9. Raadsvoorstel Koelenweg.docx
Tekst van het document
Aan de gemeenteraad
Agendapunt: Zaaknummer: 864367
Roden, 18 mei 2021
Onderwerp Geslotenverklaring met camerahandhaving op de Koelenweg
Onderdeel programmabegroting: Nee
Voorstel
1. De benodigde financiële middelen (36.000 euro) beschikbaar te stellen; 2. Af te wijken van de legesverordening zodat voor de ontheffing uit het Beleidsreglement geen leges zijn verschuldigd.
Inleiding Al vele jaren zijn er problemen rondom de Koelenweg nabij Huis ter Heide. Sinds het eind van de jaren ’90 zijn er klachten van aanwonenden over veel sluipverkeer op deze landbouwweg. Het sluipverkeer is voor een deel afkomstig uit de wijk Kloosterveen (gemeente Assen). Het gevolg van de steeds hogere intensiteit is dat bermen stuk worden gereden en het gevoel van verkeersonveiligheid van met name fietsers. Kortom, de leefbaarheid aan de Koelenweg is slecht, zo ervaren vooral de bewoners. De afgelopen jaren zijn er verschillende oplossingen gezocht voor deze problemen. Deze maatregelen hebben niet geleid tot een (structurele) oplossing om de leefbaarheid en de veiligheid op de Koelenweg te verbeteren. De Koelenweg begint in de gemeente Assen en loopt door tot de aansluiting met de N373. Het grootste deel van de Koelenweg ligt op grondgebied van de gemeente Noordenveld, ongeveer 1.700m. De weg maakt deel uit van een verblijfsgebied en heeft een snelheidslimiet van 60 km/uur. De Koelenweg verbind de dorpen Huis ter Heide, Zeijerveen en Zeijerveld. De rijbaan is 3,20 meter breed en de bermen zijn voorzien van freesasfalt, dit is nodig als twee auto’s elkaar willen passeren. Gezien de inrichting is de Koelenweg een Erftoegangsweg type II, dit type weg is bedoeld voor de ontsluiting van aanwonenden en landbouwpercelen.
Dit type weg heeft een minimale functie voor doorgaand verkeer. De CROW richtlijn voor intensiteit voor een soortgelijke weg als de Koelenweg is maximaal 350 motorvoertuigen per etmaal. Doelstelling/probleemstelling Bijna 20 jaar zijn er klachten over de Koelenweg, hieronder een overzicht wat wij de afgelopen jaren hebben gedaan: Als eerste zijn er verbodsborden geplaatst, zodat uitsluitend bestemmingsverkeer toegang heeft tot de Koelenweg. Een dergelijke geslotenverklaring is niet te handhaven en lost het probleem dus niet op.
2007 Rond 2007 zijn er plannen voor een landbouwsluis. Er komen echter 214 zienswijzen binnen, dat is de reden om geen landbouwsluis aan te brengen. Het merendeel van de zienswijzen is van forenzen die de Koelenweg gebruiken voor hun woonwerk verkeer. 2011 In 2011 wordt er een bollard installatie geplaatst. Deze beweegbare paal heeft tot doel de Koelenweg minder aantrekkelijk te maken voor het sluipverkeer. Veel aanrijdingen en vandalisme zorgen ervoor dat de bollard vaak in storing staat. Inmiddels is deze bollard al enige jaren buiten werking en is de leverancier gestopt met het uitvoeren van onderhoud aan de installatie. Het is al jaren een landelijke trend dat deze beweegbare palen vervangen worden door camerahandhaving. 2017 De bermen zijn voorzien van een nieuwe laag freesasfalt, er is een plastic raster aangebracht om het asfalt beter op de plek te houden. Dit moet voorkomen dat er naast de rijbaan gaten ontstaan. Ook worden er biggenruggen (haaks op de rijbaan) en reflectorpalen in de berm geplaatst. Dit dwingt de auto’s om af te remmen bij tegenliggers. De reflectorpalen zijn (waarschijnlijk) door landbouwverkeer grotendeels kapot gereden. En het plastic raster werkt niet goed genoeg, er ontstaan nog steeds gaten naast het asfalt. Ondanks bovenstaande maatregelen zijn de problemen op de Koelenweg niet minder geworden.
Nog steeds komen er klachten binnen, over de verkeersveiligheid van met name fietsers en kapot gereden bermen. Ook neemt de intensiteit van het verkeer nog steeds toe, in 2019 ten opzichte van 2018 met ongeveer 26%. Door de coronacrisis is de situatie in 2020 en 2021 niet te vergelijken met voorgaande jaren. Dat is ook de reden dat we geen metingen hebben gedaan. Verkeerstellingen Koelenweg (Huis ter Heide) verkeersintensiteiten op een werkdag / aantallen per etmaal Jaar Gemotoriseerd Fietsverkeer Totaal verkeer 2001 2018 998 Onbekend 998 2019 1250 95 1345 Tabel 1: verkeerstellingen Koelenweg (Huis ter Heide) Ten opzichte van 2018 is de intensiteit in 2019 met 26% toegenomen. Het aandeel fietsers is 7%. In 2020 en 2021 zijn geen tellingen gedaan omdat dit door de corona crisis niet te vergelijken is met voorgaande jaren. Keuzes/oplossingen Onderstaande beschrijven wij vier mogelijke oplossingen: 1. Een geslotenverklaring instellen; Een geslotenverklaring (rijbaan afsluiten voor doorgaand verkeer). Dit kan op twee manier: a. Een fysieke barrière: (bijvoorbeeld) een landbouwsluis; b. Een virtuele barrière: met camerahandhaving; 2.
Nog verder ontmoedigen van doorgaand verkeer: wegversmallingen, drempels en passeerstroken; De afgelopen jaren blijkt dat dergelijke oplossingen de intensiteit op de Koelenweg niet hebben verminderd, de bermen zijn nog steeds slecht en de verkeersveiligheid is niet verbeterd;
3.
Rijbaan opwaarderen om de intensiteiten te faciliteren; Het opwaarderen door bijvoorbeeld grasbetonstenen langs de rijbaan aan te brengen (zoals op het deel van de gemeente Assen) of door bermbeton heeft een tweedelig effect. Aan de ene kant zal er daardoor minder bermschade zijn, aan de andere kant is de verwachting dat er harder gereden wordt en de route aantrekkelijker wordt voor sluipverkeer;
4.
Niets doen De afgelopen jaren hebben wij een aantal maatregelen genomen met wisselend succes. Nu de problemen nog niet zijn opgelost en de bewoners daar nog wel om vragen vinden wij niets doen geen optie.
Als wij de problemen van de Koelenweg echt willen oplossen zijn er volgens ons rigide maatregelen nodig. De CROW richtlijn voor intensiteit van de Koelenweg is maximaal 350 motorvoertuigen per etmaal. Deze richtlijn hanteren wij als uitgangspunt voor het oplossen van de problemen. Dan blijven er slechts twee opties over en dat zijn: 1. Virtuele barrière: Geslotenverklaring (uitgezonderd landbouwverkeer) met inzet van camera handhaving; 2. Fysieke barrière: Landbouwsluis; Voor beide maatregelen geldt dat er geen doorgaand verkeer meer via de Koelenweg kan rijden. Het grote voordeel van de geslotenverklaring met camera handhaving is dat hulpdiensten en bewoners op eenvoudige manier een ontheffing kunnen krijgen, zij hoeven dus niet om te rijden. Daarnaast geldt de geslotenverklaring niet voor landbouwverkeer, omdat er voor deze voertuigen geen goede alternatieve route beschikbaar is. Zij kunnen dus gebruik blijven maken van de Koelenweg. De geslotenverklaring geldt wel voor alle andere motorvoertuigen (waaronder vrachtverkeer). Voor deze geldt dat zij via andere wegen hun bestemming moeten bereiken. Er zijn twee mogelijkheden voor de geslotenverklaring: permanent (7 dagen per week en 24 uur per dag) of alleen een spitsafsluiting. Uit een analyse van de intensiteiten op de Koelenweg blijkt dat een spitsafsluiting leidt tot maximaal een reductie van ongeveer 50% van het verkeer.
Nu zijn er 1250 verkeersbewegingen, met een spitsafsluiting nog altijd ongeveer 625 mvt/etmaal. Volgens de CROW richtlijn is 350 mvt/etmaal het maximum voor de Koelenweg. Daarom is een spitsafsluiting geen goede oplossing. Het voordeel van de landbouwsluis is dat deze maatregel goedkoper is. Na eenmalige plaatsing zijn er nauwelijks nog verder kosten. Ervaring uit het verleden leert dat er toen geen draagvlak was voor een landbouwsluis. Nadeel van een landbouwsluis is dat hulpdiensten en bewoners er ook niet langs kunnen. Conclusie We hebben gekozen voor een permanente geslotenverklaring met camerahandhaving. Evaluatie na 1 jaar Na een jaar wordt de evaluatie uitgevoerd naar de geslotenverklaring, bijbehorende camerahandhaving en ontheffingenbeleid. We hanteren daarvoor de volgende prestatie indicatoren: De verkeersintensiteit verminderen tot maximaal 350 mvt/etmaal; De leefbaarheid op de Koelenweg verbeteren; De bewoners klagen niet meer over sluipverkeer; Op andere wegen doen zich geen nieuwe ‘problemen’ voor; De camera handhaving wordt door de boa’s als ‘goed werkbaar’ ervaren; Het aantal overtreders van de geslotenverklaring neemt af in de tijd, na 12 maanden is het aantal overtreder met minimaal 95% afgenomen t.o.v. het aantal overtreders in de eerste maand. De evaluatie kan aanleiding geven om de maatregelen bij te sturen.
Ontheffingen Om de afsluiting tot een succes te maken is het belangrijk om draagvlak te krijgen bij direct aanwonenden en gelijktijdig niet teveel ontheffingen uit te geven om de verkeersintensiteit te beheersen. Wij geven daarom alleen de bewoners en ondernemers van de Koelenweg en de Norgervaart OZ een ontheffing voor 3 kentekens.
Bewoners buiten de Koelenweg en de Norgervaart OZ maken ook gebruik van de Koelenweg. In samenspraak met de werkgroep Koelenweg en de Belangenvereniging Huis ter Heide geven wij de bewoners van Huis ter Heide, Zeijerveld en Zeijerveen ook een ontheffing, maar dan voor maximaal één kenteken. Op deze manier willen we het draagvlak voor de maatregelen vergroten, maar ook voorkomen dat er meer dan 350 mvt/etmaal over de Koelenweg gaan. Camerahandhaving Het instellen van een geslotenverklaring op een route die veelvuldig gebruikt wordt door sluipverkeer heeft alleen effect als daar ook handhaving op plaatsvindt. De inzet van handhaving op straat (BOA’s) is gezien het brede takenpakket niet realistisch. Camerahandhaving is een hulpmiddel voor handhaving om te zorgen voor een effectieve controle van de verkeersmaatregel. Gedragsverandering is immers alleen te bereiken als de ‘pakkans’ voldoende groot is. Deze pakkans wordt, in ieder geval in de beginperiode, opgelost door het versturen van een waarschuwingsbrief. Uit onderzoek blijkt dat een waarschuwingsbrief net zo effectief is als een boete, en dat daarmee voor een belangrijk deel een goede naleving van de verkeersmaatregel al wordt bereikt. In de eerste maand versturen we alleen waarschuwingsbrieven. Na die maand ontvangen recidive overtreders een boete van het OM, deze wordt ook door het OM geint.
Het eerste jaar ontvangen alle overtreders eerst een waarschuwingsbrief, bij een tweede overtreding volgt een boete. Maatschappelijk draagvlak In 2018/2019 is er een enquête gehouden onder de bewoners en weggebruikers. De belangrijkste punten die daaruit naar voren kwamen waren: Leg graskeien langs de rijbaan net als op het deel van de gemeente Assen; Verkeer rijdt te hard; De weg is te smal; De weg afsluiten voor sluipverkeer; De verkeersveiligheid van de fietsers wordt ervaren als matig tot slecht We hebben meerdere keren overleg gehad met de werkgroep Koelenweg en met de Belangenvereniging Huis ter Heide. Zij staan positief ten opzichte van de plannen voor de geslotenverklaring met camerahandhaving. Wat betreft het verlenen van ontheffingen zouden zij graag zien dat wij daar als gemeente iets ruimhartiger mee om zouden gaan. Maar gezien de klachten over het vele sluipverkeer zijn wij juist terughoudend met het uitgeven van ontheffingen. We hebben met hen afgesproken om elk kwartaal tijdens de pilot even te overleggen. In bijlage 2 hebben de werkgroep en de Belangenvereniging hun standpunten opgenomen. Achterstallig onderhoud In 2023 staat de uitvoering van het achterstallig onderhoud op het programma. Daarnaast is er budget beschikbaar voor het maken van een berm verharding van bermbeton.
Deze bermbeton beschermt de rand van het asfalt en zorgt voor minder bermschade. Kosten Hieronder een overzicht van de kosten voor het eerste (pilot) jaar: Bebording en markering € 7.000,Aanpassingen bestaande bollard installatie en situatie € 10.000,Lease/huur installatie camera (incl. back office systeem, € 11.500,onderhoud, licenties, updates van de camera en boa trainingen) Handhaving (BOA extern) € 6.000,Versturen waarschuwingsbrieven (extern) € 1.500,Totale kosten pilot € 36.000,-
2021 Alle kosten zijn incidenteel omdat het een pilot is, deze kunnen worden gedekt uit de eenmalige ruimte in de begroting van 2021. 2022, 2023 en verder In de Perspectiefnota gaan wij structurele middelen aanvragen voor het vervolg van de pilot. Tijdspad September 2021: instellen geslotenverklaring met camerahandhaving; Tussentijdse evaluatie met werkgroep Koelenweg en Belangenvereniging Huis ter Heide; Augustus/september 2022: evaluatie
Ter inzage liggende stukken B en W voorstel Bijlage 1 Beleidsregels ontheffingen Koelenweg Bijlage 2 Standpunten werkgroep Koelenweg en Belangenvereniging Huis ter Heide Bijlage 3 Plan van aanpak CVOM Bijlage 4 Verkeersbesluit Koelenweg Bijlage 5 Persbericht
Burgemeester en wethouders van de gemeente Noordenveld, Klaas Smid, burgemeester Marinus van der Wal, directeur – secretaris
Overleg Raadscommissie Dit voorstel is besproken in de oordeelsvormende vergadering van 16 juni 2021.
J. ten Hoor, voorzitter
H. Huttinga, griffier
No: Onderwerp: Geslotenverklaring met camerahandhaving op de Koelenweg
De Raad van de gemeente Noordenveld, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van
: 18 mei 2021;
gelet op de bepalingen van de , Wegenverkeerswet
BESLUIT
1. De benodigde financiële middelen beschikbaar te stellen; 2. Af te wijken van de legesverordening zodat voor de ontheffing uit het Beleidsreglement geen leges zijn verschuldigd.
Roden, 28 juni 2021 De Raad van de gemeente Noordenveld,
K. Smid, voorzitter
H. Huttinga, griffier