4. Bijlagendocument participatieverslag
Tekst van het document
Participatiebeleid Noordenveld
Bijlagen Participatieverslag
29-11-2023
0
Bijlage 1 – Participatieplan Participatiebeleid Doel participatie In Noordenveld is er behoefte aan een nieuw participatiebeleid. Dit bleek onder andere uit het rapport van de rekenkamercommissie (‘Natuurlijk samen’) en een manifest (‘Tegenstellingen overbruggen’) geschreven door een aantal inwoners. Daarnaast worden er vanuit de Omgevingswet straks ook eisen gesteld aan het participatiebeleid van de gemeente. Tot slot wordt het wetsvoorstel ‘versterking participatie op decentraal niveau’ momenteel behandeld in de Tweede Kamer. Het doel is om de inwoners en andere partijen op een betere manier bij de gemeente te betrekken. In het coalitieakkoord (‘Samen bouwen aan Noordenveld’ 2022-2026) staat: “Inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden worden tijdig en op een adequate manier betrokken. Zij kunnen op een laagdrempelige en toegankelijke manier reageren op plannen, meedenken met plannen óf met hun eigen ideeën naar de gemeente stappen.” Participatie kan zorgen voor meer draagvlak, stimuleert actief inwonerschap, kan leiden tot betere (kwaliteit) van besluiten, en is een manier om tegemoet te komen aan de belangen en wensen van inwoners. Het beleid wordt eenmalig volledig geschreven, daarna wordt het beleid wel bijgewerkt op basis van ervaringen.
De gemeenteraad is de trekker van dit beleid, maar uiteindelijk gaat participatie om de inwoners, ondernemers, belangenorganisaties, en alle andere partijen die belang hebben bij of gevolgen ondervinden van nieuwe initiatieven. Op dit moment zijn we bezig met zowel beeldvorming als beleidsvorming. Er moet opgehaald worden waar de verschillende partijen behoefte aan hebben en dit wordt ook meteen verwerkt in concreet beleid. Op dit moment is er al een voorzet gemaakt voor het beleid. Deze is opgezet door de raadswerkgroep participatie en voornamelijk ingegeven door onderzoek bij andere gemeenten. De voorzet zal als basis dienen van dit participatieproces. Om tot een echt Noordenvelds beleid te komen, vinden we het van belang informatie op te halen uit de samenleving en dit mee te nemen. Achtergrond In het verleden zijn al verscheidene notities geschreven, maar deze zijn inmiddels verouderd. Participatie gebeurt op dit moment vooral naar eigen inzicht van de projectleider of initiatiefnemer. Uit het geschreven manifest blijkt dat niet alle inwoners tevreden zijn over de manier waarop participatie nu plaats vindt. Zij geven aan zich niet serieus genomen te voelen en het idee te hebben dat ze niet gehoord, geïnformeerd en betrokken worden. Voor januari 2024 moet er een nieuw participatiebeleid ingestemd zijn in het kader van de Omgevingswet.
Door het betrekken van de verschillende partijen op wie dit beleid van toepassing is, hopen we een beter beleid te creëren, dat goed aansluit op de behoeften. Hiervoor is het belangrijk om op te halen waar die behoeften liggen. Participatievraag Wat we op willen halen is antwoord op de vraag “Hoe moet participatie in de gemeente Noordenveld vormgegeven worden?”. Daarbij is het wenselijk om te achterhalen waar behoefte aan is en waar nu eventueel nog in tekort geschoten wordt.
Beïnvloedingsruimte/Kaders • Er ligt al een conceptbeleid, maar dit kan wel aangepast worden. • De participatie moet uitvoerbaar blijven voor de gemeente/initiatiefnemer. • Er moet ruimte zijn voor maatwerk: niet elk project vraagt om of leent zich voor even uitgebreide participatie. • Er moet ruimte zijn voor flexibiliteit binnen het participatieproces. • Er moet rekening gehouden worden met het feit dat bij sommige projecten weten regelgeving leidend is. Participanten Iedereen die in de toekomst te maken kan gaan hebben met participatie, mag deelnemen aan dit traject. Hierbij is een onderscheid te maken tussen participanten en initiatiefnemers. Concrete groepen die uitgenodigd zullen worden zijn: • Inwoners • Ondernemers • Belangenorganisaties • Dorpsbelangenverenigingen / Wijkbelangenverenigingen • Initiatiefnemers Werkvormen Inwonersbijeenkomst Er zullen vier bijeenkomsten georganiseerd worden. In Roden, Peize en Norg elk één, en een digitale bijeenkomst (via Teams). Op deze manier kan een zo groot en divers mogelijke groep bereikt worden. Iedereen die in de toekomst deelnemer van een participatietraject kan worden, mag aansluiten bij deze bijeenkomsten. Dit kunnen dus inwoners zijn, maar ook ondernemers en de dorps- en wijkbelangenverenigingen. De uitnodiging voor deze avonden zal verspreid worden via sociale media, de kranten en de website van de gemeente.
De dorps- en wijkbelangenverenigingen zullen per mail uitgenodigd worden. De indieners van het manifest zullen persoonlijk uitgenodigd worden aan te haken bij (een van deze) sessies. Tijdens de bijeenkomst wordt uitleg gegeven over het proces tot nu toe. Waarom doen we dit? Wat is er tot nu toe gedaan? Hoe willen we nu verder? Daarbij wordt de rol van de deelnemers toegelicht: ze kunnen nu via deze weg adviseren over de manier waarop de gemeente participatie aan moet pakken. Er zal uitgelegd worden dat er al een conceptversie geschreven is, maar dat hierin zeker nog ruimte is voor aanpassingen. De conceptversie zal gepresenteerd worden, met tussendoor ruimte voor interactie. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een mentimeter. De presentatie zal vergelijkbaar zijn met de presentatie die eerder ook gegeven is aan het college van burgemeester & wethouders en de gemeenteraad. Tijdens de presentatie zullen onderstaande thema’s in ieder geval aan bod komen: • Wat is volgens u participatie? • Waarom vindt u participatie belangrijk? • Wat moet er opgehaald worden uit een participatieproces? • Wanneer spreekt u van een succesvol participatieproces? • Welke aspecten vragen extra aandacht in een participatietraject? • Welke verwachtingen heeft u van de gemeente tijdens participatietrajecten?
Na afloop van het presentatie-gedeelte zal er nog ruimte zijn om informatie op te halen over onderstaande thema’s. Deze thema’s zullen in kleine groepen op interactieve wijze besproken worden (bijvoorbeeld aan de hand van een praatplaat). • Zijn er dingen die u mist in participatietrajecten? o Bijvoorbeeld: bepaalde kennis of informatie • Hoe wordt u het liefst uitgenodigd? • Hoe wordt u het liefst op de hoogte gehouden van ontwikkelingen? • Welke werkvormen van participatie vindt u het prettigst? • Wat maakt dat u sneller deel zou nemen aan een participatietraject? o Bijvoorbeeld: tijd/locatie, uitleg over onderwerpen, manier van terugkoppeling De avonden zullen begeleid worden door een communicatieadviseur van de gemeente. De communicatieadviseur kan hierdoor de interactie bevorderen en helpen het goede gesprek te voeren. De presentatie zal gegeven worden door de beleidsmedewerker participatie. Daarnaast zullen de burgemeester en een of twee leden van de raadswerkgroep participatie aanwezig zijn. De avond zal met dezelfde gedachtegang ingestoken worden als die we proberen te bereiken met het nieuwe beleid: met een open houding naar elkaar luisteren. Vragenlijst Om een grotere groep potentiële deelnemers te bereiken, zal er naast de inwonersbijeenkomsten ook een vragenlijst uitgezet worden. Deze zal verspreid worden via de website van de gemeente, sociale media en de kranten.
Om het invullen aantrekkelijker te maken zal er een prijs verloot worden onder de deelnemers. Enkele thema’s die aan bod zullen komen tijdens de vragenlijst zijn: • Doel van participatie • Belangrijke aspecten van participatie • Benodigde informatie voor trajecten • Gewenste kanalen en vormen Via Instagram kan periodiek een story geplaatst worden met één van onderstaande vragen. Er kan dan een ‘antwoord box’ toegevoegd worden voor reacties. Dit biedt tevens een aanknooppunt om door te linken naar de gehele vragenlijst. • Waarom vind jij participatie belangrijk? • Wat moet er opgehaald worden uit een participatieproces? • Wanneer spreek je van succesvolle participatie? • Wat zijn aandachtspunten bij participatie? Met de inzet van zowel sociale media als conventionele media wordt een meer diverse groep mensen bereikt. Via sociale media zal vooral een jongere doelgroep bereikt worden. Om deze groep nog verder uit te breiden, zal de vragenlijst op sociale media betaald gepromoot worden. Dit maakt dat mensen die de pagina van de gemeente niet volgen ook het bericht te zien krijgen.
Individuele gesprekken Naast beleid voor de uitvoering binnen de gemeente, kan het beleid straks ook dienen als leidraad voor externe initiatiefnemers: dit is hoe wij goede participatie voor ons zien. Het is daarom van belang dat het beleid ook bij hen aansluit. Om hun visie op participatie op te halen, zullen individuele gesprekken ingepland worden. Adviesvraag Omdat inclusie een belangrijk punt is, zowel gemeente-breed als in dit beleid, is het goed om Toegankelijk Noordenveld uit te nodigen om mee te denken hoe hier extra aandacht aan besteed kan worden binnen het beleid. Terugkoppeling Na de inwonersbijeenkomst en vragenlijst krijgen deelnemers de gelegenheid hun gegevens achter te laten als ze op de hoogte gehouden willen worden. Met hun zal zo snel mogelijk een samenvatting van de opgehaalde input gedeeld worden. Op basis van het gehele traject zal er een participatieverslag geschreven worden. Hierin staat opnieuw welke input opgehaald is, met de toevoeging van wat er met deze input gedaan is. Dit verslag zal met de deelnemers die hun gegevens achtergelaten hebben gedeeld worden zodra het conceptbeleid klaar is voor besluitvorming. Wanneer het uiteindelijke beleid ingestemd is door de gemeenteraad, zal tevens het beleid gedeeld worden met de deelnemers.
Bijlage 2 – Presentatie mentimeter
Bijlage 3 – Resultaten en reactie Mentimeter Deelnemers Roden Peize Norg Digitaal Totaal
19 13 14 4 50
Vragen Wat is participatie volgens u? (Twee antwoorden mogelijk) Samenwerken aan de ontwikkeling van een project. Suggesties geven tijdens de ontwikkeling van een project. Beslissen over wat er gebeurt in mijn gemeente. Mijn mening geven over een project. Uitwisselen van informatie over een project. Deelnemen aan de uitvoering van een project.
32 24 13 10 10 7
➔ Terugkoppeling Allen zijn vormen van participatie. De twee meest voorkomende antwoorden zijn terug te brengen naar de twee hoofdpunten uit onze definitie: meedenken en meedoen. ‘Suggesties geven tijdens de ontwikkeling van en project’ gaat over meedenken. ‘Samenwerken aan de ontwikkeling van een project’ is meedoen. Waarom vindt u participatie belangrijk? (Meerdere antwoorden mogelijk) Ik wil medeverantwoordelijk zijn voor mijn leefomgeving. Het leidt tot betere besluiten. Ik wil een actieve inwoner zijn. Ik wil graag zeggenschap. Zo leer ik nieuwe informatie en vaardigheden. Het is een recht. Het heeft financiële voordelen.
39 30 24 17 13 7 5
➔ Terugkoppeling Dezelfde top drie kwam naar voren uit de enquête over het participatiebeleid. In de paragraaf over het belang van participatie worden dan ook expliciet deze drie redenen benoemd. Wat moet volgens u het doel van participatie zijn? (Meerdere antwoorden mogelijk) Gezamenlijk tot een oplossing komen Betrokkenheid creëren Betere besluiten nemen Draagvlak peilen en vergroten
39 37 34 33
Problemen en belangen in kaart brengen Van elkaar leren Zeggenschap creëren Kosten besparen Tijdwinst behalen
31 19 15 11 7
➔ Terugkoppeling Bij zowel de enquête als de mentimeter is een duidelijke terugname in het aantal stemmen na de top 5 te zien. Daarom zijn al deze doelen overgenomen in het participatiebeleid. Hoe belangrijk zijn deze punten voor u? (Schaal 1-10) Aandachtspunt Communicatie Transparantie Inclusiviteit
Gemiddelde
Variatie 9,4 9,2 8,3
3 – 10 1 – 10 1 – 10
➔ Terugkoppeling Uit de resultaten blijkt dat bijna iedereen het er wel over eens is dat dit belangrijke aandachtspunten zijn bij participatie. Deze zijn dan ook als dusdanig gebleven in het participatiebeleid.
Bijlage 4 – Posters World Café
Welke communicatievormen/middelen zijn gewenst?
Wat voor informatie wilt u krijgen om goed te kunnnen participeren?
Heeft u ideeën over hoe de gemeente de betrokkenheid van inwoners kan verbeteren?
Welke groepen, typisch voor Noordenveld, moeten we betrekken in een participatietraject?
Welke werkvormen ziet u het liefst in Noordenveld?
Waarom zouden mensen niet participeren?
Wat vindt u goed aan de definitie van participatie?
Wat vindt u slecht aan de definitie van participatie?
Welke suggesties heeft u voor de definitie van participatie?
Welke suggesties heeft u voor de spelregels?
Wat vindt u goed aan de spelregels?
Wat vindt u slecht aan de spelregels?
Definitie participatie
Participeren gaat over het betrekken van inwoners bij hun leefomgeving: ze denken mee en doen mee. Meedenken is het raadplegen van inwoners en daarbij hun mening ophalen over onderwerpen die van invloed zijn op hen. Meedoen is meer dan enkel een stem geven, inwoners zijn hierbij onderdeel van de besluitvorming en/of nemen deel aan de uitvoering.
Kenmerken van succesvolle participatie 1. Alle inwoners voelen zich gehoord en worden ook gehoord. Alle inwoners op wie het besluit van toepassing is, worden betrokken. Dit gebeurt op tijd en met volledige informatie.
2. Er wordt echt rekening gehouden met ideeën en wensen. Deze staan duidelijk en volledig op papier. Het is uit te leggen waarom bepaalde input wel óf niet gebruikt is.
3. Er wordt maximaal draagvlak bereikt, binnen de kaders van het algemeen belang.
Aandachtspunten ��Communicatie Heldere informatie en goede begeleiding van gesprekken ��Transparantie Openbaar maken van (volledige) informatie Ook communiceren als er tijdelijk geen ontwikkelingen zijn ��Inclusiviteit Informatie is duidelijk en te begrijpen voor iedereen Speciale aandacht voor bepaalde doelgroepen
De spelregels van participatie 1. Alle betrokken partijen, van deelnemers tot ambtenaren tot raadsleden, stellen zich open op en luisteren naar elkaar. 2. De gemeente is oprecht geïnteresseerd in hetgeen inwoners naar voren brengen. 3. We betrekken inwoners en andere belanghebbenden zo vroeg mogelijk in het proces. Hiervoor hoeft de opdracht nog niet helemaal duidelijk te zijn. 4. We streven ernaar om een diverse en representatieve groep inwoners te betrekken. 5. We besteden aan de start van een traject expliciet aandacht aan: • De vastgestelde kaders • De beïnvloedingsruimte van de deelnemers • De rolverdeling • Het verloop en de planning van het traject • Het uitleggen van het besluitvormingsproces
6. We zorgen ervoor dat de deelnemers alle benodigde informatie hebben en begrijpen om een weloverwogen advies te geven of keuze te maken. 7. We zorgen voor regelmatige terugkoppeling naar de deelnemers. Wanneer er geen ontwikkelingen zijn, geven we dit ook aan. 8. We nemen het resultaat van het participatietraject mee op de wijze die van tevoren afgesproken is. 9. We koppelen terug wat we doen met de uitkomsten van het traject. Juist ook wanneer dit afwijkt van de gegeven input. Deze eventuele afwijkingen worden gemotiveerd. 10. We evalueren het traject na afloop. Hierin worden de deelnemers opnieuw meegenomen.
Participatie in 10 stappen 1. a. b. c.
Wat is de situatie? Wat is je project? Wat is de geschiedenis? Wat is je doel van participatie? d. Voldoet het project aan de randvoorwaarden voor participatie?
1
2. Hoeveel beïnvloedingsruimte krijgen de participanten? a. Participatieladder b. Afhankelijk van participatiedoel & impact
2
5
6. Welke werkvorm ga je gebruiken? a. Aansluitend op bovenstaande informatie b. Meervoudig & gevarieerd
5. Wie zijn de participanten? a. Inwoners, dorpsbelangen, verenigingen, ondernemers, instanties? b. Waarom zitten ze daar? Met welke ideeën en kennis?
6
7. Welke informatie hebben participanten nodig? a. Denk aan: proces, vakinhoudelijk, rolverdeling, etc.
7
3
3. Wat wil je van de participanten weten? a. Concrete vraagstelling b. Past het bij het beïnvloedingsniveau?
4. Kaders vaststellen a. Passen de kaders bij de input die je op wilt halen? b. Waar moet de input aan voldoen om meegekomen te kunnen worden?
4
10. Evalueren a. Spelregels b. Leren & Ontwikkelen
8. Uitvoeren a. Bijeenkomsten plannen b. Deelnemers uitnodigen c. Aftrap traject d. Tussentijdse terugkoppeling
10
8 9. a. b. c.
Afronden Terugkoppeling Participatieverslag Vervolgtraject?
9
Bijlage 5 – Reactiematrix Roden Definitie participatie Opmerking Niet betrekken, maar betrokkenheid
Reactie Betrekken hebben we gewijzigd in betrokkenheid.
Wat is leefomgeving? Wonen, werken recreëren
Er is een extra paragraaf toegevoegd over wannéér er geparticipeerd gaat worden. Hierbij is ook aangegeven wat bedoeld wordt met leefomgeving. Dit wordt hier aangegeven om te voorkomen dat de definitie te lang wordt. De definitie is op enkele punten aangepast i.v.m. de overige input. Geprobeerd is om de woorden zo simpel mogelijk te houden. Dit staat nog steeds in de definitie, dan wel de omschrijving van succesvolle participatie. Dit stond al in de paragraaf over het terugkoppelen na een participatietraject. Dit is nu ook expliciet opgenomen in het hoofdstuk van de participatievisie, bij de definitie van participatie.
Goed: Weinig moeilijke woorden
Goed: Bewoners worden gehoord/mening geven Nee is ook een antwoord, mits argumentatie erbij.
Tekst is compleet
Definitie is gesloten vanuit de gemeente
Er zijn op basis van andere input enkele toevoegingen gedaan. De hoofdlijn is wel hetzelfde gebleven. Dat komt omdat dit beleid gaat over de manier waarop de gemeente Noordenveld
Aanpassing “Participeren gaat over de tijdige betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij hun leefomgeving.” Paragraaf 2.4 “Wanneer participatie?”
-
-
“Dit meedenken en meedoen kan binnen de vooraf aangegeven kaders.” “Participatie is dan ook niet hetzelfde als draagvlak. Bij het ophalen van meningen zal altijd een afweging gemaakt moeten worden. Ook meedoen kan alleen binnen bepaalde kaders. Uiteindelijk is het de bedoeling dat, zelfs als niet iedereen het eens is met het resultaat, er wel begrepen wordt hoe we tot het resultaat zijn gekomen.” -
-
Wordt gemist: uitvragen en doorvragen
“Leefomgeving” is te beperkt. Ook beleid…
“Raadplegen” eruit. Te lang
Bewoners geen onderdeel van de besluitvorming, wel van het proces Verduidelijk “leefomgeving”
uitvoering wil geven aan participatie. De manier waarop we om willen gaan met initiatieven vanuit de samenleving zullen we apart vast gaan leggen. Uitvragen en doorvragen is wat ons betreft onderdeel van ‘meningen ophalen’. Uitvragen en doorvragen is nu nog wel expliciet toegevoegd aan de paragraaf over ‘Houding & Gedrag’. Beleid gaat uiteindelijk óók over de leefomgeving. In de definitie hebben we leefomgeving laten staan, maar verderop in het hoofdstuk participatievisie wordt extra uitgelegd wat bedoeld wordt met leefomgeving.
Om de definitie te versimpelen, is er voor gekozen om het woord raadplegen uit de definitie te laten. We willen graag voorkomen dat er misverstanden ontstaan over wat participatie precies inhoudt. Daarom hebben we wel voor een uitgebreide definitie gekozen. Uiteraard hoeft in de communicatie niet altijd de volledige definitie genoemd te worden, dan kan bijvoorbeeld ‘meedenken en meedoen’ voldoende zijn. Besluitvorming gewijzigd in besluitvormingsproces. Er is een extra paragraaf toegevoegd over wannéér er geparticipeerd gaat worden. Hierbij is ook aangegeven wat bedoeld wordt met leefomgeving. Dit wordt hier
“Voorop staat het belang van luisteren: naar elkaar, maar vooral naar de inhoud en argumenten. Het is daarom belangrijk om bij elkaar uit te vragen en door te vragen.” “Hierbij wordt leefomgeving in de breedste zin van het woord bedoeld. De leefomgeving is het stukje Noordenveld waarin mensen leven, wonen, werken, reizen en recreëren. Dit heeft fysieke onderdelen, zoals woningen en wegen, maar ook sociale, zoals sportvoorzieningen of ouderenhulp.” “Meedenken is het ophalen en meewegen van hun meningen over onderwerpen die van invloed zijn op hen.” -
“Meedoen is ze ook onderdeel laten zijn van het besluitvormingsproces en/of de uitvoering.” “Hierbij wordt leefomgeving in de breedste zin van het woord bedoeld. De leefomgeving is het stukje Noordenveld waarin mensen leven, wonen, werken,
aangegeven om te voorkomen dat de definitie te lang wordt.
Stop bij eerste punt.
Geen valse beloftes/verwachtingsmanagement
Participeren is het uitnodigen van inwoners om hun verantwoordelijkheid te nemen en in te vullen.
Suggestie voor aangepaste definitie: “Participeren gaat over het betrekken van inwoners: ze denken mee en doen mee.
Voor een simpele definitie zou dat inderdaad volstaan. Het is alleen zo dat we willen voorkomen dat er misverstanden ontstaan over wat het nou precies inhoudt. Daarom hebben we ervoor gekozen om de overige zinnen wel te laten staan. Uiteraard hoeft in de communicatie niet altijd de volledige definitie genoemd te worden, maar kan ‘meedenken en meedoen’ voldoende zijn. Geen valse beloftes en verwachtingsmanagement gaat meer over de uitvoering van participatie dan de definitie ervan. Door het beleid heen wordt al continu aandacht besteed aan het belang van verwachtingsmanagement en het stellen van duidelijke kaders. In de definitie hebben we ‘het betrekken van inwoners’ veranderd in ‘de betrokkenheid van inwoners’ om meer de eigen verantwoordelijk van inwoners te benadrukken. Toch zijn we van mening dat het ook onze taak als gemeente is om inwoners te betrekken bij wat we doen. Participatie gaat namelijk niet enkel om verantwoordelijkheid nemen en invullen. Participatie is ook om aansluiting te zoeken op de praktijk. Deze suggestie is grotendeels overgenomen. Op andere punten is de
reizen en recreëren. Dit heeft fysieke onderdelen, zoals woningen en wegen, maar ook sociale, zoals sportvoorzieningen of ouderenhulp.” -
-
-
“Participeren gaat over de tijdige betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij hun leefomgeving: ze
Meedenken is het ophalen van hun mening over onderwerpen die van invloed zijn op hen. Meedoen is inwoners onderdeel laten zijn van de besluitvorming en/of uitvoering.
definitie weer verder uitgebreid in verband met andere gegeven suggesties. In de communicatie zal het uiteindelijk gaan om de essentie: meedenken en meedoen.
denken mee en doen mee. Meedenken is het ophalen en meewegen van hun meningen over onderwerpen die van invloed zijn op hen. Meedoen is ze ook onderdeel laten zijn van het besluitvormingsproces en/of de uitvoering. Dit meedenken en meedoen kan binnen de vooraf aangegeven kaders.”
Reactie Verantwoording over besluiten ligt uiteindelijk in het besluitvormingsproces bij het College van Burgemeester & Wethouders en/of de Gemeenteraad. Per project zal gekozen worden wie de doelgroep is. Dat zal niet altijd álle inwoners zijn. In het beleid is nu wel expliciet opgenomen dat resultaten met een breder publiek gedeeld moeten worden. De formulering is aangepast zodat het makkelijker te begrijpen is.
Aanpassing “Deel de resultaten en het eindverslag niet alleen met de deelnemers, maar ook breder. Er zijn mensen die om diverse redenen niet gekozen hebben om deel te nemen aan het traject, maar toch geïnteresseerd zijn in de uitkomst.”
Spelregels participatie Opmerking Ik mis de communicatie naar alle inwoners (echte participatie, verantwoording)
(6) in begrijpelijk Nederlands
Communicatie is ook verwachtingsmanagement
Wie is ‘we’?
SMART maken
Dat klopt helemaal. Daarom wordt er in spelregel 5 expliciet aandacht besteed aan het communiceren over kaders, beïnvloedingsruimte en rolverdeling. In de meeste gevallen werd met ‘we’ de gemeente bedoeld. De spelregels zijn nu zo aangepast dat er geen ‘we’ meer in staat. Helaas is dat als het om participatie gaat bijna niet te doen. ‘Zo vroeg mogelijk’ is
“De gemeente zorgt ervoor dat de deelnemers alle benodigde informatie hebben én begrijpen. Op deze manier kunnen de deelnemers een goed advies geven of keuze maken.” -
Spelregels: “We” naar “De gemeente”
-
Vindbaarheid
Initiatiefnemer: ook die heeft spelregels.
Communicatie/Hoe bereik je de groep?
Verantwoording hoort bij de raad
‘we’ > andere zinsopbouw Gemeente / Initiatiefnemer(s)
bijvoorbeeld in het ene proces anders dan in het andere proces. Dit gaat niet alleen om de spelregels, maar om alle communicatie/informatie omtrent een project. Er zal gekeken moeten worden hoe we dit beter kunnen faciliteren. Dat komt omdat dit beleid gaat over de manier waarop de gemeente Noordenveld uitvoering wil geven aan participatie. Voor initiatiefnemers zal een aparte handreiking ontwikkeld worden. Deze zal uiteraard wel in lijn zijn met het beleid zoals dat voor de gemeente geldt.
Dit gaat met name over de uitvoering van de spelregels. Hierin is in paragraaf 5.8 ‘Uitvoeren’ aandacht aan besteed, onder het kopje ‘Deelnemers uitnodigen’. Afhankelijk van wie verantwoordelijk is voor het besluit, hoort de verantwoording bij het College van Burgemeester en Wethouders of de Gemeenteraad. Zie hoofdstuk 3 ‘Rolverdeling’. In de meeste gevallen werd met ‘we’ de gemeente bedoeld. De spelregels zijn nu zo aangepast dat er geen ‘we’ meer in staat. Dit beleid gaat over de manier waarop de gemeente Noordenveld uitvoering wil geven aan participatie. Voor initiatiefnemers zal een aparte handreiking ontwikkeld worden. Deze zal uiteraard wel in lijn zijn
Opgenomen in de ‘Lijst nader te overwegen suggesties’
“In dit document leest u hoe de gemeente Noordenveld tegen participatie aan kijkt en daar uitvoering aan wil geven. Het gaat om initiatieven (denk aan projecten of nieuw beleid) die vanuit de gemeente zelf komen. In dit stuk leest u niet hoe de gemeente Noordenveld om wil gaan met ideeën en initiatieven vanuit de samenleving. Voor deze initiatiefnemers wordt een aparte handreiking ontwikkeld. Deze handreiking zal wel gebaseerd zijn op het gedachtegoed van dit beleid.” -
-
Spelregels: “We” naar “De gemeente” Inleiding: “In dit document leest u hoe de gemeente Noordenveld tegen participatie aan kijkt en daar uitvoering aan wil geven. Het gaat om initiatieven (denk aan projecten of nieuw beleid) die vanuit de gemeente zelf komen. In dit stuk leest u niet hoe de gemeente Noordenveld om wil
met het beleid zoals dat voor de gemeente geldt.
Goed dat ze er zijn!
Goed: omschrijft cultuur
Goed: 5 + 9
Regels goed, maar gaat om houding en gedrag!
Goed: Zo vroeg mogelijk betrekken Ik mis alle inwoners “abstract”
Slecht: Borging/handhaving van de spelregels
De spelregels zijn op basis van de input enigszins gewijzigd, maar nog steeds een essentieel onderdeel van het beleid. De spelregels zijn op basis van de input enigszins gewijzigd. Daarnaast staat er in het beleid een aparte paragraaf over ‘Houding & Gedrag’. Deze spelregels zijn iets uitgebreid op basis van de input van anderen. Wat er in stond staat er wel nog steeds in. In het beleid is een aparte paragraaf dat gaat over Houding en Gedrag (zie hoofdstuk 5 ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’). Dit staat nog steeds in de spelregels. Het zal per participatietraject verschillen welke mensen uitgenodigd moeten worden. Dit is afhankelijk van bijvoorbeeld het onderwerp en de procesfase. Dit kan daarom niet in concretere termen opgenomen worden. De spelregels zijn straks beleid. Dat betekent dat deze straks in principe gewoon nageleefd moeten worden. De gemeenteraad gebruikt de spelregels o.a. om de participatietrajecten te beoordelen. In het beleid is nu een extra uitleg opgenomen over de status van de spelregels en de rol van de gemeenteraad in de handhaving ervan.
gaan met ideeën en initiatieven vanuit de samenleving. Voor deze initiatiefnemers wordt een aparte handreiking ontwikkeld. Deze handreiking zal wel gebaseerd zijn op het gedachtegoed van dit beleid.” -
-
-
-
-
“De spelregels hebben geen formele status. Uiteindelijk gaat participatie om samenwerken waarbij wederzijds vertrouwen van belang is. De gemeente mag ervan uit gaan dat inwoners belanghebbenden op een constructieve wijze bij willen dragen. Andersom mag ervan uit gegaan worden dat de gemeente integer handelt. Desondanks kan er door inwoners altijd teruggevallen worden op de
Wie zijn belanghebbend en wie selecteert?
Bij het opzetten van het participatieplan wordt onderzocht welke belanghebbenden er zijn in het project. Dit is stap 5 (‘Wie zijn de deelnemers?’) van het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’. Aangezien dit beleid gaat over de participatietrajecten van de gemeente, is het ook de gemeente die bepaalt wie de belanghebbenden zijn. Aan de hand van de opgehaalde input is nu wel aan het beleid toegevoegd dat belangenorganisaties kunnen ondersteunen in het in kaart brengen van de verschillende belanghebbenden.
gemeenteraad. Het is de taak van de gemeenteraad om de lokale overheid te controleren. Zij zullen in hun beoordeling van besluiten dus ook rekeninghouden met het naleven van de spelregels.” “Belangenverenigingen kunnen een goede rol spelen in het in kaart brengen van de belanghebbenden. Nodig ze dus ook vooral uit om hierin mee te denken.”
Contact met de gemeente Gewenste communicatievormen/-middelen Opmerking Reactie Sociale media Huis-aan-huis
“Persoonlijke” brief
Wij begrijpen dat dit misschien wel de meest effectieve manier is om inwoners te bereiken. Helaas is het i.v.m. de ambtelijke capaciteit niet mogelijk om dit voor ieder individueel traject te doen. Het zal dus per keer bekeken moeten worden of dit haalbaar is. Wij begrijpen dat dit misschien wel de meest effectieve manier is om inwoners te bereiken. Helaas is het i.v.m. de ambtelijke
Aanpassing Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
Face-to-face
capaciteit niet mogelijk om dit voor ieder individueel traject te doen. Het zal dus per keer bekeken moeten worden of dit haalbaar is. Dit is een interessante, vernieuwende suggestie. Er zal gekeken moeten worden of dit haalbaar is voor de gemeente. Dit gaat niet alleen om participatie, maar om alle communicatie/informatie omtrent een project. Er zal gekeken moeten worden hoe we dit beter kunnen faciliteren. -
Actief opzoeken, persoonlijk contact
-
Communicatiekanaal voor bewoners
Vindbaar op gemeentesite
QR-code op locatie met informatie
-
Buurtwerker/Wijkagent
We erkennen dat de gemeente niet elke groep inwoners altijd even goed weet te bereiken. Verschillende ketenpartners zoals buurtwerkers of wijkagenten kunnen hier mogelijk in ondersteunen.
RTV Zulthe
RTV Zulthe is een publieke omroep. Zij mogen zelf bepalen wat zij wel of niet delen. Het is wel mogelijk om vaker een
Opgenomen in de lijst ‘Nader te overwegen suggesties’ Opgenomen in de ‘Lijst nader te overwegen suggesties’
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ als informatiebijeenkomsten Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ als informatiebijeenkomsten Stap 8 ‘deelnemers uitnodigen’: “Zorg dat het duidelijk is waar deelnemers en belanghebbenden terecht kunnen voor vragen. Het is fijn als ze bijvoorbeeld weten waar ze naartoe kunnen bellen als ze extra toelichting nodig hebben.” Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ “Maak bij het uitnodigen ook gebruik van het netwerk van de gemeente. Vraag bijvoorbeeld aan belangenverenigingen of maatschappelijke organisaties om de uitnodiging in hun netwerk te verspreiden. Op deze manier bereik je mogelijk mensen die de gemeente niet (meer) bereikt.” Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ als persbericht
Fysieke nieuwsbrief
Eén centraal aanspreekpunt
Informatievoorziening Opmerking Geen verrassingen voor bewoners
persbericht te delen over projecten. Hierin kan dan ook een uitnodiging opgenomen worden voor het participatietraject. Het is wel zo dat, ook dan, RTV Zulthe zelf kan bepalen of zij dit willen plaatsen of niet. Wij begrijpen dat dit misschien wel de meest effectieve manier is om inwoners te bereiken. Helaas is het i.v.m. de ambtelijke capaciteit niet mogelijk om dit voor ieder individueel traject te doen. Het zal dus per keer bekeken moeten worden of dit haalbaar is. Het is begrijpelijk dat hier behoefte aan is. Daarom is hier nu ook extra aandacht aan besteed in het beleid.
Reactie Door belanghebbenden zo vroeg mogelijk te betrekken en van tevoren een participatieplan op te stellen is het de bedoeling om verrassingen zo veel mogelijk te beperken. Helaas is niet alles te voorspellen. Dat betekent dat ook de gemeente soms voor verrassingen staat. Op dat moment zal de gemeente hier open en transparant over moeten zijn. Evenals dat dit duidelijk gecommuniceerd moet worden. Transparantie en communicatie zijn dan ook twee specifieke aandachtspunten in het beleid. Daarnaast is in de spelregels opgenomen dat belanghebbenden zo vroeg mogelijk betrokken moeten worden (nummer 3) en
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
“Zorg dat het duidelijk is waar deelnemers en belanghebbenden terecht kunnen voor vragen. Het is fijn als ze bijvoorbeeld weten waar ze naartoe kunnen bellen als ze extra toelichting nodig hebben.”
Aanpassing -
Duidelijke en directe antwoorden (niet wollig)
Tijdige informatie
Eenduidig antwoord
Voortgangscorrespondentie
Alle informatie beschikbaar
dat de gemeente alle belangrijke informatie moet delen (nummer 6). Het is zeer begrijpelijk dat hier behoefte aan is. Dit is nu dan ook expliciet opgenomen in het beleid. In de spelregels staat opgenomen dat belanghebbenden zo vroeg mogelijk betrokken moeten worden (nummer 3) en dat zij alle benodigde informatie moeten hebben en begrijpen om een goede afweging te kunnen maken (nummer 6). Het is zeer begrijpelijk dat hier behoefte aan is. Dit is nu dan ook expliciet opgenomen in het beleid. Sommige participatietrajecten en projecten kunnen erg lang duren. Daarom is het belangrijk om belanghebbenden op de hoogte te houden van de voortgang. Hier is op twee manieren aandacht aan besteed in het beleid. In spelregel nummer 7 staat dat de gemeente moet zorgen voor regelmatige terugkoppeling (ook wanneer er geen ontwikkelingen zijn). Dit is nogmaals benoemd in het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’, stap 8 ‘uitvoeren’. In het beleid is transparantie opgenomen als een van drie aandachtspunten. Hierbij wordt benoemd dat informatie openbaar en volledig moet zijn. Daarnaast is in spelregel nummer 6 benoemd dat de gemeente ervoor moet zorgen dat alle benodigde informatie beschikbaar en te begrijpen is.
Stap 8 ‘informatievoorziening’: “Wees ook duidelijk en direct in de beantwoording. Op deze manier weet iedereen waar ze aan toe zijn.” -
Stap 8 ‘informatievoorziening’: “Wees ook duidelijk en direct in de beantwoording. Op deze manier weet iedereen waar ze aan toe zijn.” -
-
Alléén redactie toegestaan. Wie, wat, waar, wanneer, waarom?
Cultuur veranderen
Welke ruimte is er nog?
Verbeteren betrokkenheid Opmerking Bewoners het gevoel geven dat het ook in hun belang is.
Op tijd aankondigen en herhalen.
Het is onduidelijk wat hiermee bedoeld wordt. Met (grote) projecten kan er soms veel onduidelijk zijn. In het beleid is opgenomen dat er expliciet aandacht moet zijn voor de informatievoorziening. Dit is stap 7 ‘Welke informatie hebben deelnemers nodig?’ van het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’. Een essentieel onderdeel van participatie is houding en gedrag. Dit is dan ook een aparte sectie in het beleid. In 2024 zal de gemeente aan de slag gaan met het implementeren van het beleid. Het doel hiervan is het creëren van een participatieve cultuur waarin communicatie en samenwerking centraal staan. Dit zal per traject verschillen. Daarom zal hier van tevoren duidelijk over gecommuniceerd moeten worden. Dit is opgenomen in spelregel 5, en stap 7 ‘Welke informatie hebben deelnemers nodig?’.
-
Reactie Het is belangrijk dat van tevoren een participatiedoel geformuleerd wordt en hier duidelijk over gecommuniceerd wordt. Daarnaast wordt in het beleid onder het kopje ‘Deelnemers uitnodigen’ aangegeven dat het belangrijk is om uit te gaan van het perspectief van de deelnemer: waarom zouden zij wel of niet deel willen nemen? Tijdigheid is een onderwerp dat vrij veel terug komt in het beleid. Een van de spelregels is dat belanghebbenden zo vroeg
Aanpassing -
-
Hoofdstuk 5 ’Participatieplan opstellen & uitvoeren’ - ‘Houding en gedrag’
-
-
Inloop spreekuren in de wijk. Meer zichtbaarheid.
Inloop spreekuren: van wie, voor wie, door wie?
Overzicht van contactmogelijkheden met de gemeente Onderzoek doelgroep in breedste zin (gebruikers)
Nu geformuleerd als: gemeente heeft plan, inwoners haken aan. Draai dit om!
Zie inwoners met wensen/ideeën niet als bedreiging, maar als kans.
mogelijk in het proces betrokken moeten worden. Daarnaast moet de gemeente ervoor zorgen dat deelnemers alle benodigde informatie hebben en begrijpen. Wij begrijpen dat dit een goede manier is om inwoners te bereiken. Helaas is het i.v.m. de ambtelijke capaciteit niet mogelijk om dit voor ieder individueel traject te doen. Het zal dus per keer bekeken moeten worden of dit haalbaar is. Wij begrijpen dat dit een goede manier is om inwoners te bereiken. Helaas is het i.v.m. de ambtelijke capaciteit niet mogelijk om dit voor ieder individueel traject te doen. Het zal dus per keer bekeken moeten worden of dit haalbaar is. Dit zou goed kunnen helpen met de vindbaarheid en informatievoorziening. We zullen moeten onderzoeken hoe we zo’n overzicht het beste kunnen faciliteren. Het identificeren van de groep belanghebbenden is een aparte stap in het opstellen van het participatieplan (stap 5). Hierbij werd al benoemd dat er veel verschillende belanghebbenden kunnen zijn. Dit is nu explicieter gemaakt. Dat komt omdat dit beleid gaat over de manier waarop de gemeente Noordenveld uitvoering wil geven aan participatie. De manier waarop we om willen gaan met initiatieven vanuit de samenleving zullen we apart vast gaan leggen. Dat is zeker de intentie achter participatie. Dit wordt nu ook expliciet benoemd in de paragraaf over het belang van participatie.
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
Opgenomen in de lijst ‘Nader te overwegen suggesties’ “Niet alle belanghebbenden wonen in Noordenveld. Sommige werken er, anderen reizen er doorheen. In de bijlage is een uitgebreidere lijst te vinden met belangrijke doelgroepen in Noordenveld. Let wel: deze lijst is ter inspiratie en niet volledig.” -
2.2 Belang van participatie: “Participatie biedt kansen. Kansen om tegemoet te komen aan de belangen en
Goed met netwerkpartners afstemmen.
Plaatselijke bekendheid van ambtenaren.
Doe wat je zegt en zeg wat je doet.
Netwerkpartners kunnen een ondersteunende rol hebben in het verbreden van het bereik van de gemeente. Dit hebben we op twee manieren meegenomen in het beleid. Netwerkpartners kunnen zowel meedenken in de doelgroepen als het uitnodigen ervan.
We kunnen ons voorstellen dat de plaatselijke bekendheid van ambtenaren ervoor zorgt dat belanghebbenden zich beter begrepen en serieus genomen voelen. Dit is dan ook opgenomen in de paragraaf over houding en gedrag. Dit is essentieel om het vertrouwen tussen inwoner en gemeente te versterken. Dit is nu expliciet opgenomen in de paragraaf over houding en gedrag.
wensen van inwoners. Kansen om samen tot een oplossing te komen. Kansen voor inwoners om een actieve inwoner te zijn en verantwoordelijkheid te dragen voor hun leefomgeving.” Stap 5 – Wie zijn de deelnemers? “Belangenverenigingen kunnen een goede rol spelen in het in kaart brengen van de belanghebbenden. Nodig ze dus ook vooral uit om hierin mee te denken.” Stap 8 – Uitvoeren: “Maak bij het uitnodigen ook gebruik van het netwerk van de gemeente. Vraag bijvoorbeeld aan belangenverenigingen of maatschappelijke organisaties om de uitnodiging in hun netwerk te verspreiden. Op deze manier bereik je mogelijk mensen die de gemeente niet (meer) bereikt.” “Deze eigenschappen kunnen aangevuld worden door gedrag. Leer de omgeving en mensen kennen. Het is makkelijker samenwerken wanneer je het idee hebt dat iemand je begrijpt.” “Tot slot: zeg wat je doet, en doe wat je zegt. Dit versterkt het vertrouwen dat zo belangrijk is voor goede participatie.”
Organiseren van participatie Belangrijke doelgroepen Opmerking Wijkbelangen/Dorpsbelangen
Reactie -
Aanpassing Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
Doelgroep dat wel/geen belang heeft bij specifiek project (jeugd, ouderen, hengelsport, voetbalvereniging, etc.)
In- en aanwonenden bij ruimtelijk project
Het is van belang dat er per project gekeken gaat worden wat de diverse belangen zijn en welke doelgroepen daar aan hangen. Op basis hiervan kan een passend participatietraject opgericht worden. -
Ondernemers
-
Buurtwerkers (WiN)
-
Voor- en tegenstanders
Participatie hoort georganiseerd te worden voor alle belanghebbenden. Daarnaast is het van belang dat participatietrajecten zo representatief mogelijk zijn. Daarvoor is het belangrijk om zowel voor- als tegenstanders aan tafel te hebben. -
COA/Vluchtelingenwerk Opbouw van de bevolking (demografisch)
Langjarig/Lange termijn visie
Mensen die hier wel werken, maar niet wonen
In spelregel 4 is opgenomen dat de gemeente zich actief in moet zetten om een zo divers mogelijke groep inwoners te betrekken. Dat gaat dan o.a. over de demografische kenmerken van inwoners. Het is niet geheel duidelijk wat hiermee bedoeld wordt. Bij het in kaart brengen van de belanghebbenden zal in ieder geval ook nagedacht moeten worden over de ‘toekomstige’ belanghebbenden. Denk bijvoorbeeld aan de nieuwe bewoners van een wijk. Het klopt dat niet alle belanghebbenden ook inwoners zijn. Dit wordt nu benoemd in het stap 5 ‘Wie zijn de deelnemers?’ van het
-
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ “Men is snel geneigd om na te denken over de negatieve impact die een project mogelijk kan hebben. Zorg dat je ook de groep in kaart hebt die baat heeft bij het desbetreffende project.” Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ -
-
“Niet alle belanghebbenden wonen in Noordenveld. Sommige werken er, anderen reizen er doorheen. In de bijlage is een uitgebreidere lijst te vinden met belangrijke
Door-gangers (toeristen)
hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’. Het klopt dat niet alle belanghebbenden ook inwoners zijn. Dit wordt nu benoemd in het stap 5 ‘Wie zijn de deelnemers?’ van het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’.
Nuts/infra/hulpdiensten
-
De witte jassen
-
Wat zijn nou de onderwerpen?
Het verschilt per project in hoeverre het wenselijk is om participatie te organiseren. Evenals de doelgroep voor het participatietraject per project verschilt. Dit is uitgelegd in de paragraaf ‘Wanneer participatie’.
Werkvormen Opmerking Projecten vanaf bepaalde omvang altijd breed en integraal oppakken ➔ Meekoppelkansen
“Mutial gains”
Reactie Dit is een terechte opmerking, maar gaat over de manier waarop de gemeente projecten in het algemeen aanpakt, niet zozeer het participatietraject. Dit kan daarom niet vastgelegd worden in het participatiebeleid. Dat gezegd hebbende wordt dit vaak ook al wel gedaan (zeker bij woningbouwprojecten). Uiteindelijk is het de bedoeling dat zowel belanghebbenden als de gemeente als organisatie baat hebben bij de participatie.
doelgroepen in Noordenveld. Let wel: deze lijst is ter inspiratie en niet volledig.” “Niet alle belanghebbenden wonen in Noordenveld. Sommige werken er, anderen reizen er doorheen. In de bijlage is een uitgebreidere lijst te vinden met belangrijke doelgroepen in Noordenveld. Let wel: deze lijst is ter inspiratie en niet volledig.” Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Paragraaf 2.4 ‘Wanneer participatie?’
Aanpassing -
“Participatie vinden we in Noordenveld belangrijk. Dat geldt zowel voor de gemeentelijke organisatie als de Noordenveldse samenleving. Participatie
Dit wordt gereflecteerd in de paragraaf ‘Belang van participatie’.
Deep democracy ➔ Mitigatie negatieve effecten
Kampvuur gesprekken Op locatie gesprek voeren (Wijk in, geen zaaltjes) Via kinderen/maatjes (ambassadeurs)
Niet deep democracy ➔ Niemand vergeten?
Deep democracy gaat over inclusieve besluitvorming. Er wordt daarbij extra aandacht besteed aan meningen die vaak onderbelicht zijn. Hier wordt binnen het beleid op verschillende manieren rekening mee gehouden. Spelregel 4 schrijft voor dat de gemeente zich actief inzet om een diverse groep inwoners te betrekken. Daarnaast worden er velen suggesties gegeven om trajecten representatiever en toegankelijker te maken in het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’. Op dit moment heeft de gemeente al een Kinderadviesraad. Daarnaast worden er op de basisscholen lessen gegeven over democratie. Kinderen zijn ook opgenomen als expliciete doelgroep in het beleid. Deep democracy gaat over inclusieve besluitvorming. Er wordt daarbij extra
biedt kansen. Kansen om tegemoet te komen aan de belangen en wensen van inwoners. Kansen om samen tot een oplossing te komen. Kansen voor inwoners om een actieve inwoner te zijn en verantwoordelijkheid te dragen voor hun leefomgeving. Daarnaast zorgt participatie voor betere besluiten. De diverse belangen worden beter in kaart gebracht. De uitkomst sluit beter aan bij de praktijk. Het kan mogelijk zelfs leiden tot meer draagvlak.” -
Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’ Opgenomen in de lijst ‘Doelgroepen, communicatievormen en werkvormen’
-
aandacht besteed aan meningen die vaak onderbelicht zijn. Hier wordt binnen het beleid op verschillende manieren rekening mee gehouden. Spelregel 4 schrijft voor dat de gemeente zich actief inzet om een diverse groep inwoners te betrekken. Daarnaast worden er velen suggesties gegeven om trajecten representatiever en toegankelijker te maken in het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’. Waarom zouden mensen niet participeren? Opmerking Reactie Laag geletterd Hier wordt in de spelregels expliciet aandacht aan besteed: “De gemeente zorgt ervoor dat de deelnemers alle benodigde informatie hebben én begrijpen. Op deze manier kunnen de deelnemers een goed advies geven of keuze maken.” Daarnaast worden er in het gehele beleid veel suggesties gedaan hoe trajecten toegankelijker gemaakt kunnen worden. Dan gaat het ook om mensen die het bijvoorbeeld moeilijk vinden om teksten tot zich te nemen. Nieuwkomers Hier wordt in de spelregels expliciet aandacht aan besteed: “De gemeente zorgt ervoor dat de deelnemers alle benodigde informatie hebben én begrijpen. Op deze manier kunnen de deelnemers een goed advies geven of keuze maken.” Daarnaast worden er in het gehele beleid veel suggesties gedaan hoe trajecten toegankelijker gemaakt kunnen worden.
Aanpassing “Zorg dat de informatie begrijpelijk is voor alle deelnemers. Er is veel behoefte aan gebruik van beelden en visualisaties. Dit maakt informatie makkelijker te begrijpen ongeacht je taalniveau. Presenteer het besluitvormingsproces bijvoorbeeld in de vorm van een tijdlijn en plaats een pijl op de plek waar het project nu staat. Gebruik zo veel mogelijk “Jip- en Janneketaal” en houd het kort en bondig.” Stap 7 – Welke informatie hebben deelnemers nodig? “Sommigen zullen wat extra ondersteuning nodig hebben om de informatie überhaupt tot zich te kunnen nemen. Waanneer je met vluchtelingen werkt, kan een tolk bijvoorbeeld wenselijk zijn.”
Geen mail/computer
Geen vertrouwen, luisteren niet
“Is toch al besloten”
Eerdere teleurstellingen
Ver van mijn bed show
Geen behoefte aan
Dan gaat het ook om mensen die de Nederlandse taal niet beheersen. Dit is nu ook expliciet opgenomen in het beleid. Dit is waarom het belangrijk is om in te zetten op verschillende communicatiekanalen en werkvormen. Door goed te participeren hopen we dit weer wat terug te kunnen winnen. Het belang van luisteren is opgenomen in de sectie ‘Houding & gedrag’. Door goed te participeren hopen we het vertrouwen terug te winnen dat dit zeker niet het geval is. In participatieplannen wordt straks vastgelegd waar wel en niet over geparticipeerd kan worden. Daarnaast staat er in het beleid nu een paragraaf over wanneer er geparticipeerd moet worden. In deze paragraaf wordt expliciet benoemd dat er zo vroeg mogelijk geparticipeerd moet worden. Door goed te participeren hopen we het vertrouwen weer iets terug te kunnen winnen. Door van tevoren heldere participatieplannen op te stellen kunnen aan de voorkant ook beter de verwachtingen gemanaged worden, en hopelijk teleurstellingen voorkomen worden. Bij het uitnodigen wordt geprobeerd in te spelen op de reden waarom iemand er belang bij zou hebben om te participeren. Bij het uitnodigen wordt geprobeerd in te spelen op de reden waarom iemand er misschien wél behoefte aan zou hebben.
“Maak gebruik van verschillende kanalen voor het uitnodigen en de informatievoorziening. Niet iedereen leest de krant, bezit een computer of heeft een mailadres.” “Voorop staat het belang van luisteren: naar elkaar, maar vooral naar de inhoud en argumenten. Het is daarom belangrijk om bij elkaar uit te vragen en door te vragen.” “Over participatie moet al nagedacht worden wanneer het besluit genomen is dat er iets aan een “probleem” gedaan moet worden. Bijvoorbeeld: we willen iets doen aan het woningtekort. Zo voorkom je dat er al gekozen is voor een specifieke oplossingsrichting. In elke daarop volgende fase van het project wordt dan weer opnieuw een traject opgestart: beeldvorming, beleidsvorming, besluitvorming, uitvoering, evaluatie.” -
-
-
Kleine gemeenschap is niet meer
Te “druk”
24/7 al op aan staan
Anderstaligen
Eenzamen
Wanneer iemand er echt geen behoefte aan heeft, hoeven ze uiteraard niet te participeren. Participeren gaat uiteindelijk om het uit kunnen oefenen van invloed op de eigen leefomgeving. Dit kan ook wanneer er geen kleine gemeenschap is, maar het maakt het inderdaad wel moeilijker. Het met elkaar in gesprek gaan over verschillende belangen kan mensen ook juist weer dichter bij elkaar brengen. Door in te zetten op verschillende werkvormen wordt geprobeerd om tegemoet te komen aan verschillende mensen hun behoefte qua tijdsinzet. Door in te zetten op verschillende werkvormen wordt geprobeerd om tegemoet te komen aan verschillende mensen hun behoefte qua tijdsinzet. Hier wordt in de spelregels expliciet aandacht aan besteed: “De gemeente zorgt ervoor dat de deelnemers alle benodigde informatie hebben én begrijpen. Op deze manier kunnen de deelnemers een goed advies geven of keuze maken.” Daarnaast worden er in het gehele beleid veel suggesties gedaan hoe trajecten toegankelijker gemaakt kunnen worden. Dan gaat het ook om mensen die de Nederlandse taal niet beheersen. Door in te zetten op verschillende werkvormen en verschillende communicatiekanalen proberen we een zo divers en breed mogelijke groep te bereiken.
-
-
-
Stap 7 – Welke informatie hebben deelnemers nodig? “Sommigen zullen wat extra ondersteuning nodig hebben om de informatie überhaupt tot zich te kunnen nemen. Waanneer je met vluchtelingen werkt, kan een tolk bijvoorbeeld wenselijk zijn.”
-
Geen krant
Dit signaal is bekend en hier wordt aan gewerkt. De krant is een belangrijk communicatiekanaal, maar bij het uitnodigen van deelnemers zetten we expliciet in op verschillende communicatiekanalen om een zo groot mogelijke groep te bereiken.
-
Bijlage 6 – Reactiematrix Peize Definitie participatie Opmerking Goed: Meedenken vs. Meedoen Goed: Duidelijk begrip Goed: Prachtig geformuleerd
Term “leefomgeving” is nog te vaag
Moet ook gaan over het besluitvormingsproces. Jip en Janneke taal
Bij het punt meedenken mist een actie/uitkomst. In plaats van meedenken … raadplegen veranderen in betrekken.
Reactie Deze tweeduiding staat nog steeds in de definitie. Er zijn op basis van andere input enkele toevoegingen gedaan. De hoofdlijn is wel hetzelfde gebleven. Er zijn op basis van andere input enkele toevoegingen gedaan. De hoofdlijn is wel hetzelfde gebleven. Er is een extra paragraaf toegevoegd over wannéér er geparticipeerd gaat worden. Hierbij is ook aangegeven wat bedoeld wordt met leefomgeving. Dit wordt hier aangegeven om te voorkomen dat de definitie te lang wordt. ‘Besluitvorming’ is gewijzigd in ‘besluitvormingsproces’. Om misverstanden te voorkomen over wat participatie inhoudt, is gekozen voor een uitgebreide definitie. In de communicatie kan simpelweg gesproken worden over ‘meedenken en meedoen’. De actie ‘meewegen’ is aan de definitie toegevoegd. Raadplegen is, mede door andere suggesties, uit de definitie gehaald. Participatie in elke vorm gaat uiteindelijk over het betrekken van inwoners en andere belanghebbenden.
Aanpassing -
Paragraaf 2.4 “Wanneer participatie?”
“Meedoen is ze ook onderdeel laten zijn van het besluitvormingsproces en/of de uitvoering.” -
“Meedenken is het ophalen en meewegen van hun meningen over onderwerpen die van invloed zijn op hen.” “Participeren gaat over de tijdige betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij hun leefomgeving: ze denken mee en doen mee. Meedenken is het ophalen en meewegen van hun
Bredere definitie van “inwoner”. Kan ook een bedrijf zijn of medewerker van school. Wonen niet in Peize, maar worden wel geraakt door de besluiten. “Raadplegen” wijzigen in: “Actief betrekken bij…”
Aan de definitie is nu ook ‘belanghebbenden’ toegevoegd.
In de definitie aandacht geven aan de tijdigheid
Dit is toegevoegd aan de definitie.
Initiatief van burger steviger in de nota
Dit beleid gaat over de manier waarop de gemeente Noordenveld uitvoering wil geven aan participatie. De manier waarop we om willen gaan met initiatieven vanuit de samenleving zullen we apart vast gaan leggen. Een goede houding en gedrag is essentieel bij participatie, maar dat gaat over de uitvoering niet over de definitie. In het beleid is een aparte sectie opgenomen over het belang van de juiste houding en gedrag.
Vooral houding en gedrag (Dit is theoretisch gemorrel)
Raadplegen is, mede door andere suggesties, uit de definitie gehaald. Participatie in elke vorm gaat uiteindelijk over het betrekken van inwoners en andere belanghebbenden.
meningen over onderwerpen die van invloed zijn op hen.” “Participeren gaat over de tijdige betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij hun leefomgeving: ze denken mee en doen mee.” “Participeren gaat over de tijdige betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij hun leefomgeving: ze denken mee en doen mee. Meedenken is het ophalen en meewegen van hun meningen over onderwerpen die van invloed zijn op hen.” “Participeren gaat over de tijdige betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij hun leefomgeving: ze denken mee en doen mee.” -
Paragraaf ‘Houding & gedrag’ in het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’.
Spelregels participatie Opmerking Representatief definiëren
Reactie Representatief is afhankelijk van de groep belanghebbenden. In de spelregels is nu
Aanpassing “De gemeente zet zich actief in om een diverse groep inwoners te betrekken. Dat wil zeggen mensen met verschillende
Wie bepaalt voor welke projecten participatie van toepassing is/zijn?
Hoe worden niet betrokkenen geïnformeerd? -> Communicatie…
Wat als iemand (ambtenaar of bewoner) zich niet aan de spelregels houd.
Wat duidelijk is wie de doelgroep is
wel explicieter opgenomen dat het o.a. gaat over een verschil in belangen. Dat zal de gemeente zijn. In hoeverre en in welke mate participatie mogelijk is, is afhankelijk van verschillende factoren. Om meer duidelijkheid te geven over wanneer participatie te verwachten valt, is hier een nieuwe paragraaf over opgenomen in het beleid. De communicatie zal ook per situatie verschillen. Dit kan niet op één vaste manier gedaan worden. In het beleid is nu wel expliciet opgenomen dat er gecommuniceerd moet worden met de mensen die niét deelnemen aan het traject. De spelregels zijn straks beleid. Dat betekent dat deze straks in principe gewoon nageleefd moeten worden. De gemeenteraad gebruikt de spelregels o.a. om de participatietrajecten te beoordelen. In het beleid is nu een extra uitleg opgenomen over de status van de spelregels en de rol van de gemeenteraad in de handhaving ervan. Wanneer inwoners zich niet aan de spelregels houden, zullen zij hierop aangesproken worden door de gemeente.
Als het beleid straks van kracht is, zullen er van tevoren participatieplannen geschreven moeten worden. In die plannen wordt duidelijk aangegeven wie de doelgroepen zijn.
achtergronden, maar ook verschillende belangen.” Paragraaf 2.4 ‘Wanneer participatie?’
“Deel de resultaten en het eindverslag niet alleen met de deelnemers, maar ook breder. Er zijn mensen die om diverse redenen niet gekozen hebben om deel te nemen aan het traject, maar toch geïnteresseerd zijn in de uitkomst.” “De spelregels hebben geen formele status. Uiteindelijk gaat participatie om samenwerken waarbij wederzijds vertrouwen van belang is. De gemeente mag ervan uit gaan dat inwoners belanghebbenden op een constructieve wijze bij willen dragen. Andersom mag ervan uit gegaan worden dat de gemeente integer handelt. Desondanks kan er door inwoners altijd teruggevallen worden op de gemeenteraad. Het is de taak van de gemeenteraad om de lokale overheid te controleren. Zij zullen in hun beoordeling van besluiten dus ook rekeninghouden met het naleven van de spelregels.” -
(10) Nadere invulling: Raad bewaakt uitvoering beleid door evaluatie --> Wanneer is het goed?
Suggestie: Elkaar aanspreken op het uitvoeren van de spelregels
Goed: Compleet
Goed: Dat ze er überhaupt zijn!
Goed: Duidelijkheid
Goed: Goed verhaal/compleet
Niets mis mee
Woord deelnemers vervangen door intern/externe partijen
Alles gaat om houding & gedrag
Deze nadere invulling is terug te vinden in stap 10 van het hoofdstuk ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’. Hierin is opgenomen dat het beleid tweejaarlijks geëvalueerd moet worden. Dit is toegevoegd aan de spelregels.
De spelregels zijn iets uitgebreid op basis van de input van anderen. Wat er in stond staat er wel nog steeds in. De spelregels zijn op basis van de input enigszins gewijzigd, maar nog steeds een essentieel onderdeel van het beleid. De spelregels zijn iets uitgebreid op basis van de input van anderen. Wat er in stond staat er wel nog steeds in. De spelregels zijn iets uitgebreid op basis van de input van anderen. Wat er in stond staat er wel nog steeds in. De spelregels zijn iets uitgebreid op basis van de input van anderen. Wat er in stond staat er wel nog steeds in. In principe zijn alle deelnemers externe partijen. We geven de voorkeur aan de term deelnemers, omdat ‘partijen’ formeel en afstandelijker klinkt. Uiteindelijk gaat het om de samenwerking. In het beleid is een aparte paragraaf dat gaat over Houding en Gedrag (zie hoofdstuk 5 ‘Participatieplan opstellen & uitvoeren’).
-
“Alle betrokken partijen, van deelnemers tot ambtenaren tot raadsleden, stellen zich open op, luisteren naar elkaar en kunnen flexibel omgaan met omstandigheden. Ze zijn hierop aanspreekbaar.” -
-
-
-
-
-
-
Contact met de gemeente Gewenste communicatievormen/-middelen Opmerking Reactie Afhankelijk van de doelgroep Per project zal een participatieplan opgesteld worden, juist omdat elke situatie en daarmee de doelgroepen anders zijn. Hier wil je op in kunnen spelen. Digitaal (mail) Fysiek
-
Social media (app / facebook)
-
Papier (huis aan huis)
-
RTV Zulthe
Tent bijeenkomsten
RTV Zulthe is een publieke omroep. Zij mogen zelf bepalen wat zij wel of niet delen. Het is wel mogelijk om vaker een persbericht te delen over projecten. Hierin kan dan ook een uitnodiging opgenomen worden voor het participatietraject. Het is wel zo dat, ook dan, RTV Zulthe zelf kan bepalen of zij dit willen plaatsen of niet. -
Flyer
-
Informatievoorziening Opmerking Welke vorm van participatie is er mogelijk? Transparant zijn over het effect.
Reactie Dit verschilt per project, daarom moet er straks van tevoren een participatieplan geschreven worden. In spelregel 5 is