4. Memo Belastingdruk in samenhang met de rioolheffing
Tekst van het document
MEMO Datum
12 oktober 2023
Van
B. van der Wal, E. Wiersema
Aan
Wethouder Kirsten Ipema, Wethouder Alex Wekema
Betreft
Belastingdruk 2024 in samenhang met de rioolheffing
Status
Informatief
Zaaknummer
Inleiding
Een van de inkomstenbronnen voor de gemeente zijn de lokale heffingen. Van de ruim € 17 miljoen aan lokale heffingen is € 15,5 miljoen gerelateerd aan de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Dit zijn de belastingen die de inwoners direct raken. Het begrotingskader voor 2024 is vastgesteld bij de Perspectiefnota 2024. In deze memo geven wij een aantal voorbeelden van de belastingdruk in 2024 en de belangrijkste wijzigingen. OZB De inkomsten uit de OZB stijgen in 2024 met 3% ten opzichte van de daadwerkelijke opbrengsten in 2023. Bij het berekenen van de tarieven houden we daar waar mogelijk rekening met de ontwikkeling van de WOZ-waarden en het aantal nieuwe woningen en bedrijfspanden. Voor woningen ligt de WOZ-waarde in 2024 (waardepeil 1 januari 2023) 0,5% hoger dan een jaar eerder. Voor nietwoningen (bedrijfspanden, agrarische objecten, scholen etc) is deze waardeontwikkeling 2,5%. Als gevolg van de harmonisatie van het tarief voor eigenaren betalen eigenaren van zowel woningen als niet-woningen hetzelfde tarief. Voor 2024 gaan we uit van 0,09656% over de WOZ-waarde. Gebruikers van niet-woningen betalen daarnaast nog OZB gebruik, dit tarief is naar verwachting 0,14957 in 2024. De definitieve tarieven worden in de raad van december vastgelegd.
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing zal in 2024 met € 30,- per aansluiting stijgen waarmee het uitgangspunt van volledige kostendekkendheid wordt nagestreefd. Voor de afvalstoffenheffing bestaat de mogelijkheid tot kwijtschelding. Rioolheffing De rioolheffing zal in 2024 met 7,5% stijgen. Ook hierbij wordt het uitgangspunt van volledige kostendekkendheid nagestreefd. De stijging is het gevolg van aanvullende maatregelen, nieuwe (noodzakelijke) projecten
en prijsstijgingen. Tot op heden brengt de gemeente deze heffing in
rekening bij de eigenaar. In de begroting 2024 is echter het voorstel verwerkt om de rioolheffing bij
de gebruiker in rekening te brengen. Het staat gemeenten vrij om deze keuze te maken, hierbij kiezen gemeenten er voor om of de eigenaar of de gebruiker of beide aan te slaan. In onderstaand overzicht zijn aangrenzende en Drentse gemeenten opgenomen. Gemeente
Belastingplichtige
Grondslag
Aa en Hunze
Eigenaar
Waardeklassen
Assen
Gebruiker
Vastrecht
Borger-Odoorn
Eigenaar
Vastrecht + %WOZ
Coevorden
Eigenaar + gebruiker
Eigenaar:
Vastrecht+
(eigenaar) Gebruiker:
op
%OZB
basis
van
verbruiksklasse (0-500m3) De Wolden
Gebruiker
Omvang huishouden meerpersoons)
Emmen
Eigenaar + gebruiker
Eigenaar: %WOZ
(1
of
Gebruiker: %WOZ Hoogeveen
Eigenaar + gebruiker
Eigenaar: obv perceelsoppervlakte Gebruiker: vast tarief voor woning
Meppel
Gebruiker
Vastrecht
Midden-Drenthe
Gebruiker
Vastrecht
Tynaarlo
Gebruiker
Vastrecht
Westerveld
Eigenaar
Vastrecht + %WOZ
Groningen
Eigenaar
Vastrecht
Ooststellingwerf
Eigenaar + gebruiker
Eigenaar: Vastrecht
op
basis
van
waterverbruik (0-350m3)
Gebruiker: vast bedrag op basis omvang huishouden Opsterland
Gebruiker
Omvang huishouden
Westerkwartier
Eigenaar
Vastrecht
De wijziging heeft voor het merendeel van de inwoners geen gevolgen, zij zijn eigenaar en gebruiker. Voor huurders liggen de gevolgen per woningstichting en zelfs per ingangsdatum van het huurcontract anders. Van de 2728 huurwoningen van woningcorporaties Actium en Woonborg was bij 1349 huurcontracten sprake van het doorbelasten van de rioolheffing. Ook is bij de particuliere huur bekend dat een aantal verhuurders de rioolheffing apart doorberekend aan de huurder. Hiervan zijn echter geen aantallen bekend. Belangrijk argument om de belastingplicht te verschuiven van de eigenaar naar de gebruiker is de kwijtschelding. In het geval van de 1349 huurders die de rioolheffing apart in hun huurcontract doorbelast krijgen is namelijk geen kwijtschelding mogelijk. Hiervoor moet de aanslag op naam staan, sprake zijn van een laag inkomen hebben en weinig vermogen. Huurdersverenigingen staan daarom welwillend tegenover de verschuiving. De mogelijkheid om zowel de eigenaar als de gebruiker aan te slaan heeft een nadeel: de huurder zal dan een aanslag van de gemeente ontvangen (waarvoor kwijtschelding mogelijk is) en de huurder ontvangt een rekening van de verhuurder voor de rioolheffing, voor de laatste is kwijtschelding dan niet mogelijk. Een volledige uitwerking van de rioolheffing is opgenomen in de Toelichting rioolheffing 2024 gemeente Noordenveld.
Belastingdruk 2024 in cijfers In onderstaande tabel zijn de belastingen voor een koopwoning opgenomen waarbij is uitgegaan van een meerpersoonshuishouden voor de afvalstoffenheffing. Dit bij verschillende WOZ-waarden.
Woning 2023 2024 stijging waarde OZB afvsth rioolh totaal waarde OZB afvsth rioolh totaal lastendruk 174.000 165,32 257,35 253,26 675,93 174.870 168,85 287,35 272,25 728,45 € 52,52 270.000 256,53 257,35 265,03 778,91 271.350 262,01 287,35 284,91 834,27 € 55,36 290.000 275,53 257,35 265,03 797,91 291.450 281,42 287,35 284,91 853,68 € 55,77 367.000 348,69 257,35 276,80 882,84 368.835 356,14 287,35 297,56 941,05 € 58,21 406.000 385,74 257,35 276,80 919,89 408.030 393,98 287,35 297,56 978,89 € 59,00 522.000 495,95 257,35 288,58 1.041,88 524.610 506,55 287,35 310,22 1.104,12 € 62,24
% stijging lastendruk 7,77% 7,11% 6,99% 6,59% 6,41% 5,97%
Onderstaande tabel geeft de veranderingen aan voor huurders in verschillende situaties. De door de woningstichting doorberekende rioolheffing is als gemeentelijke last opgenomen inclusief de afvalstoffenheffing uitgaande van een meerpersoonshuishouden. Er is uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde van huurwoningen.
Huurder zonder doorbelasting riool Huurder met doorbelasting riool Huurder woning met kwijtschelding gemeente riool doorbelast
2023 € 257,35 € 522,38
2024 € 572,26 € 572,26
stijging lastendruk € 314,91 € 49,88
% stijging lastendruk 122,37% 9,55%
€ 265,03
€ 0,00
-€ 265,03
-100,00%
In onderstaande tabel zijn de huidige belastingen (2023) voor een niet-woning opgenomen bij verschillende WOZ-waarden.
Niet-woning waarde 221.000 382.000 521.000
2023 OZB eig OZB gebr tot OZB 209,97 312,91 522,89 362,94 540,87 903,81 495,00 737,68 1.232,69
rioolh 265,03 276,80 288,58
totaal 787,92 1.180,61 1.521,27
Onderstaande tabel geeft de situatie 2024 weer met het verschil ten opzichte van 2023 .
waarde 226.525 391.550 534.025
2024 stijging OZB eig OZB gebr tot OZB rioolh totaal lastendruk € 54,54 218,73 338,82 557,55 284,91 842,46 € 80,68 378,07 585,66 963,73 297,56 1261,29 515,64 798,77 1.314,41 310,22 1624,63 € 103,36
% stijging lastendruk 6,92% 6,83% 6,79%
Betalen (in termijnen) De huidige aanslagen moeten in 8 termijnen worden betaald. Een overweging is om deze in 10 termijnen te laten betalen. De lasten verdelen we meer over het jaar. Nadeel van deze keuze is dat de laatste termijnen in november en december vallen, dit zijn voor veel mensen dure maanden in verband met de feestdagen. Een dergelijke keuze moet worden vastgesteld in diverse (belasting)verordeningen, deze verordeningen worden in de raad van december vastgesteld.