8. Chw bestemmingsplan Oosterveld fase 2 en 3_vastgesteld_(26-05-2021).pdf
Tekst van het document
1
Daarnaast wordt een bedrag van € 5.000,00
)
in het Groenfonds gestort waarmee de ruimtelijke compensatie in de toekomst kanworden gewaarborgd. Met dit geld kunnen (erf)beplantingen worden aangelegd of exotische beplanting op de essen worden verwijderd. Maatregelen Locatie Oosterveld: 1. verwijderen sparrenbosje
0,3 ha
•
900,00
2. aanleg houtwal
1,0 ha.
€
8.500,00
Locatie Oosteresch: 3. dunnen 2 percelen
2,4 ha.
€
5.200,00
4. vrijzetten houtwallen
1,6 ha.
€
4.800,00
5. vrijzetten bolveentje
0,7 ha.
€
1.000,00
6. vrijzetten houtwallen
0,3 ha.
•
900,00
7. aanplant bosperceel
1,0 ha.
•
750,00
Totaa I
7,3 ha.
€ 22.050,00
Locatie Eenerstraat:
Co rnp ensa t iep lan Oos terv e ld Norg
-1
17
r-
C
18
Planning 6.1 Faserin De maatregelen in de eerste fase worden uitgevoerd voor het bouwrijp maken van het bestemmingsgebied: Eerste fase Locatie Oosterveld: 1. aanleg houtwal 2. herstel zandpaden 3. verwijderen sparrenbosje De te treffen maatregelen in de tweede fase
,
worden binnen de planperiode uitgevoerd:
1
Tweede fase Locatie Oosteresch: 4. dunnen 2 percelen (rooien exoten) 5. vrijzetten houtwallen 6. vrijzetten bolveentje (mogelijk in combinatie met natuurwerk dag IVN)
•
7. vrijzetten houtwallen Locatie Eenerstraat: 8. aanplant bosperceel
Corn p ensa t iep la n Oos te rve ld Norg
1
19
Bijlage 2
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
MEMO Datum
4 mei 2020
Van
Erik Mosterman
Aan
College van burgemeester en wethouders
Betreft Status
Vormvrije mer-beoordeling bestemmingsplan verbrede reikwijdte Oosterveld fase 2 en 3 Besluitvorming
Zaaknummer
329444
Aanleiding Ten oosten van het dorp Norg wordt de nieuwe woonwijk Oosterveld gerealiseerd. Oosterveld is opgedeeld in 3 fasen, zie figuur 1. Fase 1 wordt momenteel ontwikkeld. De basis daarvoor is het bestemmingsplan Oosterveld uit 2005, het uitwerkingsplan Oosterveld Norg uit 2018 en het bestemmingsplan Aanpassen bouwvlakken Oosterveld Norg uit 2019 (dit bestemmingsplan past de bouwmogelijkheden van enkele bouwvlakken ten westen van de Oosterveldweg in geringe maten aan).
Figuur 1. Oosterveld opgedeeld in 3 fasen
Voor fase 2 en 3 geldt nog een uit te werken woonbestemming op basis van het bestemmingsplan Oosterveld uit 2005. Fase 2 en 3 worden planologisch geregeld met een bestemmingsplan verbrede reikwijdte onder de Crisis- en herstelwet. Hierbij wordt geoefend met de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt. Het plangebied van het bestemmingsplan verbrede reikwijdte is weergegeven in figuur 2.
Figuur 2. Ligging plangebied bestemmingsplan verbrede reikwijdte Toetsingskader In het Besluit milieueffectrapportage (m.e.r.) is aangegeven welke activiteiten in het kader van het bestemmingsplan planmer-plichtig, projectmer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen (bijlage C en D bij het Besluit m.e.r.). Worden deze drempelwaarden overschreden, dan is een plan of project mer -plichtig. Ook wanneer de drempelwaarden niet worden overschreden moet het bevoegd gezag bij de betreffende activiteiten nagaan of mogelijk sprake is van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu, die aanleiding geven om een milieueffectrapport (MER) op te stellen. Daarbij moet worden gelet op de omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling. Deze omstandigheden betreffen:
de kenmerken van de projecten;
de plaats van de projecten;
de kenmerken van de potentiële effecten.
In bijlage C en D van het Besluit m.e.r. is aangegeven welke activiteiten in het kader van het bestemmingsplan planmer-plichtig (bijlage C en D), projectmer-plichtig (bijlage C) of merbeoordelingsplichtig (bijlage D) zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwa arden opgenomen.
Dit bestemmingsplan verbrede reikwijdte heeft betrekking op een stedelijk ontwikkelingsproject. In bijlage D van het Besluit m.e.r. (D11.2) is de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject opgenomen. Ten aanzien van woningen ligt de drempelwaarde op een aaneengesloten gebied met 2.000 of meer woningen. Dit bestemmingsplan maakt slechts 131 woningen mogelijk. Voor de afweging of het plan merplichtig is, moet echter het gehele plangebied Oosterveld worden beschouwd, gezien de onlosmakelijke samenhang. In het gehele plangebied van het Oosterveld gaat het om maximaal 225 woningen. De ontwikkeling is daarmee niet rechtstreeks planmer -, projectmer of mer-beoordelingsplichtig. Op 7 juli 2017 is een aanpassing van het Besluit m.e.r. in werking getreden. Hierin is geregeld dat ook voor projecten die zijn opgenomen in bijlage D, maar beneden de drempelwaarden vallen, een besluit moet worden genomen of een MER nodig is. In dat kader wordt afgewogen of het plan, ondanks dat het ruim onder de drempelwaarde blijft, mogelijk toch belangrijke negatieve milieueffecten heeft, op basis van de eerder genoemde omstandigheden. Dit is een “vormvrije” mer -beoordeling.
Systematiek Deze notitie is opgesteld om vooruitlopend op de onderzoeklast die bij het bestemmingsplan verbrede reikwijdte hoort, een besluit te nemen over de noodzaak voor het opstellen én procedureel doorlopen van een mer-procedure. Op basis van de relatieve omvang van het plan en de ligging van de planlocatie kunnen uitspraken worden gedaan over het project in relatie tot de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r. Op basis van ervaringen met soortgelijke projecten en een korte omgevingstoets zijn de kenmerken van het potentiële effect beschreven. Bij deze vormvrije mer-beoordeling wordt naast het bestemmingsplan het gehele plangebied Oosterveld in beschouwing genomen. In de toelichting op het bestemmingsplan vindt een volledige toetsing aan de individuele milieu- en omgevingsaspecten plaats. Hieruit blijkt dat voor geen van de omgevingsaspecten significante nadelige milieugevolgen zijn te verwachten.
milieu- en
Beoordeling Deze vormvrije mer-beoordeling richt zich niet alleen op het nu voorliggende bestemmingsplan verbrede reikwijdte, maar op het gehele plangebied Oosterveld. Voor de beoordeling of voor een plan een merprocedure moet worden doorlopen is het noodzakelijk om plannen die met elkaar samenhangen in zijn geheel te beschouwen. In dit geval is en wordt het plangebied Oosterveld via meerdere deelplannen uitgewerkt. Deze deel-uitwerkingen (bestemmingsplannen en uitwerkingsplan) hebben een directe samenhang en moeten in het kader van deze vormvrije mer -beoordeling als één geheel worden beschouwd. Kenmerken van het project Het plan omvat de bouw van woningen direct ten oosten van de bestaande bebouwde structuur van Norg. Beleidsmatig, zowel op gemeentelijk als op provinciaal niveau, wordt het plangebied al aangemerkt als stedelijk gebied. Samenhangend met de woningen worden wegen voor de ontsluiting van de wi jk gerealiseerd. Het gehele Oosterveld krijgt een oppervlakte van circa 15 hectare , waarvan het bestemmingsplan ruim
7 hectare inneemt. Het totale bebouwde gebied van Norg beslaat circa 280 hectare. De omvang van het Oosterveld is daarmee beperkt. Ten aanzien van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen gaat het om het reguliere gebruik door woningen, zoals water en bepaalde bouwmaterialen. Anders dan afvalwater en bouwafval is er geen
sprake van productie van afvalstoffen. De wijk veroorzaakt geen v erontreiniging en hinder en er is geen bovengemiddeld risico op ongevallen. Er zijn geen projecten in de omgeving waarmee cumulatie optreedt. Gezien het voorgaande vormen de kenmerken van het project geen aanleiding voor het doorlopen van een mer-procedure. Plaats van het project Het plangebied ligt niet in een gevoelig natuurgebied, zoals een Natura 2000 -gebied. Rondom het gebied zijn wel gronden aanwezig die behoren tot het NNN (noord - en oostzijde) en het Drents Natuurnetwerk (zuidzijde). De ontwikkeling heeft echter geen invloed op de natuur binnen het deze gebieden. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is het Norgerholt. Dit gebied ligt op circa 1.300 meter ten zuidwesten van de wijk Oosterveld. Er is op deze afstand geen sprake van verstoring, vermesting of verzuring, areaalverlies, versnippering en verandering van de waterhuishouding in de Natura 2000 als gevolg van het plan Oosterveld. Verder ligt het plangebied op een es. Essen zijn in algemene zin aan te merken als waardevolle cultuurlandschappen. Het gaat in dit specifieke geval echter niet om een waardevolle es. In het plangebied zijn veel kenmerken van een es, zoals houtwallen, niet meer aanwezig.
Daarom stuit de ligging op de es niet op grote bezwaren vanuit landschappelijke en/of c ultuurhistorisch oogpunt, temeer omdat er compensatie plaatsvindt van landschapswaarden in de omgeving (zie onder kopje “Kenmerken potentiële effecten”).
Gezien het voorgaande vormt de plaats van het project geen aanleiding voor het doorlopen van een mer-procedure. Kenmerken potentiële effecten Een woningbouwlocatie heeft geen belangrijke uitstraling van milieueffecten naar de omgeving. Te verwachten effecten hangen samen met de verkeersgeneratie, verkeersaantrekkende werking, mogelijke veranderingen in de waterhuishouding (toename verharding), bouwen op de es en archeologie. Het Oosterveld zal nieuwe verkeersstromen aantrekken. Echter op de totale schaal van het dorp en de omgeving is dit gering. Het Oosterveld ligt tussen 2 belangrijke regionale ontsluitingswegen, waardoor er een goede ontsluiting ontstaat. De toename van de verharding wordt gecompenseerd door de aanleg van wadi’s. Het water wordt in eerste instantie opgevangen in wadi’s in de wijk zelf. Als deze vol zijn storten ze over naar een grotere wadi ten zuiden van de wijk. Een deel van het Oostervel d, watert rechtstreeks af op de wadi ten zuiden van de wijk. Aangezien water ter plaatse van het plangebied infiltreert, blijft er sprake van een tamelijk natuurlijke infiltratie van het hemelwater in de ondergrond. Hemelwaterstromen worden dus niet afgewenteld op de omgeving. Hierdoor vindt er geen verandering van de regionale grond - en oppervlaktewaterhuishouding plaats. Ook heeft het plan geen vernattings- of verdrogingseffecten op de natuur (NNN of Natura 2000).
Om landschappelijke en cultuurhistorische waarden te behouden is in 2007 het Compensatieplan Oosterveld vastgesteld. Dit compensatieplan stelt maatregelen voor op de es Oosterveld zelf, maar ook op de es Oosteresch en aan de Eenerstraat. Per saldo worden de es Oosteresch en de Eenerstraat daardoor versterkt. Verder schrijft het compensatieplan maatregelen voor waardoor de wijk zorgvuldig op de es wordt ingepast.
Per saldo is, mede gelet de voorwaarden uit het compensatieplan, geen sprake van een verslechtering van het cultuurhistorisch landschap. Daarnaast zijn in alle bestemmingsplannen en het uitwerkingsplan de historische wegen, paden en boomwallen voorzien van een beschermende regeling. In deze plannen zijn verder regelingen opgenomen die de aanleg van groene randen faciliteert. Ten aanzien van archeologie zijn in de periode 1998 tot en met 2003 in totaal drie archeologische onderzoeken uitgevoerd. De conclusie van deze onderzoeken was dat er zich in het plangebied geen archeologische resten bevinden die bewaard zouden moeten blijven. Op ba sis hiervan is het plangebied vrijgegeven voor archeologie. Omdat deze onderzoeken niet geheel zouden voldoen aan de nu geldende eisen heeft de provincie Drenthe de gemeente Noordenveld gevraagd opnieuw archeologisch onderzoek uit te voeren in de vorm van proefsleuvenonderzoek. Dit onderzoek is inmiddels volledig afgerond. Er zijn geen te behouden archeologische vondsten gedaan. Op basis van het onderzoek is het Oosterveld inmiddels vrij gegeven. Gezien de afwezigheid van te behouden archeologische resten kan worden gesteld dat het plan geen verslechtering oplevert voor het archeologische bodemarchief.
Bij de toetsing aan de milieu- en omgevingsaspecten in het bestemmingsplan is nader ingegaan op de effecten van de ontwikkeling op het milieu en op de omgeving (milieu- en omgevingsaspecten). Voor geen van deze aspecten geldt dat er significante nadelige milieugevolgen zijn te verwachten 1.
Gezien het voorgaande vormt de plaats van het project geen aanleiding voor het doorlopen van een mer-procedure. Conclusie Gelet op de aard en relatieve omvang van het project, de plaats hiervan en de kenmerken van de potentiële effecten kan op voorhand worden geconcludeerd dat er hiermee geen belangrijke negatieve milieugevolgen aan de orde zijn die het doorlopen van een mer-procedure rechtvaardigen. Om die reden wordt geadviseerd om voor het nu voorliggende bestemmingsplan geen mer-procedure te doorlopen oftewel geen milieueffectrapportage op te stellen .
1 Voor een volledig inzicht van deze mileu- en omgevingsaspecten wordt verwezen naar de toelichting op het
bestemmingsplan.
Bijlage 3
Milieukundig bodemonderzoek
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG Opdrachtgever: Gemeente Noordenveld
21 FEBRUARI 2020
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
Contactpersoon CHRIS JANSONIUS Senior Specialist
M 06 27060456 E chris.jansonius@arcadis.com
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
Arcadis Nederland B.V. Postbus 63 9400 AB Assen Nederland
2 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING
5
2
BESCHIKBARE INFORMATIE
7
2.1
Vooronderzoek
7
2.2
Resultaten eerder uitgevoerd bodemonderzoek
7
3
4
5
ONDERZOEKSOPZET EN -STRATEGIE
8
3.1
Kwaliteitsborging
8
3.2
Onderzoeksopzet en strategie
8
3.3
Uitvoering veldwerk
8
3.3.1
Overige werkzaamheden
8
3.3.2
Aantallen boringen en peilbuizen
9
3.3.3
Afwijkingen onderzoeksopzet en -strategie
10
3.4
Uitvoering analyses
10
3.5
Samenstelling mengmonsters
12
3.6
Afwijkingen op het protocol
12
RESULTATEN VAN HET ONDERZOEK
13
4.1
Bodemopbouw
13
4.2
Veldwaarnemingen
13
4.3
Veldmetingen grondwater
13
4.4
Toetsingsresultaten
13
4.4.1
Toetsingskaders
13
4.4.2
Verkennend bodemonderzoek deellocatie 5
14
4.4.3
Analyseresultaten PFAS
15
SAMENVATTING, CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
17
BIJLAGEN BIJLAGE A BOORPROFIELEN
18
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
3 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
BIJLAGE B SAMENSTELLING VAN DE MENGMONSTERS EN UITGEVOERDE ANALYSES
19
BIJLAGE C ANALYSERESULTATEN GROND
24
BIJLAGE D ANALYSERESULTATEN GRONDWATER
25
BIJLAGE E TOETSING VAN DE ANALYSERESULTATEN
26
BIJLAGE F TOELICHTING OP HET TOETSINGSKADER
27
BIJLAGE G VELDWERKVERKLARING
29
BIJLAGE H TEKENING
30
COLOFON
31
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
4 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
1
INLEIDING
In opdracht van de gemeente Noordenveld heeft Arcadis Nederland BV een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd op het bouwterrein ‘Oosterveld’ te Norg. Op het terrein is in 2010 1 en 20172 al eerder bodemonderzoek uitgevoerd. Deze verkennende bodemonderzoeken waren gericht op de aanwezigheid van algemene parameters die zijn opgenomen in de NEN 5740+A1 (Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond). Gezien de recente beleidsontwikkelingen is het wenselijk om aan te tonen in hoeverre sprake is van de aanwezigheid van PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) in de toplaag. PFAS omvat stoffen bestaande uit poly- en perfluoroalkyl verbindingen.
Begrenzing van het terrein In de navolgende figuur is de begrenzing van het terrein nader aangegeven. Het betreft de gearceerde delen 1, 2, 3, 4 en 5. Het onderzoek beperkt zich verder tot de uit te geven bouwkavels. De terreindelen ter plaatse, trottoirs, plantsoenen en wegen zijn niet onderzocht.
Figuur 1 Ligging te onderzoeken terreindelen (lichtgroen gearceerd)
Doelstelling van het verkennend bodemonderzoek Het doel van het verkennend bodemonderzoek is met een relatief geringe onderzoeksinspanning aan te tonen dat op de locatie redelijkerwijs gesproken geen verontreinigende stoffen aanwezig zijn in de grond of in het freatisch grondwater in gehalten boven de achtergrondwaarde of streefwaarde, of te bevestigen dat (bepaalde delen van) de locatie verontreinigd zijn met de verwachte stoffen (Bron: NEN 5740+A1). Het verkennend onderzoek op deellocaties 1, 2, 3 en 4 richt zich op de aanwezigheid van PFAS aangezien dit niet eerder is onderzocht. Voor deellocatie 5 geldt dat in 2017 geen actualisatie van het in 2010 uitgevoerde bodemonderzoek heeft plaatsgevonden. Het bodemonderzoek is niet gericht op het vaststellen van de mogelijkheden voor hergebruik van (eventueel) in een later stadium af te voeren grond. Op hergebruik van grond is het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. Voor bodemonderzoek dat in het kader van grondverzet wordt uitgevoerd gelden andere onderzoeksprotocollen.
1 Verkennend bodemonderzoek Oosterveld Norg d.d. 13 januari 2010, kenmerk 074482232:0.2, Arcadis 2 Verkennend milieukundig modemonderzoek Oosterveld te Norg d.d. 11 april 2017, kenmerk 079369168 A.2
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
5 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
Wel zijn de onderzoeksresultaten indicatief getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit. Het doel daarvan is om een indicatie te krijgen over de mogelijkheden om eventueel vrijkomende grond te hergebruiken.
Leeswijzer In onderliggend rapport komen de volgende hoofdstukken aan bod: • • • •
Hoofdstuk 2: Beschikbare informatie. Hoofdstuk 3: Onderzoeksopzet. Hoofdstuk 4: Resultaten van het onderzoek. Hoofdstuk 5: Samenvatting, conclusies en aanbevelingen.
Disclaimer Hoewel het bodemonderzoek op zorgvuldige wijze is voorbereid en uitgevoerd, kan niet worden uitgesloten dat er in werkelijkheid afwijkingen optreden ten opzichte van de in dit rapport gepresenteerde resultaten. Immers, elk bodemonderzoek is gebaseerd op het nemen van een aantal steekproeven, welke representatief worden geacht voor het onderzochte gebied, maar waarbij (lokale) afwijkingen niet volledig kunnen worden uitgesloten.
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
6 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
2
BESCHIKBARE INFORMATIE
2.1
Vooronderzoek
Er is voor de locatie geen afzonderlijk vooronderzoek conform NEN 5725 uitgevoerd. Deze is al in het onderzoek van 2010 opgenomen. Hieruit komt naar voren dat het gebied altijd agrarisch van karakter is geweest en uit informatie van het bodeminformatiesysteem van de provincie Drenthe geen verdachte deellocaties aanwezig zijn die kunnen hebben geleid tot bodemverontreiniging. In de tussenliggende periode (tussen 2010 en 2017) zijn op de locatie geen activiteiten geweest die kunnen hebben geleid tot bodemverontreiniging.
2.2
Resultaten eerder uitgevoerd bodemonderzoek
Zoals vermeld in de inleiding is op de locatie al eerder bodemonderzoek uitgevoerd. De resultaten van deze onderzoeken zijn hieronder kort samengevat. Verkennend bodemonderzoek Oosterveld Norg d.d. 13 januari 2010, kenmerk 074482232:0.2, Arcadis Dit onderzoek omvatte de deellocaties 1, 2, 3, 4 en 5 en nog een deel noordelijk van de locatie (tot aan de Donderseweg). Uit de resultaten van dit onderzoek bleek het volgende (alleen de conclusies met betrekking tot het agrarisch gebied zijn vermeld, de conclusies met betrekking tot de aansluitingen op de Peesterstraat en de Donderseweg zijn buiten beschouwing gelaten aangezien deze niet relevant zijn voor dit onderzoek): • De bovengrond is plaatselijk licht verontreinigd met kwik (het gebied waar dit is aangetroffen valt buiten de grens van het onderzoeksterrein uit dit onderzoek). • Het grondwater is licht verontreinigd met barium, zink en naftaleen. Een nader onderzoek hiernaar is niet noodzakelijk. Verkennend milieukundig bodemonderzoek Oosterveld te Norg d.d. 11 april 2017, kenmerk 079369168 A.2 • • • •
In het grondwater zijn concentraties boven de streefwaarde aangetroffen (barium, cadmium, molybdeen, nikkel, zink, tetrachlooretheen). Een aantal gemeten gehaltes overschrijden streefwaarde in grond en grondwater. Op basis van de gemeten gehaltes in grond en grondwater dient de hypothese ‘onverdacht’ te worden genuanceerd. Aangezien er enkel sprake is van licht verhoogde concentraties aan zware metalen en VOCl, is er vanuit de Wet bodembescherming geen noodzaak voor het uitvoeren van nader onderzoek en/of het treffen van saneringsmaatregelen. De gevonden concentraties in de bodem vormen in milieuhygiënische zin geen belemmeringen voor het huidige en toekomstige gebruik van het terrein, namelijk wonen.
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
7 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
3
ONDERZOEKSOPZET EN -STRATEGIE
3.1
Kwaliteitsborging
De genoemde werkzaamheden zijn uitgevoerd in overeenstemming met de regelgeving die bekend is onder de naam KWALIBO (dat staat voor kwaliteitsborging bij bodemintermediairs). Arcadis Nederland B.V., met hoofdvestiging in Arnhem en diverse kantoren verspreid in Nederland, en al dan niet ingezette onderaannemers zijn volgens het procescertificaat veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek gecertificeerd voor de uitvoering van het genoemde milieukundig veldwerk. Het veldwerk is uitgevoerd zoals genoemd in de BRL SIKB 2000 en onderliggende protocollen 2001 en 2002. Het milieukundig veldwerk zoals beschreven in deze rapportage is onafhankelijk van de opdrachtgever uitgevoerd door een of meerdere erkende medewerker(s) (zie verklaring in bijlage G). Het laboratoriumonderzoek is uitgevoerd door een conform AS SIKB 3000 geaccrediteerd laboratorium. Een eventuele afwijking op een richtlijn of norm is benoemd in deze rapportage waarbij is beschreven wat hiervan de consequentie is voor de kwaliteit. Dit rapport draagt daarom het keurmerk ‘kwaliteitswaarborg bodembeheer SIKB’.
3.2
Onderzoeksopzet en strategie
PFAS (deellocaties 1, 2, 3, 4 en 5) De bodem ter plaatse van deellocaties 1, 2, 3, 4 en 5 wordt onderzocht op PFAS. Voor de uitvoering van het onderzoek is uitgegaan van de NEN 5740 waarbij is gekozen voor de strategie voor een verdachte locatie, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging op schaal van monsterneming (VED-HE). Vanuit het Handelingskader wordt aangegeven dat de bovengrond en de laag rondom grondwaterstand bemonsterd dient te worden. Met dit onderzoek is alleen de kwaliteit van de grond bepaald. Verkennend bodemonderzoek (deellocatie 5) Voor deellocatie 5 wordt (op basis van de resultaten van het in 2010 uitgevoerde bodemonderzoek) uitgegaan van een onverdachte locatie. Het onderzoek is overlappend met die voor het PFAS-onderzoek. Boringen / grondmonsters kunnen zowel voor het onderzoek voor van PFAS gebruikt als voor de overige parameters worden gebruikt. Voor het verkennend onderzoek ter plaatse van deellocatie 5 wordt, op basis van de voorinformatie, uitgegaan van een onverdachte deellocatie en wordt de strategie onverdachte nietlijnvormige (ONV-NL) locatie aangehouden.
3.3
Uitvoering veldwerk
3.3.1
Overige werkzaamheden
Het veldwerk is uitgevoerd in de periode van 19 januari 2020 tot en met 5 februari 2020. In het veld is de vrijgekomen grond beoordeeld op de bodemkundige samenstelling. Hierbij zijn eveneens de percentages lutum en organische stof geschat. Daarnaast is gelet op het voorkomen van puin, slakken, kolengruis en dergelijke en op afwijkingen van geur en kleur, die kunnen duiden op de aanwezigheid van bodemverontreiniging. De grond uit de boringen is met behulp van de oliedetectiepan beoordeeld op de aanwezigheid van olieachtige en oppervlakte-actieve stoffen. De mogelijke aanwezigheid van vluchtige stoffen in de opgeboorde grond is met behulp van een PID-meter vastgesteld. PID staat voor Photo Ionisatie Detectie. De PID meet de aanwezigheid van enkele bekende vluchtige organische stoffen, zoals vluchtige aromaten (BTEXN) en chloorethenen (per, tri). De uitgeboorde grond van elke boring is per bodemlaag van maximaal 0,5 m bemonsterd. Afhankelijk van de bodemopbouw en de veldwaarnemingen is eventueel een kleiner monstertraject gekozen. Na een wachttijd van minimaal een week zijn grondwatermonsters van de geplaatste peilbuizen genomen. In deze periode heeft het evenwicht tussen de grond en het grondwater zich kunnen herstellen.
Om een indruk te krijgen van de grondwaterkwaliteit zijn in het veld de zuurgraad (pH), het elektrische geleidingsvermogen (EC) en de troebelheid (NTU) bepaald. Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
8 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
De resultaten van het veldwerk zijn opgenomen in hoofdstuk 4. De resultaten van het veldwerk gaven geen aanleiding tot aanpassing van de onderzoeksopzet (§ 3.1).
3.3.2
Aantallen boringen en peilbuizen
In Tabel 1 zijn de uitgevoerde veldwerkzaamheden en analyses weergegeven. Tabel 1 Veld- en laboratoriumonderzoek voor het PFAS-onderzoek (aantal boringen en analyses volgens strategie VEDHE-NL) Deellocatie Oppervlakte (in m ) 2
1: 3.240
Veldwerk
Analyses
Aantal boringen
Aantal te onderzoeken (meng)monsters op PFAS*
Bouwvoor, bovengrond (0,5 m-mv)
Boring tot grondwater
Bovengrond (0,0 – maximaal 0,5 mmv)
Ondergrond (rondom grondwaterniveau)
81 ***
27
18
7**
2: 5.550 3. 2.750 4. 36.600 5. 30.000 Totaal: circa 78.000 *NEN5740 geeft aan dat bij een zogenaamde verdachte locatie maximaal 4 deelmonsters in een mengmonster mogen worden opgenomen. In dit geval zijn we hiervan afgeweken. De reden hiervan is dat dan alle separate monsters in het mengmonster worden opgenomen. ** Voor de ondergrond (de laag rondom de grondwaterspiegel) zijn we uitgegaan van minder monsters dan volgens de NEN zou moeten (7 stuks in plaats van 18 stuks). Het gevolg is dat de resultaten van het onderzoek hierdoor wat minder nauwkeuriger wordt, echter in voldoende mate om een indicatie te geven in de eventuele aanwezigheid van PFAS. *** Vanwege de aanwezigheid van bebouwing konden een aantal geplande boringen niet worden uitgevoerd. Een aantal boringen zijn daarom verplaatst ten opzichte van de voorkeurslocatie, een aantal boringen zijn komen te vervallen (4028, 4029 en 4030). Er is 1 boring minder uitgevoerd dan het conform de NEN-VED-NL gewenste aantal (107 stuks in plaats van 108 stuks).
Tabel 2 Veld- en laboratoriumonderzoek voor het verkennend bodemonderzoek op deellocatie 5 (aantal boringen en analyses volgens strategie ONV-GR-NL) Deellocatie
Strategie
Oppervlak (m2)
5
ONV-GR-NL 30.000
Aantal boringen
Aantal peilbuizen
Aantal analyses
20 x 0,5 m - mv 4 x circa 4 m -mv
4
Bovengrond: 3 x STP GR Ondergrond: 2 x STP GR Grondwater: 4 x STP GW
* STP GR = standaard pakket grond STP GW = standaard pakket grondwater
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
9 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
3.3.3
Afwijkingen onderzoeksopzet en -strategie
Bij de uitvoering van het onderzoek is op de volgende punten afgeweken: Verkennend milieukundig bodemonderzoek naar de aanwezigheid van PFAS • Er zijn minder boringen uitgevoerd dan volgens de strategie VED-HE noodzakelijk is (1 boring minder uitgevoerd). De reden hiervoor is dat plaatselijk al huizen aanwezig waren c.q. gronddepots zijn aangetroffen waardoor boringen verplaatst moesten worden of niet konden worden uitgevoerd. Aangezien het een zeer geringe afwijking wat betreft het aantal boringen, is het evident dat dit geen invloed heeft op de uitslag van het onderzoek. • Een deel van de locatie kon niet worden onderzocht aangezien ter plaatse huizen werden gebouwd of gronddepots aanwezig waren. Gezien de intensiteit van het onderzoek, hetzelfde voormalig gebruik van de bebouwde deellocaties alsmede de analyseresultaten van het uitgevoerde onderzoek mag worden aangenomen dat de resultaten van het onderzoek representatief zijn voor die deellocaties die niet zijn onderzocht. Verkennend milieukundig bodemonderzoek deellocatie 5 Er zijn meer boringen (14 stuks) en meer grondanalyses (5 stuks) uitgevoerd op deze deellocatie dan volgens de strategie voor grootschalig onverdacht noodzakelijk is. De reden hiervoor is dat het onderzoek samenvalt met het verkennend onderzoek waarbij gekeken is naar de aanwezigheid van PFAS.
Dit onderzoek is uitgevoerd conform de onderzoekstrategie VED-HE-NL waarbij meer boringen worden uitgevoerd dan bij de onderzoeksopzet conform ONV-GR-NL. Het gevolg is dat de uitkomst van het onderzoek nauwkeuriger is.
3.4
Uitvoering analyses
De analyses van de grond zijn verricht door het door de Raad van Accreditatie gecertificeerde laboratorium AL-West B.V. te Deventer. PFAS-onderzoek ter plaatse van deellocaties 1, 2, 3, 4 en 5 Het analysepakket PFAS (28) Handelingskader bestaat uit de volgende parameters: 1 perfluoro-n-butanoic acid PFBA, 2 perfluoro-n-pentanoic acid PFPeA 3 perfluoro-n-hexanoic acid PFHxA 4 perfluoro-n-heptanoic acid PFHpA 5 perfluoro-n-octanoic acid(lineair) (1) PFOA 6 perfluoro-n-octanoic acid(branched)(1) PFOA vertakt 7 perfluoro-n-nonanoic acid PFNA 8 perfluoro-n-decanoic acid PFDA 9 perfluoro-n-undecanoic acid PFUnDA 10 perfluoro-n-dodecanoic acid PFDoA 11 perfluoro-n-tridecanoic acid PFTrDA 12 perfluoro-n-tetradecanoic acid PFTeDA 13 perfluoro-n-hexadecanoic acid PFHxDA+ 14 perfluoro-n-octadecanoic acid PFODA 15 perfluoro-1-butane sulfonic acid PFBS
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
16 perfluoro-1-pentane sulfonic acid 17 perfluoro-1-hexane sulfonic acid PFHxS 18 perfluoro-1-heptane sulfonic acid PFHpS 19 perfluoro-1-octane sulfonic acid (lineair)(1) 20 perfluoro-1-octane sulfonic acid (branched)(1) 21 perfluoro-1-decane sulfonic acid PFDS 22 4:2 fluorotelomer sulfonic acid 4:2 FTS 23 6:2 fluorotelomer sulfonc acid 6:2 FTS 24 8:2 fluorotelomer sulfonic acid 8:2 FTS 25 10:2 fluorotelomer sulfonic acid 10:2 FTS 26 N-methylperfluorooctane sulfonamidoacetic acid N-MeFOSAA 27 N-ethylperfluorooctane sulfonamidoacetic acid N-EtFOSAA 28 perfluoro-1-octanesulfonamide PFOSA 29 N-methylperfluorooctanesulfonamide N-MeFOSA 30 8:2 polyfluoroalkyl phosphate diester 8:2 diPAP
10 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
Verkennend bodemonderzoek op deellocatie 5 Voor de analyses van de vaste bodem zijn van zowel de bovengrond als de ondergrond in het laboratorium representatieve mengmonsters samengesteld. De samenstelling van de mengmonsters heeft plaats gevonden op basis van de zintuiglijke waarnemingen, de locaties van de boringen en/of het bodemtype. De monsters zijn geanalyseerd op de parameters van het standaard pakket. Het standaardpakket omvat: Landbodem en grond (STP GR): • Droge stofgehalte. • Bodemkenmerken: organisch stof en lutum. • Metalen: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink. • Organische parameters: som-PCB's (polychloorbifenylen; 7), som-PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen; 10) en minerale olie. Grondwater (STP GW): • Metalen: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink. • Vluchtige aromatische koolwaterstoffen: benzeen, tolueen, ethylbenzeen, som-xylenen (som o, m, p), styreen, naftaleen. • Vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen: vinylchloride, 1,1-dichlooretheen, dichloormethaan, trans1,2-dichlooretheen, cis-1,2-dichlooretheen, som 1,2-dichlooretheen, 1,1-dichloorethaan, chloroform, 1,1,1-trichloorethaan, tetrachloormethaan, 1,2-dichloorethaan, trichlooretheen, 1,2-dichloorpropaan, 1,1dichloorpropaan, 1,3-dichloorpropaan, som dichloorpropanen, 1,1,2-trichloorethaan, tetrachlooretheen en bromoform.
• Minerale olie.
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
11 van 31
MILIEUKUNDIG BODEMONDERZOEK LOKATIE OOSTERVELD TE NORG
3.5
Samenstelling mengmonsters
De samenstelling van de mengmonsters is opgenomen in bijlage B.
3.6
Afwijkingen op het protocol
Tijdens de uitvoeringen van bovengenoemde werkzaamheden zijn geen afwijkingen op de protocollen 2001 en 2002 geconstateerd.
Onze referentie: D10005572:4 - Datum: 21 februari 2020
12 van 31