
60
4
Totaal
804
51
c. ten laste van tarieven:
x € 1.000
Vervangingsinvesteringen - tarief riolering
2.439
111
Investering riolering (Norg-West) - tarief rioolheffing
932
37
Ondergr. containers centrumontwikkeling - tarief afvalstoffenheffing
180
15
3.551
163
Totaal
14
6. Ten laste van de eenmalige ruimte: x € 1.000 Upgrade SQL Servers
20
Actualiseren omgevingsvisie
50
Totaal
70
7. Ten laste van het hek sociaal domein: x € 1.000 Integrale Veiligheid
16
Preventieve logopedie
21
Totaal
37
8. Ten laste van de toekomstige boekwaarde grondexploitaties: x € 1.000 Eerste verkenning diverse inbreidingslocaties
425
15
16
Vaststellingsbesluit
Nr.
De raad van de gemeente Noordenveld Gezien de ontwerp-programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025 van baten en lasten van de gemeente Noordenveld; Gelezen de aanbiedingsbrief behorende bij de ontwerp-programmabegroting 2022; Gelet op artikel 191 van de Gemeentewet;
Besluit:
Deze programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025 vast te stellen
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Noordenveld op 8 november 2021
De griffier,
de voorzitter,
17
18
Leeswijzer De programmabegroting kan opgedeeld worden in vier hoofddelen en de bijlagen. Het eerste onderdeel, waarvan deze leeswijzer deel uitmaakt, is Algemeen. Hierin vindt u de aanbiedingsbrief, waarin de gemaakte keuzes en verwachtingen worden toegelicht. Ook zijn in dit onderdeel het resumé, het vaststellingsbesluit en dus deze leeswijzer opgenomen. Een uitwerking van ons programmaplan vindt u in het onderdeel Programma's. Hierin worden de reguliere programmaonderdelen beschreven van onze zeven programma's. De inhoudelijke keuzes die we maken om onze ambities te realiseren worden in dit onderdeel toegelicht. Daarnaast behandelen we in de begroting de volgende zeven wettelijk verplichte paragrafen: 1. Lokale heffingen; 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 3. Onderhoud kapitaalgoederen; 4. Financiering; 5. Bedrijfsvoering; 6. Verbonden partijen; 7. Grondbeleid. Deze vindt u samen met de toegevoegde paragrafen Overhead en Personele lasten terug in het onderdeel Paragrafen. De belangrijkste financiële informatie met betrekking tot de opbouw van de begroting vindt u in de Financiële begroting. In dit onderdeel zijn de financiële beschouwingen, de incidentele baten en lasten, de subsidies, de functie en kaders van de begroting en de meerjarenraming opgenomen.
Voor de opbouw van de meerjarenbegroting, de geprognosticeerde balans, de reserves en voorzieningen, het EMU-saldo en de begrippenlijst verwijzen we u, tot slot, naar het onderdeel Bijlagen. Technische toelichting op de opbouw van de begroting Bij de opbouw van de nieuwe begroting gaan we uit van de op dat moment bekende basiscijfers voor het nieuwe jaar, inclusief het financiële effect van de tussentijdse begrotingswijzigingen. We wijzigen de basiscijfers voor het nieuwe begrotingsjaar aan de hand van de nieuwe grondslagen vanuit de kadernota. Het zo berekende nieuwe beschikbare begrotingssaldo vergelijken we met de, door uw raad geamendeerde, begroting 2021. De verschillen tussen die beide saldi lichten we toe in de Financiële begroting, en wel in de verschillenanalyse die is opgenomen in de financiële beschouwingen. Structurele ruimte Bij de vaststelling van de begroting neemt u als raad een besluit voor het komende begrotingsjaar. Afwijkingen op een eerder vastgestelde begroting worden het jaar daarna, bij het vaststellen van een nieuwe begroting, toegelicht en aan u voorgelegd. Dit kunnen nieuwe voorstellen zijn, maar ook voorstellen van eerdere jaren waarbij een eerder toegekend bedrag wordt aangepast. Deze voorstellen treft u aan in de paragraaf Beleidsvoorstellen ten laste van de vrije budgetruimte.
Deze paragraaf is opgenomen onder de financiële beschouwingen, onder Financiële begroting. Om
19
aanvullende ruimte te vinden kunnen er eerder vastgestelde begrotingsbedragen worden heroverwogen of aanvullende inkomstenbronnen worden voorgesteld. Deze laatste treft u aan bij het onderdeel Dekkingsvoorstellen in de genoemde paragraaf. Eenmalige ruimte Naast structurele begrotingsruimte, kennen we ook eenmalige of incidentele begrotingsruimte. Dit onderdeel wordt in de financiële beschouwingen toegelicht in de paragraaf Overige beleidsvoorstellen en investeringen. De eenmalige ruimte ontstaat voornamelijk doordat we er van uitgaan dat een nieuwe investering gemiddeld genomen halverwege een jaar start. Daarmee bedragen ook de bijbehorende kapitaallasten in een eerste jaar de helft van waar we normaliter mee moeten rekenen. De helft van die kapitaallasten rekenen we toe aan de eenmalige ruimte. Met de beschikbare eenmalige ruimte dekken we eenmalige uitgaven. Ook kunnen er eenmalige uitgaven worden gedekt door een reserve. Mocht dat het geval zijn. dan treft u deze ook aan bij dit onderdeel van de begroting. Voorstellen ten laste van tarieven Voor specifieke onderwerpen als riool en afval geldt dat deze niet worden gedekt uit de structurele of eenmalige begrotingsruimte, maar dat daarvoor een aparte dekkingsmethode voorgeschreven is. Voor deze onderwerpen geldt dat eventuele kosten aan de gebruiker van de dienst in rekening wordt gebracht via een tarief.
U treft deze nieuw voorgestelde jaarlijkse kosten van investeringen (de kapitaallasten) aan bij het onderdeel Voorstellen ten laste van tarieven onder de financiële beschouwingen. Meerjarenperspectief In deze begroting is een sluitend meerjarenperspectief opgenomen. Hiervoor verwijzen wij u naar het onderdeel Meerjarenraming onder de Financiële begroting.
20
Programma's Inleiding Onze Omgevingsvisie 2030 is het vertrekpunt bij alles wat we doen. Daarin zijn vijf kernwaarden geformuleerd: Transparant, Leefbaar, Ondernemend, Groen en Duurzaam. Hieruit zijn 7 programma’s voor de begroting gedestilleerd: 1. Samen doen 2. Samen ontwikkelen 3. Bestuur en samenleving 4. Groen beleven 5. Werken, ondernemen en ontspannen 6. Duurzaam voor nu en later 7. Helder zicht De kernwaarden duurzaam en transparant zijn het ‘fundament’ van het beleid en komen in meerdere programma’s tot uiting. Elk programma begint met een overzicht van de onderwerpen en een overkoepelende programmadoelstelling. Vervolgens worden de verplichte beleidsindicatoren vermeld. Deze zijn bedoeld om de effecten van beleid op de programma’s aan te geven. Gemeenten zijn verplicht om over een groot aantal indicatoren te rapporteren. Deze verplichte indicatoren geven een beeld van hoe we ervoor staan en zijn aangevuld met nieuwe indicatoren van de website waarstaatjegemeente.nl. De gegevens onder programma 7. Helder Zicht betreffen cijfers op begrotingsbasis, onder de andere programma’s zijn gerealiseerde cijfers zichtbaar. Gegevens over Nederland geven het gemiddelde over alle gemeentes weer, gegevens voor de regio geven het gemiddelde weer van Drentse gemeentes van vergelijkbare omvang: Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Coevorden, De Wolden, Tynaarlo en Westerveld.
Vervolgens staat er een financieel overzicht van het totale programma voor meerdere jaren vermeld. Daar staan tevens de nog lopende projecten uit het Meerjaren UitvoeringsProgramma (MUP) vermeld en nieuwe voorstellen. Daarna volgt een toelichting per taakveld. Verder zijn de teksten kort en concreet geformuleerd zodat helder is wat er mee bereikt wordt en wat de gemeente precies gaat doen. We hopen daarmee een helder zicht te geven op de inkomsten en uitgaven in 2022.
21
22
1. Samen doen Tot programma 1. Samen doen horen lasten en baten voor: - Openbaar basisonderwijs - Onderwijshuisvesting - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Samenkracht en burgerparticipatie - Inkomensregelingen - Begeleide participatie - Arbeidsparticipatie - Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Maatwerkdienstverlening 18+ - Maatwerkdienstverlening 18- Volksgezondheid Programmadoelstelling en volwassenen kunnen veilig opgroeien, meedoen in de samenleving en zo • Jeugdigen zelfredzaam mogelijk zijn. dit (tijdelijk) niet mogelijk zijn dan zetten wij zorg en ondersteuning in. Deze zorg sluit aan • Mocht bij de eigen kracht en sociale netwerken van onze inwoners. Beleidsindicatoren
Onderwijs
Eenheid
Gebied
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
Relatief verzuim
Voortijdige schoolverlaters (totaal VO + MBO)
Aantal per 1.000 leerlingen
% deelnemers aan het VO en MBO
Waarde
Peiljaar
Noordenveld
1,1
2017
Nederland
2,4
2019
Regio
0,1
2017
Noordenveld
15
2019
Nederland
26
2019
Regio
20
2019
Noordenveld
1,5
2020
Nederland
1,7
2020
Regio
1,2
2020
Waarde
Peiljaar
Werk en Inkomen
Eenheid
Gebied
Banen
Aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar
Noordenveld
480,9
2020
Nederland
679,3
2020
Regio
504,8
2020
23
Netto arbeidsparticipatie
Personen met bijstandsuitkering
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
Aantal per 1.000 inwoners 18 jaar en ouder
Noordenveld
67,0
2020
Nederland
68,4
2020
Regio
66,8
2020
Noordenveld
29,7
2020
Nederland
46,0
2020
Regio
30,0
2020
Waarde
Peiljaar
Zorg en Welzijn
Eenheid
Gebied
Jongeren met jeugdbescherming
% jongeren tot 18 jaar
Noordenveld
0,7
2020
Nederland
1,2
2020
Regio
1,2
2020
Noordenveld
11,5
2020
Nederland
11,9
2020
Regio
11,6
2020
Noordenveld
0,3
2020
Nederland
0,4
2020
Regio
0,3
2019
Noordenveld
58
2018
Nederland
70
2020
Regio
66
2020
Jongeren met jeugdhulp
Jongeren met jeugdreclassering
WMO-cliënten met een maatwerkarrangement
% jongeren tot 18 jaar
% jongeren van 12 tot 23 jaar
Aantal per 1.000 inwoners
24
Financieel overzicht Meerjarenperspectief
Begroting 2022
2023
2024
2025
30.635
30.526
30.798
31.178
53
53
53
53
7. Vrijval kapitaallasten oude school Nietap
-14
-14
-14
-14
7. Aangepaste uitvoering IHP (2022)
-83
-83
-69
22
36
36
Bedragen x € 1.000 Primitief saldo begroting 2022-2025 Wettelijk verplicht GGD 2022 Voortzetting ingezet beleid / MUP
7. Nieuwe IHP 2021-2031 - diverse voorbereidingsbudgetten 7. Voorbereidingskrediet CBS De Parel
9
9
9
9
7. De Flint, nieuwe normkosten en meer m2
28
28
28
28
7. Gymzaal RSG de Borgen
-62
-62
-62
-62
-122
-100
-72
-3
-100
-102
-104
-106
-21
-21
-21
-21
30.445
30.356
30.654
31.101
Totaal Voortzetting ingezet beleid / MUP Beïnvloedbaar Subsidies Verschuiving budget naar hek sociaal domein Preventieve logopedie Totaal programma Samen doen
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2021
Begrote baten 2021
Begroot saldo 2021
Begrote lasten 2022
Begrote baten 2022
Begroot saldo 2022
4.1 Openbaar basisonderwijs
13.969
13.927
42
13.962
13.903
59
4.2 Onderwijshuisvesting
2.363
223
2.140
2.182
215
1.967
1.126
96
1.030
1.040
97
943
5.642
358
5.284
4.148
205
3.943
6.3 Inkomensregelingen
11.095
8.662
2.432
10.980
8.666
2.314
6.4 Begeleide participatie
3.482
100
3.382
3.594
102
3.492
6.5 Arbeidsparticipatie
1.386
10
1.376
1.229
10
1.219
0
0
0
0
0
0
6.262
0
6.262
7.144
0
7.144
7.333
0
7.333
8.363
0
8.363
7.1 Volksgezondheid
1.440
0
1.440
1.191
0
1.191
TOTAAL
54.098
23.377
30.721
53.833
23.197
30.635
Taakvelden
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
25
Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Het bestuur van het openbaar primair onderwijs Noordenveld wordt gevormd door het College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Noordenveld. De beleidsvoorbereiding, beleidsuitvoering en in grote mate ook de beleidsbepaling, ligt in handen van de algemene directie openbaar onderwijs in de gemeente Noordenveld. Wat willen we bereiken?
• Alle scholen hebben een eigen profiel en verzorgen het beste onderwijs voor ieder kind. willen dat alle scholen blijven voldoen aan de basiskwaliteit, zoals geformuleerd in de Wet • We Primair Onderwijs. De scholen gebruiken daarvoor hun eigen school(jaar)plan. • Talentontwikkeling in de brede zin waarbij de leerling centraal staat en niet het aanbod. • Op alle scholen is er grote aandacht voor sociaal emotionele ontwikkeling als basis voor leren. Wat gaan we daarvoor doen? geeft doelgericht onderwijs; heeft zicht op de individuele ontwikkeling; stuurt op • OPON: verbetering; legt verantwoording af over resultaten en proces.
• De samenwerking tussen scholen en kinderopvangorganisaties wordt geïntensiveerd. • OPON bestuurt conform de nieuw vastgestelde Code Goed Bestuur. Bijbehorende belangrijke documenten Bestuur: strategisch beleidsplan, kwaliteitsplan, management en code goed bestuur, begroting Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.1 Openbaar basisonderwijs
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
15.120
13.969
13.962
13.963
13.963
13.963
Baten
15.173
13.927
13.903
13.903
13.903
13.903
Saldo
-53
42
59
59
60
60
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken?
• Wij streven naar energieneutrale onderwijshuisvesting. 26
• Alle scholen hebben goede huisvesting. Wat gaan we daarvoor doen?
• We starten met de nieuwbouw van OBS De Marke. • We bereiden de nieuwbouw van OBS De Flint voor (MUP 7). • We verwachten uitvoering te geven aan het nieuwe Integrale Huisvestingsplan 2040. Bijbehorende belangrijke documenten Integraal huisvestingsplan (IHP) Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.2 Onderwijshuisvesting
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
2.568
2.363
2.182
2.128
2.110
2.096
Baten
165
223
215
232
233
234
Saldo
2.403
2.140
1.967
1.896
1.877
1.862
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? willen de kansen op de arbeidsmarkt verbeteren voor de jongeren uit het Praktijkonderwijs • We en het Voortgezet Speciaal Onderwijs.
• Wij willen voorkomen dat leerlingen zonder startkwalificatie van school gaan. • Wij willen inwoners tussen 23-27 jaar zonder startkwalificatie in beeld hebben. • Wij willen mogelijke ontwikkelingsachterstand bij peuters vroegtijdig signaleren. Wat gaan we daarvoor doen? werken verder uit hoe jongeren die zonder startkwalificatie van school aan het werk zijn • Wij gegaan alsnog naar de route BeroepsBegeleidende Leerweg (BBL) begeleid kunnen worden. Daarmee kan een startkwalificatie alsnog behaald worden. samenwerking met scholen richten we zorgpaden in en creëren een sluitende aanpak van • Injongeren gericht op het halen van een startkwalificatie in. gaan via de Route Arbeid de kansen van jongeren uit het Praktijkonderwijs en het Voortgezet • We Speciaal Onderwijs vergroten op de arbeidsmarkt. Daarnaast geven we gerichte aandacht aan de jongeren op de dagbesteding. gaan na welke concrete mogelijkheden er liggen om inwoners tussen de 23 en 27 jaar, • We zonder startkwalificatie, toch in beeld te krijgen. Vervolgens proberen we hen in een werk- of leertraject te krijgen.
27
• Voldoende (VVE) peuterplaatsen beschikbaar stellen voor de peuters. • Wij verlagen de ouderbijdrage voor peuteropvang voor ouders met een laag inkomen. Bijbehorende belangrijke documenten Nadere regelgeving Peuteropvang Noordenveld Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
1.195
1.126
1.040
1.054
1.069
1.074
Baten
580
96
97
97
97
98
Saldo
615
1.030
943
957
972
977
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema, Jeroen Westendorp
Wat willen we bereiken? Vrijwillige inzet en mantelzorg willen mensen in staat stellen zelfredzaam te zijn, zodat zij actief mee kunnen blijven doen. • Wij Wij zorgen dat mantelzorgers optimaal gezien, gehoord en ondersteund worden en willen overbelasting van de mantelzorger voorkomen. vinden het belangrijk dat vrijwilligers de juiste vaardigheden hebben en zo optimaal inzetbaar • Wij zijn. Inclusieve samenleving vinden dat in Noordenveld iedereen op voet van gelijkheid moet kunnen meedoen. Jong of • Wij oud, wie je ook bent en waar je ook vandaan komt. Dat geldt ook voor mensen met een beperking of chronische ziekte. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) zorg bieden tegen aanvaardbare kosten met aandacht voor invulling van preventie, zodat • Goede zwaardere zorg zoveel mogelijk wordt voorkomen. Nieuwkomers
• Wij willen dat nieuwkomers meedoen en meetellen in de Noordenveldse samenleving. willen dat nieuwkomers zo snel mogelijk gehuisvest worden, hun buurt leren kennen, zo goed • Wij mogelijk Nederlands leren spreken en weten waar ze hun vragen kunnen stellen. • Wij hebben oog voor de groep nieuwkomers die onder de huidige wet inburgering blijft vallen.
28
Wat gaan we daarvoor doen? Vrijwillige inzet en mantelzorg met WiN en Contactpunt Mantelzorg is een inventarisatie onder mantelzorgers gedaan. • Samen Er is een beter beeld van het aantal (jeugdige) mantelzorgers en wat nodig is. met WiN zorgen wij voor goede begeleiding, ondersteuning en waardering voor onze • Samen vrijwilligers. Dit doen wij door vrijwilligers uit te nodigen bij activiteiten en met een specifiek aanbod aan trainingen. onderzoeken in welke vorm wij het mantelzorg-compliment kunnen behouden en hoe wij • Wij daarnaast voor mantelzorgers een passend aanbod aan informatie, activiteiten, contact en trainingen kunnen bieden. Inclusieve samenleving met inwoners en ervaringsdeskundigen van de stichting Toegankelijk Noordenveld voor • Samen Iedereen, blijven wij uitvoering geven aan de Lokale Inclusie Agenda. Wij organiseren een evaluatiebijeenkomst om aanpak en resultaten te delen.
• We gaan uitvoering geven aan het bedrijfsplan Meldpunt Discriminatie Drenthe. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)
• We voeren samen met WiN het project Wij Buurten uit. Nieuwkomers bieden maatschappelijke begeleiding, wij leren nieuwkomers de buurt kennen ('Go • Wij Noordenveld'), financieel ontzorgen om schulden te voorkomen, en bieden een opleiding aan in ons maatschappelijk verzamelgebouw in Roden. 2020 zijn wij gestart met de voorbereiding op de Nieuwe Wet Inburgering. In 2021 zal dit • Inworden afgerond zodat op 1 januari 2022 uitvoering kan worden gegeven aan de nieuwe wet. hebben oog voor de groep nieuwkomers die onder de huidige wet valt en zullen hen waar • We mogelijk dezelfde ondersteuning bieden als de groep die onder de nieuwe wet gaat vallen.
• We hebben een 'denktank' geformeerd met oud en nieuwkomers om te leren van de ervaringen. Bijbehorende belangrijke documenten •
Notitie Natuurlijk Samen Doen
•
Notitie GO Noordenveld
•
Bedrijfsplan Meldpunt Discriminatie Drenthe
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
4.406
5.642
4.148
4.206
4.260
4.315
Baten
272
358
205
209
213
217
Saldo
4.133
5.284
3.943
3.997
4.047
4.098
29
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema, Kirsten Ipema
Wat willen we bereiken? beschikken ten minste over een minimum inkomen om zelfstandig in hun • Inwoners levensonderhoud te voorzien. willen dat kinderen en jongeren in Noordenveld geen belemmeringen ondervinden in het • We meedoen omdat hun ouder(s) een laag inkomen heeft (hebben).
• Inwoners snel, simpel en slim helpen aan een uitkering indien nodig. zo snel mogelijk weer helpen naar een werksituatie, zodat deze zo kort mogelijk in een • Inwoners uitkeringssituatie zitten. Wat gaan we daarvoor doen? gaan de armoedeaanpak intensiveren en integraal benaderen, met meer aandacht voor • We kinderen en jongeren, preventie en gezondheid.
• We gaan de toegang en vindbaarheid van de regelingen verbeteren. • We gaan de samenwerking in het Pact tegen Armoede en andere netwerkpartners versterken. • We gaan inzetten op het gebruik van de kennis en kunde van ervaringsdeskundigen. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
10.392
11.095
10.980
11.009
11.038
11.068
Baten
8.583
8.662
8.666
8.670
8.674
8.678
Saldo
1.809
2.432
2.314
2.339
2.365
2.390
6.3 Inkomensregelingen
Taakveld 6.4 Begeleide participatie Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? willen dat alle inwoners die vanuit de oude regeling hun werkplek hebben bij of via Novatec • We die behouden en zich geen zorgen hoeven te maken over hun arbeidstoekomst. Wat gaan we daarvoor doen? blijven met de gemeente Westerkwartier samenwerken als het gaat over onze inwoners die • We onder de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) vallen. Doel is dat de dienstverlening optimaal blijft voor onze inwoners.
30
Bijbehorende belangrijke documenten Dienstverleningsovereenkomsten met de gemeente Westerkwartier Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.4 Begeleide participatie
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
3.400
3.482
3.594
3.388
3.437
3.488
Baten
39
100
102
104
106
108
Saldo
3.361
3.382
3.492
3.284
3.331
3.379
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? willen dat in Noordenveld inwoners in hun eigen buurt, met persoonlijke begeleiding, kunnen • We werken aan het (opnieuw) vinden van werk en/of dagbesteding. Wat gaan we daarvoor doen? gaan het maatschappelijk verzamelgebouw CBN 122 in Roden verder ontwikkelen als een • We werk-leerplaats.
• We werken samen en maken gebruik van de mogelijkheden die Werk In Zicht (WIZ) ons biedt. Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
993
1.386
1.229
1.231
1.233
1.236
Baten
63
10
10
11
11
11
Saldo
929
1.376
1.219
1.221
1.223
1.225
6.5 Arbeidsparticipatie
Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
Financiële toelichting Voor 2022 en verder zijn er op dit taakveld geen lasten en baten begroot. Lasten en baten met betrekking tot de maatwerkvoorzieningen zijn onder andere taakvelden binnen dit programma begroot.
31
Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema, Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) willen inwoners waar nodig passende ondersteuning bieden (licht waar kan, zwaar waar • We nodig). willen dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en actief deel • We kunnen nemen aan onze samenleving, ook als een persoon een beperking heeft of een belemmering ervaart. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang willen dat mensen met een psychische kwetsbaarheid of een verslaving zo veel mogelijk • We zelfstandig thuis kunnen wonen en de ondersteuning krijgen die daarbij nodig is. willen financieel en inhoudelijk voorbereid zijn op de (door)decentralisatie van Beschermd • We Wonen per 1 januari 2023. Wet Verplichte Geestelijke GezondheidsZorg (WVGGZ) willen gedwongen zorg voor mensen met een psychische stoornis zoveel mogelijk • We voorkomen en de duur zoveel mogelijk beperken. willen bepalen hoe we de uitvoering van de door de wet aan de gemeente opgelegde taken • We gaan beleggen vanaf 2023 en verder. Schuldhulpverlening
• We proberen schulden die een probleem opleveren bij onze inwoners te voorkomen. informeren onze inwoners zo goed mogelijk over de mogelijkheden voor ondersteuning bij • We (dreigende) financiële problemen. Wat gaan we daarvoor doen? Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) voeren contractmanagement uit in Noord en Midden Drenthe waarbij wij: risico’s beperken, • Wij kosten bewaken en bijdragen aan strategisch beleid via contracten
• We werken samen met inwoners volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang geven uitvoering aan het in 2020 vastgestelde regioplan door het opstellen van een • We werkplan, waarin we (lokale) uitvoeringsafspraken en samenwerkingsafspraken met andere gemeenten voor 2023 concretiseren. Wet Verplichte Geestelijke GezondheidsZorg (WVGGZ)
• We geven uitvoering aan de gemeentelijke taken. Schuldhulpverlening binnenkomende signalen over financiële problemen worden geregistreerd waarna we in het • Alle kader van vroegsignalering op elk signaal reageren door contact op te nemen met de inwoner.
32
werken nauw samen met de partners uit het Pact tegen Armoede en andere • We netwerkpartners.
• We maken gebruik van de voorzieningenwijzer. • We gaan gebruik maken van de laagdrempelige inzet van een ervaringsdeskundige. Bijbehorende belangrijke documenten •
Verordening Wmo-Jeugd 2020 1
•
Uitvoeringsregels Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Noordenveld 2020
•
Financieel besluit Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Noordenveld 2020
•
Resultatenmatrix
•
Drents kwaliteitskader
•
Regioplan beschermd wonen & maatschappelijke opvang, regio’s Noord- en Midden-Drenthe & Zuidwest-Drenthe
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
6.638
6.262
7.144
7.287
7.432
7.581
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
6.638
6.262
7.144
7.287
7.432
7.581
Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Afdeling:
Beleid en Realisatie, Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Jeroen Westendorp
Wat willen we bereiken? willen dat onze jeugd veilig en gezond kan opgroeien. We bieden waar nodig passende • We ondersteuning.
• We willen dat jongeren betrokken zijn en invloed hebben op hun woon- en leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? verstevigen lokale samenwerkingsverbanden ten behoeve van vroegtijdige signalering. • We Bijvoorbeeld met de samenwerkingspartners rondom ‘Geweld hoort nergens thuis’ of met de scholen als het gaat om een ‘sluitende aanpak’. gaan door met de Drentse samenwerking van gemeenten, ketenpartners en aanbieders, • We gericht op de transformatie jeugdhulp.
• We geven vorm aan het jongerenwerk door de inzet van jongerenwerkers. voeren contractmanagement uit in Noord en Midden Drenthe waarbij wij risico’s beperken, • Wij kosten bewaken en bijdragen aan strategisch beleid via contracten. 33
• We werken samen met inwoners volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. • Wij geven uitvoering aan de jeugdagenda. Bijbehorende belangrijke documenten •
Verordening Wmo-Jeugd 2020 1
•
Uitvoeringsregels Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Noordenveld 2020
•
Financieel besluit Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Noordenveld 2020
•
Drents Kwaliteitskader
•
Resultatenmatrix
•
Regiovisie Geweld hoort nergens thuis
•
Transformatieakkoord Jeugdhulp Regio Drenthe (JHRD)
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
6.617
7.333
8.363
8.293
8.300
8.414
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
6.617
7.333
8.363
8.293
8.300
8.414
Taakveld 7.1 Volksgezondheid Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Jeroen Westendorp
De uitvoering van de basistaken gezondheid liggen bij de GGD. Wat willen we bereiken? 2030 heeft Noordenveld een levendige, vitale samenleving. Iedereen telt mee, doet mee en • Indraagt bij.
• De uitvoering van de basistaken gezondheid ligt bij GGD Drenthe. Wat gaan we daarvoor doen? voeren ons integraal preventief gezondheidsbeleid uit, door in te zetten op: een rookvrije • Wij omgeving, verantwoord alcoholgebruik, het tegengaan van drugsgebruik en het tegengaan en voorkomen van vereenzaming en (kinder)armoede. willen er voor zorgen dat: inwoners voldoende eigen regie ervaren; jongeren zich geestelijk • We in balans voelen; inwoners zich gesteund voelen bij ingrijpende gebeurtenissen; het gezond gewicht bij alle leeftijdsgroepen toeneemt.
• GGD Drenthe zorgt voor de uitvoering van de basistaken gezondheid.
34
Bijbehorende belangrijke documenten •
Nota integraal preventief gezondheidsbeleid
•
Gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
1.123
1.440
1.191
1.191
1.192
1.192
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
1.123
1.440
1.191
1.191
1.192
1.192
7.1 Volksgezondheid
Toelichting lopende MUP-projecten Hieronder wordt aangegeven wat we per MUP-project in 2022 gaan doen. 7. Integraal huisvestingsplan De locatie voor OBS De Flint in Nietap is vastgesteld. Wij gaan starten met de voorbereidingen om in 2022 te gaan bouwen.
35
36
2. Samen ontwikkelen Tot programma 2. Samen ontwikkelen horen lasten en baten voor: - Beheer overige gebouwen en gronden - Ruimtelijke ordening - Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) - Wonen en bouwen Programmadoelstelling unieke centrale ligging van Noordenveld in Noord-Nederland gebruiken we om de • De netwerksamenleving vorm te geven. We zoeken voortdurend een goede balans tussen bevolkingsopbouw en voorzieningenniveau.
• Wij blijven werken aan het verbeteren van de kwaliteit van de (on)bebouwde omgeving. willen bijdragen aan een goed woonklimaat waardoor het (economisch) aantrekkelijk wordt • Wij om in onze gemeente te wonen en te werken. Beleidsindicatoren
Ruimtelijke Ordening
Eenheid
Demografische druk
% van inwoners <15 en >64 jaar ten opzichte van Noordenveld inwoners 15 t/m 64 jaar
Gemiddelde WOZ-waarde
Woonlasten éénpersoonshuishouden
Woonlasten meerpersoonshuishouden
Nieuw gebouwde woningen
In duizenden euro's
€
€
Per 1.000 woningen
Gebied
Waarde
Peiljaar
72,7
2021
Nederland
54,6
2021
Regio
67,0
2021
Noordenveld
251
2020
Nederland
270
2020
Regio
255
2020
Noordenveld
701
2021
Nederland
733
2021
Regio
733
2021
Noordenveld
742
2021
Nederland
810
2021
Regio
788
2021
Noordenveld
6,8
2019
Nederland
9,2
2019
Regio
5,8
2019
37
Financieel overzicht Meerjarenperspectief
Begroting 2022
2023
2024
2025
1.713
1.742
1.783
1.824
43
86
86
86
69
69
69
69
9
18
27
27
Totaal Voortzetting ingezet beleid / MUP
166
87
96
96
Totaal programma Samen ontwikkelen
1.922
1.915
1.965
2.006
Bedragen x € 1.000 Primitief saldo begroting 2022-2025 Wettelijk verplicht Invoering van de wet private kwaliteitsborging Voortzetting ingezet beleid / MUP Gebiedsdekkend omgevingsplan
88
29. Centrumontwikkeling Roden - invest. € 1.901.250 - (2022) 25. Toegankelijkheid gebouwen en openbare ruimte - invest. € 137.500 (t/m 2024)
Eenmalige ruimte Begroting 2022
Bedragen x € 1.000 Actualiseren omgevingsvisie
50
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2021
Begrote baten 2021
Begroot saldo 2021
Begrote lasten 2022
Begrote baten 2022
Begroot saldo 2022
692
598
94
219
97
123
8.1 Ruimtelijke ordening
1.414
31
1.383
921
31
890
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
11.694
11.455
239
3.361
3.241
120
8.3 Wonen en bouwen
4.557
3.627
930
1.080
499
581
TOTAAL
18.357
15.711
2.646
5.581
3.868
1.713
Taakvelden 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Afdeling:
Ontwikkeling en Strategie
Portefeuillehouder:
Henk Kosters
Wat willen we bereiken? vastgoed- en grondportefeuille dat ten dienste staat van beleidsdoelen of • Compacte gebiedsontwikkelingen. Dat alle overeenkomsten actueel zijn.
• Wij geven uitvoering aan ons vastgoed- en grondbeleid.
38
Wat gaan we daarvoor doen?
• Wij houden de basis op orde. • (Her)ontwikkelen van vastgoedobjecten en gronden die geen beleidsdoel dienen. Bijbehorende belangrijke documenten •
Nota grondbeleid
•
Kadernota grondprijzen
•
Grondprijsbrief
•
Snippergroenbeleid
•
Vastgoedbeleid
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
394
692
219
232
256
279
Baten
34
598
97
99
101
103
Saldo
360
94
123
134
155
177
Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening Afdeling:
Ontwikkeling en Strategie
Portefeuillehouder:
Henk Kosters
Ontwikkelingen Naar verwachting treedt de nieuwe Omgevingswet in 2022 in werking. Dit heeft grote gevolgen voor onze manier van werken en voor de gemeentelijke organisatie. De Omgevingswet verplicht ons onder andere om integrale plannen te maken. Wat willen we bereiken?
• Een organisatie die goed is voorbereid op de komst van de nieuwe Omgevingswet. • Een actuele omgevingsvisie en Omgevingsplan(nen). aan de vraag vanuit de samenleving. Dit wil zeggen: het handelen vanuit de ‘ja, tenzij’• Voldoen gedachte en aansluiten bij de veranderende maatschappij. Een omgevingsvisie en regelingen die aansluiten bij de verbeterdoelen van de Omgevingswet. Wat gaan we daarvoor doen? verordeningen, beleid, bestemmingsplannen moeten vanuit verschillende vakdisciplines • Visies, worden omgezet naar één visie en/of omgevingsplan. blijft extra inspanning vragen op het gebied van vergunningen en Ruimtelijke Ordening in • 5G verband met extra kabels en masten.
39
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 8.1 Ruimtelijke ordening
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
1.041
1.414
921
952
984
1.016
Baten
27
31
31
31
31
31
Saldo
1.014
1.383
890
921
953
985
Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Afdeling:
Ontwikkeling en Strategie
Portefeuillehouder:
Henk Kosters
NB: In Programma 5 staat informatie over exploitatie van bedrijventerreinen. Wat willen we bereiken? van de kwaliteit van de (on)bebouwde omgeving met optimale inzet van financiële • Verbetering middelen.
• Actuele grondexploitaties en waardering van gronden conform geldende BBV-regelgeving. Gebiedsontwikkeling
• Invulling geven aan onze ruimtelijke, volkshuisvestelijke en infrastructurele doelstellingen. Wat gaan we daarvoor doen?
• Jaarlijkse herziening van de grondprijzen. • Het verkopen van woningbouwkavels. • Ontwikkelovereenkomsten sluiten met particuliere ontwikkelaars. Gebiedsontwikkeling De grondexploitaties van fases 2 en 3 zijn vastgesteld en de uitgifte van de • Oosterveld: gemeentelijke kavels is gestart. In 2022 worden de kavels verkocht en zal er weer volop gebouwd worden. verder uitwerken van de ontwikkeling Roden Zuid:. In 2022 zal duidelijk worden hoe we om • Het willen gaan met de vraagstukken op het gebied van woningbouw, water, verkeer, sport en natuur. Zuid: In 2022 zal gestart worden met de verkoop van de eerste fase van Peize Zuid. • Peize Daarnaast wordt gestart met het bouwrijp maken. Velddijk: Er is besloten om op dit perceel levensloopbestendige woningen, als dan niet in • Oude een hofje, te ontwikkelen. Er wordt een traject doorlopen om een CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap) op deze locatie mogelijk te maken.
• Zie verder ook de paragraaf Grondbeleid. Bijbehorende belangrijke documenten •
Nota grondbeleid
40
•
Kadernota grondprijzen
•
Grondprijsbrief
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
12.414
11.694
3.361
3.361
3.361
3.361
Baten
12.259
11.455
3.241
3.241
3.241
3.241
Saldo
156
239
120
120
120
120
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Afdeling:
Ontwikkeling en Strategie
Portefeuillehouder:
Henk Kosters
Ontwikkelingen •
Naar verwachting treedt de nieuwe Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking. Dit heeft grote gevolgen voor onze manier van werken en voor de gemeentelijke organisatie.
•
Naast de Omgevingswet treedt op 1 juli 2021 ook de Wet private kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Ook deze wetswijziging zal de nodige gevolgen met zich meebrengen.
•
Op basis van het woningmarktonderzoek van KAW, de verstedelijkingsstrategie (uitwerking Woondeal Groningen) en een nog door de RGA op te starten trendanalyse (oplevering vermoedelijk dec. 2021) wordt het woonbeleid van de Regio Groningen Assen (RGA) geactualiseerd en worden afspraken gemaakt over de woningbouwopgave per gemeente tot 2040 en daarmee ook voor Noordenveld.
•
Naar verwachting wordt binnenkort de Woningwet gewijzigd op grond waarvan het hebben van een actuele woonvisie voor gemeenten wettelijk wordt verplicht.
•
Als gevolg van de Coronacrisis zijn structurele veranderingen op de woningmarkt te verwachten, waarbij met name doorzettend thuiswerken invloed zal hebben op het functioneren van de woningmarkt.
Wat willen we bereiken? Wonen beter laten aansluiten van de woningbehoefte en het woningaanbod door middel van een • Het veelzijdig woningaanbod, dat aansluit op verschillende leefstijlen, levensfases en financiële mogelijkheden van onze inwoners en voldoende flexibel. Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO)
• We willen een organisatie die goed is voorbereid op de komst van de Omgevingswet en de Wkb. willen de implementatie op een manier laten plaatsvinden zodat deze een bijdrage levert aan • We de ambities en doelen van onze Omgevingsvisie, het raadsakkoord en het collegeakkoord. • We willen voldoen aan de vraag vanuit de veranderende samenleving. 41
Beheer gemeentelijk vastgoed en gronden doel is dat er integraal kan worden geadviseerd over vastgoed en gronden aan college en • Het management. Daarom is de vastgoedafdeling gecentraliseerd en geprofessionaliseerd. Meerjarenplan Regio Groningen-Assen goede en constructieve samenwerking met omliggende gemeenten en provincies aan • Een grensoverschrijdende thema's op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling. Gebiedsontwikkeling
• Invulling geven aan onze ruimtelijke, volkshuisvestelijke en infrastructurele doelstellingen. Wat gaan we daarvoor doen? Wonen actualiseren jaarlijks het woningbouwprogramma en analyseren aan de hand van periodiek • Wij woningmarktonderzoek in welke mate de beschikbare plancapaciteit toereikend is en welke aanvullende woningbouwopgave eventueel nodig is. de woningbouwcorporaties en hun huurdersorganisaties actualiseren we elk jaar de • Met afspraken m.b.t. de sociale huursector. De woningbouwopgave is daarbij een vast agendapunt. werken aan diverse woningbouwprojecten in de gemeente om aan de vraag te kunnen • Wij voldoen. actualiseren het gemeentelijke woonbeleid en maken in samenhang daarmee een • Wij woonzorgvisie. Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) diverse werkgroepen wordt de organisatie voorbereid op de komst van de • Middels Omgevingswet.
• Bestuur en ambtelijke organisatie worden periodiek geïnformeerd over ontwikkelingen. • We geven uitvoering aan het vastgestelde programmaplan “Op weg naar de Omgevingswet”. kennis op te doen, werkprocessen aan te passen en communicatie in te zetten bereiden wij • Door de organisatie en onze inwoners voor op de Wkb. Beheer gemeentelijk vastgoed en gronden actueel houden van het contractmanagementsysteem. Het afstoten van niet-strategische • Het objecten en gronden, oftewel, de objecten en gronden die geen beleidsdoel dienen. Meerjarenplan Regio Groningen-Assen een langer termijn ontwikkelperspectief , een meerjarenplanning en een uitvoeringsstrategie • Met onze krachten bundelen om maximaal aan de noodzakelijke versnelling en vergroting van de bouwproductie bij te dragen. Gebiedsontwikkeling zijn op diverse inbreidingslocaties projecten aan de orde, waaronder De Oksel, de hoek • Er Wilhelminastraat/Kanaalstraat en de Vrijetijdsboulevard in Roden en de Oude Velddijk in Peize. wordt gewerkt aan diverse projecten om te voorzien in de woningbehoefte waaronder • Er mogelijke uitleg bij Roden (Roden-Zuid), de Thedemaborglocatie in Nietap, Zuidpoort bij NieuwRoden.
42
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
1.471
4.557
1.080
1.077
1.074
1.071
Baten
879
3.627
499
509
519
529
Saldo
592
930
581
568
555
542
8.3 Wonen en bouwen
Toelichting lopende MUP-projecten Hieronder wordt aangegeven wat we per MUP-project in 2022 gaan doen. 25. Toegankelijkheid gebouwen en openbare ruimte We gaan door met het toegankelijker maken van gemeentelijke gebouwen en de openbare ruimte. Daarnaast worden de gemeentelijke en openbare gebouwen in de gemeente geschouwd door het keuringsteam van Ongehinderd. De uitkomsten komen in de Ongehinderd app te staan om zo gebruikers en bezoekers te helpen. 29. Centrumontwikkeling Roden De waterberging in de Heerestraat/Wilhelminastraat wordt in de eerste helft van 2022 aangelegd, de herinrichting van zowel de Heerestraat als de Wilhelminastraat wordt in 2022 afgerond. Aan de Westerbaan rond wordt de verbouw/uitbreiding van de Jumbo afgerond. De voetgangerszone Westerbaan wordt aangepast op de uitgebreide supermarkten. Hoek Kanaalstraat / Wilhelminastraat: We proberen er uit te komen met de verschillende grondeigenaren om gebiedsontwikkeling mogelijk te maken. Daarna kunnen we starten met de ruimtelijke procedures. Na afronding van de aanbesteding van de Vrijetijdsboulevard zal de verkoop aan de winnende partij plaatsvinden en naar verwachting zal de realisatiefase in 2022 starten.
43
44
3. Bestuur en samenleving Tot programma 3. Bestuur en samenleving horen lasten en baten voor: - Bestuur - Burgerzaken - Crisisbeheersing en brandweer - Openbare orde en veiligheid Programmadoelstelling
• We besturen de gemeente transparant. dienstverlening is eigentijds waarbij wij rekening houden met de verschillende groepen • Onze inwoners in onze gemeente. • Wij zorgen voor een veilige en prettig leefbare samenleving in Noordenveld. Beleidsindicatoren
Veiligheid
Eenheid
Gebied
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
Misdrijven
Verwijzingen Halt
Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde
Winkeldiefstallen
Waarde
Peiljaar
Noordenveld
1,3
2019
Nederland
2,3
2019
Regio
2,1
2019
235,18
2020
Nederland
457,05
2020
Regio
264,18
2020
Noordenveld
2
2020
Nederland
11
2020
Regio
6
2020
36,16
2020
Nederland
66,22
2020
Regio
40,80
2020
Noordenveld
0,6
2019
Nederland
2,3
2019
Regio
0,4
2019
Aantal per 10.000 inwoners Noordenveld
Aantal per 1.000 jongeren
Aantal per 10.000 inwoners Noordenveld
Aantal per 1.000 inwoners
45
Financieel overzicht Bedragen x € 1.000
Meerjarenperspectief
Begroting 2022
2023
2024
2025
3.459
3.540
3.623
3.700
33
33
33
33
40
30
30
40
3.532
3.603
3.686
3.773
Primitief saldo begroting 2022-2025 Wettelijk verplicht Concept ontwerpbegroting 2022 VRD Voortzetting ingezet beleid / MUP Budget verkiezingen Totaal programma Bestuur en samenleving
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000)
Taakvelden
Begrote lasten 2021
Begrote baten 2021
Begroot saldo 2021
Begrote lasten 2022
Begrote baten 2022
Begroot saldo 2022
0.1 Bestuur
1.357
36
1.321
1.189
189
1.000
694
420
274
581
287
294
1.763
1
1.762
1.728
1
1.727
743
47
697
484
46
438
4.557
504
4.053
3.982
523
3.459
0.2 Burgerzaken 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid TOTAAL
Taakveld 0.1 Bestuur Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Klaas Smid
Wat willen we bereiken? bestuur staat voor grote inhoudelijke uitdagingen: o.a. het verder ontwikkelen van het sociaal • Het domein, maatregelen nemen voor klimaat en energie, aandacht geven aan hoe we omgaan met informatie.
• We willen transparant zijn en de samenleving betrekken. Wat gaan we daarvoor doen? vertellen inwoners wat wij als bestuur doen en waar wij het gemeenschapsgeld voor • Wij gebruiken. betrekken onze inwoners en organisaties tijdig bij het maken van plannen en beleid zodat zij • We invloed hebben op de eigen leefomgeving. geven aan het Raadsakkoord: Noordenveld weet raad en aan het College-akkoord: • Uitvoering Verbinden, samenwerken en doen.
• Uitvoering geven aan het Meerjaren UitvoeringsProgramma (MUP).
46
• Uitvoering geven aan de Omgevingsvisie. Bijbehorende belangrijke documenten •
Raadsakkoord: Noordenveld weet Raad
•
College-akkoord: Verbinden, samenwerken en doen
•
Meerjaren UitvoeringsProgramma 2018-2022
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten
1.406
1.357
1.189
1.205
1.226
1.248
Baten
33
36
189
192
199
203
Saldo
1.372
1.321
1.000
1.013
1.027
1.045
0.1 Bestuur
Taakveld 0.2 Burgerzaken Afdeling:
Publiekszaken
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema
Wat willen we bereiken? onze dienstverlening geldt "Digitaal waar mogelijk, persoonlijk waar nodig". De inwoner • Voor kiest zelf het kanaal van zijn of haar voorkeur. gebruiken de positieve ervaringen uit de Coronatijd om onze dienstverlening verder te • We verbeteren. breiden de digitale mogelijkheden op het gebied van burgerzaken uit voor zowel inwoners als • We ondernemers.