NotitieBeweegdorpenNoordenveldUniekInNederland.pdf
Tekst van het document
UNIEK IN NEDERLAND
Notitie ten behoeve van het overleg tussen de wethouder voor sport van de gemeente Noordenveld en het bestuur van de Beweegdorpen Roden, Peize en Norg op 20 september 2021
Aanleiding De gemeente heeft gevraagd om een notitie die het belang van de Beweegdorpen aangeeft. Deze notitie wordt onderschreven door alle drie de Beweegdorpen! De financiële paragraaf en de bijbehorende activiteiten is een verantwoordelijkheid van elk Beweegdorp afzonderlijk. Inleiding Sinds een aantal jaren zijn zowel Roden Fit en Gezond, Peize in Beweging en Beweegdorp Norg actief op het brede vlak van Sport en Bewegen. De Beweegdorpen maken zich in de breedste zin sterk voor het bevorderen van de gezondheid, het vergroten van de sociale samenhang en dragen bij aan de leefbaarheid. Dat doen ze door het organiseren van eenmalige – of regelmatig terugkerende activiteiten en evenementen die de samenwerking tussen sportaanbieders, onderwijs, welzijn, gezondheidszorg en bedrijfsleven bevorderen. Maar ook door het in stand houden en verbeteren van bestaande, dan wel realiseren van nieuwe sport- en beweegvoorzieningen en/of activiteiten. Altijd aanvullend en niet in plaats van het al aanwezige spor t- en beweegaanbod van bovengenoemde partijen. Doelstelling De doelstelling van de Beweegdorpen kan als volgt worden omschreven: Het bevorderen van gezondheid, leefbaarheid en sociale cohesie door middel van sport- en beweegactiviteiten voor alle leeftijdscategorieën, waarbij begeleiding het verschil maakt.
Deze doelstelling sluit naadloos aan op het lokaal sport- en preventieakkoord van de gemeente Noordenveld en zorgt voor een duurzame plaats in de lokale samenleving. Omtrent het begeleidingsaspect wordt het volgende opgemerkt: Goede begeleiding vormt de basis en draagt bij aan een verantwoorde en vooral ook structurele sport- en bewegingsbeleving. Uit onderzoek is gebleken dat hierdoor de kans veel groter is dat blijvend wordt bewogen/gesport. Ook als men op enig moment stopt en de draad weer oppakt. Daarvoor is naast de vele vrijwilligers, structurele professionele begeleiding, zeker voor kwetsbare groepen, onontbeerlijk. In Norg is voor een periode van drie jaar een pilot gestart met een drietal professionele sportinstructeurs die de diversiteit van het sport- en beweegaanbod voor kinderen moeten gaan versterken. Dit initiatief is een samenwerking tussen Beweegdorp Norg, sportaanbieders, het Molenduinbad en OBS de Hekkakker. De deelnemende partijen krijgen hierdoor de beschikking over gekwalificeerde instructeurs. Door een volwaardige baan aan te bieden is de kans op kwaliteit en continuïteit veel groter dan in het geval van ‘een paar uurtjes per vereniging’. Nu al kan na een eerste evaluatie worden gesteld dat ondanks de beperkingen door Covid-19 de doelstellingen van het project worden waargemaakt. Ook de andere Beweegdorpen willen hierop gaan inzetten. 2
Vervolg Deze notitie is bedoeld om verder in te gaan op het belang van de structurele inzet van de diverse Beweegdorpen, de mate van samenwerking (specifiek wordt ingegaan op de rol van de sportcoaches in dienst bij WiN (Welzijn in Noordenveld)) en de financiële randvoorwaarden waarin ook voor de toekomst op een structurele wijze invulling kan worden gegeven aan de (inmiddels) bewezen meerwaarde. Dat wordt onder andere aangegeven in een evaluatierapport dat het bureau Kennispraktijk in opdracht van de gemeente Noordenveld ten aanzien van Peize en Norg heeft opgesteld. Beweegdorp Norg Quote uit het rapport van Kennispraktijk: Samen bewegen verbindt, dat is wat Beweegdorp Norg doet aldus -betrokken- partner Peize in Beweging Quote De Eskampen: Beweegpark is een vliegwiel geworden voor het bewegen in en om de school. Quote Centrumschool: PiB is spil en initiator van bewegen binnen de schooluren. De motoriek van de leerlingen en de focus bij het leren neemt merkbaar toe. Quote Alfa College: Initiatief van PiB is goed voor vitaliteit en saamhorigheid van het dorp. Prachtige leeromgeving voor de studenten van het Alfa. Roden Fit en Gezond Quote praktijkondersteuner: Korte lijntjes en laagdrempelig. Roden Fit en Gezond maakt de soms lastig te maken stap naar het bewegen een stuk makkelijker.
Quote deelnemer: Het wandelen heeft veel meer opgeleverd dan een betere conditie; vriendschappen waarmee ik erop uit trek en andere sporten die ik nu kan doen.
3
Toekomst; 2022 en verder De sport- en beweegactiviteiten en voorzieningen in Noordenveld kennen sterke lokale clusters in Roden, Peize en Norg en de omliggende dorpen. Deze lokale netwerken zijn krachtig, hier ontstaan veel initiatieven die nu al bijdragen aan de ambities van het lokaal sport- en preventieakkoord. De verklaring hiervoor is de kennis van de specifieke lokale situatie die vooral door de omvang van de dorpen in Norg en Peize overzichtelijk is. Hierdoor is er een sterk netwerk aanwezig dat als smeerolie en verbindend werkt (niet alleen voor wat betreft sportaanbieders, maar ook richting gezondheidszorg, welzijn etc.). Onmisbaar hierbij is de rol van de projectleiders van de Beweegdorpen, de sportcoaches en de sportinstructeurs in Norg! De rolverdeling ziet er als volgt uit: Projectleider/ sportcoach: Realiseert en begeleidt de projecten op lokaal niveau met het lokale team; in de meeste gevallen specifiek voor het Beweegdorp en in sommige gevallen Noordenveld breed (het project van het Nijntje Beweegdiploma is hier een voorbeeld van) Sportinstructeurs: Geven uitvoering aan het beweegaanbod van de sportaanbieders en basisscholen en zijn in de uitvoering betrokken bij de projecten vanuit de beweegdorpen. Daarom is en blijft het uitgangspunt: De Beweegdorpen creëren meerwaarde juist vanuit kennis van de kleinschalige specifieke lokale situatie.
Daarom zijn en blijven het zelfstandige entiteiten in respectievelijk Roden, Peize en Norg. Samenwerking Het is onverlet dat samenwerking, afstemming, kennisuitwisseling etc. belangrijk is. Te meer omdat we dezelfde ambities nastreven hebben we als Beweegdorpen een aantal keren overlegd om na te gaan op welke wijze vanuit het uitgangspunt zoals hierboven verwoord, de samenwerking kan worden vormgegeven. Heel belangrijk is dat we hebben vastgesteld dat we ons als Beweegdorpen verder willen ontwikkelen zoals dat met name in Norg al enige tijd gaande is. Ook in Peize zijn en worden hiervoor al een groot aantal activiteiten opgezet en uitgevoerd. Roden heeft hier afgelopen jaren op kleinere schaal, met name richting de senioren, een bijdrage aan kunnen leveren en wil deze koers richting meerdere doelgroepen verder ontwikkelen Kortom als Beweegdorpen Roden, Peize en Norg hebben we een gezamenlijke visie en koers vastgesteld!
Op de volgende pagina is schematisch weergegeven hoe de samenwerking vorm wordt gegeven. Daarbij is het sociale domein en dan met name WIN apart genoemd. Dat komt omdat de sportcoaches bij deze organisatie in dienst zijn.
4
Naast sportorganisaties, gezondheidsinstellingen, scholen en andere (commerciële) sport- en beweegaanbieders is het sociaal domein een van de belangrijke partners in de uitvoering van de doelstellingen van de Beweegdorpen. In de gemeente Noordenveld wordt dit in het kader van onze activiteiten in belangrijke mate vertegenwoordigd door WiN. Te meer zoals eerdergenoemd de sportcoaches hier in dienst zijn. In de (nabije) toekomst zien wij ten aanzien van de sportcoaches het volgende voor ons: De huidige activiteiten die door hen worden uitgevoerd sluiten zo goed als naadloos aan bij die van de projectleiders van de Beweegdorpen. Voor de goede orde, er is geen sprake van dubbelingen. Het vult elkaar aan. De totaal beschikbare uren zijn en blijven op zijn minst nodig. We zien een nauwere afstemming en daar waar aan de orde samenwerking in de toekomst tussen de projectleiders en de sportcoaches. Dat uit zich dan in de jaarlijkse afstemming door middel van bijvoorbeeld het gezamenlijk opstellen van een activiteitenplan van diverse activiteiten Noordenveld breed. Specifieke activiteiten voor Roden, Peize en Norg worden door de projectleiders ter plaatse ontwikkeld waarbij natuurlijk over en weer informatie wordt gedeeld, kennis wordt uitgewisseld enz. Ook regelmatige werk- en afstemmingsoverleg maakt deel uit van de intensievere samenwerking.
5
Het zou het overwegen waard zijn om een gezamenlijk team te maken van projectleiders en sportcoaches. Het zou denkbaar zijn dat voor de sportcoaches de functionele aansturing de verantwoordelijkheid wordt van de Beweegdorpen gezamenlijk en de hiërarchische aansturing en werkgeverschap ondergebracht blijft bij WiN of anderszins. Als deze richting door partijen (inclusief gemeente) als reëel wordt gezien dient dit natuurlijk met alle betrokkenen verder te worden uitgewerkt. Er vindt al regelmatig overleg tussen de sportcoaches en de projectleiders plaats. Maar naar onze mening zou dat op bovengenoemde wijze de effectiviteit en efficiëntie kunnen worden vergroot. Het overleg tussen de besturen van de Beweegdorpen begint meer vorm te krijgen. Dat heeft ook geleid tot deze notitie. Dit komt mede omdat we inmiddels een gezamenlijke doelstelling hebben (zie ook hiervoor) en onze plek in de respectievelijke dorpen hebben ingenomen en waar maken. Ook de gemeente heeft meerdere keren aangegeven het belang van de Beweegdorpen in het totale gemeentelijk sport, beweeg en -preventiebeleid van grote waarde te vinden en dit ook financieel wil (blijven) ondersteunen. Daarom kunnen we nu een volgende stap zetten door meer ook bestuurlijk af te stemmen, verantwoordelijkheid te nemen bijvoorbeeld t.a.v.
de sportcoaches en gebruik te maken van elkaars expertise die in de loop der jaren is ontwikkeld. Het voornemen is dat bestuurlijk minstens twee keer per jaar wordt overlegd, zowel onderling als indien aan de orde met externe partijen. Naast diverse ontwikkelingen die spelen willen we in dit overleg bijvoorbeeld ook (de voortgang) van het door de projectleiders/sportcoaches opgestelde jaarlijks activiteitenplan bespreken. En tevens in het najaar het activiteitenplan voor het jaar daarop. Daarbij kunnen we dan leren van elkaars activiteiten. Ook gezamenlijke Noordenveld activiteiten komen hier aan de orde, net als de afstemming en het overleg met de gemeente en andere partijen. Hierbij zou het naar onze mening helpen als de gemeente in een wat ons betreft korte notitie aangeeft wat het toekomstig integrale beleid is ten aanzien van sport en bewegen/preventie mede ook in het licht van gezondheid, welzijn etc. En wat naar de mening van de gemeente de rol van de Beweegdorpen hierin is. Het helpt ons ook om koers te blijven bepalen en onze positie binnen dit hele speelveld, zodat wij niet verrast worden door ontwikkelingen waar we feitelijk een rol in zouden moeten hebben.
6
Activiteiten en benodigde middelen Door de Beweegdorpen zijn binnen ieders eigen verantwoordelijkheid afzonderlijke (meerjaren)begrotingen (2022 t/m 2024) bij deze notitie gevoegd. Dit kan tevens worden beschouwd als een aanvraag voor de subsidiebijdrage die van de gemeente wordt verwacht zoals aangegeven in de diverse begrotingen. We gaan er daarbij vanuit dat: De bijdrage van de gemeente vanaf het jaar 2022 een structureel karakter krijgt Jaarlijks een indexering wordt toegepast We gezamenlijk met de gemeente gaan monitoren in hoeverre de beoogde activiteiten zijn gerealiseerd binnen de vastgestelde inhoudelijke en financiële kaders Op de volgende pagina’s een toelichting op de afzonderlijke activiteiten en bijbehorende budgetten, zoals die respectievelijk onder de eigen verantwoordelijkheid door de besturen van de Beweegdorpen Norg, Peize en Roden zijn opgesteld. Het spreekt voor zich dat elk bestuur gaarne bereid is dit toe te lichten
7
Beschrijving activiteiten Beweegdorp Norg per kalenderjaar
Onderstaande is een globale weergave. Afhankelijk van de behoefte of wat er op ons pad komt, kan er met de planning geschoven worden. 1)
2)
BeweegReden
- Leefstijlprogramma in samenwerking met huisartsen, fysiotherapeuten, leefstijlcoach en gewichtsconsulente - twee keer per jaar, doelgroep wordt bepaald in onverleg met bovenstaande partijen - programma duurt drie maanden, waarbij deelnemers 2x per week samen sporten - begeleiding door een coach en 4x een voorlichtingsbijeenkomst (altijd over voeding, de rest afhankelijk van de doelgroep) - activiteiten worden ondergebracht bij plaatselijke sportaanbieders
BeweegReden voor Senioren - activeringsprogramma voor inactieve senioren - in samenwerking met WiN, Icare, fysiotherapeuten, ergotherapie - valtraining, stoelgymnastiek, sjoelen, koersballen, spelletjes - begeleiding door een coach, halen en brengen met de Son Bus - van oktober tot en met februari, ter overbrugging van het winterseizoen
3)
WandelReden
- wandelprogramma voor mensen met chronische klachten, moeten herstellen of revalideren of behoefte hebben aan sociale contacten - combineert de positieve effecten van bewegen in de natuur, lotgenotencontact en medische begeleiding - in samenwerking met IVN, huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeut en diëtist
4)
Sportpas
- keuzeprogramma van diverse sporten - wordt in het voor- en najaar aangeboden -activiteiten vinden plaats bij de plaatselijke sportaanbieders - alle sporten worden aangeboden in blokken van vier weken, waaruit de deelnemers een keuze maken
5)
Sport & Spel Festival - drie dagen durende activiteit in de laatste week van de schoolvakantie - voor basisschoolkinderen van groep 1 tot en met 8 - begeleiding in handen van veel vrijwilligers - op locatie bij het Molenduinbad, Natuurplaats Noordsche Veld en v.v. GOMOS
6)
Mega-Speel-Dag
- dagvullendprogramma voor basisschoolkinderen in een schoolvakantie - voorjaarsvakantie; workshops / herfstvakantie; luchtkussens / kerstvakantie (af en toe); lasergamen
7)
Avond4Daagse
- 4 daags wandelevenement voor jong en oud - keuze uit routes van 5 of 10 kilometer
8)
Fiets4Daagse
- op verzoek van de plaatselijke organisatie aanvullende kinderactiviteiten organiseren op de bestaande routes van de 4KidsRoute - elke route is 30 km lang, elke 5 km een activiteit (beleefposten) - activiteiten in samenwerking met plaatselijke ondernemers langs de route
9)
Spektakeltocht
- jaarlijks terugkerend wandelevenement op de laaste zondag in de herftvakantie - in samenwerking met Bewegingscentrum Norg en WiN - drie verschillende routes met verschillende afstanden en verschillende thema's
10)
Lekkere-Trek-Tocht
- spin-off van de Spektakeltocht op de eerste zondag in mei - wandel- en fietstocht met een goed gevulde picknickbuidel voor onderweg
11)
Dorpsquiz
- Interactieve quiz voor het hele dorp in het eerste weekend van juli - 300 vragen en opdrachten, waarvoor teams 5 uur de tijd hebben - een team bestaat uit maximaal 20 personen
12)
Nijntje Beweegdiploma - serie van 20 lessen voor peuters en kleuters, waarbij alle basisvormen van bewegen aan bod komen - wordt door een van onze trainers gegeven onder schooltijd - kwaliteitsimpuls voor het bewegingsonderwijs voor groep 1 en 2 - kinderen laten ervaren dat bewegen leuk is, zodat ze ook op langere termijn blijven bewegen
13)
Chill-Out-Club
- gezellige bijeenkomst voor pubers - eens per drie weken op vrijdagavond - in samenwerking met plaatselijke sportverenigingen, waar we bij toerbeurt te gast zijn
8
De begroting van Beweegdorp Norg bestaat uit twee onderdelen: 1) 2)
Een begroting voor de ‘eigen’ activiteiten van het Beweegdorp. De begrote subsidie van de gemeente bedraagt voor 2022 € 40.000. Dit bedrag komt inclusief indexering overeen met die van het voorgaande jaar. De begroting m.b.t. de sportinstructeurs. Voor het sportseizoen 2021-22 bedraagt de bijdrage vanuit de Brede Rijksregeling Combinatiefuncties, € 48.000. Daarnaast ontvangen wij een gemeentelijke bijdrage van € 5.000. In totaal € 53.000. Voor de seizoenen daarna, gaan wij uit van een indexering van de bedragen.
Goed om te vermelden is dat zowel ten aanzien van de ‘eigen’ activiteiten als die van de sportinstructeurs, de bijdrage van deelnemers en deelnemende organisaties respectievelijk € 12.000 en € 46.000 is.
9
Een greep uit de activiteiten en initiatieven die Peize in Beweging heeft gedaan, doet of aan het ontwikkelen is:
Beweegpark; lessen verzorgen voor de o.a. basisscholen en verenigingen Daily Mile; ontwikkelen route i.s.m. de verenigingen en de scholen Basisscholen; pleinspelen, gymlessen onderbouw, beweeg half uurtjes, sportdagen en clinics Old Stars; lessen verzorgen en coördineren. Lidmaatschap ondergebracht bij de tennisvereniging Woensdagmiddag beweeguren; ondergebracht bij DSTV als “rebels” gym en met ondersteuning van PiB Dinsdagmiddag; opzetten Athletic Skills Model = veelzijdig bewegen. I.s.m. sportverenigingen een extra beweeguur Interzorg; stageplek voor student beweeg agoog realiseren Interzorg/Gemeente; wens voor aanleg moestuin bij Hoprank/Esrank Leerplek voor studenten Alfa College en Hanzehogeschool. Bij voorkeur ook studenten uit Gemeente Noordenveld Tennisvereniging; ondersteuning realisatie Padelbanen Basisscholen; ondersteuning inrichting schoolpleinen Sportverenigingen; ondersteuning in kwantiteit en kwaliteit van het trainingskader Huisartsen; conform concept Norg initiatieven ontplooien Zie onze website voor meer info en reacties
10
11
Omschrijving activiteiten Roden Fit en Gezond per kalenderjaar Projectleider/sportcoaches: - In kaart brengen welk aanbod reeds bestaat en stimuleren toestroom/ bekendheid bij inwoners en het zorgnetwerk. - Inventariseren waar aanbod elkaar kan aanvullen en versterken. - Behoefte inwoners en sportverenigingen in kaart brengen en waar mogelijk ondersteunen. Activiteiten
1) Wijken challenge: Verschillende activiteiten, zoals straat/beachvolleybal/blokgooien, worden binnen de wijken opgezet. Uiteindelijk wordt een toernooi tussen de wijken gehouden. - Twee tot drie leeftijdscategorieën met een bijpassende activiteit. - In samenwerking met WiN, wijkbelangen verenigingen, studenten Hanzehogeschool en Alfa College, sportcentrum De Hullen. 2) Wandel challenge: Wandelactiviteit die het hele jaar door gaat. - Laagdrempelige instap, geschikt voor revalidatie, mensen met chronische klachten, bij behoefte aan sociale contacten. - Keuze uit routes van 1, 3 of 5 kilometer. Iedere afstand twee keer per week. 3) Vario-programma: Leefstijlprogramma waarbij deelnemers kennis maken met het sport- en beweegaanbod in de buurt. - In samenwerking met huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, leefstijlcoach, diëtist. - Start programma’s in september en februari. - Afhankelijk van de doelgroep 1 of 2 keer per week sporten bij plaatselijke sportaanbieders. - 4 leefstijl gerelateerde voorlichtingsbijeenkomsten, aangepast op de doelgroep. 4) Doortrappen: Wekelijks fietsmoment voor senioren. - Begeleid door vrijwilligers van Roden Fit en Gezond, met ondersteuning van de fietsersbond. - Van mei t/m september 5) Jeugdsportstimulering: - verder op te zetten in samenwerking met WiN, scholen en sportverenigingen.
6) Nationale diabetes challenge Van mei t/m september wandelen met leefstijlcoach/praktijkondersteuner/diabetesverpleegkunde. 7) Avond4Daagse: 4-daags wandelevenement voor jong en oud 8) Informatieve lunch: Jaarlijkse lunch afspraak waarbij we huisartsen/zorgprofessionals uit het dorp uitnodigen. - in samenwerking met WiN, zorgprofessionals en oud huisarts. - korte presentatie resultaten (bijvoorbeeld het beweegonderzoek van de Nationale Diabetes Challange) en heldere uiteenzetting van actuele doorverwijzingsmogelijkheden op gebied van sport, bewegen en preventie. 9) Nieuw op te zetten aanbod, naar aanleiding van het behoefteonderzoek en samenwerking met de andere beweegdorpen. 12
13