8. Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.pdf
Tekst van het document
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Exploitatieopzet Oosterveld – Fase 2+3 te Norg
Geheim o.g.v. artikel 55 lid 1 Gemeentewet juncto artikel 10 lid 2 sub b. en g. WOB
Roden, december 2020
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 1 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Projectnummer/FCL Datum:
2 december 2020
Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever:
College van Burgemeester en Wethouders
Status:
Versie 1.2
Dhr. M. van der Wal
Colofon: Omvang rapport:
20 pagina’s
Projectleider
Siebrand Dijkema
Autorisatie
Melanie Jager
Auteur
David Inden (Estheticon Projectadvies)
Bijdragen
Suzanne Braxhoofden
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 2 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 3 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE ................................................................................................................................................ 4 SAMENVATTING ................................................................................................................................................... 5 1
INLEIDING ...................................................................................................................................................... 6
2
RESULTATEN EN CONCLUSIES .............................................................................................................. 8 2.1 2.2
3
RESULTATEN EN CONCLUSIES ................................................................................................................. 8 GEHANTEERDE PARAMETERS EN ALGEMENE UITGANGSPUNTEN ............................................................ 8
INVLOEDEN OP RESULTATEN EN CONCLUSIES ............................................................................. 10 3.1 KANSEN EN RISICO’S .............................................................................................................................. 10 3.2 GEVOELIGHEIDSANALYSE ...................................................................................................................... 10 RISICOBEREKENINGEN/ ROBUUSTHEIDSANALYSE .............................................................................................. 10
4
OVERIGE UITGANGSPUNTEN ................................................................................................................ 12 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
ALGEMEEN ............................................................................................................................................. 12 FISCAAL .................................................................................................................................................. 12 PROGRAMMA EN PLANNING ................................................................................................................... 12 UITGANGSPUNTEN KOSTEN GRONDEXPLOITATIE OOSTERVELD FASE 2+3 .......................................... 13 UITGANGSPUNTEN OPBRENGSTEN GRONDEXPLOITATIE OOSTERVELD FASE 2+3 .............................. 14
BIJLAGE 1:
TEKENING AFBAKENING VAN HET EXPLOITATIEGEBIED EN RUILING.............. 17
BIJLAGE 2:
TEKENING VAN HET EXPLOITATIEGEBIED OOSTERVELD FASE 2+3 ................. 19
BIJLAGE 3:
GRONDEXPLOITATIE .......................................................................................................... 20
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 4 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Samenvatting Binnen het bestemmingsplan Oosterveld Norg wordt de bouw van in totaal 225 woningen mogelijk gemaakt. Ten westen van de Oosterveldweg en direct aansluitend op de bestaande bebouwing in Norg zijn er geen juridisch planologische belemmeringen meer. Voor het plandeel ten oosten van de Oosterveldweg, met uitzondering van fase 1B, moet nog een planologische procedure worden gevoerd (uitwerkingsplan) om bouwtitel te verkrijgen. De Gemeente Noordenveld en Heijmans Vastgoed, beide grondeigenaren in het plangebied, hebben op 8 september 2016 een samenwerkingsovereenkomst gesloten. De overeenkomst schrijft een fasegewijze aanpak van het plan voor, waardoor er sprake is van een zogenaamde ‘organische ontwikkeling’. Het plan is hierbij verdeeld in 3 hoofdfasen. De Gemeente voert de grondexploitatie (grondbank en per fase een exploitatie) en Heijmans en de Gemeente brengen per fase de gronden voor de betreffende ontwikkeling in naar rato van hun aandeel van het totale grondbezit binnen het plan. De exploitatie van de grondbank bevat de gemeentelijke gronden, en de algemene kosten die het totale plan Oosterveld betreffen, zoals de kosten voor de ontsluiting, plankosten, planschade e.d. en heeft als opbrengst de “verkoop” van de gronden aan de fase-exploitaties. De faseexploitaties bevatten de kosten en opbrengsten die op het betreffende fase-plandeel drukken.
De exploitaties voor de Grondbank, Fase 1A en Fase 1B zijn reeds door de gemeenteraad vastgesteld en worden jaarlijks geactualiseerd. De verkoop van kavels gaat in een hoger tempo dan eerder verwacht. Om aan de marktvraag te kunnen blijven voldoen worden is het noodzakelijk om in aansluitende fasen verder te ontwikkelen. Gemeente en Heijmans hebben een combinatie van afspraken inzake Fase 2 en 3 gezocht. De civieltechnische ontwikkeling van Fase 3 gelijktijdig met Fase 2 biedt verder als voordeel dat ook de waterhuishouding van fase 2 eenvoudig georganiseerd kan worden. Met Heijmans Vastgoed zijn conform de samenwerkings-overeenkomst afspraken gemaakt over de verkaveling, inbrengwaardes en uitnameprijzen voor Fase 2+3. Fase 2 bevat 56 kavels en Fase 3 bevat 62 kavels. In deze rapportage wordt aangegeven hoe Fase 2+3 zich naar verwachting zal ontwikkelen en is hiervoor een grondexploitatie opgesteld. Voor Fase 2+3 is er naast de inbreng van de eigen grond ook de inkoop van de gronden van Heijmans gepland. Hiervoor worden in 2021 een Faseovereenkomst Fase 2 en Fase 3 gesloten, waarbij ook het woningbouwprogramma voor Heijmans met 2x22 woningen wordt vastgelegd. De inbrengwaarde van de eigen gronden is vastgesteld in de samenwerkingsovereenkomst en wordt ingebracht in de grondexploitatie ‘Fase 2+3’ voor een bedrag van ca. € 2,7 mln.
De gronden van Heijmans worden conform de daarvoor in de samenwerkingsovereenkomst vastgestelde systematiek aangekocht voor een bedrag van € 1,5 mln. In totaal wordt inclusief de inrichtingskosten bouw- en woonrijp maken, de bijdragen aan de ‘Grondbank’ ten behoeve van de aanleg van de hoofdweg en de plankosten ca. € 8,3 mln. aan kosten verwacht. In totaal wordt ca. € 8,4 mln. aan kavelopbrengsten en bijdragen geraamd. Het contante saldo is sluitend per 1-1-2021. Het plan bevat in totaal 118 kavels voor zowel particulieren, projectontwikkelaars, als de woningbouwcorporatie. Middels een gevoeligheidsanalyse is het eindresultaat beoordeeld. Met een waarschijnlijkheid van ca. 60% wordt een positief eindresultaat behaald. Het gemiddelde contante eindresultaat van € 17.000 heeft een bandbreedte van 70% waarbij het eindresultaat minimaal -€ 190.000 is of maximaal € +210.000. Het berekende sluitende resultaat is daarom robuust te noemen. Voor deze risico’s is voldoende buffervermogen aanwezig.
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 5 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
1
Inleiding Gemeente Noordenveld ontwikkelt met Heijmans Vastgoed in Norg het woningbouwproject Oosterveld Norg. Het plangebied Oosterveld bevindt zich ten oosten en in aansluiting op de bebouwde kom van Norg en wordt globaal aan de noordzijde begrensd door de Donderseweg, aan de zuidzijde door de Peesterstraat en aan de oostzijde door de agrarische landerijen ontsloten door de Eerste- en de Tweede Laan. Binnen het (vigerende) bestemmingsplan wordt de bouw van 225 woningen mogelijk gemaakt. Fase 2 en 3 kennen een uitwerkingsbevoegdheid. Middels een nieuw bestemmingsplan worden deze fasen uitgewerkt. De verkoop van kavels gaat in een hoger tempo dan eerder verwacht. Om aan de marktvraag te kunnen blijven voldoen worden is het noodzakelijk om in aansluitende fasen verder te ontwikkelen. Naar verwachting kan dit bestemmingsplan in 2021 door de raad worden vastgesteld.
Figuur 1: hoofdopzet fase 2+3 De Gemeente Noordenveld en Heijmans Vastgoed hebben op 8 september 2016 een samenwerkingsovereenkomst gesloten. De werkwijze betreft een fasegewijze aanpak van het plan. Dit houdt in dat binnen de hoofdopzet van het plan vraag-gestuurd ontwikkeld wordt. Door aansluitende fasen te ontwikkelen wordt op deze vraag ingespeeld. De civieltechnische ontwikkeling van Fase 3 gelijktijdig met Fase 2 biedt verder als voordeel dat ook de waterhuishouding van Fase 2 eenvoudig georganiseerd kan worden. Gemeente en Heijmans hebben daarom een combinatie voor de afspraken inzake Fase 2 en 3 gezocht. Het plan is verdeeld in 3 fasen. De Gemeente voert hierbij de grondexploitatie (exploitatie Grondbank en een exploitatie per fase) en Heijmans en de Gemeente brengen per fase de gronden voor de betreffende ontwikkeling in naar rato van hun aandeel van het totale grondbezit binnen het plan. De exploitatie van de Grondbank bevat de gemeentelijke gronden, en de algemene kosten die het totale plan Oosterveld betreffen, zoals de kosten voor de ontsluiting, planschade e.d. en heeft als opbrengst de “verkoop” van de gronden aan de fase-exploitaties. De fase-exploitaties bevatten de kosten en opbrengsten die op het betreffende fase-plandeel drukken. Per fase worden gronden geruild en ingebracht.
In bijlage 1 is een overzicht gegeven van de grondposities en de beoogde ruiling per fase. Voor Fase 2 en 3 moeten de gronden nog geruild worden. Voor fase 1A en 1B heeft reeds een separate besluitvorming plaatsgevonden en de grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd. Deze rapportage betreft de grondexploitatie van Oosterveld fase 2+3, inclusief de daaraan toe te rekenen kosten voor de hoofdstructuur (weg en aansluitingen) en algemene kosten voor het totale plan Oosterveld.
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 6 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Figuur 2 toont de fasering van Oosterveld. Fase 2 betreft het paarse vlak en Fase 3 betreft het roodbruine vlak. Fase 2 kent 56 kavels en Fase 3 bevat 62 kavels. Deze grondexploitatie wordt pas van kracht wanneer deze faseovereenkomst (voor fase 2+3) rechtsgeldig ondertekend is en er een staatsteuntoets heeft plaatsgevonden. Tot het sluiten van een overeenkomst van een nieuwe fase zijn de voorbereidingskosten voor de respectievelijke grondbezitters.
Figuur 2: fasering: groen=Fase 1A, blauw=Fase 1B, paars=Fase 2, roodbruin=Fase 3
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 7 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
2
Resultaten en conclusies
2.1
Resultaten en conclusies
In tabel 3 zijn de resultaten op netto contante waarde per 01-01-2021 weergegeven. Voor de grondexploitatie Oosterveld fase 2+3 bedraagt dit een nagenoeg kostendekkend resultaat. Tevens is de eindwaarde weergegeven in het betreffende jaar wanneer de exploitatie wordt beëindigd. Prijspeil Boekwaarde Kosten (nominaal) Opbrengsten (nominaal) Saldo (nominaal)
€0 € 8.281.888 € 8.436.278 € 154.390
1-1-2021 1-1-2021 1-1-2021 1-1-2021 Prijspeil
Resultaat (eindwaarde)
Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente invloed
€0
31-12-2030
€ 548.065 € 915.522 -€ 521.847
Prijspeil 1-1-2021 1-1-2021 1-1-2021
€0
Prijspeil 1-1-2021
Resultaat (ncw)
Figuur/tabel 3: Samenvatting resultaat
In bijlage 3 is het resultaat van de grondexploitatie berekend voor het plan Oosterveld Fase 2+3. Het plan is sluitend te realiseren en kent globaal het volgende kasstroomverloop. 0
2.000.000 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
-2.000.000
0 kasstroom jaarlijks
-4.000.000
-2.000.000 kasstroom cumulatief
-6.000.000
-4.000.000
Figuur/tabel 4: Samenvatting kasstroomverloop
2.2
Gehanteerde parameters en algemene uitgangspunten
De interne rekenrente is per 1 januari 2021 conform de BBV gesteld op 2,2% voor de gebiedsontwikkelingsprojecten in de Gemeente Noordenveld. Er is gekozen voor een kostenstijgingspercentage van 3,0% voor 2019, 2,5% voor de periode tot 2021 en 2,0% voor de periode daarna (plankosten blijft 2,5%). De ECB streeft op termijn naar een gemiddelde inflatie van 2%. In de eerstkomende jaren wordt er, mede door een ontspannen markt in het Noorden voor civieltechnische werken, een gematigder prijsstijging verwacht. De gekozen parameters zijn daarom voldoende robuust. Voor het opbrengstenstijgingspercentage is gerekend met 2,0%. Ook hier geldt dat bij een aantrekkende economie een lage rente en een overspannen woningmarkt in heel Nederland de koopkracht op termijn naar verwachting de streefinflatie van de ECB (2%) zal volgen of hoger zal zijn. Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 8 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
De volgende (gemiddelde) rekenuitgangspunten zijn derhalve gehanteerd ten behoeve van het opstellen van de grondexploitatie: Gehanteerde parameters Rente
2,20%
Kostenstijging
2,50% (2021: 3,00%, >2020: 2,00%)
Opbrengsten stijging
2,00%
Disconteringsvoet
2,00%
Startdatum
1-1-2021
Figuur/tabel 5: Parameters
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 9 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
3
Invloeden op resultaten en conclusies
3.1
Kansen en risico’s
Kansen • De huizenmarkt is ‘overspannen’ in Nederland. Daarnaast is door marktonderzoek vastgesteld dat er voor de gemeente Noordenveld een groeiende vraag naar woningen wordt voorspeld. Dit biedt een goed perspectief voor de verkoop van nieuwe woningen. • Voor de ontwikkelingen van fase 2+3 zijn de onderhandelingen met Heijmans afgerond en vastgelegd in een faseovereenkomst welke na vaststelling van de GREX en staatsteuntoets ondertekend kan worden. Met Actium is overeengekomen dat zij 2x8 kavels af gaan nemen voor de bouw van sociale huurwoningen. In 2021 starten we een tender voor de selectie van een ontwikkelaar voor de ontwikkeling van 15 woningen. Hiervoor hebben zich al verschillende ontwikkelaars gemeld. Heijmans heeft 3 jaar de tijd om haar 22 kavels in Fase 2 te kunnen afnemen en 5 jaar de tijd om de 22 kavels in Fase3 af te kunnen nemen. Risico’s • Gewijzigde marktomstandigheden kunnen leiden tot veranderende vraag en programma. • Procedure vaststellen bestemmingsplan: hier kunnen nog bezwaren tegen gemaakt worden.
3.2
Gevoeligheidsanalyse
Gezien de diverse invloeden op de grondexploitatie is een gevoeligheidsanalyse op de grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 uitgevoerd. Uit de gevoeligheidsanalyse van het grondexploitatiemodel blijkt dat de grondexploitatie met name gevoelig is voor de directe verhouding tussen kosten en opbrengsten. Een vast gegeven is de aanleg van de hoofdinfrastructuur; deze is immers ook noodzakelijk als de planontwikkeling stopt na fase 2+3. Variaties in rente en indexen hebben minder invloed. Ook is gevarieerd met het tempo van kosten en opbrengsten ten einde het effect van de inbrengwaarde en de verhouding tussen het investeringstempo en het terugverdienmodel te kunnen toetsen. Teneinde de risico’s te onderzoeken zijn de volgende risicobandbreedtes gekwantificeerd: rente (1,7-2,5%), opbrengstenniveau (90-105%), uitgiftetempo (95-110%), kostenindex (1,5-2,5%), opbrengstenindex (2,02,5%), aanlegkostenniveau (90-105%) en plankostenniveau (90-110%). Risicoberekeningen/ robuustheidsanalyse Met behulp van kansberekening 1 zijn deze risico’s gecombineerd tot een projectrisico. De kans op een positief eindsaldo is op basis van dit risicomodel ca. 60% (zie tabel 6), waarbij het saldoverloop bij een normale spreiding-bandbreedte van 68% (standaarddeviatie) maximaal tot een positief plansaldo van € 210K kan leiden en minimaal tot een plansaldo van € 190K negatief.
Hieruit is af te leiden dat het meest waarschijnlijke planresultaat een sluitend saldo op contante waarde is (zie tabel 7). Figuur/tabel 6: kansverdeling resultaat grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3
1 Monte Carlo Analyse op basis van 5.000 iteraties (voor 7 variabelen).
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 10 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Voor het gehele grondcomplex Oosterveld is het van belang of huidige boekwaarde op het grondcomplex in de grondexploitatie ‘Grondbank’ terug kan worden verdiend. In deze grondexploitatie voor Fase 2 dienen de berekende risico’s dan ook opgevangen te kunnen worden in het geheel van risico’s en kansen voor de ontwikkeling Oosterveld. In de grondbank is specifiek met het oog op de BBV termijn van 10 jaar een beheersmaatregel van 1,4 mln. opgenomen in relatie tot Fase 3. Hier is dus voldoende buffer aanwezig. Inmiddels lijkt Figuur/tabel 7: kansverdeling resultaat grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3
de exploitatie van geheel Oosterveld zich verder te beperken tot een periode van 10 jaar of kleiner. Bij de actualisatie van de grondexploitatie ‘Grondbank’ in 2021 zal verwerkt moeten worden in hoeverre op basis van het geheel een vrijval van deze beheersmaatregel kan plaatsvinden. Voor de risico’s welke buiten het resultaat vallen dient voldoende risicoreserve in het weerstandvermogen van het concern aanwezig te zijn. E.e.a. in samenhang dus met de grondexploitatie Grondbank. Met het aangaan van de grondexploitatie voor Fase 2 en 3 (de laatste fasen) ontstaat een samenhangend grondcomplex met feitelijk één aansturing middels het planologisch instrument en één samenhangend risicoprofiel. Al eerder werden de actualisaties voor de grondexploitaties Oosterveld in één rapportage door de raad vastgesteld. Voor deze grondexploitatie ‘Oosterveld Fase 2+3’ dient dus derhalve minimaal € 190K afgedekt te worden buiten deze grondexploitatie. De risico’s op de eerdere fasen zijn gezien de verregaande realisatie daarvan gering geworden. Bij eerdere besluitvorming inzake de grondexploitatie ‘Oosterveld Grondbank, 1A en 1B’ is voor het geheel een risicoreserve aangegeven van € 326.000 (per 1-1-2020). Het planresultaat is hiermee robuust te noemen ten aanzien van de concern financiën.
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 11 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
4
Overige Uitgangspunten
4.1
Algemeen
Ten behoeve van de totale ontwikkeling is in 2016 door de Gemeente in overleg met Heijmans de grondexploitatie voor het totaal van Oosterveld verkend. Hierbij is uitgegaan van de totaal beschikbare woningbouwcapaciteit van 225 woningen. Deze woningen worden door het vigerende bestemmingsplan mogelijk gemaakt binnen het daarvoor beschikbare gebied. Voor Fase 2+3 is het nu noodzakelijk het gedeelte juridisch planologisch uit te werken. Het proces hiervoor is reeds gestart middels een nieuw bestemmingsplan en wordt naar verwachting in 2021 afgerond.
4.2
Fiscaal
Er is gerekend zonder BTW. De BTW kan doorgaans via de belastingdienst of het BTWcompensatiefonds worden teruggevorderd. Er kan hierbij sprake zijn van voorfinanciering op korte termijn. Eventuele niet terugvorderbare BTW wordt nihil verondersteld en geacht te zijn opgenomen in de marges binnen de afzonderlijke ramingen. Verder is per 1 januari 2016 de vennootschapsbelasting voor overheden ingevoerd. De effecten hiervan worden op concernniveau geanalyseerd en vormen geen onderdeel van dit rapport.
4.3
Programma en planning
De Gemeente Noordenveld heeft met de door haar ingezette ruimtelijke ontwikkeling en het vaststellen van het bestemmingsplan Oosterveld een keuze gemaakt in Norg woningbouw mogelijk te maken. Met deze gemaakte keuze voor het Oosterveld vult de gemeente Noordenveld een deel van haar nieuwbouwopgave in. Daarnaast is echter wel het algemene beeld dat de Gemeente Noordenveld als geheel een nieuwbouwopgave heeft in de komende 5-10 jaar. Een belangrijk deel van deze productie wordt met de uitvoering van deze grondexploitatie in Norg gerealiseerd. In het woningmarktonderzoek (Quickscan Norg - Analyse van de vraag naar wonen op Oosterveld Fase 2 en 3 – KAW 2020) wordt uitgegaan van ca. 30-45 woningen in een aantal verkooptranches, waarbij er ook op aangedrongen wordt om, naast de overduidelijke vraag naar vrije kavels, betaalbare en levensloopbestendige woningen te bouwen. Heijmans geeft verder aan haar kavels te willen afnemen binnen 3 jaar voor Fase 2 (22 st.) en binnen 5 jaar voor Fase 3 (22 st.). Daarnaast wenst Actium in Fase 2 en 3 twee maal 8 woningen te realiseren. Ook de projectontwikkelaar voor de eerste Fase (De Realisatie) heeft aangegeven belangstelling te hebben voor vervolgfasen.
De status van Norg als derde dorp qua inwonersaantal binnen de gemeente Noordenveld levert met de keuze voor het plan Oosterveld met al haar fasen als ontwikkeling een substantieel aandeel van de verwachte nieuwbouw voor Noordenveld in de komende jaren. Een deel van ‘kop van Drenthe’, en daarmee ook de Gemeente Noordenveld, maakt deel uit van ‘het stedelijk veld’ van de stadsregio AssenGroningen. De plattelandsgemeenten faciliteren de steden binnen dit gebied met kwalitatief hoogwaardige woonmilieus in een groene-, landschappelijke en recreatieve context en bieden een alternatief voor het dure wonen in een drukke stad. Op basis van de algemene gegevens, de markconsultatie en onderzoek naar de woningmarkt en de verwachte aanzuigende werking van nieuwe plannen voor Norg is daarom door Heijmans en de Gemeente verondersteld dat het plan voor Fase 2+3 in ca. 10 jaar ontwikkeld kan worden. Globaal gezien is uitgegaan van de volgende planning voor het geheel van Fase 2 en 3: • Grondverwerving : 2021 • Investeringen bouwrijp: 2021 t/m 2025; • Investeringen woonrijp: 2025 t/m 2030; • Opbrengsten woningbouw: 2022 t/m 2030. Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 12 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
4.4
Uitgangspunten kosten grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3
In de navolgende tabel is een overzicht van de kosten voor de grondexploitatie gegeven. Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
Sub t o t aal Pr ijsp eil
INVESTERINGEN Verwerving Grondbank Verwerving Heijmans Sloop/sanering Grondwerk Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Civiele constructies/ Hoofdstructuur Bijdrage planschade en compensatiegelden (geen index) Diversen/ beheer Opslag fasering en indexering Plankosten bijdrage Rente boekwaarde T o t aal
€ 2.704.485 € 1.522.913 € 23.000 € 146.000 € 1.026.194 € 1.559.010 € 491.296 € 196.189 € 42.125 € 185.025 € 385.650 € € 8 .2 8 1.8 8 8
Figuur/tabel 8: Kosten fase 2+3
Ad. Verwervingskosten De inbreng van de eigen gronden is gepland in de grondexploitatie ‘Grondbank’ en wordt ingebracht voor een conform de samenwerkingsovereenkomst vastgesteld bedrag in de grondexploitatie Fase 2+3 van ca. € 2,7 mln. De gronden van Heijmans worden conform de daarvoor in de samenwerkingsovereenkomst vastgestelde systematiek aangekocht voor een bedrag van ca. € 1,5 mln. Hierin zijn de afspraken uit de in voorbereiding zijnde faseovereenkomsten (2 en 3) reeds verwerkt. Ad. Inrichtingskosten (Grondwerk, Bouwrijp maken en Woonrijp maken) Het planontwerp is nog niet civieltechnisch uitgewerkt en voor het bouw- en woonrijp maken zijn eerst normatieve ramingen gehanteerd. De resultaten van uitwerking en aanbesteding van Fase 1A, 1B en de hoofdweg geven aan dat de hiervoor gehanteerde kostennorm voldoet. Ad. Overige kosten en fasering De overige kosten betreffen een bijdrage aan de hoofdstructuur (weg en aansluitingen), een bijdrage aan de plankosten, planschade en overige compensatie welke vast ligt in gemeentelijke compensatieafspraken en reeds uitgekeerde planschade. Deze doorbelaste kosten zijn vanuit de Grondbank geraamd. Alle plankosten zijn reeds gebudgetteerd en worden bewaakt in de grondexploitatie Grondbank. Voor de planning is uitgegaan van een start van de verkoop in 2021 met een verwachting van de eerste inkomsten in 2022.
Gezien het diverse woningbouwprogramma is verder niet gedifferentieerd naar woning typologieën in de planning. Gemiddeld wordt een uitgiftetempo van ca. 20 kavels per jaar verondersteld over een looptijd van 2022 t/m 2029 (huidige verkoopsnelheid afgelopen 3 jaar was ca. 25 woningen per jaar). Ten behoeve van de planning en fasering van de inrichtingskosten is in de navolgende tabel een onderverdeling van de kosten naar fase gemaakt. om schrijving Sloop/sanering Grondw erk Bouw rijpmaken Woonrijpmaken Civiele constructies/ Hoofdstructuur Planschade en maatregelen Diversen Onvoorzien en indexering Plankosten Totaal
totaal per fase 2 3 € 11.500 € 11.500 € 60.846 € 85.154 € 452.076 € 574.118 € 649.076 € 909.933 € 329.289 € 162.007 € 90.018 € 106.170 € 14.207 € 27.918 € 73.415 € 111.611 € 278.223 € 107.427 € 1.958.650 € 2.095.839
Figuur/tabel 9: Uitsplitsing kosten fase 2+3
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 13 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
4.5
Uitgangspunten opbrengsten grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3
De opgestelde inrichtingskaders voor Oosterveld gaan uit van een dorps ruimtegebruik voor de locatie met een gemiddelde woningdichtheid van ca. 15 won./ha. Zie ook de navolgende tabel inzake het ruimtegebruik voor wat betreft het uitgeefbaar gebied. Taakstelling uitgeefbaar
uitgeefbaar [m ²] SOK
om schrijving fase 1a Zuid Binnen fase 1b1 Midden en Noord Binnen fase 1b2 Zuid Buiten fase 2 Midden Buiten fase 3 Noord Buiten totaal
contract contract voorstel contract + gerealiseerd gerealiseerd fase 2+3 [m ²] ontw erp + fase 1A [m ²] fase 1B [m ²] taakstelling [m ²]
5.534 15.001 25.832 17.011 24.196 87.574
5.534 0 0 0 0 5.534
0 14.301 23.128 0 0 37.429
0 0 0 20.010 23.992 44.002
5.534 14.301 23.128 20.010 23.992 86.965
verschil m et taakstelling verrekenen [m ²] 0 0 -652 481 -438 -609
Figuur/tabel 10: Grondgebruik uitgeefbaar alle fasen
In vergelijking met landelijke trends bevindt het plan zich binnen de bandbreedte van ‘landelijk wonen’ en ‘uitleglocatie’. Zie ook de navolgende tabel. Hieruit valt te concluderen dat er rekening gehouden is met een kwalitatieve en kwantitatieve landschappelijke inpassing. Locatietype
Woningdichtheid
Landelijke w oningen
5 tot 10 w oningen per hectare
Uitleglocatie (eengezinsw oningen)
20 tot 35 w oningen per hectare
Stedelijke ontw ikkeling
40 tot 60 w oningen per hectare
Hoogstedelijke ontw ikkeling
meer dan 75 w oningen per hectare Bron: Rigo - Verdiepingsonderzoek grondproductiekosten (2013)
Figuur/tabel 11: Vergelijkingstabel grondgebruik
Voor het gehele plan van fase 2+3 is de volgende raming van de opbrengsten gemaakt met totale geraamde opbrengst van ca. € 8,4 mln. Voor de overige opbrengsten zijn een bijdrage aan de oostgrens (groenbuffer) en een bijdrage sociale woningbouw vanuit de Grondbank geraamd groot ca. € 112K. Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1 OPBRENGSTEN Uigeefbaar Projectmatig Uitgeefbaar Kavels Uitgeefbaar Extra/ Bijdrage sociaal
Sub t o t aal Pr ijsp eil 5.079.188 3.245.091 112.000 € 8 .4 3 6 .2 78
T o t aal
Figuur/tabel 12: Opbrengsten
Vanwege gekozen vraaggestuurde ontwikkelprincipe is op voorhand niet vastgesteld welke woningen precies gerealiseerd zullen worden. Daarom is uitgegaan van een bandbreedte van mogelijke prijzen voor de ontwikkelingen op basis van het marktconforme grondbeleid van de Gemeente Noordenveld en dat wat daarbij op basis van een residuele marktbenadering mogelijk lijkt te zijn. E.e.a. conform de afspraken daarover in de samenwerkingsovereenkomst met Heijmans. Globaal zijn daarbij de volgende woningtypologieën in beeld. De marktconforme grondprijzen variëren van ruim boven de € 200,-/m2 (ca. 5% hoger dan 2020) voor vrije kavels tot rond en onder de € 200,-/m2 voor betaalbare woonproducten. R ijlab els Rij Rij Hoek Tweekap Vrijstaand Eind t o t aal
aant al 32 16 42 28 118
Figuur/tabel 13: Kavels woningbouw uitgesplitst
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 14 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 15 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 16 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
BIJLAGE 1: Tekening afbakening van het exploitatiegebied en ruiling
plangrens GREX Oosterveld Fase 1A, 1B, 2 en 3
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 17 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
grondruil GREX Oosterveld Fase 1A, 1B (reeds uitgevoerd)
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 18 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
BIJLAGE 2: Tekening van het exploitatiegebied Oosterveld fase 2+3
Planopzet Oosterveld Fase Fase 2+3
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 19 van 23
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
BIJLAGE 3: Grondexploitatie
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx Pagina 20 van 23
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx
Pagina 21 van 23
Eind waar d e o p 3 1 d ecemb er C o nt ant e waar d e o p 1 januar i
2030 2021
€ € 00-
€ 154 .3 9 0
p er
RESULTATEN kasstroom jaarlijks kasst r o o m cumulat ief rente jaarlijks r ent e cumulat ief kasstroom incl rente jaarlijks
Ger ealiseer d
Pr ijsp eil
-
Sub t o t aal
€ € €
Ger ealiseer d p er
-
Pr ijsp eil2 0 2 1
€ 8 .4 3 6 .2 78
5.079.188 3.245.091 112.000
Sub t o t aal Pr ijsp eil
€ € € € € € € € € € € €
Ger ealiseer d p er
B OE K WA A RDE
Omschr ijving
T o t aal
OPBRENGSTEN Uigeefbaar Projectmatig Uitgeefbaar Kavels Uitgeefbaar Extra/ Bijdrage sociaal
Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
2.704.485 € 1.522.913 € 23.000 € 146.000 € 1.026.194 € 1.559.010 € 491.296 € 196.189 € 42.125 € 185.025 € 385.650 € € € 8 .2 8 1.8 8 8
Sub t o t aal Pr ijsp eil
27-11-2020 2021 2021 2030 1,0 1,E+00 2,20% 2,20% 2,20% 2,00%
INVESTERINGEN Verwerving Grondbank Verwerving Heijmans Sloop/sanering Grondwerk Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Civiele constructies/ Hoofdstructuur Bijdrage planschade en compensatiegelden (geen index) Diversen/ beheer Opslag fasering en indexering Plankosten bijdrage Rente boekwaarde T o t aal
Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
datum document begindatum boekwaarde datum 1 januari van het jaar: einddatum 31 december van het jaar periode getallen jaarschijven prijspeil en nominaal x index kosten kapitaalrente pos saldi kapitaalrente neg saldi index opbrengsten
13% 15% 15%
11% 13% 13%
11% 13% 13%
8% 10% 10%
14% 10% 10%
14% 12% 13%
14% 12% 13%
14% 12% 13%
2% 3%
jaar 2030
jaar 2029
jaar 2028
jaar 2027
jaar 2026
jaar 2025
3%
jaar
3%
15%
2024
7% 6% 3%
15%
jaar
13% 12% 6%
29%
2023
20% 18% 8%
28%
jaar
3% 4% 7%
33% 54% 27% 24% 6%
2022
7% 8% 14%
21%
21%
15% 28%
jaar
10% 12% 22%
67% 46% 13% 16% 29%
29%
50% 15%
57%
2021
10% 22%
43% 100% 50% 31% 22%
jaar 2030
jaar 2029
jaar 2028
jaar 2027
jaar 2026
jaar 2025
jaar 2024
jaar 2023
jaar 2022
jaar 2021
P LA NNI NG
Grondexploitatieberekening Oosterveld Totaal Fasen 2+3 (geconsolideerd) 2021
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx
Pagina 22 van 23
Eind waar d e o p 3 1 d ecemb er C o nt ant e waar d e o p 1 januar i
2030 2021
€ € 00-
€ 154 .3 9 0
p er
RESULTATEN kasstroom jaarlijks kasst r o o m cumulat ief rente jaarlijks r ent e cumulat ief kasstroom incl rente jaarlijks
Ger ealiseer d
Pr ijsp eil
-
Sub t o t aal
€ € €
Ger ealiseer d p er
-
Pr ijsp eil2 0 2 1
€ 8 .4 3 6 .2 78
5.079.188 3.245.091 112.000
Sub t o t aal Pr ijsp eil
€ € € € € € € € € € € €
Ger ealiseer d p er
B OE K WA A RDE
Omschr ijving
T o t aal
OPBRENGSTEN Uigeefbaar Projectmatig Uitgeefbaar Kavels Uitgeefbaar Extra/ Bijdrage sociaal
Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
2.704.485 € 1.522.913 € 23.000 € 146.000 € 1.026.194 € 1.559.010 € 491.296 € 196.189 € 42.125 € 185.025 € 385.650 € € € 8 .2 8 1.8 8 8
Sub t o t aal Pr ijsp eil
27-11-2020 2021 2021 2030 1,0 1,E+00 2,20% 2,20% 2,20% 2,00%
INVESTERINGEN Verwerving Grondbank Verwerving Heijmans Sloop/sanering Grondwerk Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Civiele constructies/ Hoofdstructuur Bijdrage planschade en compensatiegelden (geen index) Diversen/ beheer Opslag fasering en indexering Plankosten bijdrage Rente boekwaarde T o t aal
Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
datum document begindatum boekwaarde datum 1 januari van het jaar: einddatum 31 december van het jaar periode getallen jaarschijven prijspeil en nominaal x index kosten kapitaalrente pos saldi kapitaalrente neg saldi index opbrengsten
WAAR
1.154 .4 6 6 WAAR
646.144 491.522 16.800 9 6 2 .0 55 WAAR
538.453 409.602 14.000 9 6 2 .0 55 WAAR
538.453 409.602 14.000
731.344 321.337 11.200 76 9 .6 4 4 # # # # # # WAAR WAAR
430.763 327.681 11.200
1.14 7.0 15 WAAR
731.344 401.671 14.000
1.14 7.0 15 WAAR
731.344 401.671 14.000
1.14 7.0 15 WAAR
731.344 401.671 14.000
8 3 .13 4 WAAR
80.334 2.800
jaar 2030
jaar 2029
jaar 2028
jaar 2027
jaar 2026
jaar 2025
jaar 2024
jaar 2023
jaar 2022
jaar
10.743 10 .74 3 WAAR
10.743 2 3 8 .2 2 6 WAAR 2 52 .179 WAAR 50 4 .3 58 WAAR
3 6 1.14 6 WAAR
6 53 .8 2 2 WAAR
4 0 3 .70 0 WAAR
3 51.0 0 3 1.9 77.2 4 2 WAAR WAAR
227.483
2021
###### WAAR
227.483
2.792 11.161 10.743
454.967
5.584 22.322 21.485
287.059
8.376 33.483 32.228
21.289 287.059
1.421 7.341 27.822
324.538
2.841 14.683 55.645
4.262 22.024 83.467
329.289 90.018 5.683 29.366 111.289
42.577 324.538
11.500 21.289
1.546.747
162.007 106.170 11.167 44.644 21.485
15.212 226.038
1.157.738 1.522.913 11.500 45.635 226.038
jaar 2030
jaar 2029
jaar 2028
jaar 2027
jaar 2026
jaar 2025
jaar 2024
jaar 2023
jaar 2022
jaar 2021
P RI JSP E I L
Grondexploitatieberekening Oosterveld Totaal Fasen 2+3 (geconsolideerd) 2021
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................
Grondexploitatie Oosterveld Fase 2+3 versie 1.2 02-12-2020.docx
Pagina 23 van 23
Eind waar d e o p 3 1 d ecemb er C o nt ant e waar d e o p 1 januar i
RESULTATEN kasstroom jaarlijks kasst r o o m cumulat ief rente jaarlijks r ent e cumulat ief kasstroom incl rente jaarlijks
€ € 00-
€ 154 .3 9 0
-3.646.580 -3.646.580 -40.112 -40.112 -3.686.692 - 3 .6 8 6 .6 9 2
826.623 -2.819.957 -72.014 -112.127 754.609 - 2 .9 3 2 .0 8 3
-1.076.910 -3.896.867 -76.352 -188.479 -1.153.262 - 4 .0 8 5.3 4 5
595.450 -3.301.416 -83.328 -271.806 512.123 - 3 .573 .2 2 2
128.875 -3.172.541 -77.193 -348.999 51.682 - 3 .52 1.54 0
779.234 -2.393.307 -68.902 -417.902 710.332 - 2 .8 11.2 0 8
723.587 -1.669.720 -53.887 -471.789 669.699 - 2 .14 1.50 9
1.033.783 -635.937 -35.742 -507.531 998.041 - 1.14 3 .4 6 8
1.070.653 434.716 -13.379 -520.910 1.057.274 - 8 6 .19 4
87.132 521.847 -938 -521.847 86.194 0
jaar 2030
jaar 2029
jaar 2028
jaar 2027
jaar 2026
jaar 2025
10 0 .3 4 2 WAAR jaar
1.3 57.2 8 3 WAAR
96.962 3.380
2024
1.3 3 0 .6 70 WAAR
865.412 475.304 16.566
jaar
1.3 0 4 .578 WAAR
848.443 465.985 16.242
2023
1.18 6 .2 9 8 WAAR
831.807 456.848 15.923
jaar
8 4 1.3 77 WAAR
815.497 358.312 12.489
2022
1.0 3 1.0 9 9 WAAR
470.911 358.222 12.244
jaar
1.0 10 .8 8 2 WAAR
577.097 438.998 15.005
2021
1.18 9 .2 72 WAAR
565.781 430.390 14.711
p er
WAAR
665.625 506.341 17.307
jaar 2030
jaar 2029
jaar 2028
jaar 2027
jaar 2026
jaar 2025
jaar 2024
jaar 2023
13 .2 10 WAAR 2 8 6 .6 3 0 WAAR 2 9 6 .8 8 7 WAAR 58 0 .9 9 1 WAAR 4 0 7.0 6 4 WAAR
712 .50 2 WAAR
4 3 5.6 4 9 WAAR
2 .0 8 7.79 2 WAAR
jaar
13.210 12.926
3.287 13.140 12.647
€ -0
0-
52 1.8 4 7 052 1.8 4 7-
Sub t o t aal
€ € € -521.847
5.640.573 3.587.362 123.865 € 9 .3 51.8 0 0
€ € €
Sub t o t aal Geï nd exeer d
2.829.379 € 1.573.445 € 24.025 € 154.769 € 1.107.225 € 1.758.519 € 518.890 € 201.512 € 46.284 € 202.353 € 413.553 € € € 8 .8 2 9 .9 53
Sub t o t aal Geï nd exeer d
521.847
WAAR
WAAR
-4.000.000
6.432 25.714 24.750
jaar 2030
9.440 37.740 36.326
273.705
jaar 2029
-2.000.000
0
2.000.000
1.533 7.922 30.024
267.813
jaar 2028
kasstroom cumulatief
Ger ealiseer d
2030 2021
2030
Pr ijsp eil
-
2029
kasstroom jaarlijks
2028
3.000 15.504 58.756
524.096
jaar 2027
2027
2022
3 6 2 .6 4 9 WAAR
3 .6 4 6 .58 0 WAAR
2026
323.557
jaar 2026
2025
178.675 108.506 12.316 49.237 23.696
350.222
342.683
23.479 316.592
jaar 2025
2024
jaar
4.403 22.755 86.236
340.215 93.005 5.871 30.340 114.982
45.947
jaar 2024
12.143 22.479
1.633.227
jaar 2023
2023
2021
15.716 233.538
1.196.153 1.573.445 11.882 47.149 233.538
jaar 2022
-6.000.000
2022
Sub t o t aal
€ € €
Ger ealiseer d p er
-
jaar 2021
NOM I NA A L
2021
Pr ijsp eil2 0 2 1
€ 8 .4 3 6 .2 78
5.079.188 3.245.091 112.000
Sub t o t aal Pr ijsp eil
€ € € € € € € € € € € €
Ger ealiseer d p er
B OE K WA A RDE
-4.000.000
-2.000.000
0
Omschr ijving
T o t aal
OPBRENGSTEN Uigeefbaar Projectmatig Uitgeefbaar Kavels Uitgeefbaar Extra/ Bijdrage sociaal
Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
2.704.485 € 1.522.913 € 23.000 € 146.000 € 1.026.194 € 1.559.010 € 491.296 € 196.189 € 42.125 € 185.025 € 385.650 € € € 8 .2 8 1.8 8 8
Sub t o t aal Pr ijsp eil
27-11-2020 2021 2021 2030 1,0 1,E+00 2,20% 2,20% 2,20% 2,00%
INVESTERINGEN Verwerving Grondbank Verwerving Heijmans Sloop/sanering Grondwerk Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Civiele constructies/ Hoofdstructuur Bijdrage planschade en compensatiegelden (geen index) Diversen/ beheer Opslag fasering en indexering Plankosten bijdrage Rente boekwaarde T o t aal
Omschr ijving Pr ijsp eil2 0 2 1
datum document begindatum boekwaarde datum 1 januari van het jaar: einddatum 31 december van het jaar periode getallen jaarschijven prijspeil en nominaal x index kosten kapitaalrente pos saldi kapitaalrente neg saldi index opbrengsten
Grondexploitatieberekening Oosterveld Totaal Fasen 2+3 (geconsolideerd) 2021
Vertrouwelijk document..............................................................................................................................