6. 5. Participatieplan zonnepark Zuidvelde.pdf
Tekst van het document
ZONNEPARK ZUIDVELDE
PARTICIPATIEVERSLAG DATUM 12-11-2021
PARTICIPATIEVERSLAG
Even voorstellen…. Energiecoöperatie Noordseveld Energiecoöperatie Noordseveld is betrokken bij de plannen voor een zonnepark bij Zuidvelde. We zijn daarvoor benaderd door verschillende projectontwikkelaars. Energiecoöperatie Noordseveld is in de gemeente de enige ledenorganisatie die zich specifiek met energieprojecten bezig houdt. We hebben samen met onze leden een visie gemaakt waarin we ons sterk maken voor een energie neutrale gemeente, in de eerste plaats door besparingsprojecten uit te voeren zoals in Norg-west, maar ook door projecten voor de productie van duurzame energie uit te voeren, zoals zonnepark Halo en projecten in Langelo en Peize. De initiatiefnemers werken graag samen met lokale partijen om lokaal eigendom te realiseren. Hiervoor is Energiecoöperatie Noordseveld de aangewezen partij. We voelen ons ertoe geroepen om te zorgen dat installaties in lokaal eigendom kunnen komen. Dat legt ook een verantwoordelijkheid op. Wij vinden het in het belang van Noordenveld om dit serieus op te pakken. Wat voor de Energiecoöperatie Noordseveld nu het belangrijkste is: dat de plannen op een goede manier, in samenspraak met omwonenden, worden opgesteld en dat er een goede inpassing in het landschap komt, met veel natuur en kansen voor planten en dieren. Zo gaan de plannen extra rekening houden met de aanwezige dassen, reeën, patrijzen en veldleeuweriken.
De Energiecoöperatie Noordseveld schaart zich wat dat betreft achter de adviezen van de gemeente, de provincie, Natuurmonumenten, Agrarische Natuur Drenthe en Kenniscentrum Akkervogels. Wij gaan voor een zo groot mogelijke versterking van de natuurwaarden. Voor Energiecoöperatie Noordseveld is een verantwoorde inpassing van het zonnepark belangrijk. Energiecoöperatie Noordseveld gaat voor 50% lokaal eigendom, dat betekent dat de helft van alle installaties en de aangelegde natuur in eigendom en beheer komt, op gepachte grond. Dat betekent meeinvesteren, maar daarna ook 25 jaar zorgen voor goed beheer van de natuur en de installaties, samen met de andere eigenaren. Als lokale organisatie voelen we ook hier een grote verantwoordelijkheid. We verwachten een positief rendement uit de exploitatie van het zonnepark. De opbrengst komt geheel ten goede aan de projecten die de Energiecoöperatie Noordseveld opzet en uitvoert in de gemeente ten aanzien van energiebesparing en verduurzaming. Om de direct omwonenden ook mee te laten profiteren komt er een gebiedsfonds. Na afloop wordt het zonnepark over 25 jaar weer ontmanteld, worden de panelen gerecycled en wordt het weer volledig landbouwgrond. Maar wie weet hoe de wereld er over 25 jaar uit ziet?
Chint Solar Chint Solar is een mondiale ontwikkelaar van zonneparken met ruime ervaring in het ontwikkelen, bouwen en beheren van zonneparken. Wij zijn lid van de brancheorganisatie Holland Solar en hebben in Nederland tot dusverre 6 projecten gerealiseerd met een totaal vermogen van 285 MWp. Wij zijn betrokken bij zonneparken vanaf de ideevorming tot en met het beheer. Via het zusterbedrijf Astronergy produceert Chint Solar haar eigen zonnepanelen. Hierdoor wordt altijd gewerkt met de nieuwste en meest efficiënte panelen die beschikbaar zijn. Chint Solar streeft in haar zonneparken altijd naar meerwaarde. Naast de bijdrage aan schone energie wordt gewerkt aan landschapsherstel, natuurontwikkeling en lokale betrokkenheid. Afstemming met omwonenden is belangrijk, want duurzame energie is in tegenstelling tot fossiele bronnen niet onzichtbaar PAGINA 1
PARTICIPATIEVERSLAG maar juist in het landschap aanwezig. Chint Solar werkt daarom ook graag samen met lokale partijen. Het combineren van haar ruime ervaring met zonne-energie met lokale kennis zorgt namelijk voor goede en gedragen zonneparken. Lokaal eigenaarschap of andere vormen van financiële participatie zoals obligaties en een gebiedsfonds zijn altijd onderdeel van de projecten van Chint Solar. Door deze manier van werken geven wij invulling aan de ‘Gedragscode Zon op land’ welke toeziet op een zorgvuldige ontwikkeling, inpassing, vormgeving en beheer van zon op land projecten. Daarnaast dragen wij door ons lidmaatschap van het consortium Zon-op-land dragen bij aan de kennisontwikkeling en het verbeteren van de natuurlijke en landschappelijk inpassing van zonneparken. De grondeigenaar Henk Bosma is een innovatieve agrarische ondernemer uit Zuidvelde met veel aandacht voor duurzaamheid en natuur. Al vele jaren is zijn bedrijf, naast de agrarische werkzaamheden, bezig met het ontwikkelen van diverse manieren van duurzame opwekking. Het begon met vergisting van agrarische afvalproducten en later kwam daar de opwek van zonne-energie bij. Op het dak van de schuren ligt nu ruim 1.000 kWp. Vele akkerranden zijn de afgelopen jaren ingezaaid met bloemen en kruiden in het kader van ecologisch beheer.
Ook als lid van de Boermarke van Norg levert Henk altijd een bijdrage aan de natuur- en landschapsprojecten in de omgeving.
TPSolar TPSolar is een familiebedrijf met een grote ambitie: een steentje bijdragen aan de energietransitie in Nederland. Daarom ontwikkelen, financieren, bouwen en beheren wij grondgebonden zonneparken. Dit doen wij op een duurzame en ecologisch verantwoorde manier en op alle mogelijk geschikte locaties, zoals voormalige stortplaatsen, niet uitgegeven industrieterreinen of (slechtere) landbouwgronden. Dit doet TPSolar niet alleen, maar altijd in nauwe samenwerking met landeigenaren, agrariërs, bewoners, gemeenten, provincies, en energiecoöperaties. Inmiddels heeft TPSolar vijf zonneparken ontwikkeld en gebouwd in Nederland. Deze zonneparken wekken momenteel groene stroom op voor bijna 15.000 Nederlandse huishoudens. TPSolar werkt bij al haar projecten volgens de Gedragscode Zon op land en is partner van Nederland Zoemt (Actieplatform voor wilde bijen). TPSolar realiseert zich dat de komst van een zonnepark mogelijk invloed kan hebben op het woongenot van omwonenden en hecht dan ook groot belang aan de inspraak van omwonenden. Daarom gaat TPSolar altijd in gesprek met de omgeving, zodat men kan meedenken en praten over de uiteindelijke invulling en uitvoering van het zonnepark en om samen te komen tot een breed gedragen plan.
Daarnaast geven het Klimaatakkoord en alle Regionale Energiestrategieën aan dat erbij duurzame-energieprojecten gestreefd moet worden naar 50% lokaal eigendom. TPSolar slaat daarom graag de handen ineen met lokale energiecoöperaties zodat de opbrengsten ‘landen’ bij de lokale omgeving door bijvoorbeeld lokaal (mede)eigenaarschap, een gebiedsfonds, goedkope stroom of collectieve inkoop van zonnepanelen, en werkgelegenheid tijdens bouw en beheer. Bij dit zonnepark-initiatief zijn in totaal drie landeigenaren betrokken. De gronden die zij inzetten zijn al sinds meerdere generaties in de familie en worden momenteel gebruikt als akkerbouwpercelen om aardappelen, suikerbieten, maïs en granen te telen. De families voelen zich verantwoordelijk voor het gebied en wensen actief bij te dragen aan het overdragen van een toekomstbestendig Zuidvelde aan een volgende generatie. Duurzaamheid speelt hierin een belangrijke rol.
Ankehaar Solar Ankehaar Solar BV is een initiatief van de broers Jannes en Bart Janssen uit Zuidvelde. Jannes en Bart zijn geboren getogen aan de Asserstraat waar hun ouders zich in 1973 vestigden en in 1974 begonnen met een veehandel- en pluimveebedrijf. Midden jaren 80 en 90 kocht de familie aangelegen gronden aan voor de PAGINA 2
PARTICIPATIEVERSLAG uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten naar vleesveeteelt (blonde d’aquitaine) en akkerbouw. Inmiddels richt het bedrijf van vader en moeder Janssen zich voornamelijk op pluimveeteelt. Ook Jannes en Bart zijn als ondernemer gevestigd in het gebied. Jannes richt zich met zijn bedrijf Janssen Hydrauliek en Machineservice bv sinds 1999 op de handel, productie en reparatie van onderdelen voor graafmachines ten behoeve van de agrarische sector en grondverzet. Bart is met zijn eigen pluimveebedrijf eveneens gevestigd aan de Asserstraat. De ondernemers voelen zich verantwoordelijk voor het gebied en wensen actief bij te dragen aan het overdragen van een toekomstbestendig Zuidvelde aan een volgende generatie. Duurzaamheid speelt hierin een belangrijke rol. Jannes voorzag in 1995 zijn nieuwgebouwde gasloze woning van een aardwarmtesysteem. In die tijd een unicum. De pluimveebedrijven en woningen van Bart en vader Janssen worden al geruime tijd met lokaal knip- en snoeihout gasloos verwarmd en daarnaast worden beide pluimveebedrijven binnenkort van zonnepanelen voorzien.
Voor twee daken zijn inmiddels SDE-subsidiebeschikkingen (1.500 kWp in totaal) aangevraagd en voor de overige daken onderzoekt men samen met de Energiecoöperatie Noordseveld de mogelijkheden van het realiseren van een zogenaamd postcoderoosproject, waarbij de lokale gemeenschap gezamenlijk kan deelnemen in een zonne-energieproject. Met het ontwikkelen van het zonnepark willen de broers naast het produceren van duurzame energie een bijdrage leveren aan het toevoegen van natuur, biodiversiteit en bodemkwaliteit aan Zuidvelde. Dit doen zij onder andere door nabij gelegen gronden in eigendom van de familie in te zetten voor natuurontwikkeling (ruim 30 hectare).
Bronnen VanOns Bronnen VanOns is een coöperatieve ontwikkelaar die zorgt dat de lokale bewoners (particulieren en bedrijven) weer zeggenschap krijgen over waar en hoe er duurzame energie wordt geproduceerd. Bronnen VanOns wil dat minimaal 50% van de duurzame energieproductie op land in handen komt van de lokale inwoners (particulieren en bedrijven) door hen mede-eigenaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een lokale energiecoöperatie op te richten. Zo praten, denken en beslissen omwonenden vanaf dag één mee over de grootte van het park, de locatie en de inpassing in het landschap. En, blijven de opbrengsten in de regio en die kunnen weer besteed worden aan nieuwe duurzaamheids- en/of leefbaarheids-projecten. Bronnen VanOns werkt in opdracht van de Energiecoöperatie Noordseveld.
PAGINA 3
PARTICIPATIEVERSLAG
INHOUDSOPGAVE 1.
INLEIDING ...................................................................................................................................................... 5
2.
PARTICIPATIE ................................................................................................................................................ 7
3.
UITVOERING PARTICIPATIE .................................................................................................................... 8 3.1 INLEIDING .......................................................................................................................................................... 8 3.2 PROCESPARTICIPATIE ......................................................................................................................................... 8 3.3 PLANPARTICIPATIE ............................................................................................................................................ 9 3.3.1 Communicatie met omwonenden ............................................................................................................... 9 3.3.2 Proces en vervolgstappen.......................................................................................................................... 15 3.3.3 Kernteam Zuidvelde ................................................................................................................................. 16 3.3.4 Bilaterale contacten .................................................................................................................................. 16 3.3.5 Vragen, zorgen en opmerkingen van omwonenden ..................................................................................
16 3.3.6 Resultaten planparticipatie omwonenden ................................................................................................ 19 3.3.7 Belangenvereniging De Velden en belangenvereniging Huis ter Heide .................................................. 21 3.3.8 Boermarken van Zuidvelde en Peest ......................................................................................................... 22 3.3.9. Natuurorganisaties .................................................................................................................................. 22 3.3.10 Resultaten planparticipatie natuur en landschap ................................................................................... 22 3.3.11 Betrekken gemeenteraad ......................................................................................................................... 23 3.3.12 Communicatie via de pers....................................................................................................................... 23 3.3.13 Website zonnepark Zuidvelde ................................................................................................................. 24 3.3.14 Participatiemomenten in de tijd en de gevolgen voor het plan ...............................................................
24 3.4 FINANCIËLE PARTICIPATIE ............................................................................................................................... 27 3.4.1 Overdracht van eigendom (lokaal eigenaarschap) .................................................................................... 27 3.4.2 Obligaties.................................................................................................................................................. 28 3.4.3 Gebiedsfonds ............................................................................................................................................. 28 3.4.4 Inzet opbrengst lokaal eigendom ............................................................................................................... 29 3.4.5 Inzetten van lokale bedrijven .................................................................................................................... 29 3.4.6 Social return ............................................................................................................................................. 29
4.
TOEKOMSTIGE ACTIVITEITEN PARTICIPATIE ............................................................................... 30 4.1 COMMUNICATIE ............................................................................................................................................... 30 4.2 ACTIVITEITEN ................................................................................................................................................... 31
BIJLAGE 1: VERSLAG 1STE INFORMATIEAVOND .................................................................................... 33 BIJLAGE 2: VERSLAG 2DE INFORMATIEAVOND ...................................................................................... 38 BIJLAGE 3: VERSLAG 3DE INFORMATIEAVOND ...................................................................................... 44 BIJLAGE 4: VERSLAG OVERLEG KERNTEAM ............................................................................................. 50 BIJLAGE 5: ONTWERPSESSIES MET NATUURORGANISATIES ............................................................ 53 BIJLAGE 6: MOGELIJKHEDEN VOOR INRICHTING GEBIEDSFONDS ................................................ 64
PAGINA 4
PARTICIPATIEVERSLAG
1. Inleiding Dit participatieplan behoort als bijlage bij drie “Ruimtelijke onderbouwingen”. In de ruimtelijke onderbouwing is de aanvraag voor de vergunningen voor de aanleg van 3 zonneparken Zuidvelde in de gemeente Noordenveld onderbouwd. Het participatieplan heeft als doel om inzicht te geven in wat we onder participatie verstaan en op welke wijze bewoners/de omgeving meedenken, meedoen en delen in de opbrengst van de beoogde parken. In dit plan zijn zowel de reeds uitgevoerde als de toekomstige participatieactiviteiten beschreven. De ontwikkeling van Zonnepark Zuidvelde zijn feitelijk drie, met elkaar samenhangende, initiatieven: •
Initiatief 1: Chint Solar en Energiecoöperatie Noordseveld zijn hiervoor de initiatiefnemers.
•
Initiatief 2: TPSolar en Energiecoöperatie Noordseveld zijn hiervoor de initiatiefnemers.
•
Initiatief 3: Ankehaar Solar (Janssen) en Energiecoöperatie Noordseveld zijn hiervoor de initiatiefnemers.
Figuur 1: Overzicht initiatieven Zonnepark Zuidvelde.
Na afweging van alle ingediende zonneparkprojecten heeft het initiatief Zuidvelde de kans gekregen om het plan verder uit te werken. Het college heeft daarom toestemming gegeven om de verkenning van drie zonneparken op deze locatie op te starten. De drie initiatiefnemers hebben besloten ieder een afzonderlijke vergunningsaanvraag in te dienen, waarbij zoveel mogelijk de onderlinge afstemming tussen de drie aanvragen is geborgd. Dit participatieplan behoort bij deze drie afzonderlijke aanvragen en betreft één integraal participatieplan voor alle drie de projecten. Het participatietraject is/wordt voor de drie PAGINA 5
PARTICIPATIEVERSLAG initiatieven gezamenlijk doorlopen om te zorgen voor een integraal proces en helderheid naar de omgeving. Een van de belangrijkste doelen van het participatieproces is het borgen dat er sprake is van een zorgvuldige inpassing van de beoogde zonneparken in de omgeving door het actief betrekken van omwonenden (de lokale omgeving). Daarnaast is een zorgvuldige inpassing een van de belangrijke randvoorwaarden die gemeente Noordenveld in haar beleid heeft geformuleerd. De lokale Energiecoöperatie Noordseveld (hierna te noemen ECN) speelt een belangrijke rol bij het participatieproces. Zij heeft een leidende rol bij de uitvoering van het proces en is tevens de beoogde eigenaar van 50% van de aandelen van alle drie de parken (lokaal eigendom). Een zorgvuldige uitvoering van het participatieproces is belangrijk en ook het verwerven van de aandelen door ECN is een complex proces. Vandaar dat ECN zich hierbij laat ondersteunen door de organisatie Bronnen VanOns (hierna te noemen BVO). BVO is een organisatie zonder winstoogmerk die speciaal is opgericht ter ondersteuning van de lokale energiecoöperaties (hierna te noemen LEC’s) bij hun energietransitie proces. BVO faciliteert het proces van overdracht van eigendom en ondersteunt ECN bij de uitvoering van de participatie activiteiten. Het participatieproces is een continu proces dat feitelijk al geruime tijd loopt.
In een vroegtijdig stadium is er door de initiatiefnemers en ECN al contact gezocht met omwonenden en lokale belangenverenigingen. Met een aantal direct betrokkenen zijn keukentafelgesprekken gevoerd. In het afgelopen jaar zijn er drie digitale bewonersbijeenkomsten geweest, vanwege Corona. Daarna is er nog een informatieavond geweest aan de rand van het beoogde zonnepark en een informatieavond in Norg. Bewoners zijn betrokken geweest bij het ontwerp van het plan. De inbreng van de bewonersavonden zijn medebepalend geweest voor de inhoud van de aanvraag van de vergunning en met name de landschappelijke inrichting van de parken. Ook is er een aanvullend gesprek geweest met het Kernteam Zuidvelde. Dit participatieplan beschrijft wat wij onder participatie verstaan (hoofdstuk 2). Hoofdstuk 3 beschrijft de huidige stand van zaken. Wat is er al gedaan, wat zijn de bevindingen en welke standpunten er al zijn ingenomen en welke voorlopige keuzes er al zijn gemaakt. Tevens is beschreven op welke wijze het lokaal eigenaarschap tot stand komt, welke activiteiten er in de toekomst gepland zijn om omwonenden zoveel mogelijk te informeren en te betrekken en om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk omwonenden kunnen meedelen in de opbrengst van het park (hoofdstuk 4). Dit plan draagt dus bij aan ons motto: Samen voor de energietransitie!
PAGINA 6
PARTICIPATIEVERSLAG
2. Participatie Het Klimaatakkoord beschrijft bewonersparticipatie als een van de kritische succesfactoren voor de Nederlandse energietransitie. Daarbij worden drie categorieën van bewonersparticipatie onderkend: 1.
Procesparticipatie. Dit is het proces waarbij bewoners mee mogen en kunnen denken bij het ontwikkelen van het beleid en beleidskaders. Zo is het wenselijk dat de omgeving betrokken wordt bij de ontwikkeling en totstandkoming van de Regionale Energiestrategie (RES). Zo wordt bijvoorbeeld de vraag hoeveel ruimte er wordt gegeven aan duurzame energie, in het beleid al beantwoord. Dit kan bijvoorbeeld in een afwegingskader. Dit inhoudelijk betrekken van de omgeving bij het proces noemen we procesparticipatie.
2.
Planparticipatie: dit is het proces waarbij omwonenden/bewoners kunnen meedenken over de plannen, het ontwerp, de inrichting en het beheer en onderhoud van een installatie voor duurzame energieproductie. Via permanente informatieverstrekking (website, social media, nieuwsbrieven) actieve voorlichting, bewonersbijeenkomsten, keukentafelgesprekken en speciaal ingerichte werkgroepen worden de bewoners betrokken bij het ontwikkelen van de diverse plannen.
3.
Financiële participatie: dit is het mee-investeren in en/of het voordeel ervaren van de opbrengsten van het park. Er zijn diverse vormen van financiële participatie. Het delen van de opbrengst kan onder andere door de overdracht van een deel van de aandelen van het zonnepark. Op deze wijze is het “verkrijgen van lokaal eigendom” in het Klimaatakkoord verwoord. Voor het eventueel verkrijgen van 50% van de aandelen maken ECN en BVO duidelijke afspraken. Het proces om de aandelen te verwerven ziet er grofweg als volgt uit: •
BVO richt tijdens de ontwikkelfase van het project een zogenaamde tussenholding op. BVO houdt de aandelen in die tussenholding aan totdat de exploitatie van het zonnepark begint. Dat is het moment dat er cash flows ontstaan en de projectrisico’s voor een groot deel zijn gepasseerd.
▪
Voorafgaand aan de exploitatie fase draagt BVO de aandelen van haar tussenholding over aan ECN. Deze wordt daarmee voor 50% eigenaar van het zonnepark. Leden van de coöperatie, maar ook lokale bedrijven etc. kunnen vervolgens (financieel) participeren in het eigenaarschap van het zonnepark.
.
PAGINA 7
PARTICIPATIEVERSLAG
3. Uitvoering participatie 3.1 Inleiding ECN is al lange tijd in gesprek met de gemeente en ook nadrukkelijk betrokken geweest bij de invulling van het beleid rondom de energietransitie. Daarnaast zijn de initiatiefnemers (Chint Solar, TPSolar en Ankehaar Solar) van het zonnepark al geruime tijd bezig met de planvorming van het park. Drie jaar geleden is er een verkennend onderzoek gedaan naar de mogelijkheden. Er zijn de nodige gesprekken gevoerd met grondeigenaren, omwonenden, vertegenwoordigers van de gemeente en met ECN. Het afgelopen jaar zijn omwonenden nadrukkelijk gekend in de planvorming (zie onder). Opmerking: In verband met de Coronapandemie zijn veel van de gesprekken en informatieavonden digitaal geweest. De ontwikkelaars hadden liever iedereen in echt gesproken en ontmoet, echter was dit door de pandemie niet mogelijk. Ondanks dat dit nogal wat beperkingen met zich meebracht hebben de ontwikkelaars zich ingezet om toch iedereen zo goed mogelijk bij het proces te betrekken door zoveel mogelijk verschillende communicatiemiddelen in te zetten.
3.2 Procesparticipatie Aan het project ligt beleid van het Rijk, de provincie en de gemeente ten grondslag. -
Het Klimaatakkoord, waarin het streven naar 50 % lokaal eigenaarschap is beschreven.
-
Het beleid van de Provincie Drenthe, waarin het belang van de betrokkenheid van omwonenden bij zonneparken is verwoord en waarin is beschreven wat de mogelijkheden voor omwonenden zijn om te participeren in de ontwikkeling en opbrengst van het zonnepark.
-
Het beleid van de Gemeente Noordenveld. Hierbij is ingegaan op het in 2020 vastgestelde ”Beleidskader energieprojecten in het landschap”. Dit kader beschrijft het proces en de spelregels voor het ontwikkelen van nieuwe projecten. Daarnaast is aandacht geschonken aan de Noordenveldse Kwaliteitsgids. Deze is opgesteld als een document waarin is aangegeven op welke wijze de gemeente de omgeving betrekt bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven.
Het beleidskader Energieprojecten in het landschap is door de gemeente op een interactieve wijze opgesteld in samenwerking met ECN en Natuur- en Milieufederatie Drenthe. Er zijn een aantal themaavonden georganiseerd en er is een groep “energie meedenkers” betrokken. Dit zijn inwoners die zich erg betrokken voelen bij de opzet en de invulling van het beleid en daarvoor van de gemeente ruimte kregen. Het concept eindresultaat is gepresenteerd in een grote bijeenkomst met zo’n 100 belangstellenden, onder andere ook uit Zuidvelde. Tijdens de ter inzage legging is ook nog een inloopbijeenkomst georganiseerd. Verschillende inwoners en initiatiefnemers hebben hun zienswijze op het beleidskader gegeven, welke uiteindelijk op 9 september 2020 door de gemeenteraad definitief is vastgesteld. Na vaststelling van het beleidskader zijn 12 initiatieven ingediend bij de gemeente. Een weging van deze initiatieven, op basis van het beleidskader, heeft geleid tot de aanwijzing van vier initiatieven in twee gebieden, een initiatief in het gebied Matsloot en drie initiatieven in de omgeving van Zuidvelde. Deze aanwijzing door het college van B&W vond plaats op 12 januari 2021.
PAGINA 8
PARTICIPATIEVERSLAG
Figuur 2: Opzet participatie aanpak bij energieprojecten. Bron: Gemeente Noordenveld.
3.3 Planparticipatie In de afgelopen maanden zijn er diverse overleggen, informatiebijeenkomsten en keukentafelgesprekken met omwonenden en andere belanghebbenden geweest. Tijdens deze overleggen is geprobeerd om zoveel mogelijk omwonenden, bedrijven, instanties en belangengroepen te informeren en mee te nemen in het ontwikkelproces van Zonnepark Zuidvelde. Daarnaast zijn er vele bilaterale contacten geweest met bewoners, telefonisch, via de mail en door middel van huisbezoeken. Tijdens het proces is alle relevante informatie steeds gedeeld via de website van Energiecoöperatie Noordseveld. Er zijn verschillende gesprekken gevoerd met: Gemeente Noordenveld; -
Provincie Drenthe;
-
De omwonenden binnen het invloedsgebied;
-
Kernteam Zuidvelde;
-
Belangenvereniging De Velden en belangenvereniging Huis ter Heide;
-
Boermarken van Zuidvelde en Peest;
-
Natuurmonumenten;
-
Agrarische Natuur Drenthe;
-
Kenniscentrum Akkervogels;
-
Natuur- en Milieufederatie Drenthe.
3.3.1 Communicatie met omwonenden Dit initiatief is ingebracht door ontwikkelaars. Het initiatief is beoordeeld op een achttal punten door de gemeente. Naar aanleiding van deze beoordeling kregen de ontwikkelaars de kans om de plannen verder uit te werken gezamenlijk met de omgeving. Op verzoek van de gemeente is een procesplan opgesteld conform de uitgangspunten van het beleidskader 'Energieprojecten in het landschap'.
PAGINA 9
PARTICIPATIEVERSLAG
Hierin is een planning gemaakt van de te nemen stappen en is het invloedsgebied afgebakend. In het hieronder weergegeven kaartje is het ingebrachte zoekgebied van de ontwikkelaars voor het park aangegeven d.m.v. een ovaal op het kaartje. Met de grondeigenaren zijn afspraken gemaakt om de ontwikkeling van een zonnepark mogelijk te maken. De gele contour is het invloedsgebied en is in overleg met de gemeente en de betrokken belangenverenigingen van Zuidvelde en Huis ter Heide vastgesteld. De bewoners die binnen deze contour wonen zijn actief betrokken bij het participatieproces. Het gaat hierbij in totaal om ongeveer een kleine 100 adressen. Andere belangstellenden van buiten dit gebied zijn ook tot de informatiebijeenkomsten toegelaten.
Figuur 3: Invloedsgebied Zonnepark Zuidvelde.
In overleg met de gemeente is bepaald dat met de omwonenden aan de Veldweg een keukentafelgesprek moest plaatsvinden. Dit omdat deze omwonenden op circa 300 meter afstand van het plangebied van Chint Solar wonen. Deze keukentafelgesprekken hebben plaatsgevonden voor de eerste informatiebijeenkomst. Na deze avond hebben verschillende omwonenden aan de Asserstraat hun zorgen m.b.t. de afstand van het zonnepark tot aan hun woningen geuit. Om deze reden is er daarom ook met verschillende omwonenden van de Asserstraat een (digitaal)keukentafelgesprek gevoerd. Naast de gevoerde keukentafelgesprekken, zijn er in totaal vijf informatiebijeenkomsten gehouden voor alle omwonenden binnen het invloedsgebied.
PAGINA 10
PARTICIPATIEVERSLAG Eerste informatiebijeenkomst 28 januari 2021 Begin januari hebben 95 omwonenden binnen de gele contour een brief gekregen met daarin de uiteenzetting van de plannen en een uitnodiging voor een eerste (digitale) bewonersavond. Deze vond op 28 januari 2021 plaats. Het doel van de eerste inloopbijeenkomst was voornamelijk informatief: wie zijn de verschillende initiatiefnemers? Op welke locatie in Zuidvelde hebben zij een mogelijk plan voor een zonnepark? Hoe ziet het participatieproces eruit, wat is de rol van omwonenden hierin en wat houdt 50% lokaal eigendom in? Wij hebben aanwezigen uitgelegd en gevraagd om mee te denken over de inpassing van het zonnepark in de omgeving, de koppelkansen met de natuur, het doel van het omgevingsfonds en in hoeverre men intensief betrokken wil worden bij het proces. Daarnaast is ook toelichting gegeven over het beleidskader van de gemeente en wat bijvoorbeeld de gemeentelijke randvoorwaarden zijn voor het inpassen van een zonnepark.
De besproken onderwerpen: • Wie zijn wij? • Beleid gemeente Noordenveld • De locatie • Het participatieproces: wat is uw rol? • Bewonersparticipatie • Andere belanghebbenden • Eerste ideeën voor de inrichting • Proces en vervolgstappen • Uw wensen, vragen en suggesties Van de bijeenkomst is een uitgebreid verslag gemaakt dat via de mail aan de aanwezigen is verzonden en dat (net als de andere verslagen) is geplaatst op de website van Energiecoöperatie Noordseveld. Er zijn veel vragen gesteld via de chatfunctie, waarop ook uitgebreid is geantwoord in het verslag. Het verslag is als Bijlage 1 toegevoegd aan dit participatieplan. Alle vragen en gemaakte opmerkingen hebben bijgedragen in de concretisering van de plannen. Tweede informatiebijeenkomst 15 februari 2021 In aansluiting op deze bijeenkomst is op 15 februari 2021 een tweede bijeenkomst geweest. Naast de omwonenden binnen het invloedsgebied, hadden ook een aantal omwonenden daarbuiten zich aangemeld. De tweede informatiebijeenkomst borduurde voort op de besproken informatie van de eerste bijeenkomst. Een belangrijk onderdeel tijdens deze tweede bijeenkomst was het bespreken van de ontvangen reacties en de uitleg over het eerste landschappelijke ontwerp en de inpassing van het zonnepark. Er was ook nog enige onduidelijkheid over het onderwerp meedenken en meedoen, 50% lokaal eigendom en het gebiedsfonds.
Dit is tijdens de avond daarom verder besproken. De besproken onderwerpen: •
Terugblik informatieavond 28 januari 2021
•
Het participatieproces
•
Ontvangen reacties
•
Het landschappelijk ontwerp
•
De belangrijkste elementen/wijzigingen op een rijtje (wijzigingen mede naar aanleiding van de vorige bijeenkomst).
•
Proces en vervolgstappen
•
Meedenken en meedoen o
Bewonersparticipatie: hoe zat het ook alweer?
o
Gebiedsfonds
o
Oproep voor zon-op-dak PAGINA 11
PARTICIPATIEVERSLAG •
Uw wensen, vragen en suggesties
Ook van deze bijeenkomst is een verslag gemaakt en verzonden aan de aanwezigen. Het verslag is als Bijlage 2 toegevoegd aan dit participatieplan. Derde informatiebijeenkomst 1 maart 2021 Op 1 maart 2021 was een derde informatiebijeenkomst. De derde informatiebijeenkomst stond vooral in het teken van het informeren van omwonenden over de input vanuit de gevoerde gesprekken met natuurorganisaties. Aan de hand hiervan werd het aangepaste landschappelijk ontwerp gepresenteerd. Hierbij werd stil gestaan bij de verschillende aanpassingen t.o.v. het eerste conceptontwerp zoals gepresenteerd op 15 februari 2021. Het onderwerp bewonersparticipatie was tijdens de eerste en tweede informatiebijeenkomst al een keer besproken. Omdat wij merkten dat m.b.t. dit ontwerp nog onduidelijkheid heerste over bijvoorbeeld het gebiedsfonds voor de lokale omgeving, de rol van de grondeigenaren en hoe de lokale energiecoöperatie zorgt voor 50% lokaal eigendom, hebben wij ervoor gekozen om dit onderwerp nogmaals toe te lichten tijdens de derde bijeenkomst. De besproken onderwerpen: •
Terugblik tweede bijeenkomst van 15 februari 2021
•
Het participatieproces
•
Input natuurverenigingen
•
Het landschappelijk ontwerp
•
Proces en vervolgstappen
•
Meedenken en meedoen o
•
Bewonersparticipatie: hoe zat het ook alweer?
o Gebiedsfonds Uw wensen, vragen en suggesties
Ook van deze bijeenkomst is verslag gemaakt en verzonden aan de aanwezigen. Het verslag is als Bijlage 3 toegevoegd aan dit participatieplan. Tijdens alle drie de informatiebijeenkomsten is uitgebreid de tijd genomen om vragen en opmerkingen te beantwoorden. Ook hebben wij tijdens de avond, maar ook in de correspondentie achteraf, bij omwonenden aangegeven dat omwonenden altijd contact met de initiatiefnemers kunnen opnemen indien zij vragen, wensen en/of opmerkingen hebben. Dit kon zowel per e-mail, telefoon, videogesprek of aan de keukentafel. Ook naar aanleiding van deze avond is het plan weer verder geconcretiseerd. Vierde informatiebijeenkomst 24 augustus 2021 Op 24 augustus 2021 organiseerden de initiatiefnemers van Zonnepark Zuidvelde
een vierde
informatieavond voor de bewoners uit het invloedgebied en raadsleden van de gemeente Noordenveld. Dit was de eerste fysieke bijeenkomst en werd gehouden “in het veld”: op de locatie van het beoogde Zonnepark Zuidvelde. De informatieavond werd goed bezocht. Geïnteresseerden konden vragen stellen over het zonnepark, (fysiek)kennis maken met de initiatiefnemers en ideeën aandragen over hoe de omgeving mee zou kunnen profiteren van de komst van het zonnepark en hoe energiecoöperatie hier invulling aan wil geven. Er waren verschillende borden te zien met o.a. visualisaties van het zonnepark, de meest recente versie van het landschappelijk ontwerp en over welke ecologische verbeteringen de initiatiefnemers willen toevoegen. Er was alle tijd en ruimte om met elkaar in gesprek te gaan, zodat veel vragen en onduidelijkheden uit de weg konden worden genomen. Ook naar aanleiding van deze avond is het plan weer verder geconcretiseerd.
PAGINA 12
PARTICIPATIEVERSLAG
Figuur 4: Informatiebijeenkomst Zonnepark Zuidvelde, 24 augustus 2021.
Vijfde informatiebijeenkomst 28 oktober 2021 Op 28 oktober 2021 was een vijfde informatiebijeenkomst. Ook deze bijeenkomst was fysiek georganiseerd. Aan de hand van drie presentaties (van ECN, de gemeente Noordenveld en van TPSolar namens alle initiatiefnemers) werden ruim zeventig aanwezigen bijgepraat over de stand van zaken van Zonnepark Zuidvelde. Er waren naast de initiatiefnemers verschillende belanghebbenden aanwezig, waaronder omwonenden en raadsleden van de gemeente Noordenveld. Het belangrijkste thema van de avond was de verkleining van het plangebied van het zonnepark bij Zuidvelde. Belangrijkste reden waarom de grootte van het park is bijgesteld, heeft te maken met wat de provincie Drenthe in hun aangepaste Provinciale Omgevingsverordening rekent tot de oppervlakte van het zonnepark. Hier zijn verschillende gesprekken over gevoerd tussen de initiatiefnemers van Zonnepark Zuidvelde, de provincie Drenthe en de gemeente Noordenveld. Hierover zijn aanwezigen tijdens de informatieavond bijgepraat. Ook is uitgelegd dat de rol van ECN bij Zonnepark Zuidvelde ongewijzigd blijft, net als het gebiedsfonds voor de omgeving van het zonnepark en de landschappelijke inpassing met het oog op het verbeteren van de natuur en ecologie in het gebied.
PAGINA 13
PARTICIPATIEVERSLAG
Figuur 5: Informatiebijeenkomst Zonnepark Zuidvelde, 28 oktober 2021.
Opmerking Naar aanleiding van de gesprekken met de bewoners en de andere belanghebbenden zijn de plannen meerdere keren aangepast. Dit is ook de reden om meerdere avonden te beleggen. De bewoners hebben kunnen zien hoe het plan de eerste keer als een ruwe schets werd gepresenteerd en bij de laatste avond lag er een ontwerp waar de ontwikkelaars alle belangen van alle belanghebbenden zo veel mogelijk heeft proberen mee te nemen. Aangezien bij de ontwikkeling van een zonneproject altijd verschillende belangen spelen kun je nooit elke belanghebbende tevreden stellen. Uiteindelijk zal de politiek moeten bepalen of de weging van de belangen van de verschillende belanghebbenden naar behoren is uitgevoerd door de ontwikkelaars. De snelheid van het proces kwam vaak ter sprake: waarom zo snel? Dit had meerdere redenen.
In het participatiebeleid van de gemeente staat een participatieproces beschreven. De
ontwikkelaars hebben dit proces ter harte genomen en dit uitgebreid uitgevoerd met een duidelijk tijdspad. De ontwikkelaars zijn zich bewust dat verandering van de omgeving impact heeft op mensen en dat mensen een dergelijk proces als snel kunnen ervaren. De ontwikkelaars kozen voor een intensief, maar zorgvuldig proces zodat elke belanghebbende gehoord wordt en op korte termijn uitsluitsel heeft over hoe en of het park er komt. Het uiteindelijke proces heeft als resultaat dat de ontwikkelaars alle verschillende belangen die er in de omgeving spelen in kaart hadden. Na dit intensieve proces hoorden de ontwikkelaars geen nieuwe opmerkingen meer. Daarmee was het punt bereikt om het plan naar de gemeentepolitiek te brengen zodat zij een keuze kunnen maken. Een belangrijke vraag is: waarom kan het park niet kleiner? De ontwikkelaars zijn van mening dat grootte van dit park juist nodig is om bij te dragen aan de energietransitie en dat het belangrijk is om hier ruimte voor te creëren. De ontwikkelaars denken dat de gekozen locatie deze grootte kan dragen en dat mensen weinig
PAGINA 14
PARTICIPATIEVERSLAG of geen overlast zullen ervaren van de komst van dit park en dat de natuurwaarden in het gebied zullen toenemen. In de ruimtelijke onderbouwing staat waarom de ontwikkelaars van mening zijn dat deze grootte op deze locatie passend is. De ontwikkelaars hebben er voor gekozen om het park kleiner te maken. De belangrijkste reden waarom de grootte van het park is bijgesteld, heeft te maken met wat de provincie Drenthe in hun aangepaste Provinciale Omgevingsverordening rekent tot de oppervlakte van het zonnepark. Het is aan de gemeentepolitiek om te bepalen of de ontwikkelaars de juiste afwegingen hebben gemaakt.
3.3.2 Proces en vervolgstappen Onderstaande figuur geeft het proces weer vanaf het blanco ontwerp tot aan het definitieve ontwerp.
Figuur 6: Vervolgstappen ontwerpproces Zonnepark Zuidvelde.
Nadat de aanvraag voor de omgevingsvergunning is opgestart is met alle betrokkenen het definitieve ontwerp gedeeld en is eenieder geïnformeerd over het proces en de vervolgstappen.
PAGINA 15
PARTICIPATIEVERSLAG
3.3.3 Kernteam Zuidvelde Tijdens het planproces is door vier bewoners het Kernteam Zuidvelde opgericht. Met twee leden van de groep is na de eerste informatiebijeenkomst een bilateraal overleg geweest. Op basis van dat gesprek heeft TPSolar een grote planaanpassing doorgevoerd door een uitstulping richting de Asserstraat uit het plan te schrappen. Na de oprichting van de kerngroep hebben de initiatiefnemers een tweede overleg aangevraagd. Hiervoor is door de kerngroep toegestemd nadat de resultaten van hun enquête bekend waren. Deze uitkomsten hebben we tijdens dit overleg met hen besproken. De kerngroep heeft in dat gesprek de stelling ingenomen dat een zonnepark tot maximaal 15 Ha voor hen aanvaardbaar is. Een bezwaar is het verdwijnen van doorzichten. Aan dat bezwaar komt het plan nu tegemoet, door het schrappen van een deel, ‘het staartje’ van het plan van Chint Solar in het noordelijk deel. Hierdoor is een breed doorzicht tussen de Asserstraat en de Veldweg ontstaan. Voor een verslag van dit gesprek verwijzen wij u graag naar Bijlage 4. Uiteindelijk is het zonnepark, mede door de aangepaste Provinciale Omgevingsverordening, kleiner geworden. De Provinciale Omgevingsverordening biedt ruimte om van het maximum aantal hectares af te wijken, mits er sprake is van een ‘uniek plan’.
Ankehaar Solar, Chint Solar, TP Solar en ECN vinden dat daar sprake van is bij Zonnepark Zuidvelde, maar zien echter af van de mogelijkheid om daarvan gebruik te maken. Het oorspronkelijke plan biedt voordelen voor de streek, maar de argumenten van omwonenden tegen de grootte van het zonnepark wegen voor de initiatiefnemers zwaarder. Voorafgaand aan de vijfde informatiebijeenkomst hebben de initiatiefnemers hierover met het kernteam het gesprek aan willen gaan. Dit is helaas niet gelukt.
3.3.4 Bilaterale contacten Tijdens het planproces zijn er regelmatig vragen gesteld aan de Energiecoöperatie Noordseveld. Hier is zoveel mogelijk inhoudelijk op geantwoord. Verzoeken van bewoners zijn meegenomen in het planproces. Er zijn minimaal dertien mailwisselingen geweest, vijf telefonische toelichtingen gegeven en twee huisbezoeken afgelegd. Ook tijdens de briefbezorgingen door leden van Energiecoöperatie Noordseveld is met meerdere mensen gesproken. Er is een selectie gemaakt hieruit van meest gestelde vragen. Deze zijn beantwoord in de Q&A verderop dit verslag.
3.3.5 Vragen, zorgen en opmerkingen van omwonenden In de informatiebijeenkomsten, maar ook in de verslaglegging hiervan, hebben wij omwonenden gevraagd om met ons mee te denken. Zoals tijdens de tweede bijeenkomst besproken, hebben wij verschillende reacties ontvangen. Concrete input voor het landschappelijk ontwerp zijn bijvoorbeeld het uit het zicht onttrekken van het zonnepark en het weglaten van het perceel tussen de verkavelingsweg en de Asserstraat. Daarnaast ontvingen wij verschillende vragen over de locatie, de grootte, het voordeel voor de direct aanwonenden en over zonneparken in z’n algemeenheid. De belangrijkste vragen en opmerkingen zijn verzameld en gepresenteerd in de 2e bewonersavond. Er is geprobeerd zoveel mogelijk antwoord te geven op alle vragen. Hieronder is een overzicht opgenomen met de belangrijkste vragen/opmerkingen en antwoorden. Ook deze zijn voor omwonenden en anderen te vinden op de bovengenoemde website.
PAGINA 16
PARTICIPATIEVERSLAG Vraag
Antwoord
“Het gaat te snel”
In het participatiebeleid van de gemeente staat een participatieproces beschreven. De ontwikkelaars hebben dit proces ter harte genomen en dit uitgebreid uitgevoerd. De ontwikkelaars zijn zich bewust dat verandering van de omgeving impact heeft op mensen en dat mensen een dergelijk proces als snel kunnen ervaren. De ontwikkelaars wilden juist een intensief maar zorgvuldig proces zodat elke belanghebbende gehoord wordt en snel uitsluitsel heeft over hoe en of het park er komt. “Doe eerst de daken en/of In het beleidskader van de gemeente Noordenveld wordt omschreven dat kleine windmolens” zon-op-dak de voorkeur heeft. De gemeente heeft echter uitgerekend dat als alle geschikte daken in de gemeente vol gelegd worden met zonnepanelen, er ook nog zonneparken (en wellicht windmolens) nodig zijn om de doelstellingen te behalen. “Waarom zo groot”
De ontwikkelaars vinden dat een park van deze omvang heel goed op deze locatie past. Bijna de helft van het zonnepark wordt besteedt aan de inpassing van natuur. Daarnaast moeten er nog enorme stappen gezet worden om elke gemeente klimaatneutraal te krijgen. Dit zonnepark draagt bij aan die opgave voor de gemeente. De ontwikkelaars hebben tevens een ruimtelijke onderbouwing laten opstellen waarom deze grootte op deze locatie kan. “Als Matsloot niet Beide ontwikkelingen staan los van elkaar. Vanuit de verschillende plannen doorgaat, komt alles dan die zijn ingediend zijn het project in Zuidvelde en Matsloot uitgekozen om in Zuidvelde?” doorontwikkeld te worden. “Waarom nu zo’n zonnepark?”
Nederland, de regio’s en de gemeenten hebben doelstellingen op het gebied van duurzame energie. Voor de opwek van duurzame energie zijn zonneparken, maar ook windmolens, zonnepanelen op daken, etc. nodig.
“Er zijn ook locaties te vinden met kwalitatief mindere grond
De gemeente heeft een afweging gemaakt op basis van het beleidskader “Energieprojecten in het landschap” en de Noordenveldse kwaliteitsgids. In Zuidvelde liggen onder andere koppelkansen voor natuur en ecologie.
“Waarom doen we dit Tussen alle ingediende initiatieven zijn uiteindelijk de locaties Zuidvelde en niet aan de rand van een Matsloot (langs de snelweg) aangewezen voor nadere verkenning. snelweg?” “Waarom Zuidvelde? Er De onderbouwing van het besluit van de gemeente is met het verslag van de lijkt nu gemakkelijk bijeenkomst meegestuurd. Ook is deze brief te lezen op de website van ECN. gekozen te zijn voor twee Een reden voor de locaties nabij de gemeentegrens is onder andere de locatie locaties dichtbij de van de netaansluiting. Bij Zuidvelde zit deze bij Zeijerveen. gemeentegrens” “Wordt dit nu niet het grootste zonnepark van Nederland?”
Nee, dit wordt niet het grootste zonnepark in Nederland. Het zal wel één van de grotere zonneparken in Nederland zijn.
“De kans is groot dat wij Zonnepanelen zijn gemaakt met speciaal, niet reflecterend glas. Het licht moet verblind worden door de namelijk zo veel mogelijk in de zonnecellen terecht komen om energie op te zon die op de panelen wekken. Ook ligt het zonnepark op geruime afstand van de omliggende schijnt” woningen en zal het landschappelijk worden ingepast.
PAGINA 17
PARTICIPATIEVERSLAG “Ik maak mij zorgen over Bij Zonnepark Zuidvelde is de afstand van woningen tot het zonnepark de waardedaling van dermate groot, dat de wij van mening zijn dat er geen sprake is van mijn woning” waardedaling. Door de langschappelijk inpassing zal er nauwelijks zicht op het park zijn.. Wij denken daarom dat het opstellen van een planschaderapport op voorhand niet nodig is.Indien er bewoners zijn die na de realisatie van het zonnepark van mening zijn dat ze planschade hebben door dit zonnepark dan kunnen ze een planschadeprocedure starten via de gemeente. Mocht er uit deze procedure blijken dat er schade is, dan zal deze moeten worden vergoed door de ontwikkelaars. “Wat is het voordeel voor de direct aanwonenden?”
-
-
Er ontstaan mogelijkheden voor zon-op-dak, denk hierbij aan goedkope inkoop voor zonnepanelen. Er komt tevens een gebiedsfonds wat ingezet kan worden voor duurzaamheids- of leefbaarheidsdoeleinden. Dit zal een jaarlijks bedrag zijn voor 15 jaar (gekoppeld aan de SDE++). U kunt mee-investeren via ECN in dit zonnepark. U kunt dan obligaties verkrijgen in het park en daar een rendement op krijgen.
Al deze opties zullen later in het proces verder worden uitgewerkt. “Wat zijn de ECN wil naast het zonnepark ook een postcoderoosproject opzetten met zon mogelijkheden voor een op dak. Hiermee kun je een financieel voordeel hebben op je energierekening postcoderoosregeling?” zonder dat je zelf panelen op je dak hoeft hebben. Als hier behoefte aan is, horen wij dat graag. “Wat is het verdienmodel Het is een vorm van investeren middels obligaties. Geschat rendement is 3 á 4 in geval van % per jaar, voor een periode van 15 jaar. crowdfunding?”
“Energiecoöperatie 50%, Ja, dit geldt voor alle drie de projecten. geldt dat voor alle drie projecten?”
“Kunnen wij Dat is een mogelijke invulling van het gebiedsfonds. Als hier behoefte aan is, gesubsidieerd worden bij horen wij dat graag. aanschaf van zonnepanelen?”
“Wij vinden het Dit wordt geregeld in de vergunning. Alle bovenwettelijke afspraken zullen belangrijkste dat jullie in een anterieure overeenkomst tussen de gemeente en betrokken een goed plan kunnen ontwikkelaars worden vastgelegd. Een voorbeeld hiervan is het vastleggen laten zien, en dat dan ook van het gebiedsfonds. gegarandeerd uitvoeren voor wat betreft de inpassing in de omgeving” “Ik wil dat de Daar is in het landschapsplan nu rekening mee gehouden. Alle panelen zullen landschappelijke grotendeels aan het zicht worden onttrokken. Vanwege de akkervogels is in inpassing hoger is dan de overleg met het Kenniscentrum Akkervogels de zuidzijde (bij het project van zonnepanelen” Chint) vrij gehouden van struweel.
PAGINA 18
PARTICIPATIEVERSLAG “Ik zou het fijn vinden als het perceel tussen de verkavelingsweg en de Asserstraat uit het plan wordt gehaald”
Dat perceel is uit het plan gehaald, daarvoor in de plaats zijn enkele percelen aan de oostkant van het plangebied toegevoegd*, die veel verder van de bewoning afliggen. * deze percelen zijn uiteindelijk in z’n geheel komen te vervallen i.v.m. de aangepaste omgevingsverordening van de provincie.
“Onze voorkeur gaat uit Het aanbrengen van een dergelijke wal wordt door de landschapsarchitecten van een wat ontraden, omdat dit niet past in het historische karakter van het gebied. Het ongelijkmatige wal met heeft ook geen toegevoegde waarde om het doel van het onttrekken van de daarop struweel die langs panelen aan het zicht te bereiken. Dat lukt uitstekend met beplanting. het hele park slingert waardoor het zonnepark in zijn geheel aan het zicht wordt onttrokken”
“Blijven de houtwallen die er nu al zijn?”
Ja, die blijven. Alle bestaande landschapselementen worden gehandhaafd. Dat geldt ook voor de boomsingels, die worden zelfs uitgebreid op plaatsen waar ze vroeger ook gestaan hebben.
3.3.6 Resultaten planparticipatie omwonenden Naast het stellen van vragen zijn er ook verschillende op- en aanmerkingen, wensen en ideeën geuit. Dit gebeurde tijdens de bewonersbijeenkomsten, maar ook in gesprekken met verschillende bewoners en in de diverse mails die zijn toegezonden. Een groot aantal van de benoemde onderwerpen heeft tot een verbetering van de plannen geleid. De belangrijkste zijn: -
In de beginfase zijn er vooral door de omwonenden van de Asserstraat zorgen geuit over het meest westelijke deel van het plangebied van TPSolar, tussen de Asserstraat en de verkavelingsweg in. Omwonenden gaven aan dat het zonnepark op deze manier dichtbij hun woningen kwam en dat zij dit gedeelte liever zagen verdwijnen. Na de eerste informatiebijeenkomst meldde zich een grondeigenaar met een perceel aan de oostzijde. Deze grondeigenaar woont zelf aan de Veldweg. Daarom is besloten om dit westelijke gedeelte te verplaatsen naar de oostzijde, nabij de Binnenweg. De afstand van het zonnepark hier tot aan de dichtstbijzijnde woning is respectievelijk 800 meter. Dit gedeelte van het zonnepark is uiteindelijk is de laatste fase, tijdens de gesprekken over de aangepaste omgevingsverordening van de provincie, in z’n geheel komen te vervallen.
-
Tijdens het overleg met het Kernteam Zuidvelde kwam nadrukkelijk de wens naar voren om doorzichten tussen de Asserstraat en de Veldweg te behouden. Aan dat bezwaar komt het plan nu tegemoet, door het schrappen van een deel, ‘het staartje’ van het plan van Chint Solar in het noordelijk deel.
-
Tevens kwam de wens van het Kernteam Zuidvelde om het park te verkleinen. De ontwikkelaars zijn van mening dat de oorspronkelijk gepresenteerde grootte gewenst is, maar hebben deze oproep van het kernteam opgevat om haar plannen beter te onderbouwen waarom deze grootte op deze locatie wenselijk is. Op onderdelen is het ontwerp ook aangepast. In de ruimtelijke onderbouwing is beargumenteerd dat de nu voorziene grootte landschappelijk inpasbaar is. Voor de ontwikkelaars spelen er veel belangen en heeft uiteindelijk de keuze gemaakt het park te verkleinen naar aanleiding van opmerkingen van de provincie en de omwonenden.
-
Door de meeste mensen is de zorg geuit dat de installaties in het zicht komen te staan. Desgevraagd geven vrijwel al deze omwonenden aan dat het voorkeur geniet om de panelen met behulp van PAGINA 19
PARTICIPATIEVERSLAG robuust groen aan het zicht te onttrekken. Om hieraan tegemoet te komen is rond het gehele zonnepark een robuuste groenzone aangebracht van ongeveer 25 meter breed. Binnen deze groenzones zijn, naast struweel een bloemrijke akkerranden, ook houtwallen geprojecteerd met een breedte variërend van 6 meter tot 12 meter breed, ruim voldoende om de zonnepanelen volledig aan het zicht te onttrekken. Tevens zijn er visualisaties gemaakt om inzicht te geven van de impact op het zicht. Aan de hand van deze visualisaties kan iedereen een beeld krijgen hoe het park eruit komt te zien. -
Een hier op aansluitende zorg is dat het erg lang duurt voordat het groen voldoende robuust is. Om deze zorg weg te nemen is aan een hoveniersbedrijf een beplantingsadvies gevraagd met daarbij een inschatting van de tijd die het duurt voor de panelen (2,70 m hoog) grotendeels en volledig uit het zicht zullen zijn. De beplantingsplannen zullen hier zoveel mogelijk rekening mee houden.
-
De zorg dat de aanwezige reeën in het gebied het zwaarder krijgen is ook actief opgepakt in de planvorming. De half open inrichting van de groenzones is zo bedacht dat voor reeën zowel extra voedsel alsmede extra dekking is. Bovendien worden de bestaande bosjes veel meer met elkaar verbonden zodat de reeën meer dekking hebben bij migratie door het gebied, hetzelfde geldt voor de das. De zone tussen het noordelijk en het zuidelijk park blijft open. Wettelijke restricties ten aanzien van verzekerbaarheid van elektrische installaties maken reeënpassages helaas niet mogelijk, omdat kinderen door reeënpoortjes kunnen klimmen.
-
Tijdens de verschillende informatiebijeenkomsten kwam ook naar voren dat niet alle omwonenden voorstander zijn van de toevoegingen op het gebied van natuur. Vooral lokale agrariërs in het gebied maken zich hier zorgen over: wat voor een invloed heeft deze natuur in de toekomst op hun bedrijf en agrarische activiteiten? Door de initiatiefnemers is uitgelegd dat de koppelkansen op het gebied van natuur en ecologie één van de belangrijke voorwaarden is vanuit het aangenomen beleidskader van de gemeente.
Om deze reden hebben de initiatiefnemers verschillende
gesprekken gevoerd met natuurorganisaties over de ontwerp van het zonnepark. Omdat het gebied door de provincie Drenthe is aangewezen als potentieel ‘goed’ akkervogelgebied, is voornamelijk het ontwerp ingericht met het oog op de akkervogels. -
Het idee om een deel van de installatie in een postcoderoosproject vorm te geven wordt actief door ECN opgepakt. ECN doet dit echter buiten het zonnepark, omdat de postcoderoosregeling bij uitstek geschikt is voor daken. Ankehaar Solar wil graag hieraan meewerken. Parallel aan het zonneparkproces wordt daarom ook gestart met werving voor een postcoderoosproject. Voor overige geïnteresseerden voor de mogelijkheden voor zon-op-dak wordt een aanvullende bijeenkomst georganiseerd. Ook zou het gebiedsfonds hier ingezet voor kunnen worden.
-
De belangenverenigingen willen samen met de ontwikkelaars, ECN en de gemeente nadenken over de invulling van een gebiedsfonds. Op hun verzoek is een notitie voorbereid waarin de verschillende mogelijkheden voor het organiseren van dit gebiedsfonds zijn beschreven. De gemeente heeft hier ook een stem in. In gezamenlijkheid zal een optie worden gekozen en zullen de ontwikkelaars en ECN initiatief nemen om dit uit te werken en in te richten.
-
Er zijn diverse ideeën aangedragen voor de besteding van het gebiedsfonds. Dit zijn onder andere: geef belangenverenigingen hier een stem in en zorg dat geld direct bij inwoners terecht komt, bijvoorbeeld door het subsidiëren van zonnepanelen. Ook is er een idee geopperd om bij te dragen in de aanlag van een nieuw fietspad. Al deze ideeën worden meegenomen bij de uitwerking van het gebiedsfonds. Via de belangenverenigingen zal de voorgestelde opzet nogmaals aan de inwoners worden voorgelegd en kunnen aanvullende ideeën worden ingebracht.
PAGINA 20
PARTICIPATIEVERSLAG -
Er is interesse getoond in het meefinancieren van het zonnepark. ECN zal hiertoe in een volgende fase opties uitwerken en deze in het gebied kenbaar maken aan alle inwoners. Dit zal een vorm van crowdfunding worden die nog nader moet worden uitgewerkt.
3.3.7 Belangenvereniging De Velden en belangenvereniging Huis ter Heide Op 8 februari 2021 hebben de initiatiefnemers van zonnepark Zuidvelde een eerste gesprek gevoerd met de belangenvereniging De Velden en Huis Ter Heide. De gemeente was ook aanwezig tijdens dit gesprek. Doel bespreking/agenda: • Kennismaking •
Uitwisseling ervaringen over aanpak proces en terugblik bewonersbijeenkomst 28 januari 2021
•
Rol van de belangenverenigingen in het proces
•
Invulling van het omgevingsfonds
•
De postcoderoos
•
Rondvraag en sluiting
Daarnaast zijn er tijdens het overleg verschillende vragen beantwoord. Bijvoorbeeld over de locatie Zuidvelde, het thema lokaal eigendom, het zonnepark-initiatief in Matsloot, over zorgen van omwonenden en over het zonnepark in z’n algemeenheid. Om de belangenvereniging een beeld te geven van hoe zo’n gebiedsfonds kan worden georganiseerd, hebben de initiatiefnemers kort na de bijeenkomst van 8 februari 2021 een toelichtende notitie opgesteld waarin een aantal mogelijkheden zijn geschetst. Deze toelichtende notitie is als Bijlage 6 toegevoegd aan dit participatieplan. Het voorstel van de initiatiefnemers is om hier jaarlijks, gedurende 15 jaar, een bedrag van € 25.000,- in te storten. Hiermee ontstaat dan naar mening van de initiatiefnemers een goede balans tussen de belangen van de direct omwonenden en de belangen die Energiecoöperatie Noordseveld door middel van het lokaal eigendom vertegenwoordigd. Aan de belangenverenigingen is gecommuniceerd dat het genoemde bedrag uiteindelijk wel afhankelijk is van het verdere verloop. Indien één of meerdere van de drie projecten de eindstreep niet halen, dan zal het gebiedsfonds naar rato kleiner worden. In principe kan er pas worden uitbetaald als er ook inkomsten zijn. De start is dus als de projecten operationeel zijn.
Deze notitie is eerst aan de gemeente voorgelegd, omdat het beleidskader als voorwaarde heeft dat de gemeente een rol wil spelen bij de opzet en uitvoering van het gebiedsfonds. Deze notitie is om deze reden wat later dan de bedoeling was verstuurd aan de belangenverenigingen. Uiteindelijk vond de gemeente de notitie een goede basis om mee door te gaan. Op 29 maart 2021 heeft een tweede digitaal overleg plaatsgevonden tussen de initiatiefnemers en de belangenverenigingen. Tijdens dit overleg is er verder gesproken over de invulling van het gebiedsfonds, maar ook over hoe de belangenverenigingen het participatieproces met omwonenden de afgelopen weken hebben ervaren. Na de vierde bijeenkomst is nog telefonisch contact geweest vanwege vragen van de belangenvereniging rondom het gebiedsfonds.
PAGINA 21
PARTICIPATIEVERSLAG
3.3.8 Boermarken van Zuidvelde en Peest Op 24 februari 2021 heeft er een digitaal overleg plaatsgevonden tussen de initiatiefnemers en de Boermarken van Peest en Zuidvelde. Tijdens dit gesprek is gesproken over Zonnepark Zuidvelde in z’n algemeenheid en over het proces en de vervolgstappen. De Boermarken willen graag afspraken maken over de jachtrechten. Dit is echter een zaak tussen de betrokken grondeigenaren en de Boermarken zelf. Tijdens het gesprek is er wel toegezegd dat de initiatiefnemers mogelijke schade aan de omliggende zandwegen door bouwwerkzaamheden zullen vergoeden en herstellen. Als laatste is er tijdens het overleg ook gesproken over een gebiedsfonds, wat dit inhoudt en hoe zich dit verhoudt tot de Boermarken. Uitgelegd is dat uit dit gebiedsfonds landschapsprojecten kunnen worden gefinancierd en dat het mogelijk is dat de Boermarken uitvoering geven aan deze landschapsprojecten. Het vergoeden van schade aan de omliggende zandwegen door bouwverkeer wordt niet vergoed uit het gebiedsfonds, maar is aan de initiatiefnemers.
3.3.9. Natuurorganisaties In het beleidskader ‘Energieprojecten in het landschap’ heeft gemeente Noordenveld spelregels opgesteld voor grootschalige energieprojecten, zoals zonneparken. Hierin staat onder andere duidelijk omschreven dat zonneparken een landschappelijke en ecologische meerwaarde moeten hebben. In Zuidvelde zag het College koppelkansen voor natuur en ecologie, kansen voor meervoudig ruimtegebruik en aansluitmogelijkheden op het net. Gedurende het ontwerpproces met omwonenden hebben er daarom ook verschillende overleggen plaatsgevonden met natuurorganisaties. In eerste instantie was in overleg met de gemeente bepaald dat zowel Natuurmonumenten (vanuit hun expertise en als eigenaar van nabijgelegen vennetjes) en Agrarische Natuur Drenthe meegenomen moesten worden in het ontwerpproces. Na een eerste overleg is het Kenniscentrum voor Akkervogels – Grauwe Kiekendief ook als belangrijke natuurorganisatie naar voren gekomen. Het Ankehaarveld, waar Zonnepark Zuidvelde zich bevindt, is namelijk in 2009 door de Provincie bestempeld als potentieel ‘goed’ akkervogelgebied.