6. Nota zienswijzen
Tekst van het document
Nota beantwoording zienswijze Inleiding Op 5 september 2023 ontving het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college) een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het project “Afwijking van het bestemmingsplan 'Buitengebied Noordenveld' (vastgesteld op 17 april 2013) voor bouw van 7 woningen”. De aanvraag gaat over de Melkweg 13 te Alteveer en is bij de gemeente Noordenveld geregistreerd onder zaaknummer OMG/2023/3872, bekend in het omgevingsloket online (OLO) onder nummer 8038727. Het betreft een aanvraag omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) die voorafgaand aan de overige onlosmakelijke activiteiten is ingediend. Op grond van artikel 2.27, eerste lid, van de Wabo jo. artikel 6.5 van het Besluit Omgevingsrecht (Bor) wordt de onderhavige omgevingsvergunning niet verleend, dan nadat de gemeenteraad heeft verklaard dat hij daartegen geen bedenkingen heeft (de verklaring van geen bedenkingen, hierna te noemen de VVGB). Door de raad is het voornemen geuit de VVGB te weigeren. Het ontwerp van de beslissing van de raad om de verklaring van geen bedenkingen te weigeren en de ontwerp weigering omgevingsvergunning hebben vanaf donderdag 22 februari 2024 gedurende 6 weken ter inzage gelegen in het gemeentehuis in Roden.
De terinzagelegging is op 21 februari 2024 bekend gemaakt door plaatsing op de website www.officielebekendmakingen.nl. Gedurende de termijn van terinzagelegging is aan een ieder de mogelijkheid geboden een zienswijze te geven op de ontwerp weigering VVGB van de raad en de ontwerp weigering omgevingsvergunning van het college. Er is één zienswijze ontvangen, namelijk van de aanvrager van de vergunning voornoemd (hierna verder te noemen: initiatiefnemer). In deze nota wordt de betreffende zienswijze op het ontwerp weigeringsbesluit en de ontwerp weigering VVGB samengevat weergegeven en voorzien van een reactie. Daarbij wordt aangegeven of de zienswijzen wel of niet hebben geleid tot een aanpassing in de (definitieve) weigering omgevingsvergunning c.q. VVGB.
24-01721797
Reactie op de zienswijze De gang van zaken In de zienswijze wordt, na de inleiding, in hoofdstuk II een zeer uitvoerige schets gegeven van de achtergrond van de onderhavige aanvraag, meer in het bijzonder de gang van zaken tussen 2006 en de aanvraag van de onderhavige omgevingsvergunning. In de conclusie van de zienswijze wordt, met het oog op deze gang van zaken, een beroep op het vertrouwensbeginsel gedaan. De schets behoeft enige nuancering. Dat wordt toegelicht. Initiatiefnemer is in 2009 eigenaar geworden van de Melkweg 13 te Alteveer. Initiatiefnemer geeft aan eigenaar/verhuurder te zijn van deze locatie en geen projectontwikkelaar te zijn. Hij is nooit uit geweest op herontwikkeling maar heeft de locatie – zo kan uit de zienswijze worden begrepen – gekocht als belegging. Ten tijde van de aankoop had het perceel al de bestemming “Maatschappelijk”. Volgens de planregels is de grond daarmee bestemd voor een groepsaccommodatie voor mensen met een beperking of sociale, culturele en/of educatieve instellingen. In die zienswijze wordt aangegeven dat toen de initiatiefnemer het pand eind 2009 kocht, er een bestuurlijk goedgekeurd principeakkoord lag om ter plaatse van het onderhavige Prins Willem Alexanderhoeveterrein (hierna: PWA-hoeve) 60 appartementen te realiseren op 2200 m2 BVO. Een nuancering is op zijn plaats.
In de eerste plaats betrof het een vakantieaccommodatie voor (groepen) mensen met een beperking, dat voorzag in 60 eenpersoonskamers. In de tweede plaats wordt er op gewezen dat, zoals bij mail van 20 januari 2010 ook is bericht aan initiatiefnemer, van een goedgekeurd plan nog geen sprake was. Het bevond zich in het stadium van planvorming. Aangegeven is dat de gemeente in beginsel planologische medewerking wilde verlenen. Daarvoor moest nog wel een planologische procedure worden gestart. Niet duidelijk is wat de raad van het plan zou hebben gevonden. Er was ook nog geen positief welstandsadvies. Bovendien had initiatiefnemer in het door hem in de zienswijze genoemde gesprek van 11 januari 2010 al aangegeven dat hij zelf van dit plan af zag vanwege te grote risico’s. Verder is juist dat in deze periode besprekingen zijn gevoerd waarbij door de gemeente inderdaad in een gesprek op 8 en 26 april 2010 is gevraagd of het eventueel bouwen van woningen op deze locatie bespreekbaar is voor initiatiefnemer en of initiatiefnemer zou willen afzien van verhuur aan de Pedmedgroep. Initiatiefnemer gaf in deze gesprekken aan de onderhandelingen met Pedmedgroep door te zetten zolang hij geen zekerheid had over alternatieven.
In een gesprek op 4 juni 2010 heeft de gemeente aangegeven dat er draagvlak zou zijn voor een woning of 3, al is ook duidelijk gemaakt dat dit binnen het college nog moest worden
besproken. Ondertussen gaf initiatiefnemer aan de eventuele verhuur van de PWA-hoeve aan de Pedmedgroep niet langer uit te kunnen stellen, in reactie waarop de wethouder RO aangaf dat er bestemmingsplantechnisch geen problemen zijn met de komst van de Pedmedgroep. Op 10 juni 2010 is met initiatiefnemer besproken dat er binnen het college verschillend werd gedacht over de woningbouwoptie en dat contact opgenomen zou worden met de provincie. De provincie heeft in reactie op dat contact aangegeven niet voor woningbouw te zijn. De provincie gaf te kennen dat er niet was gebleken van zwaarwegende redenen om de PWAhoeve af te breken voor het realiseren van woningen in het buitengebied; de provincie vond het vanuit oogpunt van goede ruimtelijk ordening ongewenst dat locaties als deze aan de bestemming werden onttrokken. Dat is op 26 juni 2010 met initiatiefnemer besproken. Naar aanleiding van deze reactie van de provincie, was de woningbouwoptie van tafel. Andermaal bevestigde de gemeente in dit gesprek dat de komst van de Pedmedgroep bestemmingsplantechnisch geen problemen was. Overigens stelt initiatiefnemer dat Pedmedgroep uiteindelijk is afgehaakt omdat de gemeente Noordenveld het gesprek met de Pedmedgroep uit de weg ging.
Nog afgezien van de vraag of de gemeente tot een dergelijk gesprek met de Pedmedgroep gehouden zou zijn, staat allerminst vast dat dit de reden is geweest dat de Pedmedgroep is afgehaakt. Zo gaf de Pedmedgroep op 14 oktober 2010 aan de wethouder te kennen geen zin te hebben in jarenlang procederen tegen alle vooroordelen. Voor de volledigheid wijzen wij wat de gang van zaken tot 2011 betreft ook naar de brief van 17 juni 2011 aan de Raad(scommissie) daaromtrent: bijlage bij deze nota. Met ingang van juli 2011 heeft initiatiefnemer de PWA-hoeve verhuurd aan het Leger des Heils. Na het vertrek van het Leger des Heils stond de PWA-hoeve begin 2012 weer leeg, zo blijkt uit een gespreksverslag van 26 februari 2012. Namens initiatiefnemer werd toen het voorstel gedaan om 24 tot 30, specifiek voor de zorg aangepaste, appartementen van 60-90 m2 te ontwikkelen. De burgemeester en wethouder RO hebben destijds aangegeven een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van dat plan. Dat wil niet zeggen dat de raad daar ook zo over dacht. Overigens is bij deze gelegenheid ook weer aangegeven dat een ontwikkeling uitsluitend met wonen geen optie is. Een planologische procedure voor de appartementen voornoemd is nooit ingezet door initiatiefnemer. De initiatiefnemer heeft er voor gekozen de PWA-hoeve te verhuren aan PlekZat, een opvanglocatie voor kinderen met gedragsproblemen.
Die huur is met ingang van juni 2020 tot een einde gekomen. Kort en goed is de conclusie dat de optie van woningbouw in deze periode 2006-2012 inderdaad door de gemeente is geopperd en is besproken. Met het oog op het beroep van initiatiefnemer op het vertrouwensbeginsel wordt opgemerkt dat uit hetgeen is besproken
destijds, meer dan 10 jaar geleden, niet het gerechtvaardigd vertrouwen kan zijn ontleend dat de gemeente (het college én de raad) thans medewerking zou(den) (moeten) verlenen aan het onderhavige bouwplan voor 7 woningen, integendeel. Wat betreft de gang van zaken vanaf 2020 het volgende. Juist is dat een principebesluit is genomen door het college (niet door de raad) waaruit blijkt dat het college in principe medewerking wenst te verlenen aan de realisatie van maximaal 7 woningen volgens de landschappelijke/stedenbouwkundige hoofdopzet zoals die toen voorlag, onder de voorwaarde dat het plan op basis van overleg met de omgeving (participatie) en de provincie verder wordt uitgewerkt. De hoofdopzet is nadien evenwel gewijzigd. Op deze gewijzigde hoofdopzet zag het principebesluit van het college niet. Dat dit in overleg met de provincie is gegaan, doet daar niet aan af. Dat ambtelijk is aangegeven dat de gewijzigde hoofdopzet een verbetering zou zijn ook niet. Ten aanzien van de gewijzigde hoofdopzet zijn geen garanties gegeven dat het college (laat staan de raad) daaraan medewerking zou verlenen (uit de zienswijze blijkt ook dat initiatiefnemer meende daarvoor onvoldoende garantie te hebben) en daaraan wordt toegevoegd dat aan de principemedewerking aan de eerdere hoofdopzet voorwaarden waren verbonden.
Wij menen dan ook dat aan het principebesluit en de gang van zaken nadien niet het vertrouwen kan worden ontleend dat medewerking zal worden verleend aan de realisatie van het onderhavige plan. Daarenboven geldt dat de raad in het kader van de VVGB haar eigen afweging maakt. Over die afweging nader in reactie op de zienswijze hierna. Overigens wordt nog opgemerkt dat geen sprake is geweest van een “deal” met de omwonenden die inhoudt dat er ten hoogste 5 woningen mogen komen. En verder is er geen sprake van dat het college de initiatiefnemer onder druk zet of op de knieën dwingt. Conclusie met betrekking tot de gang van zaken In de door de initiatiefnemer geschetste gang van zaken zien wij geen aanleiding voor een aanpassing in de (definitieve) weigering omgevingsvergunning c.q. VVGB. Hierna wordt nader gereageerd op de overige betogen in de zienswijze, waarbij de volgorde van de zienswijze wordt aangehouden. De compactere opzet vs de directe omgeving In de zienswijze wordt ingegaan op de redenen voor de uiteindelijk gekozen compacte opzet in plaats van de eerdere verspreide opzet. Wat er ook zij van die redenen, moet worden
vastgesteld dat de compacte opzet afbreuk doet aan het heersende bebouwingsbeeld en om die reden ruimtelijk niet gewenst is. In de zienswijze wordt dit bestreden. Betoogd wordt – samengevat – dat bebouwing in grotere of kleinere clusters de norm zou zijn in de omgeving. In de zienswijze wordt op pagina 12 verwezen naar 2 kaarten en daarin worden clusters geduid in paarse en lila cirkels. Dit betoog kan niet worden gevolgd. De grotere clusters die daarin zijn te zien betreffen het recreatiepark Dennekamp en het dorp Roderesch. Duidelijk mag zijn dat het dorp Roderesch niet vergeleken kan worden met het buurtschap Alteveer. Het recreatiepark Dennekamp ligt wel in Alteveer, maar is opgezet/gebouwd als recreatieparkje en dus anders van aard dan woningbouw. Wordt ingezoomd op Alteveer dan komen daar inderdaad wel eens kleinere bebouwingsclusters voor. Het gaat dan evenwel hooguit om 3 woningen die aaneen liggen. Gaat het om meer woningen dan ligt er altijd open tussenruimte tussen, zoals dat ook aan de orde was bij de eerdere hoofdopzet waarop het principebesluit zag. Een concentratie van 7 woningen (4 in een knooperf, 3 daar meteen omheen) zoals aan de Melkweg 13 is beoogd met onderhavige aanvraag komt elders in de omgeving niet voor. Aldus is en blijft de conclusie dat de compacte opzet ruimtelijk niet gewenst is en zich ook niet verhoudt tot de Noordenveldse Kwaliteitsgids.
Een positieve grondhouding van het college ten aanzien van eerdere plannen voor zorgappartementen of een vakantieaccommodatie kan dat niet anders maken. Conclusie Het hiervoor besproken betoog van de initiatiefnemer over de opzet geeft aldus geen aanleiding voor een aanpassing in de (definitieve) weigering omgevingsvergunning c.q. VVGB. De Woonvisie In de zienswijze wordt gesteld dat het leitmotiv van de Woonvisie zou zijn dat ervoor gezorgd wordt dat plannen doorgaan. In de zienswijze wordt verder betoogd dat aan het overgrote gedeelte van de bullets onder “Woonvraag” op pagina 24 van de Woonvisie wordt voldaan. Er is geen strijd met de Woonvisie, integendeel, aldus samengevat de zienswijze. In reactie daarop: wat het leitmotiv van de Woonvisie betreft wordt er op gewezen dat het leitmotiv niet alleen is het toevoegen van woningen. Diverse andere aspecten zijn óók van belang. Aldus ook concreet pagina 10 van de Woonvisie, waarin is gesteld: ”Belangrijke doelen, meer dan alleen wonen Naast het toevoegen van woningen, heeft Noordenveld te maken met dossiers die in het hele land spelen, en in Noordenveld op een eigen manier. Zoals betaalbaar wonen,
leefbare buurten, duurzaam wonen, behoud van bereikbaarheid van onze dorpen. En dat met aandacht voor onze verschillende doelgroepen, waaronder starters, gezinnen, ouderen, lage inkomensgroepen, mensen met een zorgvraag, specifieke woonbehoeften zoals begeleid wonen, woonwagenbewoners en statushouders.” Daar wordt aan toegevoegd dat in casu sprake is van een woonplan in het buitengebied. Daarover stelt de Woonvisie specifiek: “Buitengebied: herbestemmen als kans Af en toe ontstaan er initiatieven voor wonen in het buitengebied. In de eerste plaats zijn we als gemeente zuinig op ons landschap. Dan zijn er nog steeds mogelijkheden, al worden deze kritisch beoordeeld, in het bijzonder vanuit landschappelijke kwaliteit en effecten. - Route 1: Ruimte voor Ruimte regeling. Deze regeling maakt het mogelijk om een landschapsontsierend voormalig agrarisch bedrijfsgebouw te verwijderen in ruil voor een woonbestemming. - Route 2: herbestemmen. Binnen de provinciale regelgeving mogen we tot 6 woningen toestaan binnen een bestaand gebouw. Dit is alleen een overweging bij gebouwen die hun functie hebben verloren en die niet landschapsontsierend zijn. Dit is altijd maatwerk. Wij toetsen met behulp van dezelfde basiscriteria als bij andere plannen. Vanuit wonen zijn dat woonbehoefte, ruimtelijke impact, diverse projectmatige en procedurele overwegingen.
Ook andere kaders gelden.” Tegen deze achtergrond is van belang dat het plan niet voldoet aan de voorwaarden die zijn gesteld in het kader van Route 1 en Route 2. Het plan valt niet onder een ruimte voor ruimte regeling en de herbestemming ziet ook niet op behoud van het pand en maximaal 6 woningen. En overigens voldoet het ook niet aan de provinciale regelgeving. Reeds in verband hiermee verhoudt het plan zich niet tot de Woonvisie. Dat het plan volgens initiatiefnemer aan veel criteria voldoet als opgenomen op pagina 24 van de Woonvisie kan het vorenstaande niet anders maken. Er zijn bovendien ook criteria waaraan niet wordt voldaan. Het plan is niet de beste invulling voor deze plek, onder andere gelet op het feit dat in het buitengebied, in afwijking van het heersende bebouwingsbeeld, 7 woningen worden toegevoegd op een kleine oppervlakte. Dat is te veel, en leidt tot een “dorp in een dorp”. Van een innovatieve woonvorm is daarbij geen sprake. Als voorbeeld daarvan zijn in de Woonvisie genoemd: tiny houses, flexwonen, mantelzorgwonen, collectief particulier opdrachtgeverschap, wooncoöperaties; daargelaten de vraag of een knooperf innovatief is; de overige 3 woningen zijn dat niet. Verder zal de verstening in het gebied met 7 woningen ook niet afnemen, maar juist toenemen.
De verstening van de grond zélf (stenen/asfalt) mag misschien afnemen, maar de voetprint aan gebouwen met bijbehorende ruimtelijke impact neemt in dit buitengebied juist toe, in plaats van af.
Dat er in het verleden plannen de revue zijn gepasseerd voor (zorg)appartementen met een nog groter ruimtebeslag dan de onderhavige woningen met bijgebouwen, doet hier niet aan af. De plannen zijn niet vergelijkbaar met het onderhavige plan en bovendien heeft de raad destijds ook geen oordeel geveld over de ruimtelijke aanvaardbaarheid van deze plannen. Conclusie Het hiervoor besproken betoog van de initiatiefnemer over de Woonvisie geeft aldus geen aanleiding de VVGB alsnog af te geven (en de weigering van de omgevingsvergunning te herzien), maar leidt wel tot een aangepaste motivering. Provinciale omgevingsverordening Initiatiefnemer betoogt in de zienswijze dat het plan niet in strijd is met de Provinciale omgevingsverordening (POV). Initiatiefnemer stelt dat de drie woningen in de middelste coulissen kunnen worden aangemerkt als een “enkele woning” zoals bedoeld in artikel 2.17, tweede lid, van de POV. Ter nadere onderbouwing daarvan verwijst de initiatiefnemer naar de geldende Omgevingsverordening (Ov), die de bedoeling van PS beter uit zouden drukken. Artikel 3.16 Ov spreekt van een “incidentele woningbouwmogelijkheid” en zo moet artikel 2.17 van de POV ook worden gelezen, aldus de initiatiefnemer. Dit betoog kan niet worden gevolgd.
Nog daargelaten dat onderhavig ruimtelijk plan bestaat uit zeven en niet drie woningen, geldt dat ook drie woningen niet aangemerkt kunnen worden als “een enkele woning”. De verwijzing van initiatiefnemer naar het begrip “incidentele bouwmogelijkheid” onder de Ov maakt dat niet anders. Integendeel zelfs: de toelichting van PS op de Ov geeft aan wat de bedoeling van PS is met het begrip “incidentele bouwmogelijkheid”. En dat is: een enkele woning. Wij citeren de toelichting op artikel 3.16 van de Ov, meer in het bijzonder lid 3 ervan: “Lid 3: het derde lid van het artikel is bedoeld voor de gevallen waarbij een enkele woning een gat kan opvullen in een bestaand cluster van bebouwing of bebouwingslint. Deze voorwaarde vloeit voort uit lid 3 sub a, van de bepaling. De overige eisen bewerkstelligen dat de ruimtelijke kwaliteit verbetert en dat rekening wordt gehouden met de woonvisie.” Ofwel: anders dan initiatiefnemer meent, is in de (toelichting op de) Ov juist een bevestiging te lezen van het feit dat onderhavig plan in strijd is met de POV (en ook met de Ov). Het onderhavige ruimtelijke plan ziet niet op een enkele woning, en de voorziene bebouwing is ook niet gelegen in een bebouwingslint of cluster van bebouwing, laat staan dat het een “gat” opvult.
Volgens initiatiefnemer is het knooperf een bijzonder woonmilieu; het zou ook juist op verzoek van de provincie in het ruimtelijke plan zijn opgenomen. Daargelaten de vraag of dit laatste juist is en daargelaten de vraag of ter zake van (de woningen in) dat knooperf aan alle voorwaarden van artikel 2.17 lid 2 POV is voldaan (zoals de eis van “uitzonderlijke gevallen” en “kleinschaligheid”), moet worden vastgesteld dat áls een knooperf al een bijzonder woonmilieu zou zijn, dat dan alleen geldt voor (de woningen in) dat knooperf. En niet voor de overige drie woningen. Die maken echter wel onderdeel uit van de aanvraag, zodat de conclusie blijft dat dit ruimtelijke plan in strijd is met de provinciale regelgeving. Wij wijzen er op dat strijd met de provinciale omgevingsverordening op zichzelf, nog los van de Noordenveldse Kwaliteitsgids en de Woonvisie, tot de conclusie moet leiden dat de VVGB niet kan worden verleend. Conclusie Het hiervoor besproken betoog van de initiatiefnemer over de provinciale omgevingsverordening geeft aldus geen aanleiding de VVGB alsnog af te geven (en de weigering van de omgevingsvergunning te herzien), maar heeft nog wel geleid tot een aanvulling van de motivering.
Gelijkheidsbeginsel, willekeur en fair play Initiatiefnemer doet in de conclusie van zijn zienswijze een beroep op diverse beginselen van behoorlijk bestuur, te weten het gelijkheidsbeginsel, het verbod van willekeur en het beginsel van fair play. Voor een geslaagd beroep op het gelijkheidsbeginsel dient sprake te zijn van door initiatiefnemer aannemelijk te maken vergelijkbaar geval dat ongelijk behandeld wordt, zonder dat hiervoor een objectieve rechtvaardiging bestaat. Initiatiefnemer heeft evenwel niet aannemelijk gemaakt dat sprake is van een vergelijkbaar geval, dat ongelijk behandeld wordt. Verder valt, gelet ook op de hiervoor gegeven reactie op de zienswijzen, niet in te zien dat in strijd wordt gehandeld met het verbod van willekeur. Het beroep op het beginsel van fair play is door initiatiefnemer gekoppeld aan zijn betoog dat het vertrouwensbeginsel wordt omzeild. Daarvan is geen sprake, zoals ook blijkt uit de hiervoor gegeven reactie op de gang van zaken en het gestelde omtrent het vertrouwensbeginsel. Daar wordt bovendien aan toegevoegd dat een beroep op het vertrouwensbeginsel er hoe dan ook niet toe kan leiden dat – bijvoorbeeld – een vergunning wordt verleend in strijd met de provinciale verordening.
Conclusie Het hiervoor besproken betoog van de initiatiefnemer over de beginselen van behoorlijk bestuur geeft aldus geen aanleiding de VVGB alsnog af te geven (en de weigering van de omgevingsvergunning te herzien), maar heeft nog wel geleid tot een aanvulling van de motivering.