7. Bijlage bij de regels.pdf
Tekst van het document
bestemmingsplan Langewijk naast 9 vastgesteld
bestemmingsplan Bijlagen bij regels
Langewijk naast 9 vastgesteld
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Inhoudsopgave
Bijlagen bij regels
3
Bijlage 1
Staat van bedrijven
3
Bijlage 2
Landschappelijke inpassing
7
Bijlage 3
Te slopen bebouwing
14
Bijlage 4
Beleidsadvieskaart archeologie
16
Bijlage 5
Toelichting op Archeologische beleidsadvieskaart Noordenveld
18
Bijlagen bij regels Bijlage 1 Staat van bedrijven
3
CATEGORIE
AFSTAND
GROOTSTE
GEVAAR
01
01
-
LANDBOUW EN DIENSTVERLENING T.B.V. DE LANDBOUW
GELUID
-
AFSTANDEN IN METERS
STOF
-
OMSCHRIJVING
GEUR
SBI2008 nummer
SBI-1993
014
016
4
- plantsoenendiensten en hoveniersbedrijven: b.o. <= 500 m²
30
10
30
10
0122
0143
1
Houden van paarden
50
30
30
C
0
VERVAARDIGING VAN VOEDINGSMIDDELEN EN DRANKEN
charge-ovens
30
10
30
C
10
30
2
10
0
30
C
0
30
2
10
10
30
10
30
2
10
10
30
0
30
2
15
10, 11
-
1581
1071
0
1581
1071
1
1593 t/m
1102 t/m
1595
1104
Vervaardiging van wijn, cider e.d.
18
14
VERVAARDIGING VAN KLEDING; BEREIDEN EN VERVEN VAN BONT
182
141
30
2 50
3.1
Broodfabrieken, brood- en banketbakkerijen: - v.c. < 7500 kg meel/week, bij gebruik van
-
Vervaardiging van kleding en -toebehoren (excl. van leer) HOUTINDUSTRIE EN VERVAARDIGING 20
16
205
162902
-
ARTIKELEN VAN HOUT, RIET, KURK E.D. Kurkwaren-, riet- en vlechtwerkfabrieken UITGEVERIJEN, DRUKKERIJEN EN
22
58
221
581
-
REPRODUKTIE VAN OPGENOMEN MEDIA Uitgeverijen (kantoren)
0
0
10
0
10
1
2222.6
18129
Kleine drukkerijen en kopieerinrichtingen
10
0
30
0
30
2
2223
1814
A
Grafische afwerking
0
0
10
0
10
1
2223
1814
B
Binderijen
30
0
30
0
30
2
2224
1813
Grafische reproduktie en zetten
30
0
10
10
30
2225
1814
Overige grafische aktiviteiten
30
0
30
10
30
223
182
Reproduktiebedrijven opgenomen media
0
0
10
0
10
1
10
10
30
10
30
2
10
10
30
10
30
2
30
10
30
10
30
2
30
10
30
10
30
2
2 D
2
VERVAARDIGING VAN CHEMISCHE 24
20
-
PRODUKTEN
2442
2120
0
Farmaceutische produktenfabrieken:
2442
2120
2
- verbandmiddelenfabrieken VERVAARDIGING VAN GLAS, AARDEWERK,
26
23
-
CEMENT-, KALK- EN GIPSPRODUKTEN
262, 263
232, 234
0
Aardewerkfabrieken:
232, 262, 263
234
- vermogen elektrische ovens totaal < 40 1
kW
30
26, 28, 33
-
VERVAARDIGING VAN KANTOORMACHINES EN COMPUTERS
30
26, 28, 33
A
Kantoormachines- en computerfabrieken incl. reparatie
26, 27,
VERVAARDIGING VAN OVER. ELEKTR.
31
33
316
293
Elektrotechnische industrie n.e.g.
26, 32,
VERVAARDIGING VAN MEDISCHE EN
33
33
-
-
MACHINES, APPARATEN EN BENODIGDH.
OPTISCHE APPARATEN EN INSTRUMENTEN
33
33
A
reparatie
CATEGORIE
0
AFSTAND
30
GROOTSTE
Fabrieken voor medische en optische apparaten en instrumenten e.d. incl.
GEVAAR
26, 32,
GELUID
-
AFSTANDEN IN METERS
STOF
-
OMSCHRIJVING
GEUR
SBI2008 nummer
SBI-1993
30
0
30
2
VERVAARDIGING VAN MEUBELS EN OVERIGE 36
31
-
GOEDEREN N.E.G.
361
9524
2
Meubelstoffeerderijen b.o. < 200 m2
0
10
10
0
10
1
362
321
Fabricage van munten, sieraden e.d.
30
10
10
10
30
2
363
322
Muziekinstrumentenfabrieken
30
10
30
10
30
2
45
41, 42, 43
0
10
30
10
30
2
reparatie- en servicebedrijven
10
0
30
10
30
2
Autobeklederijen
0
0
10
10
10
1
-
41, 42, 45
43
BOUWNIJVERHEID - aannemersbedrijven met werkplaats:
3
b.o.< 1000 m²
-
HANDEL/REPARATIE VAN AUTO'S, MOTORFIETSEN; BENZINESERVICESTATIONS
50
45, 47
501, 502,
451, 452,
504
454
5020.4
45204
5020.5
45205
Autowasserijen
10
0
30
0
30
2
503, 504
453
Handel in auto- en motorfietsonderdelen en -accessoires
0
0
30
10
30
2
505
473
0
Benzineservisestations:
505
473
3
- zonder LPG
30
0
30
10
30
2
51
46
-
GROOTHANDEL EN HANDELSBEMIDDELING
511
461
Handelsbemiddeling (kantoren)
0
0
10
0
10
1
5122
4622
Grth in bloemen en planten
10
10
30
0
30
2
5134
4634
Grth in dranken
0
0
30
0
30
2
5135
4635
Grth in tabaksprodukten
10
0
30
0
30
2
5136
4636
Grth in suiker, chocolade en suikerwerk
10
10
30
0
30
2
5137
4637
Grth in koffie, thee, cacao en specerijen
30
10
30
0
30
2
5138, 5139
4638, 4639
Grth in overige voedings- en genotmiddelen
10
10
30
10
30
2
Handel in auto's en motorfietsen, B
464, 514
46733
Grth in overige consumentenartikelen
10
10
30
10
30
2
5156
4676
Grth in overige intermediaire goederen
10
10
30
10
30
2
519
466, 469
Overige grth (bedrijfsmeubels, emballage, vakbenodigdheden e.d.
0
0
30
0
30
2
0
0
10
10
10
1
DETAILHANDEL EN REPARATIE T.B.V. 52
47
527
952
64
53
-
PARTICULIEREN Reparatie t.b.v. particulieren (excl. auto's en motorfietsen)
-
POST EN TELECOMMUNICATIE
531, 641
532
Post- en koeriersdiensten
0
0
30
C
0
30
2
642
61
A
Telecommunicatiebedrijven
0
0
10
C
0
10
1
70
41, 68
A
Verhuur van en handel in onroerend goed
0
0
10
0
10
1
VERHUUR VAN TRANSPORTMIDDELEN, 71
77
711
7711
-
MACHINES, ANDERE ROERENDE GOEDEREN Personenautoverhuurbedrijven
10
0
30
10
30
714
772
Verhuurbedrijven voor roerende goederen
10
10
30
10
30
2 D
2
10
0
ontwikkelingswerk
30
10
30
30
Maatschappij- en geesteswetenschappelijk onderzoek
0
0
10
CATEGORIE
0
AFSTAND
GEVAAR
0
n.e.g.
GROOTSTE
GELUID
-
AFSTANDEN IN METERS
STOF
-
OMSCHRIJVING
GEUR
SBI2008 nummer
SBI-1993
COMPUTERSERVICE- EN INFORMATIETECHNOLOGIE
72
62
-
72
62
A
informatietechnologie-bureau's e.d.
73
72
-
SPEUR- EN ONTWIKKELINGSWERK
731
721 722
Computerservice- en 10
1
30
2
0
10
1
0
10
Natuurwetenschappelijk speur- en
732
R
63, 69tm71, 73, 74, 74
77, 78, 80tm82
-
OVERIGE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING
A
Overige zakelijke dienstverlening: kantoren
0
0
10
63, 69tm71, 73, 74, 77, 78, 74
80tm82
7481.3
74203
Foto- en filmontwikkelcentrales
10
0
30
10
30
2
7484.4
82992
Veilingen voor huisraad, kunst e.d.
0
0
10
0
10
1
10
10
30
30
R
30
2
Chemische wasserijen en ververijen
30
0
30
30
R
30
2
Wasverzendinrichtingen
0
0
30
0
30
2
C
D
1
37, 38, 90
39
-
MILIEUDIENSTVERLENING
9002.2
382
A0
Afvalverwerkingsbedrijven:
9002.2
382
A7
- verwerking fotochemisch en galvano-afval
93
96
-
OVERIGE DIENSTVERLENING
9301.2
96012
9301.3
96013
A
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Bijlage 2 Landschappelijke inpassing
7
Landschappelijke
inpassing
Langewijk
8
Nieuw-Roden projectnummer: 160.64.52.00.00 Onderwerp:
Landschappelijke inpassing Langewijk 8 Nieuw Roden
Datum:
05-11-2020
Landschappelijke structuur De hoogveenontginning van Oost-Indië heeft gezorgd voor een besloten en kleinschalig landschap. Het landschap kenmerkt zich door een kaarsrechte oost-west gerichte wijken structuur met tamelijk kleine, strookvormige percelen (zie figuur 1).
Figuur 1 Parallelle ontginningspatroon in oost-west richting (Bron: BügelHajema Adviseurs)
De langgerekte percelen worden deels begrensd door elzensingels. Deze beplanting versterkt de kenmerkende ontginningsstructuur (zie figuur 2). Kenmerkend voor het landschap is het contrast tussen de bebouwingslinten en het open landschap. Ter hoogte van woonkavels zijn de elzensingels veelal dichter beplant en voorzien van onderbeplanting (zie figuur 3). Bij het open landschap zijn de elzensingels meer open van structuur en is er doorzicht op het landschap (zie figuur 4). De rechthoekige erven van de woonkavels zijn met beplanting omkaderd en maken een besloten indruk (zie figuur 5). Het afwisselende landschappelijke karakter maakt dit gebied aantrekkelijk.
Figuur 2 Ontginningspatroon versterkt door elzensingels: variatie in open, transparant en besloten (Bron: BügelHajema Adviseurs)
Figuur 3 Besloten karakter door onderbeplanting (Bron: googlemaps)
Figuur 4 Transparante elzensingel met doorkijk op het landschap (Bron: googlemaps)
datum 05-11-2020
projectnummer 160.64.52.00.00
2
Figuur 5 Groen omkaderde erven, afwisseling in open en besloten landschap (Bron: googlemaps)
Bodem en waterhuishouding Het gebied van Roden en Peize ligt aan de rand van het Drents Plateau op de overgang naar het Groninger kwelderlandschap. In deze zone bestaat de bodem uit veldpodzolgronden met lemig zand. Dit zijn infiltratiegebieden met afwisselend vochtige en droge omstandigheden (winter nat, zomer droog) en een mineraal arme bovengrond. De bouwkavels zijn gelegen in een lagere zone in het gebied (zie figuur 6). Het is belangrijk om de bestaande sloten te behouden en met de inrichting het bufferend vermogen van de percelen water te vergroten, d.m.v. beplanting en aanbrengen van lichte gradiënten. Om aan de indicatieve droogleggingsnorm te voldoen dient het bouwpeil voor beide kavels verhoogd te worden tot 10 à 20 cm boven maaiveld.
Figuur 6 Hoogtekaart van het gebied (Bron: AHN viewer)
datum 05-11-2020
projectnummer 160.64.52.00.00
3
Ligging en situering bouwvlak Kenmerkend voor het landschap is het contrast tussen de bebouwingslinten en het open landschap. Soms staat een woning direct met representatieve voorgevel aan de weg, soms staat deze in de doorkijk verderop in het landschap (zie figuur 4 en 5). Erftoegangswegen zijn ook gevarieerd in lengte (kort-lang). De bebouwing komt vrij op het perceel te liggen op ruime afstand van de kavelgrenzen. Om de zeer kenmerkende oost-west gerichte landschapsstructuur en de knik in de weg meer nadruk te geven, is de meest oostelijke woning in de lengterichting gesitueerd met de representatieve gevel in het verlengde van de zichtlijn gezien van de weg knik Langewijk (zie figuur 7).
Figuur 7 oriëntatie bebouwing aan de weg en/of passend in de oost-west gerichte landschapsstructuur (Bron: BügelHajema Adviseurs)
datum 05-11-2020
projectnummer 160.64.52.00.00
4
Figuur 8 Landschappelijke inpassing Langewijk (Bron: BügelHajema adviseurs)
Toelichting schets landschappelijke inpassing Langewijk De landschappelijke inpassing (zie figuur 8) richt zich met name op de versterking van: a
de parallelle ontginningsstructuur (zie figuur 2);
b
contrast tussen bebouwingsclusters en open landschap (zie figuur 3, 4 en 5).
De huidige beplanting blijft behouden. Door ter hoogte van de bouwkavels de elzensingel te versterken langs de Langewijk wordt het kenmerkende ontginningspatroon behouden en versterkt. Langs de Langewijk wordt de elzensingel (Juglans nigra) aangevuld en ter hoogte van de bebouwing van onderbeplanting (wilg, vlier, meidoorn, veldesdoorn, beuk) voorzien, deels is de onderbeplanting al aanwezig. Het ontbrekende stuk elzensingel achter de te slopen loods wordt ook aangeplant echter zonder onderbeplanting om de oost-west richting te benadrukken en doorzicht naar het achterliggende landschap te bieden. Ook in noord-zuid richting worden om de erven bestaand/nieuw af te schermen elzensingels aangeplant aangevuld met eik, es, berk, lijsterbes, kastanje en onderbeplanting. De woonpercelen worden hiermee volledig ‘groen’ ingekaderd. Waar de representatieve gevel zich presenteert aan de weg of zicht is op open landschap, kan de onderbeplanting
achterwege
blijven. Met de realisatie van twee bouwkavels wordt een langgerekte perceel opgedeeld in drie ‘kamers’. De nieuwe kavels hebben een vergelijkbare kavelgrootte als overige percelen in de hoogveenontginning 2
2
van Oost-Indië. De omvang is respectievelijk 3200 m en 3785 m met elk een bouwvlak van 300m
2
(zwarte stippellijn). Het hoofdgebouw moet zich binnen het bouwvlak bevinden. Door de ruime opzet en groene inpassing van de erven past de nieuwbouw in de landelijke omgeving. In de schets is de (representatieve) voorgevel aangegeven met rode stippellijn. Deze is georiënteerd op de weg. De afstand tot (het verlengde van) de naar de weg gekeerde voorgevel van het hoofdgebouw bedraagt minimaal 3 meter. Bijgebouwen worden los van het hoofdgebouw geplaatst, dit mag buiten het bouwvlak. De afstand van de dichtstbijzijnde gevel van een vrijstaand bijgebouw tot het hoofdgebouw bedraagt niet meer 2
dan 25 meter en de oppervlakte van bijbehorende bouwwerken mag maximaal 100 m zijn. De afstand van de aan- en uitbouwen en bijgebouwen tot de zijdelingse perceelgrens bedraagt minimaal 3 meter. De naast gelegen weide krijgt door de sloop van de loods een groen landschappelijk karakter. De afzonderlijke bouwstenen van het landschapstype (grasland, afwisseling open-besloten, langgerekte vorm) worden hierdoor versterkt. Het woonperceel Langewijk 8 krijgt een nieuwe rechtstreekse erftoegangsweg. Een nieuwe dam komt naast twee volwassen bomen te liggen. De nieuwe elzensingel langs de nieuwe erfgrens ligt in het verlengde van de bestaande elzensingel aan de
datum 05-11-2020
projectnummer 160.64.52.00.00
5
noordrand van Langewijk 8 tot aan de twee volwassen bomen. De oude erftoegangsweg naar de woning tussen de bomen komt te vervallen, de houtsingel wordt onderdeel van de twee nieuwe kavels. De eerste bouwkavel wordt via een nieuwe dam tussen twee bestaande bomen rechtstreeks op de Langewijk ontsloten. De tweede bouwkavel wordt ontsloten via de huidige inrit in de oostelijke hoek van het perceel. Aanbeveling inrichting perceel Om de ruime bouwkavels een besloten groen karakter te geven wordt aanbevolen boomgroepen en enkele solitairen op het terrein rondom het (half)verharde erf en bebouwing aan te planten. Het zicht op de ‘gevellijn’ met de inrichting van de tuin vrij houden. Om de biodiversiteit van het gebied te vergroten is het gewenst groen de ruimte te geven. Door de perceelgrens in te richten met kruidenrijke graszone – greppel - kruidenrijke graszone – struweelzone- bomen ontstaat een waardevolle groene afscherming van het kavel (zie figuur 9). Het is wenselijk de verharding een landschappelijke uitstraling na te streven. Bijvoorbeeld een karrespoor in halfverharding met een berm van kruidenrijk grasmengsel. De locatie van de te slopen loods is hoger gelegen. Het afgraven van de bovenlaag naar ongeveer +3.90 maakt de sporen van bebouwing onzichtbaar en geeft bloemrijkgrasland een kans (verschralen).
De landschappelijke waarde en biodiversiteit kan door bovenstaande ingrepen toenemen.
Figuur 9 Struweelrand opgebouwd uit kruidenrijke zone (zoom), struiken (mantel) en bomen (Bron: Rogier Klaassen)
datum 05-11-2020
projectnummer 160.64.52.00.00
6
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Bijlage 3 Te slopen bebouwing
14
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Bijlage 4 Beleidsadvieskaart archeologie
16
215000
217500
Verwachting
E
Hoge verwachting Essen
Middelhoge verwachting (marien veengebied) Onbekende verwachting (Bebouwing)
6 7
!1 ( 4
Hoogema
3
24775
33
2 1
38
2
42743
Geen onderzoek vereist
Lage verwachting, vermoedelijk verstoord Depressies/laagten, al dan niet gevuld met organisch materiaal Middelhoge verwachting (Leekstermeer)
Geen onderzoek vereist
Peizermade
(verkennend), karterend booronderzoek
Bijzondere terreinen en gebieden
Terrein van zeer hoge archeologische waarde, beschermd Terrein van zeer hoge archeologische waarde
37
Bij ingrepen contact opnemen met gemeente
32248
Behoud in situ, bij ingrepen via gemeente contact opnemen met RCE
5
Behoud in situ, indien niet mogelijk opgraven
42744
2
Behoud in situ, indien niet mogelijk opgraven, vrijstelling bij ingrepen < 100 m in de historische kernen
Terrein van hoge archeologische waarde
41322
Verkennend/karterend booronderzoek
E
E
Archeologisch onderzocht terrein
Vrijgeven op basis van eerder archeologisch booronderzoek, geen aanvullend onderzoek nodig
Provinciaal Archeologisch Belang
Bij ingrepen via gemeente contact opnemen met provinciaal archeoloog
E
E
E 25551
32
Behoud in situ, indien niet mogelijk contact opnemen met gemeente
Bijzondere terreinen met nummer
Vindplaatsen Historische kaartmateriaal
!
Bebouwing
!
Stads- en dorpsgezichten (RCE)
k j
Poel
S "
Watermolen/polderbemaling
Monumentnummer
_ ^
Schans
36
Brink
Sandebuur
Brug / mogelijke voorde
31
!1 ( 34
Dijk
3
! (
9
Borg Thedema
!5 (
21806
Vredeveen
Woldrust
!3 ( E
E Leutingewolde
7b
! ( 9
!6 (
!4 (
Peizerwold 20
!6 ( E
E
Mensinga
!2 (
14665
E
Roderwolde
21694
Nietap21
E
! (
Steenbakkerij
Foxwolde
E
7a ! (
!7 (
23
Willingehuis
45
!8 (
Terheyl (De Helle)
Huis te Peize
22
14930
25
Peize59
8
26372
! (
Kymmellhuis 24
14300
De Scheperij
572500
28 14467 8364
!9 (
10
11
61
! (
15116
60
E
E
22980
E
Ter Hansouwe
De Pol
27310
23925
Roden
42746
!4 (
Steenbakkerij
29
E
!2 (
Waalborg 35
Wegen / paden
, ,
41003
38026
Markegrens
Steenbakkerij
Celtic field
E
34242
5
! (
15179
27 30
26
10 ! (
Spijker
Mensinge
E
15944
575000
Buffer 50m AMK-terrein
577500
Waarderend onderzoek, contact opnemen met gemeente
Terrein van archeologische waarde
!
E
Bij ingrepen > 1000m extrapoleren vanuit de omringende verwachtingwaarden en bij hoge/middelhoge verwachting zie hierboven, bij lage verwachting geen onderzoek vereist
Lage verwachting
575000
E
Veldinspectie na uitvoering bodemingrepen Controlerend verkennend onderzoek (3 boringen ha), zo nodig archeologische begeleiding (protocol opgraving) of veldinspectie na uitvoering bodemingrepen 2 Prehistorie: bij ingrepen > 1000 m verkennend booronderzoek (6 boringen per ha), zo nodig karterend onderzoek Veenterpen: AHN 0,5 x 0,5 m, daarna kruisraai verkennende boringen
Middelhoge verwachting, vermoedelijk verstoord
577500
E
Verkennend en karterend proefsleuvenonderzoek
Middelhoge verwachting (beekdal)
Gemeentegrens
E
Verkennend en karterend proefsleuvenonderzoek
Hoge verwachting plaggendekken
6963
E
2
Bij ingrepen > 1000 m verkennend booronderzoek (6 boringen per ha), zo nodig karterend onderzoek
580000
Archeologische begeleiding (protocol opgraving) of bij concrete aanwijzingen voor structuren: proefsleuvenonderzoek
E
12 ! (
572500
580000
2
Bij ingrepen > 1000 m controlerend onderzoek (3 boringen per ha)
Hoge verwachting jagers/verzamelaars beekdal
!
230000
2
E Hoge verwachting (beekdal)
!
227500
Bij ingrepen > 1000 m verkennend booronderzoek (6 boringen per ha), zo nodig karterend onderzoek
Hoge of middelhoge verwachting, vermoedelijk verstoord
Overig
225000
Eerste fase archeologisch onderzoek
Hoge of Middelhoge verwachting
!1 (
222500
Kaartbijlage 3: Archeologische beleidsadvieskaart
Legenda
E
220000
E Boerelaan
Altena
Nieuw-Roden 15660 41603
44
12 ! (
13 ! ( 10 ! (
21268
11 ! ( Roderesch
E
E
E
31444
E
E
E
14 ! (
E 14798
13 ! (
18763
570000
570000
Lieveren
20991
41
28686 25102
15 ! (
Steenbergen 62
14 ! (
14770
48
25753
16 ! (
18046
Langelo 44590
49
E
E
47
16 ! (
E
23524
23526
E
19 ! (
E
E
567500
567500
15 ! (
E
17 ! (
17 ! ( 24365
23515
Een-West
46 24790
42
23522
23523
24371
31020
18
! (
24370 8405
44298
23511
Een
31739
39 15303
15235
34194
35536
35532
E
E
E
E
50
E
51
Norg
53
43
44300
52
E
54
23 ! (
E
40
565000
565000
22011
25 ! ( 35535
24 ! (
23759
20 ! (
57
Westervelde
562500
18 ! (
Tonckensborg
Zuidvelde
E
E
E
E
E
22808
22 ! (
23 ! (
56
19234
58
19 ! (
E
E
562500
20 ! (
Peest55
35573
35967
18
Veenhuizen
21 ! (
E
E
E
E
E
17
E
560000
E
557500
560000
22807
Norgervaart
557500
22 ! (
E
E
Archeologische beleidsadvieskaart
´ 215000
1 : 25.000
0
217500
E
-
500
E
E
E
E
222500
225000
227500
230000
Gemeente Noordenveld
1.000
2.000 Meter
vv ee rr ss ii ee 22 .. 00 jj uu nn ii 22 00 1111
220000
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Bijlage 5 Toelichting op Archeologische beleidsadvieskaart Noordenveld
18
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
HOOFDSTUK
7.1
7
Beleidsadvieskaart
INLEIDING De beleidsadvieskaart is het instrument waarmee ruimtelijke ingrepen kunnen worden afgezet tegen het archeologisch belang van de te ontwikkelen locatie. Indien op een locatie archeologische waarden aanwezig zijn of worden verwacht, kan snel en eenvoudig worden bekeken of er dient te worden gestreefd naar planaanpassing of dat er archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Anderzijds kan uit de beleidsadvieskaart blijken dat er op een bepaalde locatie geen archeologische waarden worden verwacht en dat de geplande ingreep zonder nader archeologisch onderzoek kan plaatsvinden.
7.2
TOTSTANDKOMING BELEIDSADVIESKAART De beleidsadvieskaart is samengesteld op basis van:
de bronnenkaart (hoofdstuk 3);
de archeologische verwachtingskaart (hoofdstuk 4);
bodemkundige eenheden (hoofdstuk 5);
het Provinciaal belang archeologie (december 2009);
de onderzoeksrichtlijnen provincie Drenthe (Beleidsbrief Provinciaal archeologiebeleid 2007);
reeds archeologisch onderzochte terreinen.
Op de beleidskaart zijn de archeologische adviezen aangegeven door middel van gekleurde vlakken waarmee de archeologische verwachtingen, AMK-terreinen en terreinen van provinciaal belang zijn aangegeven. Voor de verschillende landschapstypen (glaciaal, dekzand, stuifzand, beekdalen, veen, marien en overige) wordt onderscheid gemaakt tussen gebieden met een hoge, middelhoge en lage verwachting. Voorts worden plaggendekken aangegeven alsmede locaties met een (vermoedelijk) verstoord bodemprofiel. De reeds onderzochte terreinen zijn weergegeven op basis van het selectieadvies van het betreffende onderzoek (bron: Archis II, stand januari 2011). Onderzochte terreinen waarbij op basis van verkennend of karterend veldonderzoek geen vervolgonderzoek is geadviseerd, zijn aangegeven als omlijnde witte vlakken.
7.3
VOORRANGSREGEL TEN AANZIEN VAN MEERDERE BELEIDSADVIEZEN IN EEN GEBIED De beleidsadvieskaart is een complex product: op één en dezelfde locatie kan sprake zijn van meerdere beleidsadviezen. In zoverre er sprake is van een conflict ten aanzien van de te hanteren onderzoeksmethoden geldt de volgende voorrangsregel, op volgorde van te volgen onderzoeksmethode:
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
43
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
1. AMK-terreinen; 2. Gebieden van Provinciaal Belang Archeologie; 3. Bijzondere terreinen; 4. Archeologische verwachting.
7.4
BESCHRIJVING ADVIEZEN BELEIDSADVIESKAART Hieronder volgt een beschrijving van de adviezen ten aanzien van archeologisch onderzoek op de beleidsadvieskaart.
7.4.1
VRIJSTELLING Vrijstelling van archeologisch onderzoek is mogelijk indien:
het plangebied geheel in een zone ligt met een lage verwachting en/of (met zekerheid) verstoorde bodem;
de nieuwe bodemingreep binnen de begrenzingen van een reeds verstoord gebied blijft. Te denken valt daarbij aan nieuwbouw op een locatie die voorheen ook bebouwd was, met dien verstande dat de nieuwe bebouwing en funderingen binnen de horizontale en verticale afmetingen blijven als de oude bebouwing;
de bodemingreep niet dieper reikt dan 30 cm –mv in terreinen waar een bouwvoor aanwezig is;
de bodemingreep een gebied kleiner dan 1000 m2 omvat. Deze vrijstelling geldt echter niet indien de ingrepen (deels) in een AMK-terrein of diens bufferzone van 50 m vallen, uitgezonderd de historische dorpskernen (zie volgende punt). Het oppervlaktecriterium geldt voor het totaal te verstoren oppervlak en is niet deelbaar in deelplangebieden;
de bodemingreep een gebied kleiner dan 100 m2 betreft in de historische kernen van Roderwolde (AMK-nr. 13977), Norg (AMK-nr. 14006), Westevelde (AMK-nr. 14009), Leutingewolde (AMK-nr. 14411), Sandebuur (AMK-nr. 14412), Peizerwold (AMK-nr. 14413), Roden (AMK-nr. 14414), Peize (AMK-nr. 14416), Steenbergen (AMK-nr. 14417), Een (AMK-nr. 14418), Lieveren (AMK-nr. 14419), Langelo (AMK-nr. 14420), Peest (AMKnr. 14421).
7.4.2
VRIJSTELLING TEN AANZIEN VAN AGRARISCH GEBRUIK Voor agrarische activiteiten geldt het volgende:
vrijstelling van archeologisch onderzoek/vergunningaanvraag voor ploegen tot 30 cm – mv: dit geldt zowel voor de bekende archeologische terreinen als de verwachtingsgebieden;
vrijstelling van archeologisch onderzoek/vergunningaanvraag voor niet-kerend woelen tot 10 cm onder de bouwvoor: dit geldt zowel voor de bekende archeologische terreinen als de verwachtingsgebieden;
vrijstelling van archeologisch onderzoek/vergunningaanvraag voor aanleg van drainage (ongeacht de hiervoor te hanteren techniek) in archeologische verwachtingsgebieden. Echter, voor het aanleggen van een drainage op een es of een bekend archeologisch terrein is archeologisch onderzoek en een vergunningsaanvraag vereist. Daarbij dient de waterhuishoudkundige noodzaak aangetoond te worden.
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
44
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
archeologisch onderzoek en vergunningaanvraag is verplicht voor het diepploegen of mengwoelen dieper dan 30 cm, afgraven dieper dan 30 cm, egaliseren, ontginnen, aanleg of vergraven van sloten, het aanleggen of rooien van bos en boomgaard waarbij stobben moeten worden verwijderd. Hierbij gelden de horizontale onderzoeksvrijstellingen zoals op de gemeentelijke beleidsadvieskaart is aangegeven. Met andere woorden: als de omvang van de ingreep de vrijstellingsgrens overschrijdt, is archeologisch onderzoek en vergunningaanvraag vereist.
7.4.3
CONTROLEREND BOORONDERZOEK Controleboringen hebben tot doel vast te stellen of het bodemprofiel van een gebied conform de verwachting verstoord is. Controlerend booronderzoek heeft een dichtheid van minimaal 3 boringen per ha. De boringen dienen te worden gezet met een gutsboor (3 cm ø) of een Edelmanboor (6 of 7 cm ø) tot een diepte van minimaal 30 cm in de onverstoorde Chorizont. Als uit dit onderzoek blijkt dat de bodem niet (ernstig) verstoord is en dat mogelijk archeologiehoudende lagen nog redelijk intact zijn, dan dient het onderzoek te worden opgeschaald tot een verkennend booronderzoek.
7.4.4
VERKENNEND BOORONDERZOEK Een verkennend booronderzoek heeft tot doel de mate waarin het bodemprofiel intact is te toetsen. Tevens kan een verkennend booronderzoek vaststellen hoe dik het (resterende) plaggendek nog is en of er dekzandruggen of (grotere) dekzandkoppen onder het maaiveld aanwezig zijn. In stuifzandgebieden dient het verkennend booronderzoek zich te richten op de aanwezigheid van een fossiele bodem. Voor het opsporen van archeologische vindplaatsen is een verkennend booronderzoek niet geschikt, tenzij het om een grotere archeologische nederzettingslocatie met een dichte vondstspreiding gaat. Bij een verkennend booronderzoek worden minimaal 6 boringen per ha gezet tot een diepte van minimaal 30 cm in de onverstoorde C-horizont. De boringen dienen te worden uitgevoerd met een gutsboor van 3 cm ø of met een Edelmanboor van 6 of 7 cm ø. Bij gebruik van een Edelmanboor dienen archeologisch relevante lagen op archeologische indicatoren te worden gezeefd op een zeef met een maaswijdte van maximaal 4 mm. Op locaties waar het bodemprofiel intact is (zie par. 5.2), dient een karterend booronderzoek te volgen op het verkennend booronderzoek.
7.4.5
KARTEREND BOORONDERZOEK Karterend booronderzoek heeft tot doel vindplaatsen op te sporen. Bij dit type onderzoek wordt gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een boordiameter van 15 cm (bij boringen in het mariene kleigebied kan om praktische redenen een Edelmanboor van 10 of 12 cm ø gebruikt worden). De boordichtheid bedraagt minimaal 20 boringen/ha. Relevante archeologische lagen dienen op archeologische indicatoren te worden gezeefd op een zeef met een maaswijdte van maximaal 4 mm.
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
45
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
7.4.6
KARTEREND PROEFSLEUVENONDERZOEK Karterend proefsleuvenonderzoek heeft primair tot doel vindplaatsen op te sporen. Karterend proefsleuvenonderzoek vervangt meestal karterend booronderzoek indien het plangebied is gelegen op een historische es en/of plaggendek en/of een AMK-terrein. Bij dit type onderzoek worden, meestal op basis van de resultaten van voorgaand verkennend booronderzoek, op één of meer locaties machinaal sleuven gegraven. Voorafgaand aan een karterend proefsleuvenonderzoek dient altijd een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld. Vaak benoemt het PvE secundaire doelen. Het PvE beschrijft onder andere de eisen ten aanzien van omvang van het te onderzoeken gebied, de te hanteren onderzoeksmethoden en de uitwerking van het onderzoek.
7.4.7
WAARDEREND ONDERZOEK Een waarderend onderzoek heeft tot doel de aard, omvang, ouderdom, diepteligging en kwaliteit van een archeologische vindplaats vast te stellen. Waarderend onderzoek volgt vrijwel altijd uit eerder veldonderzoek. De vorm en omvang van het waarderend onderzoek is afhankelijk van het (verwachte) type vindplaats en dient in overleg met de gemeente en, indien het om een gebied van Provinciaal belang archeologie gaat, met de provincie te worden bepaald. Voorafgaand aan een waarderend onderzoek dient een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld. Dit PvE beschrijft onder andere de eisen ten aanzien van omvang van het te onderzoeken gebied, de te hanteren onderzoeksmethoden en de uitwerking van het onderzoek.
7.4.8
ARCHEOLOGISCHE BEGELEIDING De archeologische begeleiding heeft tot doel tijdens civiele graafwerkzaamheden te controleren op de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Indien tijdens de graafwerkzaamheden een archeologische vindplaats wordt aangetroffen, wijzigt de archeologische begeleiding in een opgraving. Voor een begeleiding dient een door het bevoegd gezag goedgekeurd programma van eisen (PvE) te worden opgesteld. De archeologische uitvoerder dient er zorg voor te dragen dat de civiele uitvoerder bekend is met het PvE.
7.4.9
VELDINSPECTIE De archeologische begeleiding heeft tot doel tijdens civiele graafwerkzaamheden te controleren op de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Indien tijdens de graafwerkzaamheden een archeologische vindplaats wordt aangetroffen, wijzigt de archeologische begeleiding in een opgraving. Voor een begeleiding dient een door het bevoegd gezag goedgekeurd programma van eisen (PvE) te worden opgesteld. De archeologische uitvoerder dient er zorg voor te dragen dat de civiele uitvoerder bekend is met het PvE.
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
46
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
7.4.10
MELDINGSPLICHT Voor gebieden waarvan op grond van archeologische verwachting en/of geringe omvang van de geplande ingreep geen archeologisch onderzoek vereist is, geldt een meldingsplicht conform de (herziene) Monumentenwet 1988. Deze meldingsplicht geldt eveneens voor terreinen die reeds zijn onderzocht door middel van voorgaand archeologisch onderzoek, maar waarvan de onderzoeksresultaten geen aanleiding tot vervolgonderzoek gaven. Melding dient gedaan te worden bij de provinciaal archeoloog.
7.4.11
ROL VAN PROVINCIE TEN AANZIEN VAN PVE’S Bij ingrepen in gebieden van Provinciaal Belang Archeologie wenst de provincie in een zo vroeg mogelijk stadium van planvorming door de gemeente betrokken te worden. De provincie ontvangt vanuit haar depothoudende rol en eigenaar van de vondsten, een exemplaar van het PvE ter kennisgeving. De provincie heeft goedkeuringsbevoegdheid ten aanzien van de wijze waarop vondsten worden gedeponeerd en geconserveerd. In die capaciteit dient de provincie in voorkomende gevallen een vondstevaluatierapport en een selectierapport voor deponering en conservering overhandigd te worden. De tabellen voor selectie in het veld dienen in het PvE verwerkt te worden.
7.5
BELEIDSADVIEZEN VERWACHTINGSZONES EN BIJZONDERE TERREINEN/LANDSCHAPSELEMENTEN
7.5.1
LAGE VERWACHTING EN LAGE VERWACHTING, WAARSCHIJNLIJK VERSTOORD In delen met een lage verwachting, al dan niet verstoord, hoeft in principe geen archeologisch onderzoek plaats te vinden. Wel geldt een meldingsplicht.
7.5.2
MIDDELHOGE EN HOGE VERWACHTING Uitgezonderd plaggendekken, veentjes en beekdalen dient, voorafgaand aan bodemingrepen groter dan 1000 m2 en dieper dan 30 cm –mv, verkennend booronderzoek plaats te vinden. De vrijstellingsgrens van 30 cm –mv geldt alleen indien een bouwvoor aanwezig is en niet, zoals bij heidevelden, wanneer deze ontbreekt. Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek dient vervolgonderzoek plaats te vinden. Indien er tijdens het verkennend booronderzoek een intact bodemprofiel is aangetroffen met potentieel archeologiehoudende lagen, dan dient er een karterend booronderzoek plaats te vinden. Indien tijdens het verkennend booronderzoek naast een intact bodemprofiel een archeologische vindplaats is aangetroffen, dient een waarderend onderzoek plaats te vinden. Indien tijdens het verkennend booronderzoek blijkt dat het bodemprofiel overal ernstig verstoord is, dan hoeft geen vervolgonderzoek plaats te vinden. Wel geldt er een meldingsplicht.
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
47
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
7.5.3
MIDDELHOGE VERWACHTING LAAGVEENGEBIED – MARIEN In dit gebied dient een AHN-analyse plaats te vinden, met als doel veenterpen op te sporen. Bij voorkeur dient hiertoe een AHN met een resolutie van 0,5 x 0,5m gebruikt te worden; een resolutie van 5x5 m is in de praktijk te grof gebleken. Eventuele potentiële veenterplocaties dienen vervolgens door middel van verkennende boringen (kruisraai) te worden onderzocht.
7.5.4
MIDDELHOGE EN HOGE VERWACHTING, WAARSCHIJNLIJK VERSTOORD In deze delen dient een controlerend booronderzoek te worden uitgevoerd indien de ingrepen groter zijn dan 1000 m2 en dieper gaan dan 30 cm –mv. De vrijstellingsgrens van 30 cm –mv geldt alleen indien een bouwvoor aanwezig is en niet, zoals bij heidevelden, wanneer deze ontbreekt. Mocht blijken dat het bodemprofiel inderdaad ernstig verstoord is, dan behoeft geen verder veldonderzoek plaats te vinden. Wel geldt er een meldingsplicht. Indien blijkt dat het bodemprofiel (deels) nog redelijk intact is, dan dient op die locaties te worden opgeschaald naar een verkennend booronderzoek.
7.5.5
DELEN MET EEN ONBEKENDE VERWACHTING (ANTROPOGEEN/BEBOUWING) Bij ingrepen groter dan 1000 m2 en dieper dan 30 cm in onbebouwde gebieden zoals parken, sportvelden en dergelijke, dient de verwachtingswaarde voor het plangebied geëxtrapoleerd te worden vanuit de omliggende verwachtingswaarden. De daarbij behorende onderzoeksadviezen dienen gevolgd te worden.
7.5.6
VEENTJES Geadviseerd wordt gutsboringen in een kruisraai over de centrale depressie te zetten. Deze boringen in beide kruisraaien hebben een onderlinge afstand van maximaal 20 m. Als sprake is van een pingo-ruïne of een minimaal 1,5 m diepe, met organisch materiaal gevulde depressie, dient het onderzoek te worden opgeschaald tot karterend booronderzoek op en in de randzone van de depressie. Het karterend booronderzoek heeft hier tot doel kleine paleolithische en mesolithische nederzettingen op te sporen. Daarnaast dienen bodemverstorende ingrepen in de organische opvulling/waterbodem van watervoerende veentjes te worden vermeden omdat deze leiden tot vernietiging van paleoecologische gegevens die in de organische laag besloten liggen.
7.5.7
RIJKSMONUMENTEN Rijksmonumenten zijn wettelijk beschermd op grond van de (herziene) Monumentenwet 1988. Het is verboden zonder of in afwijking van een vergunning een beschermd monument te verstoren of in ander opzicht te wijzigen (art. 11-12 Monumentenwet 1988). Voor bodemingrepen in Rijksmonumenten is een vergunning van de Minister van OC & W vereist. Deze vergunning dient via de gemeente bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te worden aangevraagd. Voor bodemingrepen binnen een zone van 50 m rondom het rijksmonument is geen vergunning van de Minister van OC & W vereist. Wel dient vooraf contact te worden
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
48
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
opgenomen met de gemeente en, indien het gaat om een terrein van Provinciaal belang archeologie, met de provinciaal archeoloog.
7.5.8
AMK-TERREINEN Bij deze terreinen dient gestreefd te worden naar behoud in situ. Feitelijk betekent dit dat bodemverstorende ingrepen hier voorkomen dienen te worden. Indien in AMK-terreinen en de bufferzones van 50 m rondom AMK-terreinen bodemverstorende ingrepen noodzakelijk worden geacht en planaanpassing geen optie is, dient contact te worden opgenomen met de gemeente. Indien het AMK-terreinen betreft die tevens van Provinciaal belang archeologie zijn, dient via de gemeente contact te worden opgenomen met de provinciaal archeoloog. Het verdient aanbeveling in een vroeg stadium van planvorming in deze gebieden contact op te nemen met de gemeente/provincie.
7.5.9
TERREINEN VAN PROVINCIAAL BELANG ARCHEOLOGIE (PBA) Het PBA geeft in een GIS-bestand een aantal terreinen aan van bijzonder archeologisch belang. Het gaat daarbij om de volgende fenomenen:
hunebedden van Steenbergen en Westervelde;
schans Portugal;
Spaans kerkhof;
grafheuvelgroep bij Zuidvelde;
veenterpengebieden;
celtic fields;
essen;
beekdalen.
De provincie hecht een bijzonder belang aan deze fenomenen en wenst expliciet betrokken te zijn bij de omgang hiermee. Voor zones van Provinciaal belang archeologie met bekende archeologische waarden (hunebedden, schans, Spaans kerkhof, grafheuvelgroep en het veenterpengebied) geldt een streven–naar–behoud en provinciale betrokkenheid via de gemeente in het geval van dreigende bodemingrepen. Het verdient aanbeveling in een vroeg stadium van planvorming in deze gebieden contact op te nemen met de gemeente/provincie. Voor zones waarin archeologische waarden vermoedt worden (celtic fields, essen en beekdalen) geldt een andere insteek: Voor essen zal gewoonlijk een karterend proefsleuvenonderzoek nodig zijn. Omdat de plaggendekken op de Noordenveldse essen meestal dunner zijn dan 50 cm, blijft de onderzoekseis van archeologisch veldonderzoek bij een bodemverstoring dieper dan 30 cm –mv gehandhaafd. Voor wat betreft beekdalen geldt dat eventueel aanwezige structuren (fuiken, depots, voorden en dergelijke) niet met booronderzoek opgespoord kunnen worden. Dit betekent dat alle ingrepen in het beekdal in principe onder archeologische begeleiding – conform KNA-protocol ‘opgraven’ dienen plaats te vinden. Hiertoe dient in een vroeg stadium van de planvorming via de gemeente contact met de provincie/ provinciaal archeoloog worden
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
49
Achtergrondrapport archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart Noordenveld
gelegd omtrent de wijze waarop de archeologische begeleiding dient plaats te vinden. Onderstaande geldt daarbij als richtlijn:
beekdalen met een hoge verwachting: bodemingrepen dienen onder archeologische begeleiding (conform KNA-protocol ‘opgraven’) plaats te vinden;
beekdalen met een hoge verwachting, waarschijnlijk verstoord: door middel van controlerend booronderzoek (3 boringen/ha) wordt onderzocht of en zo ja tot hoe diep de beekafzettingen verstoord zijn. Indien sprake is van ernstige bodemverstoring kan volstaan worden met een veldinspectie na afloop van de civiele ontgravingen. De civiele uitvoerder dient deze inspecties te faciliteren. De veldinspectie richt zich vooral op mogelijk nog aanwezige diepere delen, zoals geultjes waar nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Indien het bodemprofiel nog redelijk intact is, dienen de bodemingrepen onder archeologische begeleiding (KNA-protocol ‘opgraven’ plaats te vinden;
beekdalen met een middelhoge verwachting: doordat hier de beschermende veenlaag ontbreekt, is de kans dat eventueel aanwezige archeologische waarden zijn aangetast groter. Daarom kan hier volstaan worden met een veldinspectie na afloop van de civiele ontgravingen. De civiele uitvoerder dient deze inspecties te faciliteren. De veldinspectie richt zich vooral op mogelijk nog aanwezige diepere delen, zoals geultjes waar nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn.
beekdalen met een middelhoge verwachting, vermoedelijk verstoord: door middel van controlerend booronderzoek (3 boringen/ha) wordt onderzocht of en zo ja tot hoe diep de beekafzettingen verstoord zijn. Indien sprake is van ernstige bodemverstoring kan het gebied worden vrijgegeven. Indien het bodemprofiel redelijk intact blijkt kan volstaan worden met een veldinspectie na afloop van de civiele ontgravingen. De civiele uitvoerder dient deze inspecties te faciliteren. De veldinspectie richt zich vooral op mogelijk nog aanwezige diepere delen, zoals geultjes waar nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn.
hoge verwachting beekdalen jagers/verzamelaars. Dit betreft enerzijds zandkopjes in het beekdal: indien zandkopjes in het beekdal door bodemingrepen bedreigd worden dient in eerste instantie verkennend booronderzoek uitgevoerd te worden. Omdat het altijd om kleine gebieden gaat, wordt geadviseerd bij een intact bodemprofiel direct karterende boringen te plaatsen. Anderzijds betreft het ook locaties waar zandgronden grenzen aan veengronden. Deze locaties dienen door middel van verkennende boringen onderzocht te worden. Geadviseerd wordt altijd een AHN (5x5) of gedetailleerder en een gedetailleerde bodemkaart (schaal 1:10.000) in het vooronderzoek te betrekken.
075964020:0.1 - Vrijgegeven
ARCADIS
50