4. Bestemmingsplan bijlagen bij toelichting Uitbreiding Natuurbegraafplaats De Velden
Tekst van het document
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde vastgesteld
bestemmingsplan Bijlagen toelichting
uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde vastgesteld
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
Inhoudsopgave
Bijlagen toelichting
5
Bijlage 1
Archeologisch onderzoek
7
Bijlage 2
Ecologisch onderzoek
39
Bijlage 3
AERIUS-berekening
67
Bijlage 4
Watertoets
95
Bijlage 5
Nota zienswijzen
105
3
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
4
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
Bijlagen toelichting
5
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
6
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
Bijlage 1 Archeologisch onderzoek
7
RAAP-RAPPORT 5930
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te Westervelde Gemeente Noordenveld Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Samenvatting In opdracht van Natuurbegraafplaats de Velden heeft RAAP in juni 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied natuurbegraafplaats de Velden te Westervelde in de gemeente Noordenveld. Binnen het plangebied is uitbreiding van de bestaande natuurbegraafplaats voorzien. De omvang van het plangebied bedraagt circa 2,7 hectare, hiervan dient circa 1,4 hectare archeologisch te worden onderzocht. Op basis van bronnenonderzoek kunnen binnen het plangebied vindplaatsen van jager-verzamelaars worden verwacht. Het betreft resten van jachtkampjes uit de periode laat paleolithicum-mesolithicum. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een (oppervlakkige) concentratie van vuurstenen werktuigen en afval en de aanwezigheid van haardkuilen. Tevens dient op basis van de reeds bekende vondsten, AMK-terreinen en het rijksmonument in de directe nabijheid van het plangebied rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische resten uit de latere perioden, bestaande uit onder meer grafheuvels, nederzettingssporen en akkercomplexen (Celtic Fields). Ter plaatse van het oostelijk deel van het onderzoeksgebied (gelegen in een droogdal) kunnen daarnaast beekdalgerelateerde resten worden verwacht.
Uit de resultaten van het booronderzoek is gebleken dat het archeologisch vondstniveau (de top van het dekzand) nergens meer aanwezig is binnen het onderzoeksgebied. In het noordelijk deel van het onderzoeksgebied is in een min of meer aaneengesloten zone onder de bouwvoor dan wel verstoorde zandlaag, op een diepte variërend tussen 0,42 en 0,65 m -mv (7,53 en 8,79 m +NAP), nog wel een restant geel dekzand aangetroffen. Ter plaatse kunnen nog dieper ingegraven archeologische sporen worden verwacht. Gezien de aanwezigheid van een terrein van zeer hoge archeologische waarde (AMK-monument 8730, tevens rijkmonument 527270) direct ten noorden van het onderzoeksgebied wordt de kans op archeologische resten in het noordelijk deel van het onderzoeksgebied groot geacht. In het overige deel van het onderzoeksgebied is geen dekzand aangetroffen. Het terrein ligt, vanwege de aanwezigheid van een droogdal, lager dan het noordelijke deel van het plangebied, wat het terrein in het verleden minder geschikt (want vermoedelijk natter) zal hebben gemaakt voor bewoning. De kans op archeologische resten wordt in dit deel van het onderzoeksgebied dan ook klein geacht. Vanwege het ontbreken van een veenpakket wordt ook de kans op beekdalgerelateerde resten klein geacht.
Op basis van de resultaten van het booronderzoek kunnen ter plaatse van het noordelijk deel van het onderzoeksgebied archeologische resten worden verwacht (rozerood in figuur 8). Geadviseerd wordt om hier geen ingrepen uit te voeren die dieper reiken dan 0,25 m -mv1 en op deze manier de mogelijk aanwezige archeologische resten te behouden. Indien behoud niet mogelijk is, dan wordt aanvullend gravend onderzoek middels een archeologisch proefsleuvenonderzoek noodzakelijk geacht. Een proefsleuvenonderzoek dient te worden uitgevoerd op basis van een door de bevoegde overheid (gemeente Noordenveld) goedgekeurd Programma van Eisen (PvE). In het overige deel van het onderzoeksgebied en dat deel van het plangebied dat vanuit de gemeentelijke beleidskaart reeds was vrijgegeven (groen in figuur 8), wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Geadviseerd wordt
1 Diepte archeologisch relevant niveau inclusief buffer van minimaal 0,12 m.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[3]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
om de te realiseren natuurbegraafplaats aan te leggen in de zone die niet voor vervolgonderzoek in aanmerking komt. Op deze manier wordt verstoring van eventueel aanwezige archeologische resten voorkomen en kunnen kosten voor archeologisch vervolgonderzoek worden bespaard. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden in deze zone onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en W etenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[4]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Inhoud Samenvatting ............................................................................................................................ 3 Inhoud ..................................................................................................................................... 5 1 Inleiding ................................................................................................................................ 6 1.1 Kader .................................................................................................................................................. 6 1.2 Administratieve gegevens ..................................................................................................................... 9 1.3 Doel- en vraagstelling .......................................................................................................................... 9
2 Archeologische verwachting ................................................................................................... 10 2.1 Landschappelijke ligging .....................................................................................................................10 2.2 Historische situatie..............................................................................................................................11 2.3 Archeologische gegevens ....................................................................................................................12 2.4 Archeologische verwachting ................................................................................................................14
3 Veldonderzoek ..................................................................................................................... 15 3.1 Methode .............................................................................................................................................15 3.2 Resultaten ..........................................................................................................................................15 3.3 Archeologische relevantie ...................................................................................................................16
4 Conclusies en advies ............................................................................................................ 18 4.1 Conclusie ...........................................................................................................................................18 4.2 Advies ................................................................................................................................................18 4.3 Tot slot ...............................................................................................................................................19
Literatuur ............................................................................................................................... 21 Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen .................................................................................. 22
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[5]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
1 Inleiding 1.1 Kader Aanleiding In opdracht van Natuurbegraafplaats de Velden heeft RAAP in juni 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied natuurbegraafplaats de Velden te Westervelde in de gemeente Noordenveld (figuur 1). Dit onderzoek is nodig in verband met werkzaamheden in het kader van de voorgenomen bodemingrepen die eventueel aanwezige archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen verstoren. Binnen het plangebied is uitbreiding van de bestaande natuurbegraafplaats voorzien. De omvang van het plangebied bedraagt circa 2,7 hectare, hiervan dient circa 1,4 hectare archeologisch te worden onderzocht (hierna te noemen onderzoeksgebied, zie ook de volgende alinea). De exacte omvang en diepte van de met de uitbreiding gepaard gaande bodemingrepen zijn vooralsnog niet bekend. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Juridisch en beleidskader Het uitgangspunt voor dit onderzoek wordt gevormd door het wettelijk en beleidsmatig kader voor de ruimtelijke ordening en monumentenzorg. De gemeente is de bevoegde overheid die een besluit zal nemen over hoe om te gaan met de eventueel aanwezige archeologische waarden.
Volgens het bestemmingsplan Buitengebied Noordenveld geldt voor de noordelijke en oostelijke rand van het plangebied een dubbelbestemming ‘waarde – archeologie 2’. Hierbij moet onderzoek worden uitgevoerd bij ingrepen dieper dan 0,3 m -mv. Voor het overig deel van de percelen geldt geen dubbelbestemming archeologie (zie figuur 2). De archeologische beleidskaart van de gemeente geeft aan dat het noordelijk deel van het plangebied (circa 5020 m²) in een bufferzone van een AMK-terrein ligt (terrein van zeer hoge archeologische waarde, beschermd). Dit betreft monumentnummer 8730 met daarin twee concentraties van in totaal minstens 35 grafheuvels, ten zuiden van een wal. Het oostelijk deel van het plangebied (circa 9085 m²) heeft een hoge tot middelhoge archeologische verwachting. Het overige deel van het plangebied (circa 1,3 ha) heeft een lage archeologische verwachting, de beleidskaart geeft aan dat voor dat deel geen archeologisch onderzoek nodig is. Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000, conform artikel 5.4 van de Erfgoedwet. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep. De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.1), beheerd door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; www.sikb.nl), is door de minister aangewezen als norm.
RAAP is gecertificeerd voor de protocollen 4001 Programma van Eisen, 4002 Bureauonderzoek, 4003
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[6]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Inventariserend veldonderzoek (landbodems), onderdelen proefsleuven en overig, alsmede 4004 Opgraven (landbodems). Zie bijlage 1 voor de dateringen van de in dit rapport genoemde archeologische perioden.
Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[7]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 2. Te onderzoeken zones (onderzoeksgebied) binnen het plangebied.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[8]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
1.2 Administratieve gegevens Type onderzoek
Inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Opdrachtgever
Natuurbegraafplaats de Velden
Bevoegde overheid
Gemeente Noordenveld
Plaats
W estervelde
Gemeente
Noordenveld
Provincie
Drenthe
Centrumc oördinaten (X/Y)
226.454/562.748
Oppervlakte plangebied
2,7 hectare
Oppervlakte onderzoeksgebied
1,4 hectare
Afbakening onderzoeksgebied
Tijdens onderhavig onderzoek is de bufferzone van AMK-terrein 8730 en de zone met een hoge tot middelhoge verwachting onderzocht.
Onderzoeksperiode
juni 2022
Uitvoerder
RAAP Noord
Projectleider Projectmedewerkers RAAP-projectcode
Nonat2
ARCHIS-onderzoeksmeldingsnummer
5269126100
Beheer en plaats documentatie
RAAP regio Noord te Drachten en op termijn het provinciaal Depot, ARCHIS en E-Depot.
Tabel 1. Administratieve gegevens.
1.3 Doel- en vraagstelling Het inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) heeft tot doel de archeologische verwachting voor het gebied te toetsen door de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw en eventuele bodemverstoringen in kaart te brengen. Deze onderzoeksfase is onderdeel van het traject van archeologisch vooronderzoek dat als einddoel heeft de archeologische waarde van het terrein, dan wel de archeologische vindplaats vast te stellen. Hiertoe is een aantal onderzoeksvragen geformuleerd:
Zijn de archeologisch relevante niveaus intact?
Hebben de resultaten van het onderzoek gevolgen voor de archeologische verwachting?
Zijn er aanwijzingen voor (grotere) archeologische nederzettingen?
Is archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk?
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[9]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
2 Archeologische verwachting 2.1 Landschappelijke ligging Volgens de geomorfologische kaart is het noordelijk deel van het plangebied gelegen ter plaatse van glaciale, pleistocene grondmorenewelvingen (code 3L11, figuur 3), direct ten noorden van het beekdal van de Slokkert. Het (zuid)oostelijk deel van het onderzoeksgebied bevindt zich ter plaatse van een periglaciaal, pleistoceen droogdal (code 22R21). Het droogdal is ook duidelijk zichtbaar op de hoogtekaart (figuur 4). Dergelijke dalen zijn grotendeels door sneeuwsmeltwater gevormd. Volgens de bodemkaart bestaat de bodem in het noordelijk deel van het onderzoeksgebied uit veldpodzolgronden met lemig fijn zand (code Hn23). De zone waarin deze podzolgronden voorkomen komt overeen met de zone waar volgens de geomorfologische kaart grondmorenewelvingen voorkomen. Een intacte podzolbodem bestaat van boven naar beneden uit een A-horizont (accumulatielaag), een E-horizont (uitspoelingslaag), een B-horizont (inspoelingslaag), een BC-horizont (overgangslaag) en een C-horizont (onveranderd moedermateriaal). Dergelijke bodems bevinden zich in hoger en droger gelegen dekzandgebieden. Dit waren in de periode steentijd - vroege bronstijd aantrekkelijke locaties voor bewoning. Ook in jongere periodes bleven deze hoger gelegen locaties in trek.
In het (zuid)oostelijk deel van het plangebied bestaat de bodem uit gooreerdgronden met lemig fijn zand (code pZn23). De zone met deze gronden komt overeen met de ligging van het droogdal.
Figuur 3. Plan- en onderzoeksgebied geprojecteerd op een uitsnede van de geomorfologische kaart en bodemkaart.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[10]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 4. Plan- en onderzoeksgebied geprojecteerd op een uitsnede van het AHN.
2.2 Historische situatie Op de Topografische en Militaire kaart uit 1850 is zichtbaar dat het plangebied destijds reeds was ontgonnen. Het huidige stelstel van wegen en paden rondom het plangebied was destijds reeds grotendeels aanwezig. Afgezien van enkele wijzigingen in percelering en grondgebruik (gras- en/of bouwland) hebben in het plangebied geen veranderingen plaatsgevonden.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[11]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 5. Het plangebied geprojecteerd op verschillende historische kaarten.
2.3 Archeologische gegevens Direct ten noorden van het plangebied bevindt zich een terrein van zeer hoge archeologische waarde (AMK-monument 8730, tevens rijkmonument 527270, figuur 6). Het betreft een terrein met daarin twee concentraties van in totaal minstens 35 grafheuvels, daterend uit de ijzertijd. Circa 210 en 235 m ten zuidwesten van het plangebied bevinden zich eveneens twee terreinen van zeer hoge archeologische waarde (respectievelijk AMK-terrein 10305 en 10306). Het betreffen terreinen met een grafheuvel daterend uit de bronstijd. Circa 270 tot 400 m ten zuidoosten van het plangebied zijn meerdere archeologische vondsten gedaan. Het betreft een stenen bijl daterend uit het midden mesolithicum (Archis zaak-id. 2688223100), een laatmiddeleeuwse welput (Archis zaak-id. 2688231100), laatmiddeleeuws keramiek (waaronder kogelpot aardewerk) en een nieuwetijdse koperen munt (Archis zaak-id. 2996956100) en een stuk zandsteen met vlakke onderzijde en verticaalingespleten "doorboring" daterend uit de romeinse tijd nieuwe tijd, mogelijk als fundament voor een deurspil gebruikt (Archis zaak-id. 2996964100).
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[12]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
In 2017 is voorafgaand aan de realisatie van de huidige begraafplaats op twee percelen, circa 175 en 370 m ten noord(west)en van onderhavig plangebied, booronderzoek uitgevoerd (Archis-zaakid. 4036898100, Jans, 2017). Uit de resultaten van dit booronderzoek is gebleken dat de laagopeenvolging in beide deelgebieden bestaat uit een bouwvoor/recent verstoorde laag, soms op een restant dekzand, op keizand/keileem. Het archeologisch relevante niveau, de top van het dekzand, is niet meer intact. Vaak is helemaal geen dekzand meer aanwezig. Er zijn geen archeologische indicatoren en/of aanwijzingen voor de aanwezigheid van (grotere) archeologische vindplaatsen aangetroffen. In 2012 en 2013 is direct ten (noord- en zuid)westen van het plangebied in een relatief groot gebied een archeologische begeleiding uitgevoerd (Archis-zaakid. 2386782100). Tijdens deze begeleiding is een deel van een veenweg uit het laat neolithicum aangetroffen (Ten Anscher et.al., 2015). De weg ligt in een veenpakket van ruim 1 m dik, in een relatief smal deel van het beekdal van de Slokkert, circa 3 km ten noordwesten van onderhavig plangebied. De constructie bestond uit een wegdek van dwarsgeplaatste, vaak gespleten, circa 10 cm dikke stammetjes op een matrasachtige onderbouw van takken, eveneens dwars op de wegrichting. Het geheel werd op zijn plaats gehouden door palen.
De veenweg behoort tot de oudste veenwegen van ons land. Vermoedelijk is hij maar kort in gebruik geweest, hooguit ongeveer 20 jaar. De archeologische begeleiding heeft daarnaast een gering aantal archeologische sporen en vondsten opgeleverd. De archeologische sporen betreffen een haardkuil uit het midden mesolithicum en twee greppels, waarvan de datering niet kan worden bepaald. Verder is een aardewerkfragment uit de ijzertijd gevonden en zes aardewerkscherven uit de nieuwe tijd. Ook zijn negen vuurstenen artefacten uit de steentijd verzameld (Van Hoof, 2015).
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[13]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 6. Archeologische gegevens.
2.4 Archeologische verwachting Op basis van voorgaande gegevens kunnen binnen het plangebied vindplaatsen van jagerverzamelaars worden verwacht. Het betreft resten van jachtkampjes uit de periode laat paleolithicummesolithicum. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een (oppervlakkige) concentratie van vuurstenen werktuigen en afval en de aanwezigheid van haardkuilen. Tevens dient op basis van de reeds bekende vondsten, AMK-terreinen en het rijksmonument in de directe nabijheid van het plangebied rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische resten uit de latere perioden, bestaande uit onder meer grafheuvels, nederzettingssporen en akkercomplexen (Celtic Fields). In het oostelijk deel van het onderzoeksgebied (gelegen in een droogdal) kunnen daarnaast beekdalgerelateerde resten worden verwacht.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[14]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
3 Veldonderzoek 3.1 Methode Het inventariserend veldonderzoek (IVO) bestond uit een verkennend booronderzoek. De gevolgde onderzoeksmethode voor het veldwerk is bepaald op basis van de archeologische verwachting. Het veldonderzoek is uitgevoerd op 20 juni 2022. In totaal zijn binnen het onderzoeksgebied 10 boringen uitgevoerd (figuur 7) tot een diepte van maximaal 1,7 m -mv met een zandguts (diameter 2 cm). De boringen zijn zo regelmatig mogelijk over het onderzoeksgebied verdeeld. De boringen zijn tijdens het veldwerk lithologisch conform NEN 5104 (Nederlands Normalisatie-instituut, 1989) digitaal beschreven in het boorbeschrijvingssysteem van RAAP (Deborah3) en met behulp van een RTK-GPS ingemeten. Van alle boringen is de hoogte bepaald met behulp van een RTK-GPS. Het opgeboorde materiaal is in het veld door middel van verbrokkeling en versnijding gecontroleerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren (zoals houtskool, vuursteen, aardewerk, metaal, bot, verbrande leem en fosfaatvlekken).
3.2 Resultaten 3.2.1 Veldwaarnemingen Het onderzoeksgebied was in gebruik als akker met jonge maisplanten, waardoor de vondstzichtbaarheid goed was. Desondanks zijn aan maaiveld geen archeologische vondsten gedaan. De maaiveldhoogte binnen het onderzoeksgebied varieert tussen 7,9 m +NAP (in boring 7) en 9,16 m +NAP (in boring 1).
3.2.2 Laagopeenvolging De laagopeenvolging (lithologisch) en interpretatie (lithogenetisch) van de bodem wordt van boven naar beneden en per deelgebied beschreven. De toplaag binnen het onderzoeksgebied wordt gevormd door een 0,3 tot 0,57 m dikke bouwvoor, bestaande uit donkergrijsbruin, matig humeus, matig siltig zand. In boringen 2 en 4 zijn in de bouwvoor podzolbrokken waargenomen. In boring 6 bevindt zich onder de bouwvoor nog een (sub)recent verstoorde zandlaag (grijsbruin, matig siltig, zwak humeus, matig fijn zand met zandbrokken). In boringen 1, 3, 4 en 5 direct onder de bouwvoor en in boring 6 onder de verstoorde zandlaag, op een diepte variërend tussen 0,42 en 0,65 m -mv (7,53 en 8,79 m +NAP) bevindt zich (licht)geel dekzand (matig siltig, zeer fijn). Het pakket dekzand varieert in dikte tussen 0,09 m (in boring 1) en 0,98 m (in boring 5). In boringen 1 t/m 3 bevindt zich onder het dekzand, op een diepte variërend tussen 0,42 en 0,52 m -mv (8,61 en 8,69 m +NAP) keizand (lichtgeel(grijs), sterk siltig, zwak grindig, matig fijn) en/of keileem (lichtgroengrijs, sterk zandig, zwak grindig). In boringen 4, 5 en 6 bevindt zich onder het gele dekzand, op een diepte variërend tussen 0,9 en 1,4 m -mv (6,98 en 7,33 m +NAP) pleistoceen zand bestaande uit licht(geel)grijs, zwak tot matig siltig, zeer fijn tot matig fijn zand.
Dit zand is geschaard onder de noemer ‘pleistoceen zand’ omdat niet met zekerheid kon worden bepaald of het (verspoeld) dekzand betrof of dat het pleistocene zand op een andere manier (niet eolisch maar bijvoorbeeld
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[15]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
fluviatiel) in deze delen van het onderzoeksgebied is afgezet. In boringen 7 t/m 10 bevindt het pleistocene zand zich direct onder de bouwvoor, op een diepte variërend tussen 0,3 en 0,57 m -mv (7,48 en 7,65 m +NAP). In boring 7 is de top van het pleistocene zand zwak grindig, in boring 8 is de top van het pakket verspoeld en in boringen 9 en 10 is het pleistocene zandpakket vermengd met verspoeld keileem.
3.2.3 Archeologische indicatoren Tijdens het veldonderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen.
3.3 Archeologische relevantie Uit de resultaten van het booronderzoek is gebleken dat het archeologisch vondstniveau (de top van het dekzand) nergens meer aanwezig is binnen het onderzoeksgebied. In het noordelijk deel van het onderzoeksgebied is in een min of meer aaneengesloten zone onder de bouwvoor dan wel verstoorde zandlaag, op een diepte variërend tussen 0,42 en 0,65 m -mv (7,53 en 8,79 m +NAP), nog wel een restant geel dekzand aangetroffen. Ter plaatse kunnen nog dieper ingegraven archeologische sporen worden verwacht (rozerood in figuur 8). Gezien de aanwezigheid van een terrein van zeer hoge archeologische waarde (AMK-monument 8730, tevens rijkmonument 527270) direct ten noorden van het onderzoeksgebied wordt de kans op archeologische resten in het noordelijk deel van het onderzoeksgebied groot geacht. In het overige deel van het onderzoeksgebied is geen dekzand aangetroffen. Het terrein ligt, vanwege de aanwezigheid van een droogdal, lager dan het noordelijke deel van het plangebied, wat het terrein in het verleden minder geschikt (want vermoedelijk natter) zal hebben gemaakt voor bewoning. De kans op archeologische resten wordt in dit deel van het onderzoeksgebied dan ook klein geacht (groen in figuur 8). Vanwege het ontbreken van een veenpakket wordt ook de kans op beekdalgerelateerde resten klein geacht.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[16]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 7. Resultaten verkennend booronderzoek.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[17]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
4 Conclusies en advies 4.1 Conclusie Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
Zijn de archeologisch relevante niveaus intact?
Het archeologisch vondstniveau (de top van het dekzand) is nergens meer aanwezig binnen het onderzoeksgebied. In het noordelijk deel van het onderzoeksgebied is nog een restant geel dekzand aanwezig. Ter plaatse kunnen dieper ingegraven sporen worden verwacht. In het overige (lagergelegen) deel van het onderzoeksgebied is geen dekzand aangetroffen en ontbreekt zowel een archeologisch vondst- als sporenniveau Tevens ontbreek hier een veenvulling, het pakket waarin beekdalgerelateerde resten konden worden verwacht.
Hebben de resultaten van het onderzoek gevolgen voor de archeologische verwachting?
Op basis van de resultaten van het booronderzoek (een restant dekzand) en de aanwezigheid van een terrein van zeer hoge archeologische waarde in de directe nabijheid, geldt voor het noordelijk deel van het onderzoeksgebied een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van dieper ingegraven archeologische sporen. Voor het overige deel van het onderzoeksgebied kan de archeologische verwachting worden bijgesteld naar laag. Voor het (niet onderzochte) overige deel van het plangebied gold op basis van de gemeentelijke beleidskaart reeds een lage archeologische verwachting.
Zijn er aanwijzingen voor (grotere) archeologische nederzettingen?
Deze zijn nog niet aangetroffen tijdens het booronderzoek.
Is archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk?
Zie paragraaf 4.2.
4.2 Advies Op basis van de resultaten van het booronderzoek kunnen ter plaatse van het noordelijk deel van het onderzoeksgebied archeologische resten worden verwacht (rozerood in figuur 8). Geadviseerd wordt om hier geen ingrepen uit te voeren die dieper reiken dan 0,25 m -mv2 en op deze manier de mogelijk aanwezige archeologische resten te behouden. Indien behoud niet mogelijk is, dan wordt aanvullend gravend onderzoek middels een archeologisch proefsleuvenonderzoek noodzakelijk geacht. Een proefsleuvenonderzoek dient te worden uitgevoerd op basis van een door de bevoegde overheid (gemeente Noordenveld) goedgekeurd Programma van Eisen (PvE). In het overige deel van het onderzoeksgebied en dat deel van het plangebied dat vanuit de gemeentelijke beleidskaart reeds was vrijgegeven (groen in figuur 8), wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Geadviseerd wordt om de te realiseren natuurbegraafplaats aan te leggen in de zone die niet voor vervolgonderzoek in aanmerking komt. Op deze manier wordt verstoring van eventueel aanwezige archeologische resten
2 Diepte archeologisch relevant niveau inclusief buffer van minimaal 0,12 m.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[18]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
voorkomen en kunnen kosten voor archeologisch vervolgonderzoek worden bespaard. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden in deze zone onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en W etenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
4.3 Tot slot Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Noordenveld, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[19]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Figuur 8. Advieskaart.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[20]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Literatuur Anscher, T.J. ten & M.E. van Kruining & J. van der Laan, 2015. Het broekbos doorbroken. De laatneolithische veenweg in het beekdal van de Slokkert, gemeente Noordenveld. Een archeologische opgraving. RAAP-rapport 2950. RAAP Archeologisch Adviesbureau, W eesp. Hoof, B.I. van, 2015. Herinrichting beekdal de Slokkert, gemeente Noordenveld; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding. RAAP-rapport 2931. RAAP Archeologisch Adviesbureau, W eesp. Jans, J.E.A., 2017. Aanleg natuurbegraafplaats Hoofdweg 19 in Westervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek. RAAPnotitie 5887. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Weesp. Nederlands Normalisatie-instituut, 1989. Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. SIKB, 2016. Beoordelingsrichtlijn Archeologie. BRL SIKB 4000. SIKB, Gouda.
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[21]
Plangebied natuurbegraafplaats de Velden te W estervelde, gemeente Noordenveld; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen Figuren: Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).
7
Figuur 2. Te onderzoeken zones (onderzoeksgebied) binnen het plangebied.
8
Figuur 3. Plan- en onderzoeksgebied geprojecteerd op een uitsnede van de geomorfologische kaart en bodemkaart.
10
Figuur 4. Plan- en onderzoeksgebied geprojecteerd op een uitsnede van het AHN.
11
Figuur 5. Het plangebied geprojecteerd op verschillende historische kaarten.
12
Figuur 6. Archeologische gegevens.
14
Figuur 7. Resultaten verkennend booronderzoek.
17
Figuur 8. Advieskaart.
20
Tabellen: Tabel 1. Administratieve gegevens.
9
Bijlagen: Bijlage 1. Tijdschaal Bijlage 2. Boorprofielen
(inclusief lithologisch profiel)
RAAP-rapport 5930 / versie 08-07-2022
[22]
Bijlage 2. Boorprofielen (inclusief lithologisch profiel)
Boorprofielen Nonat2
Boring: NONAT2_1 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 1, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 75 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226424.716, Y-coördinaat in meters: 562850.077, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 9.162, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 9.16 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 43, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 43 / 8.73 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 43, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 52, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 52 / 8.64 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 52, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 75,
Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-groen-grijs Lithologie: Grondsoort: leem, Bijmengsel: sterk zandig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Lithogenese: keileem, grondmorene Bodem: IJzer/mangaan: enkele Fe-vlekken Einde boring 75 / 8.41
Boring: NONAT2_2 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 2, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 70 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226458 663, Y-coördinaat in meters: 562823.106, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 9.029, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 9.03 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 27, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 27 / 8.76 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 27, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 42, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor Laag opmerking: Opmerking: met podzolbrokken 42 / 8.61 Laag algemeen: Bovengrens
laag in cm: 42, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 53, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: sterk siltig, Mediaanklasse: matig fijn, Spreidingsklasse: slecht gesorteerd, Lithogenese: keizand Bodem: IJzer/mangaan: enkele Fe-vlekken 53 / 8.50 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 53, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 70, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-groen-grijs Lithologie: Grondsoort: leem, Bijmengsel: sterk zandig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Lithogenese: keileem, grondmorene Bodem: IJzer/mangaan: enkele Fe-vlekken Einde boring 70 / 8.33
Boring: NONAT2_3 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 3, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 80 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226493.151, Y-coördinaat in meters: 562842.692, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 9.156, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 9.16 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 37, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 37 / 8.79 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 37, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 47, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 47 / 8.69 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 47, Aard bovengrens:
geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 65, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: sterk siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig fijn, Spreidingsklasse: slecht gesorteerd, Lithogenese: keizand 65 / 8.51 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 65, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 80, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-groen-grijs Lithologie: Grondsoort: leem, Bijmengsel: sterk zandig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Lithogenese: keileem, grondmorene Bodem: IJzer/mangaan: enkele Fe-vlekken Einde boring 80 / 8.36
bron: Nonat2 geojson - 01-07-2022 13:33:40
Boorprofielen Nonat2
Boring: NONAT2_4 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 4, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 165 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226520 361, Y-coördinaat in meters: 562816.392, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 8.678, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 8.68 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 25, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 25 / 8.43 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 25, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 42, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor Laag opmerking: Opmerking: met podzolbrokken 42 / 8.26 Laag algemeen: Bovengrens
laag in cm: 42, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 58, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 58 / 8.10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 58, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 85, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 85 / 7.83 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 85, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 135, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 135 / 7.33 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 135, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 165, Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 165 / 7.03
Boring: NONAT2_5 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 5, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 170 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226542.482, Y-coördinaat in meters: 562788.957, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 8.376, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 8.38 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 42, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 42 / 7.96 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 42, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 60, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 60 / 7.78 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 60, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in
cm: 80, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 80 / 7.58 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 80, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 140, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand Bodem: Bodemhorizont: C-horizont 140 / 6.98 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 140, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 170, Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 170 / 6.68
bron: Nonat2 geojson - 01-07-2022 13:33:40
Boorprofielen Nonat2
Boring: NONAT2_6 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 6, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 165 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226528 288, Y-coördinaat in meters: 562752.23, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 8.179, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 8.18 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 35, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 35 / 7.83 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 35, Ondergrens laag in cm: 65, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: verstoord 65 / 7.53 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 65, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm),
Ondergrens laag in cm: 90, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Lithogenese: dekzand 90 / 7.28 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 90, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 110, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand 110 / 7.08 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 110, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 165, Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 165 / 6.53
Boring: NONAT2_7 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 7, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 165 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226484 697, Y-coördinaat in meters: 562749.692, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 7.904, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 7.90 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 30, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 30 / 7.60 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 30, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 50, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand 50 / 7.40 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 50, Aard
bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 165, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 165 / 6.25
bron: Nonat2 geojson - 01-07-2022 13:33:40
Boorprofielen Nonat2
Boring: NONAT2_8 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 8, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 165 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226484.75, Y-coördinaat in meters: 562701.753, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 8.097, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 8.10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 45, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 45 / 7.65 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 45, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 60, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-bruin-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig fijn Bodem: IJzer/mangaan: enkele Fe-vlekken Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand, verspoeld?
60 / 7.50 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 60, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 100, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand 100 / 7.10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 100, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 120, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand 120 / 6.90 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 120, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 165, Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 165 / 6.45
Boring: NONAT2_9 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 9, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 165 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226441 008, Y-coördinaat in meters: 562689.744, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 7.974, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 7.97 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 40, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn 40 / 7.57 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 40, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 60, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: gevlekt, pleistoceen zand 60 / 7.37 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 60, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 90, Aard ondergrens:
geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Mediaanklasse: matig fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand 90 / 7.07 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 90, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 142, Aard ondergrens: erosief (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-groen-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: slecht gesorteerd Laag opmerking: Opmerking: verspoeld keileem 142 / 6.55 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 142, Aard bovengrens: erosief (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 165, Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 165 / 6.32
bron: Nonat2 geojson - 01-07-2022 13:33:40
Boorprofielen Nonat2
Boring: NONAT2_10 Kop algemeen: Projectcode: NONAT2, Boornummer: 10, Beschrijver(s): HWV, Datum: 20-06-2022, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 160 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 226432 3, Y-coördinaat in meters: 562647.801, Precisie coördinaat: 1 dm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 8.046, Precisie hoogte: 1 dm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Drenthe, Gemeente: Noordenveld Uitvoering: Opdrachtgever: Natuurbegraafplaats De Velden, Uitvoerder: RAAP Noord 0 / 8.05 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 57, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: matig fijn 57 / 7.48 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 57, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 65, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig fijn, Spreidingsklasse: matig slecht gesorteerd Laag opmerking: Opmerking: gevlekt, pleistoceen zand met verspoeld keileem 65 / 7.40 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm:
65, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 160, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: zandguts-2 cm, Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn Laag opmerking: Opmerking: pleistoceen zand Einde boring 160 / 6.45
bron: Nonat2 geojson - 01-07-2022 13:33:40
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
38
bestemmingsplan uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden Westervelde
Bijlage 2 Ecologisch onderzoek
39
Uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden te Westervelde
Flora en Fauna, Cultuurhistorie Natuurbegraafplaats De Velden te Westervelde TONCKENS ECOLOG E Nolenslaan 27 9722 NL Groningen 06 23040548 www.tonckens.nl onderzoek en rapportage:
IN OPDRACHT VAN: Natuurbegraafplaats de Velden p.a. Hoofdweg 19 9337 PA Westervelde info@natuurbegraafplaatsdevelden.nl
17 oktober 2022
1
Uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden te Westervelde
Inhoud 1 2
Inleiding .................................................................................................................................... 3 Toetsingskader .......................................................................................................................... 4 2.1 Natura 2000 en Ecologische hoofdstructuur ...................................................................... 4 2.2 Bescherming van soorten ................................................................................................. 5 2.3 Landschap en Cultuurhistorie ........................................................................................... 6 3 Karakteristiek van de natuurbegraafplaats ................................................................................. 7 3.1 Natuurbegraafplaats De Velden ........................................................................................ 7 4 Inventarisatie ............................................................................................................................ 8 4.1 Landschap en cultuurhistorie ............................................................................................ 8 4.2 Het uitbreidingsperceel ....................................................................................................
8 4.3 Flora en fauna .................................................................................................................. 9 5 Toetsing................................................................................................................................... 10 5.1 Algemeen ....................................................................................................................... 10 5.2 Flora en fauna ................................................................................................................ 10 5.3 EHS en Natura 2000........................................................................................................ 10 5.4 Landschap: Noordenveldse kwaliteitsgids ....................................................................... 10 6 Conclusies ............................................................................................................................... 11 7 Bronnen .................................................................................................................................. 12
2
Uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden te Westervelde
1 Inleiding Begin 2019 is natuurbegraafplaats de Velden geopend aan weerszijden van het Tonckensstraatje te Zuidvelde. De begraafplaats is verspreid gelegen op het landgoed de Tonckensborg en is ingepast in de cultuurhistorische opbouw van het gebied. Momenteel wordt een uitbreiding van de begraafplaats beoogd van 2,5 ha. Hiertoe is bij de gemeente een verzoek ingediend om mee te werken aan dit initiatief. In het kader van de aanvraag dienen verschillende onderzoeken te worden uitgevoerd. Dit in aanvulling op de onderzoeken die ten grondslag lagen aan de stichting van de natuurbegraafplaats in 2019. Een van de onderzoeken betreft een onderzoek naar beschermde natuurwaarden op het landgoed. Tevens dient de cultuurhistorie in beeld te worden gebracht. In dit rapport wordt een quick scan beschermde flora en fauna gepresenteerd waarin wordt onderzocht of er als gevolg van de aanleg mogelijk verbodsbepalingen van de Flora en faunawet worden overtreden. Tevens is nagegaan of er mogelijk effecten op beschermde gebieden (NNN, Natura 2000) kunnen optreden. In het rapport is bovendien een beschrijving van de cultuurhistorische en aspecten opgenomen. In figuur 1 is de ligging van de bestaande natuurbegraafplaats aangegeven en tevens de locatie van de uitbreiding.
Figuur 1 Ligging natuurbegraafplaats met aanduiding van het uitbreidingsperceel
3
Uitbreiding natuurbegraafplaats De Velden te Westervelde
2 Toetsingskader De aanleg en in gebruik name van de natuurbegraafplaats in 2019 is destijds getoetst aan de wet en regelgeving ten aanzien van natuur en landschap. Het gaat hierbij om de Wet Natuurbescherming, het Nationaal Natuurnetwerk en het cultuurhistorisch beleid van de provincie Drenthe. De regelgeving is sindsdien niet wezenlijk gewijzigd en nog steeds van toepassing op de uitbreiding.
2.1
Natura 2000 en Ecologische hoofdstructuur
Natura 2000 De Europese Unie heeft zich ten doel gesteld de achteruitgang van de biodiversiteit te stoppen. Het Natura 2000 netwerk heeft als hoofddoelstelling het waarborgen van de biodiversiteit in Europa. Het Norgerholt is een van de 162 Natura 2000-gebieden in Nederland en is daarmee aangewezen als speciale beschermingszone op grond van zowel de Habitatrichtlijn. In het Aanwijzingsbesluit voor het Norgerholt zijn instandhoudingdoelstellingen opgenomen die de doelen beschrijven voor de instandhouding van leefgebieden, natuurlijke habitats en populaties Deze natuurwaarden moeten in een gunstige staat worden gebracht of gehouden. De Natuurbeschermingswet bepaalt dat iedereen voldoende zorg in acht dient te nemen voor de instandhouding van een Natura 2000-gebied. Het is verboden zonder vergunning of in strijd met aan die vergunning verbonden voorschriften projecten te realiseren of andere handelingen te verrichten die de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten waarvoor het gebied is aangewezen, kunnen verslechteren of verstoren. Zodanige projecten of andere handelingen zijn in ieder geval projecten of handelingen die de natuurlijke kenmerken van het desbetreffende gebied kunnen aantasten (art 19d). Voor het Norgerholt geldt de instandhoudingsdoelstelling ‘H9120 Beuken-eikenbossen met Hulst’ (Ministerie van Economische Zaken 25 november 2013).