CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

2c. Ruimtelijke onderbouwing zonnepark Zuidvelde - Ankehaar

Oordeelsvormende vergadering 25 januari 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Aanvragen omgevingsvergunningen zonnepark cluster Zuidvelde16.099 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

PAGINA 23

DEEL JANSSEN het zicht onttrokken door het gebruik van gebiedseigen landschapselementen zoals struwelen, houtsingels en bosstroken. Voorgesteld wordt om voor de aanplant grote plantmaten te gebruiken en deze worden bovendien dicht tegen elkaar geplant. Hierdoor ontstaat er snel een dichte massa, ook in het winterbeeld. Professioneel beheer draagt bij aan snelle optimale groei van de landschapselementen. Hierdoor valt het zonnepark bijna direct na aanplant van de landschapselementen nauwelijks meer op en zijn de panelen niet meer zichtbaar en beleefbaar. Naast nieuwe landschapselementen worden ook alle bestaande landschapselementen in de plannen gehandhaafd en geïntegreerd.

Conclusie De ontwikkeling van het zonnepark Zuidveld past binnen de bovengenoemde beleidsstukken van de gemeente Noordenveld.

Bestemmingsplan Het plangebied bevindt zich in het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Noordenveld’, dat is vastgesteld op 17 april 2013. In onderstaande figuur is het plangebied geprojecteerd binnen de kaders van het bestemmingsplan:

Figuur 5 Ligging plangebied binnen bestemmingsplan Buitengebied Noordenveld

PAGINA 24

DEEL JANSSEN In onderstaande tabel is aangegeven wat de bestemming is horende bij de kleuren en symbolen op de kaart in figuur 5 liggend in het plangebied. Tevens wordt er gekeken of het zonnepark past in het huidige bestemmingsplan. Symbool op plankaart (zie legenda rechtsonder figuur 5)

Bestemming

Bestemd voor o.a.

Strijdigheid?

Lichtgroen

Enkelbestemming Agrarisch

Agrarisch bedrijf, cultuurgrond, met daarin ondergeschikt recreatief medegebruik en behoud van landschappelijke, cultuurhistorische en natuurlijke waarden

Ja, het zonnepark staat niet ten dienste van de agrarische bestemming. Tevens geldt er een hoogtebeperking van 3 meter voor overige bouwwerken en 1,5 voor terreinafscheidingen

Plusmarkering

Dubbelbestemming Waarde -Archeologie 2

Behoud en bescherming van de aanwezige archeologische waarden

Nee, mits de archeologische waarden niet worden aangetast

Figuur 6 Bestemmingsplan toets

Conclusie Voor het plot is er wel sprake van strijdigheid met het vigerende bestemmingsplan, vanwege het feit dat een te bouwen zonnepark niet “ten dienste” staat aan de enkelbestemming “Agrarisch” en dat de bouwregels geen terreinafscheidingen van meer dan 1,5 meter toelaten.

PAGINA 25

DEEL JANSSEN

3. MILIEU EN OMGEVING In dit hoofdstuk wordt het plan getoetst aan diverse milieu hygiënische- en omgevingsaspecten. Per aspect is beschreven wat de eventuele effecten zijn van de voorgenomen ontwikkeling.

3.1 Natuur Er is een quickscan uitgevoerd naar de aanwezigheid van en effecten op beschermde natuurwaarden in het kader van de Wet Natuurbescherming. Deze quickscan, bestaande uit een bureauonderzoek en een veldonderzoek, is toegevoegd als bijlage 3 bij de ruimtelijke onderbouwing. Hieronder zijn de belangrijkste conclusies uit dit onderzoek toegevoegd.

3.1.1 Beschermde soorten Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt De ontwikkeling zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van een aantal beschermde soorten, waarvoor een provinciale vrijstelling geldt. De ingreep heeft geen invloed op de gunstige staat van instandhouding van deze soorten omdat er sprake is van een tijdelijke, en plaatselijke verstoring, er voldoende leefgebied aanwezig blijft en het relatief algemene soorten betreft. Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt Met de volgende soorten en/of soortgroepen dient rekening te worden gehouden. Das Om verstoring op foeragerende dassen binnen het plangebied te voorkomen dient gewerkt te worden gedurende lichte omstandigheden (na zonsopkomst en voor zonsondergang). Indien dit gebeurt is het uitvoeren van nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing Wet natuurbescherming bij de provincie Drenthe niet noodzakelijk. Broedvogels Voor alle beschermde inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of beschadigen, als ook op het wegnemen van nesten van vogels. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

In veel situaties kan dit voorkomen worden door verstorende werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren. Het bouwrijp maken van het plangebied dient buiten het broedseizoen plaats te vinden. Hiermee wordt voorkomen dat schade wordt berokkend aan in gebruik zijnde vogelnesten. Algemene zorgplicht Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is in artikel 1.11 een omschrijving opgenomen over de algemene zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat iedereen ‘voldoende zorg’ in acht neemt voor alle in het wild levende dieren en planten, dus ook niet-beschermde soorten, en hun directe leefomgeving. Dit is een algemene verantwoordelijkheid die voor iedereen geldt. Het betekent bijvoorbeeld dat er niet onnodig dieren en planten worden gedood, wanneer er redelijkerwijs een andere oplossing voor is, bijvoorbeeld de dieren te verplaatsen naar een ander gebied.

PAGINA 26

DEEL JANSSEN

3.1.2. Bescherming gebieden Niet stikstof-gerelateerde effecten: De aard van de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkeling maken dat de meeste effecten uitsluitend tot het plangebied of in de zeer directe zone eromheen beperkt blijven. Het Fochteloërveen is echter aangewezen als winterrustgebied voor enkele niet-broedvogels welke het veengebied gebruiken als slaapplaats. De soorten kleine zwaan, wilde zwaan, toendrarietgans en kolgans zijn onder andere hiervoor aangewezen. Deze soorten foerageren grotendeels buiten de grenzen van het Natura 2000gebied op omliggende agrarische percelen. Als gevolg van het realiseren van het zonnepark gaat mogelijk geschikt foerageergebied voor bovengenoemde soorten verloren. Uit waarnemingen vanuit de NDFF blijkt dat de afgelopen drie jaar alleen toendrarietgans het plangebied of de directe omgeving heeft gebruikt als foerageergebied. Deze soort foerageert doorgaans binnen 30 kilometer van de slaapplaats op voornamelijk aardappelakkers en heeft een gunstige staat van instandhouding (Provincie Drenthe, 2016). Gezien de ligging van het plangebied te midden van een zeer intensief beheerde agrarische omgeving met veel openheid kan gesteld worden dat er na het realiseren van het zonnepark meer dan voldoende foerageergebied over blijft binnen 30 kilometer van het Natura 2000-gebied Fochteloërveen.

Stikstof-gerelateerde effecten: Een AERIUS-berekening is altijd noodzakelijk om de uitstoot en depositie van stikstof en de gevolgen daarvan op Natura 2000-gebieden te bepalen. Aan de hand van de berekening worden de volgende conclusies getrokken zie ook bijlage 4 voor de berekening. . Conclusie De werkzaamheden ten behoeve van de realisatie van het zonnepark te Zuidvelde hebben een niet significante stikstofdepositie van 0,00 mol/ha/jaar tot gevolg. Een vergunning Wet natuurbescherming, onderdeel stikstof is niet aan de orde voor de desbetreffende werkzaamheden

3.1.3 Bescherming houtopstanden Er worden binnen het plangebied geen bomen gekapt. Een nadere toetsing van houtopstanden is daarom niet noodzakelijk.

3.1.4 Natuurnetwerk Nederland Het plangebied en de directe omgeving maken geen onderdeel uit van het NNN. Het plangebied ligt op ongeveer 250 meter van begrensd NNN-gebied (Provincie Drenthe, 2021). Het NNN-beleid van Provincie Drenthe kent geen externe werking. Een toetsing aan het NNN-beleid wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Conclusie Mits rekening gehouden wordt met de voorgenoemde maatregelen en werkwijze is geen overtreding van de natuurwetten en natuurbeleid aan de orde. Vanuit de eisen van de natuurbescherming is het plan derhalve uitvoerbaar.

PAGINA 27

DEEL JANSSEN

3.2 Landschap Eén van de belangrijkste aspecten van een goede ruimtelijke ordening van een zonnepark is het aspect landschappelijke inrichting. In deze paragraaf volgt een beschrijving van het landschap waarin het initiatief zich bevindt met een toelichting hoe de landschappelijke inpassing tot stand is gekomen. In bijlage 1 bij deze ruimtelijke onderbouwing is het volledige landschappelijke inpassingsplan terug te vinden. Dit inpassingsplan is gelijk voor alle drie de initiatieven en vormen daarmee een gezamenlijk plan. Landschappelijke inpassing Bij het opstellen van de plannen voor de landschappelijke inpassing van het park is de karakteristiek van het bestaande heide-ontginningslandschap leidend. De percelen van parken volgen de kavelgrenzen en passen binnen de grote agrarische kavels van het landschap. Bestaande landschappelijke structuren zoals houtsingels worden gerespecteerd en in de plannen voor de inpassing extra aangezet zodat ze nog meer opvallen en een bijdrage leveren aan de camouflage van het zonnepark. In de inpassing wordt ook veel aandacht besteedt aan de ecologie. Het verlies van potentieel leefgebied voor de akkervogels wordt door allerlei maatregelen gecompenseerd. De inpassing van het zonnepark bestaat uit twee onderdelen: inpassing van de open middenzone en de inpassing van de randen.

Het doel van de inpassing in het creëren van een optimale inpassing zodat het zonnepark past binnen het stramien en de karakteristiek van het landschap, zo min mogelijk opvalt vanuit de omgeving en dat er meerwaarde wordt gecreëerd voor landschap en natuur. In het landschappelijk inpassingsontwerp van de zonneparken zijn er veel inpassingsmaatregelen genomen om het zicht vanuit de omgeving op het zonnepark te minimaliseren. Vanaf de Asserstraat, Zuidveldigerweg, Veldweg en Binnenweg zijn de zonneparken door de afschermende beplanting nauwelijks waar te nemen. Er wordt gekozen voor groot aanplantmateriaal dat dicht op elkaar wordt geplant, zodat binnen enkele jaren het gehele zonnepark, ook in de winter, niet meer zichtbaar is. Alle beplantingstructuren, zoals houtsingels en bosjes worden in de ontwerpen voor de parken gehandhaafd. Ook worden er diverse nieuwe beplantingstructuren zoals houtsingels en struwelen aangebracht. Deze nieuw structuren verbinden de diverse bestaande bosgebiedjes en houtsingels, waardoor er een robuust netwerk van landschapselementen ontstaat. Dit is een meerwaarde voor het landschap van Zuidvelde. Er worden niet overal als inpassing beplantingsstructuren voorgesteld zodat de grootschalige openheid van het landschap door het zonnepark niet onevenredig wordt aangetast.

De beplantingsstructuren die worden aangebracht ter afscherming van het zonnepark hebben ook een positief effect op de aanwezige fauna. Struwelen zorgen voor schuilmogelijkheden voor de Patrijs en de houtsingels zorgen voor verbindingen tussen bosgebiedjes waardoor dassen, maar ook reeën van het ene naar het andere bosgebiedje kan migreren. Ook worden in de ontwerpen veel bloemrijke akkerranden en bloemrijke graslanden toegevoegd. Deze zones zorgen voor extra voedsel voor de akkervogels, waardoor het verlies van potentieel leefgebied wordt gecompenseerd. Uiteindelijk wordt circa een derde van het zonnepark vrijgehouden van panelen en door de extra maatregelen ten behoeve akkervogels wordt het verlies van potentieel leefgebied geminimaliseerd en wordt er meerwaarde voor de natuur gerealiseerd. Beheer & onderhoud Voor het zonnepark is een beheer- en onderhoudsplan opgesteld. Deze is terug te vinden in de bijlage bij het landschapsplan van deze ruimtelijke onderbouwing.

PAGINA 28

DEEL JANSSEN Conclusie Middels voorgaande motivatie is aangetoond dat de beoogde zonneakker op een passende manier is ingepast waarbij de landschappelijke karakteristieken niet verstoord maar juist versterkt worden. De structuren van kavels en percelen worden namelijk niet doorbroken maar robuuster gemaakt. Door de landbouwgewassen op de nabijgelegen (buur)percelen zal de zonneakker voor de helft van het jaar niet of nauwelijks zichtbaar zijn. Deze ontnemen nu al de vergezichten in het oorspronkelijke weidse en open landschap. De andere helft van het jaar zorgen de struwelen en houtwallen voor een passende natuurlijke inpassing. In het park worden maatregelen genomen die de ecologische kwaliteit van het plangebied bevorderen. In bijlage 1 zijn visualisaties toegevoegd waarop vanuit een zichtpunt is weergeven hoe het landschap er nu uit ziet, en hoe het landschap eruit zal komen te zien met het zonnepark. Het aspect landschap vormt geen belemmering voor het voorgenomen initiatief.

3.7 Archeologie en cultuurhistorie Bij het aanleggen van de zonnepanelen, ondersteunende infrastructuur en het aanplanten van singels en struweel zal de bodem geroerd worden. De verwachte totale verstoring is meer dan 1.000 m2 en vaak dieper van 0,30 centimeter; dit overschrijdt de vrijstellingszone volgens de Archeologische Verwachtingsen beleidskaart van de gemeente Noordenveld. Er is een bureauonderzoek conform de KNA 4.1 uitgevoerd met als doel inzicht te verschaffen in de archeologische waarden die zich in het plangebied kunnen bevinden. Hieronder zijn de onderzoeksvragen en conclusies uit het rapport weergegeven. 1.

Hoe ziet de geo(morfo)logische en bodemkundige opbouw van het plangebied eruit? Het plangebied is gesitueerd op het Drents Plateau heeft valt als binnen de geologische eenheid het Laagpakket van Gieten. Op de geomorfologische kaart is te zien dat binnen het plangebied grondmorene ruggen aanwezig zijn. Meestal komen op deze gronden veldpodzolbodems voor, die op de bodemkaart ook aangetroffen zijn. Het plangebied en onderzoeksgebied heeft grondwatertrap V en VI. Dit is een lage grondwatertrap die slechte omstandigheden creëert voor eventuele organische archeologische resten. Tot slot heeft de geomorfologische situatie invloed gehad op de hoogtes binnen het plangebied, de ruggen hebben een hoogte van grofweg 11 tot 13 meter + NAP.

2.

Welke archeologische gegevens in en rond het plangebied zijn bekend? Volgens de Archeologische Verwachtings- en beleidskaart en de Landschapsverwachtingskaart van de gemeente Noordenveld ligt het plangebied in een zone met een hoge of middelhoge verwachting. Door de aanwezigheid van een grondmorenerug met een dun dek met dekzand is de ontwatering goed en leent dit gebied dit uitstekend voor landbouw. Alhoewel er niet veel archeologische onderzoeken zijn uitgevoerd in de omgeving, zijn er wel vele vuurstenen vondsten uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum gedaan. De algemene kans op een vindplaats uit het Laat-Paleolithicum en/of Mesolithicum is erg hoog. Dit wordt bevestigd door de vondsten in AMK-terrein (8889) en een bijzonder genummerd terrein (21) binnen het plangebied. Het AMK-terrein heeft opnieuw betrekking tot een Mesolithische vindplaats. Meer vuurstenen resten zijn gevonden rond 1984 op de locatie van bijzonder terrein 21, de vermeende veenputten. Het is mogelijk dat tijdens de veenwinning deze artefacten zijn gevonden, waarna het terrein werd aangeduid als bijzonder.

3.

Welke historische gegevens (complexen en landgebruik) in en rond het plangebied zijn bekend? Aan de hand van het historisch kaartmateriaal is goed waar te nemen hoe het plangebied in de loop van de 20e eeuw is ontgonnen van woeste grond tot bouw- en grasland. Een deel van het plan- en onderzoeksgebied behoorde tot het Duitse vliegveld de Peest. Het noordelijk deel van het plangebied kan vergraven zijn. Daarnaast is er mogelijk een pingo-restant in de ondergrond

PAGINA 29

DEEL JANSSEN van het noordelijke deel aanwezig, maar dit is niet zichtbaar in het huidige landschap en daarnaast mogelijk vergraven. Indien deze wel aanwezig draagt dit bij aan de hoge verwachting voor Vroeg-Prehistorische vindplaatsen. 4.

Wat is, op basis van bovenstaande gegevens, de gespecificeerde archeologische verwachting van het plangebied? Wat zijn de prospectiekenmerken van de te verwachte vindplaatsen? Zoals vermeld is de kans op een Laat-Paleolithische en/of Mesolithische vindplaats erg hoog. Vanaf de Ijzertijd tot en met de Middeleeuwen is dit deel van het Drents Plateau voor landbouw geschikt. Alhoewel er geen artefacten uit deze periodes bekend zijn in het plangebied, is het mogelijk dat er bewoningsresten voorkomen. Het Neolithicum en de Bronstijd hebben een lage archeologische verwachting; in deze periodes werden andere bewoninglocaties gekozen. De Nieuwe Tijd heeft ook een lage verwachting, het plangebied is toen alleen in gebruik geweest al woeste grond. Eventuele archeologische resten zullen voorkomen als palimpsest in de bodem. In de onderstaande tabel wordt de gespecificeerde verwachting toegelicht.

5.

In welke mate worden de bekende en/of verwachte archeologische vindplaatsen bedreigd door de geplande ontwikkeling? De specificaties van de verstoringen zijn nog niet bekend, maar er is wel een maximale verstoring geopperd per soort bodemingreep. Door enkele van deze ontwikkelingen kan het bodemarchief aangetast worden; in de onderstaande tabel staan deze weergeven en of zij het bodemarchief daadwerkelijk gaan verstoren. Daarnaast wordt er meteen vermeld of er de noodzaak is tot archeologisch vervolgonderzoek.

6.

Is archeologisch vervolgonderzoek nodig en zo ja, welke onderzoeksmethode wordt geadviseerd. Indien deze bodemingrepen gaan plaatsvinden, bestaat de kans dat archeologische resten aangetast gaan worden. Het hele plangebied ligt in een beleidszone met middelhoge tot hoge archeologische verwachting, Daarom wordt aangeraden om een standaard verkennend booronderzoek uit te voeren met 6 boringen per hectare (Edelmannboor 7 cm). Geadviseerd wordt de boringen in een gelijkmatig grid over het plangebied te zetten, tot een diepte van 2,50 m – mv (20 cm dieper dan de diepste verstoring). Dit heeft als doel de bodem opbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen en een gespecificeerde archeologische verwachting op te stellen.

Voor het AMK-terrein en het genummerde bijzondere terrein (21) geldt een specifiek advies en verplichting vanuit de gemeente. Het AMK-terrein moet in principe direct waarderend onderzocht worden, maar niet voordat er contact is opgenomen met gemeente Noordenveld. Het bijzondere terrein moet in principe behouden worden in situ, indien dit niet mogelijk is moet er tevens contact opgenomen worden met de gemeente. Tot slot is er het mogelijke pingo-restant in het noorden van het plangebied. Ons advies is om dit gedeelte mee te nemen tijdens het standaard verkennend booronderzoek, maar zeker vast te stellen of dit aardkundig element voorkomt in de bodem. In de onderstaande figuur staat dit advies op een kaart weergeven. Een andere optie is om het plangebied, of in ieder geval de archeologische terreinen met een specifieke verplichting, te omzeilen in de ontwerpplannen. Met deze mogelijkheid worden de archeologische waarden in de bodem beschermd en is geen vervolgonderzoek noodzakelijk, maar aangezien dit om een groot deel van het plangebied gaat zullen de ontwerpplannen drastisch moeten veranderen. Daarom zal er ook worden verkend of dit opgelost kan worden door bekabeling van deze specifieke stukken boven de grond te realiseren. Ook zal er worden gekeken of de fundatie met blokken boven de grond kan worden gerealiseerd.

Op deze manier kan het huidige ontwerp gehandhaafd worden zonder dat er in de grond hoeft worden gegraven.

PAGINA 30

DEEL JANSSEN

Figuur 9 Advieskaart vervolgonderzoek

Conclusie Voorafgaand aan de aanleg van het zonnepark zal een vervolgonderzoek naar archeologische waarden worden uitgevoerd.

PAGINA 31

DEEL JANSSEN

3.8 Bodem Er is slechts beperkt openbare informatie beschikbaar over de huidige bodemkwaliteit vanuit Bodemloket, gemeentelijke websites en provinciale websites. Er is daarom een terreininspectie uitgevoerd op de projectlocatie en er is een historisch bodemonderzoek uitgevoerd conform de NEN 5725. In dit onderzoek is geconcludeerd dat op de onderzoekslocatie algemeen licht verhoogde achtergrondwaarden worden verwacht voor zware metalen. In de bodembeheernota wordt tevens een licht verhoogd minerale oliegehalten benoemd. Echter voldoet de locatie aan de klasse ‘Landbouw/Natuur’ volgens de bodemkwaliteitskaart. Er is geen eerder bodemonderzoek verricht ter plaatse van de onderzoekslocatie. Uit het historisch bodemonderzoek is gebleken dat de kans op aanwezigheid van een PFAS-verontreiniging gering is. Op historisch kaartmateriaal zijn meerdere voormalige sloten, dammen, paden en een waterlichaam te zien. Daarnaast is er een melding van een voormalige stortplaats. Er zijn enkele proefboringen tijdens de terreinverkenning geplaatst ter plaatse van deze verdachte waarnemingen. Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen in het veld van de stortplaats. In een enkele sloot en dam is bijmenging met sporen puin aangetroffen. Daarnaast is er asbestverdacht materiaal aangetroffen in het puin van de halfverhardingen, bijmenging met puin in de grond en asbestverdacht plaatmateriaal op de bodem.

De voerkuilen op het zuidelijk deel van de onderzoekslocatie zijn verhard met een halfverharding. In de proefboringen in de gedempte sloten zijn visueel geen dumpingen van bodemvreemd materiaal aangetroffen. Mogelijk zijn de voormalige sloten, dammen, paden en een waterlichaam verdacht op het voorkomen van asbest door het aantreffen van puin. Gezien de onderzoekslocatie een lange historie kent als landbouwgebied zou de locatie mogelijk ook verdacht zijn op het voorkomen van bestrijdingsmiddelen (OCB’s). Aanbevolen wordt om de uitkomst van het vergunningstraject af te wachten. Als de omgevingsvergunning voor de aanleg van het park is verleend, wordt er een uitvoeringsontwerp opgesteld waarin ook wordt aangegeven waar de sleuven voor de kabels komen. Wanneer het uitvoeringsontwerp bekend is, zal voorafgaand aan de uitvoering moeten worden bekeken of dit ontwerp nog aangepast dient te worden om de verdachte bodemlocaties zoveel als mogelijk te vermijden en voor de verdachte bodemlocaties waar grondverzet onvermijdelijk is een onderzoeksvoorstel op te stellen en deze af te stemmen met het bevoegd gezag. Er is geen aanleiding om vervuiling van intacte zonnepanelen te verwachten vanwege het ingekapselde ontwerp van de panelen.

Alleen in gevallen waarin de panelen zijn beschadigd door bijvoorbeeld vandalisme, bestaat er een mogelijkheid van een run-off van kleine hoeveelheden zilver-, tin- of looddeeltjes. Wanneer dit voorkomt, worden de panelen direct vervangen om bodemverontreiniging te voorkomen. Het is eveneens in het directe belang van de eigenaar om de panelen zo snel mogelijk te vervangen omdat een beschadigd paneel geen energie produceert. De zonnepanelen zijn echter zo ontworpen dat ze natuurkrachten in de vorm van onweer en hagel in principe kunnen weerstaan. Bodemkwaliteit Het zonnepark wordt gebouwd op agrarische grond. De planlocatie betreft een zandbodem. Na afloop van de exploitatietermijn wordt het park opgeruimd en de materialen gerecycled waarna de grond weer voor agrarische toepassingen kan worden gebruikt. Op voorhand is niet uit te sluiten dat de bodemkwaliteit veranderd tijdens de 25 jaar dat er een zonnepark op aanwezig is.

PAGINA 32

DEEL JANSSEN Er zijn een aantal factoren bekend die invloed hebben op de bodemkwaliteit 3 4: licht, lucht, water en organische stof. Op basis hiervan worden de volgende maatregelen genomen: • De panelen staan hoger dan normaal (minimaal 80 cm voor en maximaal 270 cm achter), zodat er meer ruimte is voor directe en indirecte lichtinval en indirecte neerslag (regen die door de wind wordt meegevoerd) om de bodem onder de panelen te bereiken; • De panelen worden in een zuidopstelling geplaatst (dus niet oost-west, omdat daarbij de grond vrijwel volledig wordt afgedekt); • De panelen worden niet strak tegen elkaar aan gemonteerd, maar met een kleine tussenruimte van ten minste 1 cm zodat regenwater niet alleen aan de voorzijde maar ook tussen de panelen door op de bodem terecht komt. Dit vermindert de kans op gronderosie aan de voorzijde van de paneelrijen (er valt veel minder water op één plek) en voorkomt verdroging van de bodem onder de panelen. Het vocht in de bodem onder de panelen verdampt minder door de schaduwwerking waardoor het ook met minder neerslag toe kan; • Onder en tussen de panelen wordt bijgezaaid met inheems kruidenrijk grasland. Op die manier voorkomen we het dichtslaan en uitdrogen van de bodem, en bodemerosie; • Er wordt geen bemesting noch bestrijdingsmiddelen toegepast.

Voldoende licht, lucht en vocht onder de panelen houdt niet alleen het gras in stand, maar is ook belangrijk voor het leven in de bodem dat weer van invloed is op de bodemkwaliteit. Uit Nederlands onderzoek door CLM-onderzoek en advies5 blijkt dat zuidgeoriënteerde zonneparken de negatieve effecten van panelen op de bodem kunnen compenseren. In een zuidopstelling ontstaan verschillende microklimaten. Dit zorgt voor een rijk biodiversiteitsaanbod op het gebied van flora. Deze verschillende soorten vegetatie hebben baat bij verschillende omstandigheden en zorgen voor een diepe beworteling over het gehele plangebied. Hierdoor wordt er meer organische stof vastgelegd in de bodem. Het uitblijven bewerking en bemesting van de bodem leidt tot verbetering van de bodemkwaliteit door een toename aan micro-organismen, schimmels en regenwormen. Regenwormen houden namelijk niet van felle zon en zullen dus onder de panelen juist nog beter kunnen gedijen dan op open land. Dit verbetert de structuur van de bodem en daardoor neemt de bodem meer organische stof op. Daarnaast zorgt de toename aan biodiversiteit in de bodem voor minder uitspoeling, een beter ziektewerend vermogen en een groter herstellend vermogen bij een eventuele verstoring.

Met als gevolg dat de voorgestelde gevarieerde beplanting onder en tussen een zuidopstelling, een vergelijkbaar bodemkwaliteitsevenwicht bereikt als een perceel met dezelfde beplanting zonder panelen. De zandgrond van deze planlocatie is bovendien minder gevoelig voor verdichting door zwaar machinegebruik, dan andere grondsoorten. Hierdoor zal de grondkwaliteit snel herstellen van eventuele schade toegebracht bij de aanlegfase van het park. Door de gekozen opstelling van de installatie blijft de bodem even goed in staat hemelwater te verwerken als vóór de aanleg van het park. Hierdoor is er ook geen (extra) afstroming naar de omliggende percelen te verwachten. Het doel is dat na de looptijd van het zonnepark de grond weer in agrarisch gebruik kan worden genomen. Dit laatste is uiteraard ook voor de grondeigenaar van belang. Met de grondeigenaar worden dan ook vooraf afspraken gemaakt over de bodemkwaliteit op het moment dat het zonnepark wordt ontmanteld.

3 Prof.dr. W.H. van der Putten et al (2017) ‘Zonneparken en bodemafdekking’, Bodem, 4, p.18-21 4 Schotman, A, F.F. van der zee, G. Hazeu, J. Bloem, J. Sluijsmans & m. Vittek, 2021. Verkenning van bodem en vegetatie in 25 zonneparken in

Nederland; Eerste overzicht van de ligging van zonneparken in Nederland en de stand van de kennis over het effect van zonneparken op de bodemkwaliteit. Wageningen, Wageningen Environmental Research, Rapport 3061. 5 Keuskamp, J. A. (2018). Zonneparken in agrarisch gebied: effecten op bodemkwaliteit Zonneparken in agrarisch gebied: effecten op bodemkwaliteit.

PAGINA 33

DEEL JANSSEN Conclusie Voordat er wordt gestart met de aanleg van het zonnepark, wordt een vervolgonderzoek uitgevoerd op de verdachte locaties waar grondverzet plaatsvindt (kabelgoten en aanleg vegetatie). Het onderzoeksvoorstel wordt afgestemd met het bevoegd gezag. Bij het aantreffen van ernstige bodemverontreiniging worden op basis van de Wet bodembescherming sanerende maatregelen getroffen, of het uitvoeringsontwerp wordt aangepast zodat er geen grondverzet hoeft plaats te vinden op een dergelijke locatie. Denk hierbij aan het verplaatsen van de ligging van de kabelgoten. . Verder is zorgplichtartikel 13 van de Wet bodembescherming van toepassing bij het aanleggen en in gebruik hebben van het zonnepark. Het zorgplichtbeginsel verplicht degene die handelingen verricht waardoor de bodem kan worden verontreinigd of aangetast, alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd om bodemverontreiniging te voorkomen dan wel de directe gevolgen te beperken en zo veel mogelijk ongedaan te maken. Beschadigde zonnepanelen worden direct vervangen. De mogelijke invloed van een zonnepark op de bodemkwaliteit, met name de macrofauna, wordt gemonitord en bij negatieve effecten zullen er ingrepen worden uitgevoerd om dit tegen te gaan. Zie het beheerplan in bijlage 1 bij de landschappelijke rapportage voor het beheer- en onderhoudsplan.

Derhalve vormt het aspect bodem geen belemmering voor de voorgenomen activiteit.

3.9 Water In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en Besluit ruimtelijke ordening is voor dit ruimtelijke plan een watertoetsproces doorlopen. De ‘watertoets’ is een instrument dat waterhuishoudkundige belangen expliciet en op evenwichtige wijze laat meewegen bij het opstellen van ruimtelijke plannen en besluiten. Zie bijlage 6 bij deze ruimtelijke onderbouwing voor de doorlopen watertoets. Hieronder zijn de belangrijkste conclusies opgenomen. Conform de Beleidsnotitie Water en Ruimte (2014) van waterschap Noorderzijlvest is het niet toegestaan om door nieuw verhard oppervlak hemelwater versneld tot afvoer te laten komen. Dit geldt wanneer er in het buitengebied meer dan 2.500 m2 verhard oppervlakte wordt aangebracht. Ten behoeve van het kunnen uitvoeren van beheer en onderhoud in het zonnepark, is het noodzakelijk dat de panelen en transformatorhuisjes per as bereikbaar zijn. Hiervoor worden diverse onderhoudspaden aangelegd. De onderhoudspaden zullen bestaan uit half-verharding en hemelwater wordt niet verzameld en afgevoerd naar oppervlaktewater. Daardoor is er geen sprake is van versnelde afvoer vanaf de onderhoudspaden. De zonnepanelen worden direct op het maaiveld geplaatst middels een paalconstructie. De afwatering van de panelen vindt direct plaats op het maaiveld en wordt eveneens niet verzameld en afgevoerd.

Het plaatsen van de zonnepanelen leidt dus niet tot versnelde afvoer van het afstromende hemelwater. Daarnaast worden er transformatorstations gebouwd en komt er één klantstation welke wel als verharding gelden, echter wordt hiermee niet de grens van 2.500 m2 overschreden. Het aspect versnelde afvoer brengt bij dit plan daarom geen opgave voor compensatie met zich mee. Er is verder geen sprake van het onttrekken van grond- of oppervlaktewater en er komt geen water vrij bij de gebruiksfase van het zonnepark. Ook is het eventueel omleggen van watergangen niet voorzien. Naast het uitvoeren van de digitale watertoets heeft er afstemming plaatsgevonden tussen de initiatiefnemer en het Waterschap (februari 2021). Conclusie Het aspect water levert geen belemmering op ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling.

PAGINA 34

DEEL JANSSEN

3.10

Geluid

Met de realisatie van een zonnepark wordt geen geluidgevoelige functie gerealiseerd. De zonnepanelen produceren bovendien geen geluid. Alleen de omvormers en transformatiehuisjes produceren geluid. Er worden geen ongedierteverjagers geplaatst die geluid produceren. Deze bevinden zich echter binnen een gebouw. De omvormers kunnen vergeleken kunnen worden met elektriciteitsdistributiebedrijven van, in dit geval, 10 – 100 MVA. Voor deze activiteit betekent dat voor het aspect geluid 50 meter afstand als richtafstand dient te worden gehouden van woningen in het kader van bedrijven en milieuzonering. Aan deze afstand wordt voldaan, de dichtstbijzijnde woning bevindt zich op ruim 100 meter. Er treedt geen tonaal geluid op ter plaatse van de woningen. Het zonnepark is bovendien een type A inrichting waarvoor de algemene regels uit het Activiteitenbesluit van toepassing zijn. De omvormers, transformatoren en schakelaars hebben een vrij continue geluidemissie. Het maximale geluidniveau Lamax voldoet derhalve ook aan de geluideisen van het Activiteitenbesluit. Ten tijde van de uitvoering worden de wettelijke kaders voor geluidhinder, zoals vastgelegd in het Bouwbesluit 2012, aangehouden. Conclusie Het aspect geluid levert geen belemmering op ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling.

3.11

Luchtkwaliteit

Er is geen sprake van emissies naar de lucht die wijziging van de luchtkwaliteit tot gevolg kunnen hebben in de gebruiksfase van het zonnepark. Voor de aanleg van het zonnepark zijn wel verkeersbewegingen nodig. Dit zorgt voor een tijdelijke toename van luchtverontreinigende stoffen in de lucht. In Nederland zijn de maatgevende luchtverontreinigende stoffen fijn stof (PM10) en stikstofdioxide (NO2), omdat deze stoffen het dichtst bij de vigerende grenswaarden (bijlage 2 van de Wet milieubeheer) liggen. Wanneer voldaan wordt aan de grenswaarden voor deze stoffen, zal ook voldaan worden aan de grenswaarden voor andere luchtverontreinigende stoffen uit bijlage 2 van de Wet milieubeheer. Wanneer een project ‘Niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdraagt aan een verslechtering van de concentraties NO2 en PM10, vervalt toetsing aan de grenswaarden. Een project draagt NIBM bij wanneer de toename als gevolg van het project op toets locaties lager is dan 1,2 μg/m3 NO2 en PM10. Voor kleine projecten is een tool ontwikkeld om eenvoudig te kunnen toetsen of een project NIBM bijdraagt. Deze tool, de NIBM-tool van Infomil, rekent conform Standaardrekenmethode 1 uit de Regeling Beoordeling Luchtkwaliteit 2007, met een aantal worstcase aannames. De realisatie van dit zonnepark is de conclusie: ‘Niet in betekenende mate’ bijdraagt aan een verslechtering van de luchtkwaliteit.

Conclusie Het aspect luchtkwaliteit levert geen belemmering op ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling.

PAGINA 35

DEEL JANSSEN

3.8 Verkeer Het zonnepark heeft in de gebruiksfase geen verkeersaantrekkende werking. Enkel gedurende de realisatiefase is er sprake van het aanleveren van materieel, er is echter geen aanleiding om aan te nemen dat hierbij sprake is van onaanvaardbare hinder. Conclusie Het aspect verkeer levert geen belemmering op ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling .

3.9 Externe veiligheid Op basis van de algemene risicokaart van Nederland kan worden vastgesteld dat het projectgebied niet gelegen is in de invloedsfeer van risicobronnen volgend uit het Besluit externe veiligheid transportroutes of het Besluit externe veiligheid inrichtigen. Binnen het plangebied worden geen objecten gerealiseerd waar personen kunnen verblijven. Zodoende is toetsing aan externe veiligheid niet noodzakelijk. Een zonnepark is geen kwetsbaar of beperkt kwetsbaar object in die zin dat het geen object is van hoge infrastructurele waarde. Het plangebied wordt tevens omheind door een afrastering waardoor de kans op ongewenste betreding van het park geminimaliseerd wordt. Conclusie Het aspect externe veiligheid levert geen belemmeringen op ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling.

3.10 Conventionele Explosieven Ten oosten van Norg lag de Frieslandriegel. De Frieslandriegel is een Duitse linie, aangelegd om een geallieerde invasie uit het noordwesten (waddengebied) te stuiten; de linie sloot aan op de IJsselstellung in het zuiden. Dichter bij de bebouwde kom van Norg ligt ten zuidoosten een Duits vliegveld uit WOII en ten noordoosten een zogenaamd schijnvliegveld. Schijnvliegvelden werden aangelegd ter misleiding om de aandacht af te leiden van de daadwerkelijke vliegvelden. Schijnvliegvelden werden dan ook vaak gebombardeerd. Het feitelijke vliegveld is door de natte omstandigheden van het terrein weinig gebruikt door de Duitsers maar later wel gebruikt als munitievernietigingslocatie. Door deze geschiedenis bestaat er een reële kans op het aantreffen van niet-gesprongen explosieven. Als onderdeel van de definitieve ruimtelijke onderbouwing zal een bureauonderzoek worden uitgevoerd om te bepalen of dit gebied reeds vrijgegeven is of niet. Een bodembelastingkaart of risicokaart NGE van de gemeente Noordenveld is niet openbaar beschikbaar. Er zal eerst navraag bij de gemeente Noordenveld worden gedaan of er informatie beschikbaar is voor de locatie. Als dit niet het geval is, zal voorafgaand aan de uitvoering een detectie worden uitgevoerd naar conventionele explosieven. De bodem zal niet

PAGINA 36

DEEL JANSSEN worden verstoord voordat het gebied wordt vrijgegeven. In geval van aanwezigheid van NGE wordt er overgegaan op benadering. Conclusie Er wordt vervolgonderzoek uitgevoerd om te bepalen of het gebied reeds vrijgegeven is en daarmee niet meer verdacht is op het aantreffen van niet-gesprongen explosieven.

3.11 Licht Studies tonen aan dat hinder door spiegeling en/of flikkering geen kritisch aspect is dat de planvorming voor of locatiekeuze voor een zonnepark zal beïnvloeden. Zo is er reeds uit onderzoek gebleken dat het glas van een zonnepaneel minder schittert en reflecteert dan standaard glas in bijvoorbeeld kantoorgebouwen, aangezien het is ontworpen om licht te absorberen, niet reflecteren. De panelen in het park zijn zuid georiënteerd. Direct ten oosten en westen van het park zijn geen woningen of andere objecten aanwezig die mogelijk hinder van schittering zouden kunnen ondervinden. Op circa 500 meter ten Westen van het park bevinden zich wel woningen, gezien de afstand en de gekozen opstelling wordt hierop echter geen effect verwacht. Er worden daarnaast geen lichtbronnen geplaatst in het park, alleen ten tijde van de aanlegfase. Er is zodoende geen aanleiding om lichthinder te verwachten als gevolg van de aanwezigheid van het zonnepark. Conclusie Het aspect licht levert geen belemmering op ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling.

3.12 Duurzaamheid Bij de aanleg en onderhoud van een zonnepark moet duurzaamheid voorop staan. Het bouwen van de constructie, het daaropvolgende onderhoud, én de ontmanteling mogen niet schadelijk zijn voor de omgeving. Materialen Materialen zijn zoveel mogelijk van lokale bron en niet vervuilend. De zonnepanelen en de constructie bevatten geen verontreinigende metalen (lood, cadmium). De CdTe-zonnecellen (een type dunne-film zonnepaneel) zijn om deze reden uitgesloten van toepassing. De realisatie van het zonnepark staat gepland (op zijn vroegst) voor 2022. De keuze voor het exacte type zonnepaneel zal afhangen van de laatste stand der techniek. Afbraak en recycling Een zonnepark heeft een technische levensduur van tenminste 25 jaar. In het geval de technische levensduur voorbij is zal het zonnepark netjes ontmanteld en weggehaald worden. Dat betekent echter niet het einde van de materialen. Volgens de Nederlandse wetgeving is iedere producent en importeur van elektronische apparatuur verplicht om zorg te dragen voor de inname en recycling van elektronische apparaten.

PAGINA 37

DEEL JANSSEN

3.13 M.e.r.-beoordeling Onderbouwing Besluit MER in relatie tot zonneparken Zuidvelde (inclusief deel Janssen) Op grond van hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer (hierna: Wm), in samenhang met het Besluit milieueffectrapportage (hierna: Besluit m.e.r.), moet bij initiatieven voor (het wijzigen van) bepaalde activiteiten worden beoordeeld of er sprake is van milieueffecten. In onderdeel C en D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. is aangegeven welke activiteiten planMER-plichtig, projectMER-plichtig of m.e.r.beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen. Er is geen sprake van een activiteit die wordt benoemd in onderdeel C van de bijlage bij het Besluit m.e.r., waardoor er geen sprake is van een m.e.r.-plicht. Van een m.e.r.-beoordelingsplicht is sprake als de activiteit en het te nemen besluit voldoen aan de beschrijvingen uit kolommen 1, 2 en 4 van onderdeel D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. De drempelwaarden genoemd in bijlage D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. zijn richtwaarden. Wanneer een project de in bijlage D, kolom 1, beschreven activiteiten bevat is het, ongeacht de omvang van de activiteiten, noodzakelijk om te toetsen of sprake is van een project met belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. De zonneparken zijn getoetst aan mogelijk relevante categorieën uit de bijlage bij het Besluit m.e.r.

De resultaten zijn gepresenteerd in onderstaande tabel: Categorie

D9.1

Activiteiten

Een landinrichtingsproject dan wel een wijziging of uitbreiding daarvan.

Gevallen

In gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op 1°. een functiewijziging met een oppervlakte van 125 hectare of meer van water, natuur, recreatie of landbouw of 2°. vestiging van een glastuinbouwgebied of bloembollenteeltgebie d van 50 hectare of meer.

Plannen De structuurvisie, bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2 en 2.3 van de Wet ruimtelijke ordening, en de plannen, bedoeld in de artikelen 3.1, eerste lid, 3.6, eerste lid, onderdelen a en b, van die wet, de vaststelling van het inrichtingsplan, bedoeld in artikel 17 van de Wet inrichting landelijk gebied, het plan, bedoeld in artikel 11 van de Reconstructiewet concentratiegebieden en het plan bedoeld in artikel 18 van de Reconstructiewet concentratie-

Besluiten

De vaststelling van het inrichtingsplan, bedoeld in artikel 17 van de Wet inrichting landelijk gebied dan wel een plan bedoeld in artikel 18 van de Reconstructiewet concentratiegebied en dan wel bij het ontbreken daarvan het plan bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onderdelen a en b, van de Wet ruimtelijke ordening dan wel bij het ontbreken daarvan van het plan, bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van die wet.

PAGINA 38

DEEL JANSSEN gebieden.

D11.2

D22.1

De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproje ct met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen.

In gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op: 1°. Een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2°. Een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of 3°. een bedrijfsvloeroppervlak te van 200.000m2 of meer

De structuurvisie, bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2 en 2.3 van de Wet ruimtelijke ordening, en het plan, bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van die wet.

De oprichting, wijziging of uitbreiding van een industriële installatie bestemd voor de productie van elektriciteit, stoom en warm water.

In gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op een elektriciteitscentrale met een vermogen van 200 megawatt (thermisch) of meer en, indien het een wijziging of uitbreiding betreft, 1°. het vermogen met 20% of meer toeneemt, of 2°. de inzet van een andere brandstof tot doel heeft.

De structuurvisie, bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2 en 2.3 van de Wet ruimtelijke ordening, en de plannen, bedoeld in de artikelen 3.1, eerste lid, 3.6, eerste lid, onderdelen a en b, van die wet.

De vaststelling van het plan, bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onderdelen a en b, van de Wet ruimtelijke ordening dan wel bij het ontbreken daarvan van het plan, bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van die wet.

De besluiten waarop afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht en een of meer artikelen van afdeling 13.2 van de wet van toepassing zijn.

Categorie D9.1: niet van toepassing Er is geen sprake van een landinrichtingsproject. Hoewel de activiteit niet past binnen het gebruik die het bestemmingsplan voorziet, is er geen sprake van een permanente functiewijziging die voorziet in een herinrichting van het landelijk gebied. Op basis van jurisprudentie van augustus 2019 6 kan worden opgemaakt dat een tijdelijke inrichting van een dermate beperkte omvang onvoldoende substantieel karakter heeft om aangemerkt te kunnen worden als landinrichtingsproject. De bestemming agrarisch blijft gehandhaafd, het toegestane gebruik binnen deze bestemming wordt uitgebreid. Er is geen sprake van een functiewijziging van water, natuur, recreatie of landbouw.

6 Uitspraak Raad van State van 14 augustus 2019 (https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@117067/201807860-1-

a1/)

PAGINA 39

DEEL JANSSEN Categorie D11.2: niet van toepassing Of er sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject in de zin van Besluit m.e.r., hangt af van de concrete omstandigheden van het geval, waarbij onder meer aspecten als de aard en omvang van de stedelijke ontwikkeling een rol spelen. Hierbij moet niet worden gedacht aan stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder voor Duurzame verstedelijking (art. 3.1.6. Bro). Genoemde uitspraak van de Raad van State stelt dat per casus en per regio kan verschillen wat wel en wat niet als een stedelijke ontwikkeling geldt. Dit is ook afhankelijk van de vraag of er per saldo aanzienlijke negatieve gevolgen voor het milieu kunnen zijn. De gevolgen voor het milieu door het zonnepark beperken zich tot visuele hinder en landschappelijke aantasting. Er is dan ook geen sprake van een stedelijk ontwikkelingsproject. Zonneparken dienen niet als verstening of urbanisering van het buitengebied te worden gezien. Categorie D22.1: niet van toepassing Los van de al dan niet juiste cumulatieve uitleg van de passage “elektriciteit, stoom en warm water”, is categorie D 22.1 niet van toepassing op een zonnepark. Er wordt geen (thermische) energie opgewekt of gebruikt voor de productie van elektriciteit, stoom en warm water, maar er wordt stralingsenergie (zonlicht) rechtstreeks omgezet in elektrische energie.

Een zonnepark is dus niet een industriële installatie als bedoeld in categorie D 22.1 van het Besluit m.e.r. Conclusie Voor de beoogde ontwikkeling van de zonneparken (alle drie initiatieven zie hoofdstuk 1 Inleiding, inclusief deel Janssen) geldt onzes inziens geen m.e.r.-(beoordelings)plicht als onderdeel van de ruimtelijke onderbouwing.

PAGINA 40

DEEL JANSSEN

4. UITVOERBAARHEID 4.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid De energietransitie is een van de belangrijkste ontwikkelingen van deze tijd. Het heeft naast technische en ruimtelijke ook economische en maatschappelijke gevolgen. Iedereen zal betrokken moeten worden bij de overgang van fossiele naar duurzame bronnen van energie. Alle partijen die actief zijn in de energietransitie hebben dan ook een verantwoordelijkheid om belanghebbenden te betrekken. In het voortraject zijn dan ook op diverse manieren diverse partijen betrokken om tot een gedragen ontwerp te komen.

4.2 Participatie in de planvorming De diverse activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van participatie, zijn allen opgenomen in een participatieplan, zie Bijlage 8 Participatieplan. Hierin zijn niet alleen de reeds doorlopen activiteiten opgenomen, maar ook de activiteiten die de komende tijd nog zullen plaatsvinden.

4.3 Lokaal eigenaarschap Een lokaal initiatief, in lokaal eigendom, met lokale betrokkenheid Het project van Ankehaar Solar is een lokaal initiatief waarvan het de bedoeling is dat het eigendom voor 100% binnen de gemeente Noordenveld blijft. Daarnaast vinden de initiatiefnemers het van belang dat ook de inwoners van Noordenveld kunnen participeren in het project, zodat ook zij kunnen meedelen in het potentiële rendement van het project. De direct omwonenden van het zonnepark wil Ankehaar Solar zelfs als aandeelhouder betrekken bij het project. Deels om de lokale betrokkenheid verder te vergroten en deels om de inwoners waarvoor de realisatie van het zonnepark de meeste impact heeft op een passende wijze te kunnen compenseren. In de volgende paragraaf werken we de invulling van het lokaal eigenaarschap verder uit. Invulling lokaal eigenaarschap De realisatie van het zonnepark van Ankehaar Solar gaat gepaard met een investering van ongeveer € 8,8 miljoen. Ankehaar Solar verwacht 80% van deze investering af te kunnen dekken met een bancaire geldlening, de overige 20% (ongeveer € 1,8 miljoen) dient te worden afgedekt met zogenaamd risicodragend vermogen. De invulling van het risicodragend vermogen wil Ankehaar Solar volledig lokaal, binnen de gemeente Noordenveld, borgen.

Aandeelhouderschap voor direct omwonenden Zoals hiervoor omschreven dient er ongeveer € 1,8 miljoen aan risicodragend vermogen te worden bijeenbracht om het zonnepark te realiseren. De initiatiefnemers van het project brengen als grootaandeelhouders 25% tot 50% van het risicodragend vermogen in. Ankehaar Solar is voornemens om ook de direct omwonenden van het zonnepark als aandeelhouders te betrekken bij het project. Een deel van de aandelen stelt Ankehaar Solar daarom om niet beschikbaar. Hierdoor is het aandeelhouderschap voor alle direct omwonenden bereikbaar. Daarnaast krijgen de direct omwonenden de mogelijkheid om

PAGINA 41

DEEL JANSSEN

aanvullend te investeren in aandelen van het project. Afhankelijk van de interesse zal maximaal 50% van de aandelen van het project worden gecertificeerd en ter overname worden aangeboden aan de direct omwonenden van het zonnepark. Op basis van de huidige uitgangspunten komt er voor € 450.000 van dit type aandelen beschikbaar. Ankehaar Solar vindt het belangrijk dat de direct omwonenden de vrijheid krijgen om zelf een structuur te vormen waar vanuit ze haar rol als aandeelhouder vormgeven. Dit zou collectief kunnen vanuit een stichting, een vereniging of een coöperatie maar ook op individuele basis. Lokaal crowdfunden! Door het inzetten van een bestaand crowdfundplatform zoals Duurzaaminvesteren.nl of Zonnepanelendelen.nl wil Ankehaar Solar ook de inwoners van Noordenveld die niet tot de direct omwonenden van het zonnepark behoren de gelegenheid geven om via een obligatielening te participeren in het project. De inwoners krijgen een aantrekkelijke rente (3% á 4%) vergoed op het ingelegde kapitaal. De minimale inleg is € 1.000, op basis van de huidige uitgangspunten kunnen de inwoners van de gemeente Noordenveld in totaal voor € 900.000 via de achtergestelde lening investeren in het project.

De inwoners van Noordenveld krijgen exclusief toegang tot de voorinschrijving van de obligatielening, mocht het nodig zijn dan wordt de obligatielening op termijn opengesteld voor investeerders die wonen buiten de gemeente Noordenveld maar wél woonachtig zijn binnen de Provincie Drenthe. 100% lokaal! Met de hiervoor omschreven aanpak realiseert Ankehaar Solar een project waarbij 100% van het eigendom lokaal kan landen en zelfs 100% van het benodigde risicodragend vermogen lokaal kan worden ingevuld. Ankehaar Solar er van overtuigd dat met de aanpak een project kan worden gerealiseerd dat op meerdere vlakken van waarde is voor Noordenveld en haar inwoners. Een aanpak waarmee Ankehaar Solar tevens ruimschoots voldoet aan de in het beleidskader ‘Energieprojecten in het landschap’ omschreven richtlijnen aangaande lokaal eigenaarschap van de gemeente Noordenveld.

4.4 Financiële uitvoerbaarheid In het Bro is vastgelegd dat ruimtelijke plannen (economisch) uitvoerbaar moeten zijn. In principe dient bij vaststelling van een ruimtelijk besluit tevens een exploitatieplan vastgesteld te worden om verhaal van plankosten zeker te stellen. Dit is nodig tenzij het kostenverhaal via een anterieure overeenkomst wordt geregeld. Dit laatste zal bij dit project het geval zijn. De gemeente Noordenveld zal met de initiatiefnemer een anterieure overeenkomst sluiten, waarin wordt vastgelegd dat de kosten die met de ontwikkeling van het zonnepark gemoeid zijn volledig voor rekening van de aanvrager komen. Daarnaast zal ook een overeenkomst betreffende de planschade worden gesloten waarin eventuele uit te keren planschade voor rekening van de initiatiefnemer komt.

4.5 Businesscase zonnepark Zoals in paragraaf 4.3 reeds omschreven gaat de realisatie van het zonnepark (inclusief netaansluiting) gaat gepaard met een investering van ongeveer € 8,8 miljoen. We verwachten 80% van de investering met

PAGINA 42

DEEL JANSSEN een bancaire geldlening te afdekken tegen een rentepercentage van gemiddeld 2 á 2,5% per jaar. De overige 20% dekken we af middels het inbrengen van risicodragend kapitaal. Ten behoeve van de rendabele exploitatie van het zonnepark verwachten we een beroep te doen op de SDE++ subsidie. De SDE++ subsidie is een productiesubsidie en een onrendabele top (OT) subsidie. Een productiesubsidie betekent dat de subsidie wordt uitgekeerd voor iedere kWh die door de productieinstallatie wordt opgewekt – het is dus geen eenmalige subsidie. De subsidie heeft een looptijd van 15 jaar. De OT subsidie betekent dat het verschil tussen de marktprijs voor de elektriciteit en een door de ontwikkelaar vastgesteld bedrag (momenteel ca. € 0,06 / kWh) wordt uitgekeerd. Naast de SDE++ subsidie bestaan de inkomsten uit de verkoop van de opgewekte elektriciteit en de zogenaamde Garanties van Oorsprong (GVO’s). De totale jaarlijkse inkomsten begroten we voor de eerste 15 jaar van de exploitatie op gemiddeld € 1,24 miljoen. De exploitatiekosten, waaronder € 4,00 per kWp voor beheer & onderhoud en € 1,00 per kWp voor assetmanagement begroten we op € 390k per jaar. De resterende kasstroom is beschikbaar voor financieringslasten (rente- en aflossingsverplichtingen € 743k per jaar) en dividend.

Binnen de exploitatie van het project reserveren we jaarlijks een bedrag voor vervanging van de omvormers (begroot in jaar 12 van de exploitatie). De kosten voor het ontmantelen van het zonnepark aan het einde van de exploitatieperiode, zoals demontage-, transport-, vergunnings- en managementkosten begroten we op € 750k. Deze kosten worden bij het huidige prijsniveau ruimschoots gedekt door de schrootwaarde (ongeveer € 1,385 miljoen) van het zonnepark. Gezien de prijsindex van grondstoffen gedurende de afgelopen 25 jaar verwachten we dat dit zo blijft. Op basis van de hiervoor genoemde financiële parameters achten we de realisatie en exploitatie van het zonnepark voldoende haalbaar.

PAGINA 43

DEEL JANSSEN

5. CONCLUSIE In de gemeente Noordenveld wordt een tijdelijk (maximaal 25 jaar exploitatie) grondgebonden zonnepark gerealiseerd met een oppervlakte van ongeveer 23,6 hectare waarop circa 20-25 MW aan elektriciteit wordt geproduceerd. Er is aangetoond dat het initiatief inpasbaar is met Europees, Rijks- en provinciaal beleid. De geschiktheid van de locatie volgt uit het voldoen aan een aantal kritische parameters zoals afstand tot beschermd natuurgebied, afstand tot een elektrisch sub-station en interesse van een landeigenaar. De voorgenomen ontwikkeling is echter strijdig met het vigerende bestemmingsplan. Op de betreffende plek rust momenteel de bestemming agrarisch en het zonnepark staat niet ten dienste van de agrarische bestemming. Er heeft een toetsing plaatsgevonden aan de mogelijke impact van het initiatief op de diverse milieuaspecten. Er zal een vervolgonderzoek worden uitgevoerd naar de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden en mogelijke bodemverontreiniging voorafgaand aan de uitvoering. Ook voor de mogelijke aanwezigheid van niet-gesprongen explosieven wordt een vervolgonderzoek uitgevoerd om te bepalen of het gebied reeds vrijgegeven is en daarmee niet meer verdacht is op het aantreffen van nietgesprongen explosieven.

Van de overige van toepassing zijnde milieuaspecten is voorts aangetoond dat deze geen belemmering vormen voor de voorgenomen activiteiten. Er is in basis geen (vormvrije) m.e.r.beoordeling benodigd. Voor de volledigheid is er echter wel een vormvrije) m.e.r.-beoordeling opgesteld. De maatschappelijke en financiële haalbaarheid van het plan is positief beoordeeld. Gebaseerd op het rijks- provinciale en gemeentelijk beleid, de mogelijke impact op ruimtelijke- en milieuaspecten en de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid kan worden geconcludeerd dat het voorgenomen project voor het realiseren van een zonnepark past binnen de eisen van een goede ruimtelijke ordening.

PAGINA 44

DEEL JANSSEN

BIJLAGEN Bijlage 0 Bijlage 1 – Bijlage 2 – Bijlage 3 – Bijlage 4 – Bijlage 5 – Bijlage 6 Bijlage 7 – Bijlage 8 –

Bijlage 9 -

Oplegger Rapport landschappelijke inpassing Technisch ontwerp Quickscan natuurwetgeving a. Oplegger Quickscan natuurwetgeving a. Stikstofberekening zonnepark Zuidvelde b. Aerius Archeologisch bureauonderzoek Historisch bodemonderzoek Watertoets Participatieplan a. Oplegger participatieplan b. Memo lokaal eigenaarschap Vormvrije m.e.r.-beoordeling

PAGINA 45

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=52566ac5-be96-46ea-8ad5-811fdb6800e2