Algemene beschouwing CDA Begroting 2023.pdf
Tekst van het document
We zijn als fractie van het CDA tevreden met een sluitende begroting. We zijn overwegend positief voor de korte termijn. Wij vinden dat de begroting 2023 met zorg en betrokkenheid is voorbereid en dat u meegedacht heeft om de meerjarige ambities zo goed mogelijk in stand te laten. De doorrekening van de septembercirculaire 2022 laat een positief beeld zien vanaf 2023.Ook voor de komende jaren is het beeld positief, maar toch kunnen we ons nu niet rijk rekenen; het CDA is blij met de geplande dotatie ieder jaar om ons spaarpotje te vullen voor slechtere tijden. Op langere termijn verschuift onze perceptie naar licht bezorgd. Het meerjarenperspectief is wel erg afhankelijk van zaken buiten onze directe invloedssfeer. Dat merken we nu allemaal aan de huidige samenleving , de energie- en gascrisis slaan een groot gat in de portemonnee van al onze inwoners. We denken dat we daarom moeten kijken wij naar wat wèl binnen onze directe invloedssfeer mogelijk is om onze inwoners bij te staan en te helpen. Sociaal Domein en armoede De klimaatcrisis, energietransitie, de situatie in de wereld en het sociaal domein raken elkaar. De extreme verhoging van de energieprijs geeft een extra negatieve impuls aan armoede en dit vraagt veel van onze inwoners. Bij dit probleem geldt dat er landelijk gekeken moet worden naar een oplossing.
Toch zijn we ervan overtuigd dat, waar we dit lokaal kunnen, we zeker moeten helpen bij het zoeken naar oplossingen. We willen voorkomen dat mensen in diepe of misschien nog wel diepere problemen komen. We vinden het welzijn van onze inwoners belangrijk. De wijze waarop we als gemeentelijke organisatie klaarstaan voor hen, het inlevingsvermogen, de empathie mag een tandje hoger wat ons betreft. Daarom willen we oproepen tot een snelle start van het onderzoek minimabeleid (regel 406 begroting). We hebben het snel nodig om deze groep in kaart te brengen en hen snel te ondersteunen. De armoede groeit. Het CDA doet graag de oproep om het onderzoek ook uit te breiden naar de groep inwoners net rond de 150%, welke het ook extra zwaar heeft. Graag een reactie van het college hierop. Onze inwoners hebben deze periode veel last van de opgelopen hoge lasten. In de huidige begroting is een lastenverzwaring opgenomen van de OZB. Moeten we in deze tijd, waarbij de gemeente een hogere uitkering ontvangt uit het gemeentefonds, wel de lasten verhogen van onze inwoners? Dat komt bovenop de stijging van het reinigingsrecht en rioolrecht. Leggen we dan niet onnodig extra druk op de financiën, dus levensbehoeftes, van onze inwoners? Het CDA stelt voor om de OZB in deze huidige tijden niet te verhogen of misschien wel te verlagen.
De dekking kan gedeeltelijk komen door het aantal van 8 fte in het woningbouwteam te verminderen met 2 fte, aangezien de taakstelling van dit team nog niet bekend is, zoals bleek uit vragen van het CDA. Een, volgens ons, vage inschatting is gemaakt van nodige personele inzet om versnelling woningbouwprojecten mogelijk te maken. Meer personeel garandeert nog geen versnelling; daar is een goed plan van aanpak voor nodig, op basis van de uitgangspunten van de Omgevingswet. De invulling van de 8 fte is, zoals ook wordt aangegeven, moeilijk in de huidige arbeidsmarkt. We denken aan een amendement OZB. (6 ton ipv 8.5 ton) Amendement
Veel inwoners hebben op dit moment net genoeg of geen geld om te voldoen aan de eerste levensbehoeftes. Kinderen gaan zonder ontbijt naar school. Het CDA wil oproepen om deze groep te ondersteunen en weer ouderwets een schoolontbijt aan te bieden. De jonge meiden en vrouwen hebben soms geen geld om fatsoenlijke hygiëne middelen aan te schaffen, zoals maandverband of tampons. Het CDA wil in onze gemeente een afhaalpunt voor deze middelen, zodat de groep meiden en vrouwen onbezorgd hun periode door kunnen komen en niet uit schaamte thuis blijven zitten. Misschien kan de verkrijgbaarheid via de voedselbank, dorpshuizen, dorpshuizen, (ook goed voor sociale contacten), en scholen vergroten door het aanbod van de middelen in onze gemeenten te steunen? De huishoudens, die het meeste geld te besteden hebben op dit moment, hebben ook de mogelijkheid en middelen om hun huizen te verduurzamen. Maar in de huidige situatie met de hoge prijzen van gas en elektriciteit willen we oproepen tot het invoeren van een regeling om het binnenklimaat van woningen en gebouwen snel te verbeteren: isolatie, ventilatie en zonnepanelen op de daken. Immers, voor de minimum en tegenwoordig ook voor middeninkomens is het verduurzamen van de woning te duur. De huidige prijzen van gas en elektriciteit hebben invloed op het bestaanszekerheid van onze inwoners.
Het publieke vervoer heeft ook te maken met armoede; steeds meer lijnen worden wegbezuinigd in onze gemeente. Onze inwoners worden steeds meer afhankelijk van het openbaar vervoer door de stijgende brandstofprijzen. Volgens ons kan de gemeente de stand van zaken onderzoeken en bij negatieve bevindingen stimuleren dat er gezocht wordt naar initiatieven om het tekort aan Openbaar vervoer te helpen verzachten. Wordt hier al onderzoek naar gedaan of gaat het college dit nog doen? In het sociaal domein blijft Jeugdzorg een onzekere factor, ondanks de verbeterde regisseursaanpak door onze mensen. We hebben nog steeds het hek om het Sociaal Domein en het CDA blijft ook vasthouden aan het hek: geld voor de zorg blijft voor de zorg. De Coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat veel jongeren eenzaam geworden zijn. De Jeugdzorg heeft net als vorig jaar extra aandacht nodig en het CDA wil aandacht vragen de komende periode voor de jeugd. We maken ons zorgen om de jeugd. Voor de jeugdzorg zijn er financieel tekorten, maar toch vraagt de jeugd om investeringen. We moeten zorg dragen voor de mentale gezondheid van onze jeugd. Geef aandacht aan de mentale gezondheid door te investeren in contacten met sociale partijen zoals het onderwijs en verenigingen. Het is voor ons niet duidelijk waar de subsidie voor WIN waarom naar toe gaat.
Wij baseren ons op de gebeurtenissen van de afgelopen bestuursperiode die ertoe hebben geleid dat niet gerealiseerd is wat in plan 2018 was voorgenomen; althans zo concluderen wij bij gebrek aan verantwoordingsinformatie. De vraag daaromtrent hebben wij 8 oktober gesteld aan het college; wij wachten nog op antwoord. Dat antwoord hebben wij nodig bij de besluitvorming over de toegekende subsidie.
Met jeugd komen we automatisch terecht ook bij de openbare orde en veiligheid. Het begrip ondermijning wordt genoemd, maar we hebben geen krachtige en zelfbewuste aanpak hiervan. Het lijkt wel of de naïviteit nog de overhand heeft; de laatste tijd wordt er regelmatig drugsafval gedumpt en ook dit jaar werd er een drugslab in een kinderrijke woonwijk in Noordenveld ontdekt. De gebrekkige aanpak van het gebruik is veel inwoners van Noordenveld een doorn in het oog, dat wordt ook door sommige inwoners duidelijk gemaakt met publieke acties. Die acties moeten we als een oproep zien tot gemeentelijk handelen: een daadkrachtige aanpak kan alleen als de handhaving en politie over voldoende bevoegdheden en menskracht op straat beschikken. We zullen met de handhaving moeten gaan praten om deze te vergroten en naar middelen gaan kijken, zoals bv definitief cameratoezicht, in plaats van incidenteel tijdens evenementen zoals de Rodermarkt. Volgens ons gaat het hier om een buitengewoon ernstige bedreiging van onze waarden-democratie, economie, maatschappelijke en politieke integriteit. Graag een reactie van het college hierop. Veenhuizen mag in onze woordvoering niet ontbreken: tijdens de begrotingsbehandeling 2022 hebben we als CDA een motie ingediend waarin we vroegen naar de toekomst van Veenhuizen. Tot nu toe zijn we niet veel wijzer geworden.
Ook de huidige begroting en toelichting roept bij veel partijen vragen op. Informatie wordt gewoon niet spontaan en actief verschaft. We willen meegenomen worden met ons mooie Unesco pareltje en actieve openheid, zoals vorig jaar bij het afraden van de motie door de voorzitter wel toegezegd is. En niet alleen wanneer er naar gevraagd wordt. Nu hebben we de situatie dat het beloofde plan, uit de begroting van 2022, dat in samenwerking tot stand zou worden gebracht, er niet is. Nu krijgen we als antwoord dat een’ gezamenlijke ruimtelijke economische visie voor Veenhuizen wordt opgesteld. Het projectplan en offerte-uitvraag zullen worden teruggelegd bij belanghebbenden/stakeholders Veenhuizen’; en dat lijkt weer strijdig met het gezamenlijk opstellen. Ten slotte college: Deze raadsperiode heeft het college ontelbare malen het capaciteitstekort als argument gebruikt om zaken uit of af te stellen. Maar is het maken van die keuzes eigenlijk geen taak van de raad? Kunnen we gezien het capaciteitstekort alle plannen die in de conceptbegroting staan wel realiseren? In ieder geval moet er wat gebeuren aan het personeelstekort, want onze inwoners, bedrijven en organisaties hebben recht op een bereikbare en beschikbare gemeente. Net als vorig jaar doen we de oproep: wordt concreet! Wat kunnen we van u verwachten in 2023?