CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Rapport landschappelijke inpassing zonnepark Zuidvelde.pdf

Oordeelsvormende vergadering 8 juni 2022, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Aanvragen omgevingsvergunningen zonnepark cluster Zuidvelde15.941 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Behoud en verbeter de bodemkwaliteit. Alle initiatieven hebben een zuidopstelling met een ruimte van ongeveer 2.5m tussen de rijen panelen. Dit is volgens de diverse rapporten zoals die van de Wageningse Universiteit de minimale afstand om voldoende zonlicht en vocht op de bodem tussen de rijen panelen te krijgen. Ook ten aanzien van biodiversiteit is dit de minimale afstand tussen de rijen. Er lopen nog diverse onderzoeken die het effect op de bodem op lange termijn onderzoeken. Op sommige plekken binnen het zonnepark worden tussen de rijen 4.0 en 5.0m open ruimte vrijgehouden (zie kaarten bijlage I). Hierdoor kan er nog meer licht en vocht de bodem tussen de rijen panelen bereiken. Hierdoor kan er ook meer flora groeien wat de biodiversiteit ten goede komt. Omdat het nog niet duidelijk is wat het langdurig effect is voor de bodem op lange termijn, de onderzoeken lopen daarvoor nog, wordt voorgesteld om de bodem gedurende de komende jaren te monitoren zodat het duidelijk is wat het effect van het zonnepark op de bodem is. De initiatiefnemers hebben in samenspraak met diverse natuurorganisaties afgesproken dat er geen recreatief medegebruik op het zonnepark komt, zodat de natuur met zijn beschermde soorten zich optimaal kan ontwikkelen. De verstoring door recreatief gebruik wordt daarmee voorkomen.

In de huidige situatie zijn er namelijk ook geen officiële recreatieve paden en/of routes in de buurt. Zorg voor dubbel ruimtegebruik van de zonnepark. De wens van de initiatiefnemers is om van het zonnepark een oase voor de natuur en met name voor de weide- en akkervogels te creëren. Alle inpassingsmaatregelen zijn erop gericht om de natuurontwikkeling en met name het leefgebied van de akkervogels te bevorderen en de impact van de aanleg van het zonnepark op de aanwezig flora en fauna te minimaliseren. Dit wordt gerealiseerd door onder andere de aanleg van kruiden- en bloemrijke akker(randen), keverbanken en struwelen. De projectlocaties liggen op een hoger gedeelte in het landschap. Sloten zijn veelal afwezig. Alle aanwezige sloten worden behouden en het water wat op het zonnepark terecht komt wordt zoveel als mogelijk vastgehouden. Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

45 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

Figuur 64 ontwerp inpassingszones.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

46 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

Figuur 65 opgaande beplanting (inpassing) onderdeel van robuust groen raamwerk.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

47 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

Speel in op de omgeving en de kernkwaliteiten van het gebied: De panelen worden maximaal 2.70m hoog. Dat lijkt fors, maar in het grootschalige landschap valt deze hoogte nauwelijks op. Het zonnepark ligt niet nabij bebouwing en wegen, waardoor vanaf een afstand de panelen ook minder hoog lijken. Bovendien worden op de locaties waar het zonnepark zichtbaar is, het zonnepark afgeschermd met beplantingselementen zoals struwelen. Houd afstand tot wegen en bebouwing. Het zonnepark ligt niet nabij bebouwing en wegen. De minimale afstand ten opzichte van de bebouwing en wegen is 300m (zie Figuur 63). Op plekken waar ondanks de afstand het zonnepark nog zichtbaar is, is het zonnepark afgeschermd met beplantingselementen zoals struwelen. Volg bestaande landschapsstructuren, verkavelingspatronen en hoogteverschillen. De bestaande verkavelingspatronen zijn in de plannen gerespecteerd. Het zonnepark bevindt zich binnen de grenzen van een aantal agrarische kavels. Ook de bestaande landschapselementen en landschapsstructuren zoals bomenrijen, houtsingels en bospercelen worden in de plannen gehandhaafd en zelfs met elkaar verbonden, zodat er een robuust netwerk van opgaande groenelementen ontstaat. Dit robuuste netwerk blijft ook grotendeels bestaan wanneer het zonnepark na 25 jaar weer agrarisch gebied wordt (zie Figuur 65).

Alleen de lage struwelen worden aan de westranden worden na 25 jaar verwijderd. Doordat het gebied grootschalig en open is, zijn er geen belangrijke zichtlijnen waar te nemen. In de plannen worden daarom geen zichtlijnen opengehouden. Om de openheid grotendeels te waarborgen zijn alleen op strategische plekken opgaande beplantingsstructuren gecreëerd. De opgaande beplantingsstructuren, voornamelijk struwelen, worden alleen geplaatst op plekken waar het zonnepark vanaf de openbare weg (Zuidveldigerweg, Asserstraat, Veldweg en Binnenweg) zichtbaar is. Op plekken waar het zonnepark niet of nauwelijks te zien wordt het zonnepark niet afgeschermd met opgaande beplanting. Alle drie de initiatieven bevinden zich in het jonge heide-ontginningslandschap. De zonneparken bevinden zich binnen de kadastrale grenzen van een aantal agrarische percelen. De bestaande karakteristieken van dit landschapstype zoals openheid en de landschappelijke structuren zoals houtsingels, bomenrijen en bospercelen worden zoveel als mogelijk in het ontwerp gehandhaafd. Ook worden de bestaande landschapsstructuren versterkt door ze breder te maken en worden de nu geïsoleerde bospercelen met elkaar verbonden. De openheid wordt door het park deels aangetast, maar dat is niet te voorkomen. Door het park niet in zijn geheel in te pakken met opgaand groen, wordt de openheid zoveel als mogelijk gehandhaafd.

Ook door te kiezen voor brede randen met landschappelijke inpassingsmaatregelen zijn de panelen vanaf een afstand (de openbare wegen) nauwelijks waar te nemen, waardoor de in de beleving de openheid beperkter wordt aangetast. Dit zijn op de diverse fotomontages te zien. Zorg voor samenhang in het ontwerp Zorg voor een eenduidige opstelling van de panelen. Alle panelen van de drie initiatieven krijgen dezelfde zuidopstelling. De tafels met panelen volgen de kavelrichtingen en zijn daardoor op het zuidoosten georiënteerd (zie Figuur 66). De bijgebouwen zoals de transformatorgebouwen zijn in één lijn binnen het zonnepark geplaatst (zie Figuur 66). Er is bewust gekozen om de bijgebouwen in het zonnepark en niet langs de rand te plaatsen, zodat ze vanuit de omgeving nog minder opvallen. Kies een donkere, eenduidige kleurstelling voor hekwerk Alle gebouwen krijgen een eenduidige kleurstelling en worden in grijstinten uitgevoerd, zodat ze zo min mogelijk opvallen. De hekwerken gaan bestaan bij voorkeur uit houten palen met gaashekwerk, zodat ze ook minder opvallen. De hekwerken voor de zonneparken gaan voor alle parken bestaan uit dezelfde materialen, zodat er eenheid ontstaat in de parken zelf. Alle onderhoudspaden sluiten aan op bestaande (zand)paden en bestaan uit leemhoudend materiaal.

Dit natuurlijke materiaal verstoord de bodem zo min mogelijk en is na 25 jaar, wanneer het zonnepark wordt opgebroken, makkelijk te verwijderen.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

48 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

Zorg voor een zorgvuldige inrichting van de randen Werk met landschapstype eigen middelen. Bij de inpassing is gebruik gemaakt van landschapselementen en landschapsstructuren die in het gebied voorkomen zoals bosstroken, houtsingels en struwelen. Deze landschapselementen en structuren worden op de perceelsgrenzen gesitueerd waardoor deze passen in het stramien van het heideontginningslandschap. Ook worden er veel bloem- en kruidenrijke akkerranden gerealiseerd, zodat dit een meerwaarde creëert voor de aanwezige akkervogels. Voor het assortiment van de struwelen, de houtsingel en de diverse grasmengsels wordt gebruikt gemaakt van gebiedseigen soorten, zodat deze passen zijn binnen het landschap en opgaan in de omgeving. Voorkom zicht op achterkanten van panelen. Langs de achterkanten van de rijen panelen is er gekozen voor bosstroken, houtsingel en/of struwelen, zodat vanuit de omgeving de achterkanten van de panelen niet zichtbaar zijn. Langs de zijkanten is veelal struweel voorgesteld als afscherming, waardoor ook de zijkanten van het zonnepark vanaf de omliggende wegen en bebouwing niet zichtbaar zijn. De hekwerken zijn zoveel als mogelijk nabij de struwelen, houtsingels of nabij de panelen geplaatst, zodat de hekwerken niet in het open landschap staan.

Ook is er bewust gekozen om de hekwerken niet op de kadastrale grens te plaatsen, zodat de hekwerken vanuit de omgeving niet zichtbaar zijn. Veelal is vanuit de omgeving alleen de inpassing (akkerranden, struwelen en houtsingels) zichtbaar.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

49 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

Figuur 66 ontwerp en landschappelijke inpassing van de zonneparken te Zuidvelde.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

50 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

5.2

Terugkoppeling voorwaarden/aandachtspunten beleid gemeente

Terugkoppeling meerwaarde voor het landschap: Bepalen hoeverre het project te zien is in de omgeving; Het zonnepark is op een aantal plekken afgeschermd door het toepassen van gebiedseigen landschapselementen zoals bosstroken, houtsingels en struwelen. Het park is vanaf de openbare wegen zoals de Asserstraat, Zuidveldigerweg en Veldweg niet te zien. Passen bij bestaande landschapsvormen, verkavelingsstructuren. Alle drie de initiatieven respecteren de bestaande verkavelingsstructuren. De initiatieven bevinden zich geheel binnen een aantal grote kadastrale percelen en er worden geen halve percelen gebruikt voor de realisatie van een zonnepark. De kavelgrootte in de grootschalige heide-ontginningslandschap varieert van 5 tot 20 ha. Voor de oriëntatie van de tafels met zonnepanelen is de dominante kavelrichting gebruikt, zodat de tafels met panelen netjes langs de kavelgrenzen zijn uitgeleend. Langs de kavelgrenzen worden gebiedseigen inpassingelementen zoals struwelen en houtsingels gebruikt zoals het park vanuit de omgeving zo min mogelijk opvalt. Versterken en/of herstellen van landschapselementen. Alle bestaande landschapselementen zoals bomenrijen, houtsingels en bospercelen worden gehandhaafd. Ook worden nieuwe landschapselementen toegevoegd zoals struwelen, houtsingels en een bosstrook.

Hierdoor worden de diverse bestaande bospercelen en houtsingels met elkaar verbonden zodat er een robuust netwerk van landschapselementen ontstaat (zie Figuur 65). Een aantal van die landschapselementen blijven gehandhaafd wanneer het zonnepark wordt verwijderd. Op Figuur 65 is te zien welke landschapselementen worden behouden en welke niet. Het karakter en bestaande functies van de omgeving. Het karakter van het landschap wordt zo goed als mogelijk gehandhaafd. Er worden alleen landschapselementen toegevoegd om plekken waar verbindingen tussen bestaande elementen wordt gelegd of als er afscherming van het zonnepark noodzakelijk is. Bestaande zichtlijnen en landschapselementen. Doordat het gebied grootschalig en open is, zijn er geen dominante zichtlijnen vanaf de openbare wegen waar te nemen. Er is vanaf de openbare wegen open zicht op het landschap die door het zonnepark beperkt aangetast gaat worden. De aantasting is beperkt, omdat de zonneparken op ruime afstand van de woningen en wegen worden gesitueerd. Om de beperkte aantasting van de openheid nog verder te minimaliseren zijn alleen op strategische plekken opgaande beplantingsstructuren zoals lage struwelen aangeplant, waardoor alleen vanaf de openbare wegen en vanaf de woningen de zonneparken niet te zien zijn.

Door de afstand van de wegen en het toepassen van lage beplanting wordt het zicht en de daarmee gepaarde zichtlijnen op het landschap nauwelijks aangetast. Het behoud van beplanting en beplantingsstructuur die van nature in het gebied aanwezig zijn. Alle bestaande landschapselementen zoals bospercelen en houtsingels worden gehandhaafd en bij de inpassing worden die elementen versterkt door nieuw verbindingen ter realiseren tussen de bestaande beplantingsstructuren. Hierdoor ontstaat er een robuuste beplantingsstructuur die de nu geïsoleerde bosgebiedjes met elkaar verbindt. Een deel van die beplantingsstructuur blijft ook na 25 jaar, wanneer het zonnepark weer wordt verwijderd, behouden. Op Figuur 65 zijn de landschapselementen en structuren te zien welke na 25 behouden blijven en welke worden verwijderd. Een minimale afstand tot de randen van het terrein; Er wordt overal randen van tenminste 25m breed gerealiseerd en op sommige plekken zelfs meer (zie bijlage II). Deze randen zijn ingevuld met diverse inpassingselementen zoals keverbanken, bloemrijke akkerranden, struwelen en houtsingels. Als er meerdere zonneparken/projecten in een gebied komen, dan zoveel mogelijk dezelfde vorm aanhouden; Alle drie de initiatieven hebben een zuidopstelling en gebruiken dezelfde afstand tussen de rijen panelen (2.50m).

Ook de hoogte van de tafels met zonnepanelen zijn bij alle drie de zonneparken gelijk. De tafels met panelen volgen het huidige kavelpatroon, waardoor er geen rafelranden zijn. Tussen het noordelijk (Chint) en zuidelijk deel (TP en Janssen-ECN) van het zonnepark is een brede zone waardoor de parken niet als één park beschouwd kan worden. Deze brede zone bestaat o.a uit de twee natuurgebiedjes die doormiddel van een brede bosstrook met elkaar verbonden worden. Een maximale hoogte en grootte; Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

51 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

De panelen worden maximaal 2.70m hoog. Dat lijkt fors, maar in het grootschalige landschap valt deze hoogte nauwelijks op. Het zonnepark ligt niet nabij bebouwing en wegen, waardoor vanaf een afstand de panelen ook minder hoog lijken. Bovendien worden op de locaties waar het zonnepark zichtbaar is, het zonnepark afgeschermd met beplantingselementen zoals struwelen. Kleur en beschermlaag van de panelen. De panelen krijgen een donkere kleurstelling en krijgen een beschermlaag tegen schittering. In de technische onderbouwing en ontwerp van het zonnepark is meer informatie over het type paneel terug te vinden. Terugkoppeling meerwaarde voor de natuur: Of de planten rond en onder een energieopstelling genoeg licht en water krijgen, zodat ze kunnen blijven groeien. Tussen de rijen panelen is tenminste 2.50m vrije ruimte opengelaten zodat er voldoende licht en vocht de bodem kan betreden. Dit is de minimale afstand die onderzoekers van de WUR adviseren om toch voldoende licht en vocht tussen de rijen panelen te realiseren. Ook beginnen de tafels met panelen op een hoogte van 0,8m zodat er nog beperkt licht onder de rijen panelen kan komen. Ook tussen de panelen zelf zijn kieren opengelaten zodat er beperkt, maar voldoende vocht de bodem kan bereiken, zodat schaduwminnende kruidenvegetatie onder de panelen kan groeien.

Op een aantal plekken is de afstand tussen de rijen panelen 4.00 en 5.00m in plaats van 2.50m. Door deze ruimere afstand kunnen er meer soorten kruiden en grassen tussen de rijen panelen blijven groeien, doordat meer vocht en licht de bodem raakt. Bredere afstand tussen de rijen is ook beter voor de akkervogels, die de bredere ruimtes tussen de rijen panelen kunnen gebruiken als foerageergebied. Het type omheining om de toegankelijkheid voor sommige diersoorten mogelijk te maken. Er wordt gekozen voor een gaashekwerk dat tot op het maaiveld doorloopt. Er is daar bewust voor gekozen zodat grote zoogdieren zoals reeën, dassen en vossen het zonnepark niet kunnen betreden. Kleine zoogdieren en vogels kunnen wel het zonnepark betreden. Het is niet wenselijk dat dassen en vossen de zonneparken gaan betreden, aangezien vanuit de natuurorganisaties en met name Kenniscentrum Akkervogels de wens is om op de zonneparken een oase voor akkervogels te creëren. De zonneparken liggen namelijk in een gebied dat potentieel zeer geschikt is voor akkervogels. Als er onverhoopt toch een groter zoogdier het zonnepark betreedt, worden op een aantal plekken faunavoorzieningen gerealiseerd zodat deze soorten het zonnepark veilig kunnen verlaten. Zo weinig mogelijk overlast veroorzaken voor dieren (bijvoorbeeld trekvogels die voedsel zoeken in bepaalde stukken land).

De bestaande percelen worden veelal gebruikt door akkervogels en in mindere mate door weidevogels. Door de aanleg van het zonnepark zal een deel van het potentieel foerageergebied verminderen. Dit wordt gecompenseerd door extra brede bloem- en kruidenrijke akkerranden te creëren binnen en buiten het zonnepark. Ook worden er diverse inheemse grasmengsels gebruikt zodat er extra voedselaanbod voor deze vogels wordt gecreëerd. Ook worden er meer struwelen aangeplant, zodat er voor vogels zoals de patrijs meer schuil- en verblijfsmogelijkheden worden aangeboden. Ook de aanleg van keverbanken zorgt ervoor dat er meer insecten komen, waardoor het voedselaanbod voor akkervogels wordt vergroot. De manieren waarop water door of langs het plan loopt of aanwezig is om planten en dieren te voeden. Er worden geen extra waterelementen zoals vennen, poelen en sloten toegevoegd, omdat de akkervogels niet van natte plekken houdt. De reeds aanwezige sloten, vennen en poelen in de omgeving bieden voldoende drinkmogelijkheden voor vogels en zoogdieren. Het nemen van maatregelen die de natuur versterken (rekening houdend met de gewenste soorten), zoals amfibieënpoelen, hagen, struiken, bloemrijke bermen, nestkasten; Bij de inpassing is er veel aandacht besteedt aan het compenseren van het eventueel verlies van potentieel leefgebied voor de akkervogels en met name de zwaar bedreigde patrijs.

Er worden langs de randen veel brede bloemrijke akkerranden, keverbanken en struwelen gerealiseerd die bijdragen aan het vergroten van het voedselaanbod voor de akkervogels. Ook de open zones binnen het zonnepark worden ingericht ten behoeve van de akkervogels. Het assortiment van de struwelen en grasmengsels zijn afgestemd op de behoefte van de akkervogels en ook zijn de toegepaste soorten gebiedseigen en inheems. Het (ecologisch) beheer van een project/zonnepark Om de akkerranden, bloemrijke graslanden, struwelen en houtsingels optimaal te laten groeien en in stand te houden is er een beheer- en onderhoudsplan opgesteld. Omdat beheer een belangrijk onderdeel is voor een natuurinclusief zonnepark is hiervoor een apart document opgesteld (zie bijlage III).

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

52 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

6

MEERWAARDE VOOR NATUUR

Er is onderzocht welke aanvullende maatregelen genomen kunnen worden om de ecologische kwaliteit van het plangebied verder te verhogen zodat de zonneparken ook een meerwaarde levert voor natuur. Er zijn reeds ecologen betrokken bij het project in verband met toetsing aan de Wet Natuurbescherming en zij hebben een inventarisatie gemaakt van maatregelen die in het zonnepark genomen kunnen worden om de ecologische kwaliteit van de locatie te verhogen. In afstemming met de eigenaar en natuurorganisaties is besloten om de volgende maatregelen te nemen in het plangebied De volgende landschappelijke inpassingmaatregelen zorgen voor meerwaarde voor de natuur: Bloemrijk akkerranden of bloemenblokken. Bloemenblokken bieden een goede habitat voor allerlei boerenlandsoorten, die we in de bloemenblokken vaak in hogere aantallen vinden dan in de naastgelegen gewassen. Het gaat dan om een hele reeks van akkervogels, zoals de veldleeuwerik, patrijs en grauwe gors, maar ook voor de veldmuis, en veel insecten en spinnen, waaronder loopkevers, zweefvliegen, dag- en nachtvlinders en solitaire bijen. Bloemenblokken bevatten bovendien grote aantallen nuttige roofinsecten, die weer een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen en onderdrukken van insectenplagen in nabije gewassen. Keverbanken.

Keverbanken bieden de patrijs en andere akkervogels in de lente en zomer voedsel, schuilplaatsen en nestgelegenheid. Door de verhoogde ligging is een keverbank warmer en droger dan het omringende akkerland, waardoor diverse soorten insecten zoals loopkevers zich er thuis voelen. Struwelen (patrijzenhaag) Struweelhagen is een brede haag met streekeigen beplanting en voornamelijk besdragende struiken en fruitsoorten. De struweelhagen, ook wel patrijzenhagen genoemd, hebben takken die als een paraplu boven de grond hangen, waardoor ze veel dekking en nestgelegenheid voor patrijzen bieden. Ook de ruige grasstroken aan weerszijden van de haag bieden dekking en nestgelegenheid. De bloeiende en besdragende struiken en kruiden trekken ook tal van andere vogelsoorten aan. Ook lokken ze bijen, vlinders en allerlei nuttige insecten die kunnen bijdragen aan bestuiving en het onderdrukken van plagen in landbouwgewassen. Naast keverbanken bieden insectenhotels schuil- en verblijfplaatsen aan diverse soorten insecten als, vlinders, hommels en solitaire bijen. De kasten kunnen het beste in een zonnige plek met de ingang naar het zuiden geplaatst worden. Er worden voor het noordelijk park 12 insectenhotels geplaatst en in het zuidelijk park ook 12. Op de plantekeningen in Bijlage I zijn grofweg aangegeven waar de insectenhotels zich gaan bevinden.

Plaatsing van 5 reptielenbulten per zonnepark, in of rondom plangebied, biedt schuilplaats en beschutting aan reptielen en andere kleine zoogdieren en insecten. Dergelijke bulten kunnen simpel gemaakt worden middels plaggen van gras, maaisel of heide te gemengd op te stapelen met snoeien afvalhout van eigen terrein. De bulten zijn minimaal anderhalve meter breed, 2 meter lang en 1 meter hoog. De locatie worden bij de inrichting nader bepaald. Op de plantekeningen in Bijlage I zijn grofweg aangegeven waar de insectenhotels zich gaan bevinden De exacte locaties van de insectenhotels en reptielenbulten worden bepaald voorafgaand aan de uitvoering. De bloemblokken, keverbanken, struweelhagen en houtsingels worden conform tekening aangelegd. Deze maatregelen verbeteren het leefgebied voor de akkervogels zoals de patrijs en de veldleeuwerik. De patrijs is een bedreigde soort en komt in dit gebied voor Nederlandse begrippen veel voor. De maatregelen die hierboven zijn beschreven corresponderen met de maatregelen die zijn voorgesteld door PARTRIDGE. PARTRIDGE is een project van de Vogelbescherming om in het agrarische landschap met de juiste maatregelen de patrijs duurzaam te beschermen. Voor een duurzame overlevingskans van de patrijs zijn voldoende nestgelegenheden, voedsel voor kuikens, dekkingsmogelijkheden en voldoende wintervoedsel van belang.

De voorgestelde maatregelen in het park zoals de struwelen, keverbanken en bloem- en kruidenrijke akkerranden dragen bij aan de duurzame leefomgeving van de patrijs. Eventueel verlies aan leefgebied door de aanleg van het zonnepark kan door alle genomen maatregelen worden gecompenseerd. Door de maatregelen die voor de patrijs zijn genomen profiteren ook andere soorten zoals de haas, de veldleeuwerik en vele soorten insecten zoals bijen en vlinders. Of de compensatie voor de patrijs en andere akkervogels voldoende is, wordt samen met het Kenniscentrum Akkervogels gemonitord. De ambitie is om elk jaar te monitoren of het zonnepark een positieve, neutrale of negatieve invloed heeft op de patrijs. In diverse gesprekken met het Kenniscentrum is de verwachting Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

53 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

uitgesproken dat de genomen maatregelen voor de patrijs binnen het zonnepark voldoende moeten zijn om tenminste de populatie in stand te houden en misschien zelfs te laten groeien. Tijdens het opstellen van de ontwerpen heeft het Kenniscentrum Akkervogels ook geadviseerd over de inpassingsmaatregelen en het ontwerp van het zonnepark. Zo zijn er op advies van het Kenniscentrum op een aantal plekken grotere rijafstanden van 4.0 tot 5.0m tussen de panelen toegepast. Dit zijn vooral op stukken dat als kern van het leefgebied van de patrijs wordt beschouwd. De verwachting is dat door de grotere afstand tussen de rijen de patrijs deze open stroken ook als leefgebied gaat beschouwen. Of dit daadwerkelijk gaat gebeuren wordt door het Kenniscentrum Akkervogels gemonitord. Ook de invloed van de panelen zelf op het leefgebied van de patrijs wordt door het Kenniscentrum Akkervogels gemonitord. Door alle (inpassings)maatregelen voor de patrijs en de verwachte jaarlijkse monitoring kan het zonnepark als een onderzoekgebied voor de patrijs worden beschouwd. Er zijn veel maatregelen genomen om een natuurinclusief zonnepark te realiseren, maar uit onderzoek moet blijken of de maatregelen die zijn voorgesteld voldoende zijn. Een belangrijk onderdeel van het succes van de maatregelen is een goed beheer- en onderhoudsplan.

Door goed uitgevoerd beheer en onderhoud kunnen de struwelen en diverse grasmengsels zich optimaal ontwikkelen waardoor er meerwaarde voor de natuur en biodiversiteit wordt gerealiseerd. Het beheer- en onderhoudsplan is in bijlage III van dit rapport terug te vinden. Naast de maatregelen voor de akkervogels zoals de patrijs worden er ook struwelen, houtsingels en een bosstrook gerealiseerd die de verschillende geïsoleerde bos- en veengebiedjes met elkaar vinden. De lijnvormige landschapselementen vormen schakels, waardoor deze als corridors gaan dienen voor diverse soorten fauna. Met name vleermuizen, maar ook de das gaan de houtsingels en struwelen gebruiken om van het ene naar het andere bosperceel te migreren. Door de alle inpassingsmaatregelen wordt het park een natuurinclusief park. Een goed beheerplan en goede monitoring door het Kenniscentrum Akkervogels moeten de meerwaarde voor natuur ook op de langere termijn waarborgen, zodat het zonnepark een plek wordt met meer biodiversiteit in vergelijking met de huidige situatie.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

54 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

7

CONCLUSIE

In het landschappelijk inpassingsontwerp van de zonneparken zijn er veel inpassingsmaatregelen genomen om het zicht vanuit de omgeving op het zonnepark te minimaliseren. Vanaf de Asserstraat, Zuidveldigerweg, Veldweg en Binnenweg zijn de zonneparken door de afschermende beplanting nauwelijks waar te nemen. Er wordt gekozen voor groot aanplantmateriaal dat dicht op elkaar wordt geplant, zodat binnen enkele jaren het gehele zonnepark, ook in de winter, niet meer zichtbaar is. Alle bestaande beplantingstructuren, zoals houtsingels en bosjes worden in de ontwerpen voor de parken gehandhaafd. Ook worden er diverse nieuwe beplantingstructuren zoals houtsingels en struwelen aangebracht. Deze nieuwe structuren verbinden de diverse bestaande bosgebiedjes en houtsingels, waardoor er een robuust netwerk van landschapselementen ontstaat. Dit is een meerwaarde voor het landschap van Zuidvelde. Er worden niet overal als inpassing beplantingsstructuren voorgesteld zodat de grootschalige openheid van het landschap door het zonnepark niet onevenredig wordt aangetast. De beplantingsstructuren die worden aangebracht ter afscherming van het zonnepark hebben ook een positief effect op de aanwezige fauna.

Struwelen zorgen voor schuilmogelijkheden voor de patrijs en de houtsingels zorgen voor verbindingen tussen bosgebiedjes waardoor dassen, maar ook reeën van het ene naar het andere bosgebiedje kan migreren. Ook worden in de ontwerpen veel kruiden- en bloemrijke akkerranden en bloemrijke graslanden toegevoegd. Deze zones zorgen voor extra voedsel voor de akkervogels, waardoor het verlies van potentieel leefgebied wordt gecompenseerd. Uiteindelijk wordt ongeveer een derde van het zonnepark vrijgehouden van panelen, onderhoudswegen en ruimte tussen de panelen. Door de extra maatregelen ten behoeve akkervogels wordt het verlies van potentieel leefgebied geminimaliseerd en wordt er meerwaarde voor de natuur gerealiseerd.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

55 van 59

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

BIJLAGE I ONTWERPEN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING In deze bijlage zijn de ontwerpkaarten van de landschappelijke inpassing in groot formaat terug te vinden.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

56 van 59

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (noordelijk deel)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (noordelijk deel) + profielen randen Principeprofiel rand noordzijde

A

A’

Principeprofiel rand oostzijde

A

A’ B’ B

B’

B

Principeprofiel rand zuidoostzijde

D’ D

C’

C

D’ D

Principeprofiel rand westzijde

E

E’ D

D’

Principeprofiel rand zuidzijde

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

E

N

E’ 0m 20m

100m

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (noordelijk deel) + fotomontages

1

1 Foto van de huidige situatie

1 Fotomontage van de toekomstige situatie

2

2 Foto van de huidige situatie

2

Fotomontage van de toekomstige situatie

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (zuidelijk deel)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (zuidelijk deel) + profielen randen Principeprofiel rand noordwestzijde B

B’

A

A’

C’

Principeprofiel rand noordzijde

C

A

A’ B

B’

Principeprofiel rand oostzijde

C

C’ D’

Principeprofiel rand westzijde

D

E D

D’ E’

Principeprofiel rand zuidzijde

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

E

N

E’ 0m 20m

100m

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (zuidelijk deel) + fotomontages 1 Foto van de huidige situatie

2

1 Fotomontage van de toekomstige situatie 2

Foto van de huidige situatie

2

Fotomontage van de toekomstige situatie

1

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ZONNEPARKEN ZUIDVELDE

BIJLAGE II OPPERVLAKTES EN VERHOUDINGEN In deze bijlage zijn de oppervlaktes en verhoudingen panelen en groen, alsmede de oppervlaktes van de landschappelijke inpassingselementen per park terug te vinden.

Onze referentie: D10026098:288 - Datum: 12 november 2021

57 van 59

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (noordelijk deel) + oppervlaktes inpassingszones

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (noordelijk deel) + afstanden randen, middenzones

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte landschappelijke inpassing (Chint solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte panelen, nutsgebouwen en tussenruimtes panelen (Chint solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte bloem- en kruidenrijke gras/akkermengsels noordelijk park (Chint solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlaktes opgaand groen noordelijk park (Chint solar)

15 november 2021 | versie 6.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Ontwerp zonnepark Zuidvelde (zuidelijk deel) + afstanden randen, middenzones

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Ontwerp landschappelijke inpassing zonnepark Zuidvelde (zuidelijk deel) + oppervlaktes zones

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte en verhouding groen/panelen zuidelijk park (TP solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte en verhouding groen/panelen zuidelijk park (TP solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte bloem- en kruidenrijke gras/akkermengsels zuidelijk park (TP solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlaktes opgaand groen zuidelijk park (TP solar)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte en verhouding groen/panelen zuidelijk park (Janssen-ECN)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlakte en verhouding groen/panelen zuidelijk park (Janssen-ECN)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlaktes bloem- en kruidenrijke gras/akkermengsels zuidelijk park (Janssen-ECN)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Oppervlaktes opgaand groen zuidelijk park (Janssen-ECN)

11 november 2021 | versie 7.0 | LvdB schaal 1: 2000 formaat: A0

0m 20m

100m

N

200m

Beheerplan Zonnepark Zuidvelde Projectnummer: Datum: Opgesteld:

201811 8 november 2021 MvA

Inleiding Om de landschappelijke en ecologische kwaliteit zoals verwoord in het inrichtingsplan te bereiken en te behouden is het van belang een goed beheer uit te voeren. In deze notitie hebben we voor de landschappelijke elementen uit het inrichtingsplan voor zonnepark Zuidvelde beschreven welke maatregelen in de realisatiefase moeten worden uitgevoerd en hoe het beheer daarna er uit ziet. Voor het beheer wordt aangesloten bij de Zonnewijzer biodiversiteit van de provincie Drenthe en het stelsel voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb).

Organisatie van het beheer De initiatiefnemers van de drie onderdelen van het plan Zuidvelde; Chint Solar, TP Solar en Energie coöperatie Noordseveld organiseren ieder zelf het beheer. Wel wordt er gezorgd voor een eenduidig beeld. Het inrichtingsplan vormt daarvoor de basis. Afspraken met de uitvoerders van het beheer worden vastgelegd. Zo heeft Chint bijvoorbeeld afspraken met de grondeigenaar gemaakt over het beheer en werkt TP Solar vaak samen met schaapsherders.

Monitoring Tijdens de beheerperiode zal gemonitord worden of het beheer aansluit bij de ontwikkeldoelen. Tijdens deze ecologische check wordt ook bekeken welke soorten voorkomen en hoe de bodemgesteldheid is. Door vroegtijdig te signaleren dat het beheer onvoldoende aansluit bij het gewenste eindresultaat kan het beheer worden bijgestuurd. Bijvoorbeeld kan er besloten worden extra maaibeurten uit te voeren, of juist minder snoei toe te passen. Hiervoor wordt een samenwerking aangegaan met het kenniscentrum akkervogels.

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 1

Bossingel Een bossingel is een landschapselement met hoog opgaande beplanting bestaande uit bomen en enkele struiken.

Doel Draagt bij aan verbetering van de leefomgeving diverse soorten zoogdieren o.a. de ree en de das

Beheermaatregelen Ontwikkelingsbeheer (0-5jaar) Na het aanplanten van de singel is het van belang deze in stand te houden en te laten ontwikkelen tot een mooie volle bossingel binnen vijf jaar. Dit betekent dat er gezorgd moet worden dat het plantmateriaal in leven blijft door bijvoorbeeld water te geven. Er kan ook voor gekozen worden om de planten die het niet redden in te boeten. Bij een uitval groter dan 10% gebeurd dit in ieder geval, daarbij is het van belang een plantmaat te kiezen die aansluit bij de leeftijd van de singel. Instandhoudingsbeheer (vanaf 5 jaar) Het beheer van dit element sluit aan bij het beheerpakket 29 van het stelsel van agrarisch natuurbeheer. Na vijf jaar is het beheer er op gericht de singel gesloten te houden met voldoende verschillende soorten. Daarom wordt tenminste elke drie jaar het element gecontroleerd. Past het nog binnen het streefbeeld zoals geschetst in het inrichtingsplan? Indien dit niet het geval is, of dat de singel niet vitaal is wordt ingegrepen door snoei en herplant. De singel wordt elke drie tot vijf jaar gesnoeid. Bij deze tussentijdse snoei wordt er voor gezorgd dat het element altijd gesloten blijft.

Planning van het beheer Voor het uitvoeren van de beheerwerkzaamheden wordt rekening gehouden met diverse factoren. Zo wordt er geen beheer uitgevoerd in het broedseizoen en wordt er voor gezorgd dat planten altijd kunnen boeien.

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Snoeien en dunnen

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 2

Bomenrij Een bomenrij bestaat uit opgaande bomen zonder onderbegroeiing. Bomenrijen hebben niet alleen een landschappelijke waarde, maar ook ecologische waarde.

Doel Heeft waarde als broedgebied voor vogels, of als ecologische corridor, bijvoorbeeld voor vleermuizen.

Beheermaatregelen Ontwikkelingsbeheer (0-5jaar) De eerste jaren na aanplant van de bomenrij moet er voor gezorgd worden dat de jonge aanplant niet wordt verstikt door de kruidige vegetatie. Daarvoor moet jaarlijks gemaaid worden. De eerste 3 jaar wordt gecontroleerd op uitval en waar nodig ingeboet. Dunning is noodzakelijk wanneer de beplanting elkaar gaat raken of verdringen. Instandhoudingsbeheer (vanaf 5 jaar) Voor de veiligheid worden de bomen jaarlijks gecontroleerd op dood hout. Dit dode hout wordt verwijderd.

Planning van het beheer Voor het uitvoeren van de beheerwerkzaamheden wordt rekening gehouden met diverse factoren. Zo wordt er geen beheer uitgevoerd in het broedseizoen en wordt er voor gezorgd dat planten altijd kunnen boeien. jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Snoeien en dunnen

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 3

Houtsingel met boomvormers De houtsingel bestaat uit heesters met bomen. Van belang is doormiddel van beheer een singel met een kern, mantel en zoomvegetatie te ontwikkelen. Door deze verschillen in hoogte en structuur worden er optimale omstandigheden gecreëerd voor flora en fauna.

Doel Draagt bij aan verbetering van de leefomgeving diverse soorten zoogdieren o.a. de ree en de das

Beheermaatregelen Ontwikkelingsbeheer (0-5jaar) Na het aanplanten van de singel is het van belang deze in ieder geval in stand te houden en zich te laten ontwikkelen tot een mooie volle bossingel binnen vijf jaar. Dit betekent dat er gezorgd moet worden dat het plantmateriaal in leven blijft door bijvoorbeeld water te geven. Er kan ook voor gekozen worden om de planten die het niet redden in te boeten. Bij een uitval groter dan 10% gebeurd dit in ieder geval, daarbij is het van belang een plantmaat te kiezen die aansluit bij de leeftijd van de singel. Instandhoudingsbeheer (vanaf 5 jaar) Het beheer van dit element sluit aan bij het beheerpakket 29 van het stelsel van agrarisch natuurbeheer. Na vijf jaar is het beheer er vooral op gericht de singel gesloten te houden met voldoende verschillende soorten. De singel wordt elke drie tot vijf jaar gesnoeid. Bij deze tussentijdse snoei wordt er voor gezorgd dat het element altijd gesloten blijft. Tenminste elke drie jaar wordt het element gecontroleerd. Past het nog binnen het streefbeeld zoals geschetst in het inrichtingsplan? Indien dit niet het geval is, of wanneer blijkt dat de singel niet vitaal is, wordt ingegrepen door snoei en herplant.

Planning van het beheer Voor het uitvoeren van de beheerwerkzaamheden wordt rekening gehouden met diverse factoren. Zo wordt er geen beheer uitgevoerd in het broedseizoen en wordt er voor gezorgd dat planten altijd kunnen boeien.

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Snoeien en dunnen

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 4

Struweel (patrijzenhaag) Struweel is beplanting met een aaneengesloten houtige begroeiing van inheemse struiken. De hoogte hangt naast van de plantkeuze sterk af van het gevoerde beheer. Door een gelijke menging van (veel) verschillende plantsoorten te gebruiken wordt de meerwaarde voor de biodiversiteit het grootst. Doordat het struweel vrij uit kan groeien, komen de planten tot bloei en vruchtzetting, wat een grote meerwaarde heeft voor de biodiversiteit.

Doel Draagt bij aan verbetering van de leefomgeving voor o.a. de patrijs

Beheermaatregelen Ontwikkelingsbeheer (0-4 jaar) Door de toepassing van meerdere beplantingsoorten is de kans op uitval van beplanting over grotere lengte klein. Als er toch sprake is van uitval van meer dan 10% van het struweel dan worden er nieuwe planten ingeboet. Hierbij wordt er rekening mee gehouden dat de uitval op één plek nooit over de volledige breedte ontstaat, zodat er altijd nog rijen beplanting het zicht op de zonnepanelen beperken. Na aanplant kan overwogen worden de eerste twee jaar gedurende droge perioden regelmatig water te geven. Mocht blijken dat er in de eerste drie jaar uitval is van beplanting, dan worden deze vervangen door dezelfde soort en omvang. Instandhoudingsbeheer (vanaf 4jaar): Het struweel wordt aan beide zijden onderhouden. Hierbij worden de zijden wisselend gesnoeid om er voor te zorgen dat er altijd voldoende omvang aanwezig is en het zonnepark ingepast is. Snoei vindt elke drie tot vijf jaar plaats (de onderhoudsinterval is afhankelijk van hoe snel de planten groeien) waarmee de hoogte van de haag onder controle gehouden. Deze hoogte bedraagt minimaal 1,60 meter en maximaal 2 – 2,5 meter. Mocht beplanting uitvallen, dan zal gekeken worden wat de reden is en welke soort en maat terug geplant dient worden om het gewenste eindbeeld te bereiken of te behouden.

Planning van het beheer Voor het uitvoeren van de beheerwerkzaamheden wordt rekening gehouden met diverse factoren. Zo wordt er geen beheer uitgevoerd in het broedseizoen en wordt er voor gezorgd dat planten altijd kunnen boeien. jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Snoeien en afzetten

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 5

Bloemrijke akkerranden (bloemblokken) Akkerranden zijn van belang voor diverse soorten fauna. De nectar, het stuifmeel, de zaden en de aangetrokken insecten vormen een interessante voedselbron voor veel dieren. Een goed ontwikkelde kruidenrijke akker vormt een kleurrijk geheel; bijvoorbeeld rode klaprozen, witte kamilles en blauwe korenbloemen. Omdat geen kunstmest gebruikt wordt, en het chemisch bestrijden van onkruiden eveneens niet gebeurd, zijn de omstandigheden gunstig voor de ontwikkeling van deze akkerflora.

Doel Draagt bij aan verbetering van de leefomgeving voor o.a. de patrijs

Beheermaatregelen Beheer wordt uitgevoerd conform het beheerpakket 19 uit het agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Ontwikkelingsbeheer (0-3 jaar) In de eerste jaren is het zaak om de onkruiddruk (zoals ridderzuring, melde en perzikkruid) te verminderen. In principe vindt dit mechanisch plaats. Wanneer dit onvoldoende effect heeft wordt beperkt chemische bestrijding ingezet. Het ontwikkelen van een goed zaaibed is het doel van deze eerste jaren, hiervoor wordt een oppervlakkige grondbewerking uitgevoerd en wordt er bij gezaaid. Instandhoudingsbeheer (vanaf 3jaar): Jaarlijks wordt na de zomer gemaaid. In het voorjaar wordt eventueel een lichte grondbewerking uitgevoerd. Waar nodig wordt er vervolgens ingezaaid met een kruidenmengsel of granen.

Planning van het beheer Voor het uitvoeren van de beheerwerkzaamheden wordt rekening gehouden met diverse factoren. Zo wordt er geen beheer uitgevoerd in het broedseizoen en wordt er voor gezorgd dat planten altijd kunnen boeien.

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Gronbewerking en zaaien

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 6

Kruiden- bloemrijk grasland Bloemrijk grasland wordt gekenmerkt door variatie in structuur en een begroeiing die rijk is aan bloeiende planten, insecten zoals vlinders en (wilde) bijen en kleine fauna. Gradiënten zoals in voedselrijkdom, licht - schaduw en nat - droog en diversiteit in beheer zorgen voor diverse vegetatietypen. Het doel is dat het aandeel kruiden ten minste 20% is.

Doel Draagt bij aan verbetering van de leefomgeving voor diverse weide-en akkervogels.

Beheermaatregelen Ontwikkelingsbeheer (0-3 jaar) De afgelopen jaren zijn de percelen gebruikt als akkerbouwgrond. Dit betekent dat er na bewerking van de grond waarschijnlijk veel snelgroeiende onkruiden ontwikkelen. Door in de eerste jaren het grasland vaker te maaien en het maaisel af te voeren. Er wordt rekening gehouden met voldoende tijd tussen de maaibeurten om de vegetatie te kunnen ontwikkelen. Instandhoudingsbeheer (vanaf 3jaar): Door het beheer extensief uit te voeren kan een divers bloem- en kruidenrijk grasland ontstaan. Het grasland zal tenminste 2x jaarlijks worden gemaaid, rond 15 juni en bij voorkeur eind september. Door laat in de zomer te maaien krijgen meerdere soorten meer ruimte om hun zaden te verspreiden, waardoor de diversiteit in de vegetatie verbetert. Het maaisel wordt afgevoerd. Naar alle waarschijnlijkheid zal ten minste een deel van het zonneveld beheerd worden middels schapen. Het terrein wordt niet in zijn geheel gemaaid of begraasd. Zo is er altijd een deel van de ondergrond waar kruiden in bloei staan en een deel waar begraasd wordt en de verschillende fases er tussenin. Drukbegrazing wordt toegepast van maximaal 2 à 3 weken achtereen en met tussenpozen van minimaal 8 weken. Zo krijgen kruiden de kans te bloeien en zaad te zetten wat een meerwaarde heeft voor de biodiversiteit.

Planning van het beheer Voor het uitvoeren van de beheerwerkzaamheden wordt rekening gehouden met diverse factoren. Zo wordt er geen beheer uitgevoerd in het broedseizoen en wordt er voor gezorgd dat planten altijd kunnen boeien.

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Maaien en afvoeren

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 7

Keverbank Een keverbank is een opgeploegde strook van ongeveer 2 tot 3 m breed en 50 tot 70 cm hoger ten opzichte van de rest van de akkerrand. De stroken worden ingezaaid met een mengsel met polvormende grassen en bloeiende kruiden en granen. In de randen worden groepjes van laag struweel verspreid op de akkerrandstroken aangeplant zodat variatie in habitat ontstaat.

Doel Draagt bij aan verbetering van de leefomgeving voor o.a. de patrijs

Beheermaatregelen Ontwikkelingsbeheer (1ste jaar) De keverbank wordt het eerste jaar één of twee keer gemaaid om verruiging en onkruidvorming te voorkomen. Hierbij blijft ongeveer 10 centimeter gewas staan. Indien nodig worden probleemonkruiden pleksgewijs bestreden (in principe mechanisch of biologisch). Instandhoudingsbeheer (vanaf 3jaar): Er zal niet worden bemest en ook chemische bewerkingen zullen niet worden uitgevoerd. Naast de keverbank komt een onbegroeide strook. Deze wordt jaarlijks één of twee maal met een frees of eg weer kaal gemaakt. De aanwezige struiken worden eens in de vijf jaar bijgesnoeid.

Planning van het beheer De onbegroeide strook wordt bewerkt in het voorjaar of najaar. Snoeien gebeurd in de winterperiode..

Bewerken onbegroeide strook

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Snoeien en afzetten

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 8

Braakstrook Tussen de kruidenrijke randen en het omliggende landbouwgebied worden er stroken niet ingezaaid. Deze braakliggende stroken vormen de overgang tussen het zonnepark en de omliggende percelen. Doel Het braak laten van deze stroken dient als buffer tussen het de akkerpercelen en het zonnepark. Op deze manier kunnen ongewenste kruiden zich minder makkelijk verspreiden.

Beheermaatregelen Instandhoudingsbeheer: Er zal niet worden bemest en ook chemische bewerkingen zullen niet worden uitgevoerd. Jaarlijks wordt de strook in het voorjaar geploegd om zo ongewenste kruiden onder te werken. Eventueel kan in het najaar de strook gemaaid worden. jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Grondbewerking/maaien

Zonnepark Zuidvelde | Eelerwoude | 9

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=4cba04ca-da52-410b-b787-ac3930906ef7