CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Brief OR advies belastingen (n).pdf

Oordeelsvormende vergadering 13 april 2022, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Uitbesteden werkzaamheden wet WOZ en de heffing van gemeentelijke belastingen aan het Noordelijk Belastingkantoor (NBK)2.882 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

B E Z O E K A D R E S

P O S T A D R E S

W E B S I T E / E - M A I L

T E L E F O O N

 Raadhuisstraat 1

 Postbus 109

 www.noordenveld.nl

 T 050 – 50 27 222

9301 AA Roden

9300 AC Roden

postbus@noordenveld.nl

Gemeente Noordenveld t.a.v.: loco-secretaris Mw. G. Hoving Postbus 109 9300 AC RODEN

O N D E R W E R P

C O N T A C T P E R S O O N

U W K E N M E R K

O N S K E N M E R K

R O D E N

OR advies belasting

Wim Mulder

30461

Zaak: 39672

27 januari 2022

Geachte mevrouw Hoving, Inleiding In reactie op de brief met als onderwerp ‘Adviesaanvraag eventuele uitbesteding uitvoering wet WOZ’ gedateerd op 22 december 2021, zaaknummer 30461, ontvangt u hierbij ons advies. In deze brief geeft u aan dat er sprake is van adviesrecht op grond van artikel 25, lid 1 onder d van de WOR, een belangrijke inkrimping, uitbreiding of andere wijziging van de werkzaamheden in de onderneming. U geeft aan het toetsingskader samenwerken (2014) te hebben gebruikt om tot een afweging te komen. In dit toetsingskader worden de drie K’s gehanteerd, kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid. Wij hebben in onze analyse aansluiting gezocht bij het gehanteerde toetsingskader. Wij hebben in onze analyse daar nog expliciet de personele gevolgen toegevoegd. Informatie We hebben bij de adviesaanvraag naast de brief de volgende informatie ontvangen: • •

Directiebesluit inzake uitbesteding uitvoering wet WOZ; 20211220 memo MT inzake uitbesteden werkzaamheden wet WOZ en heffen.

Nadien hebben we de volgende informatie ontvangen: • Toetsingskader samenwerking; • Toelichting op de adviesaanvraag tijdens de Overleg vergadering van 12 januari jl; • Aanvullende informatieve mail Greta Hoving dd. 19-01-2022; • Gesprekken met medewerkers die direct of indirect betrokken zijn bij de organisatiewijziging; • Gesprek met Eline Oldenburger en Joost Blom. We hebben ook nog gevraagd of er een uitgebreider onderzoeksrapport is op basis van de interne inventarisatie. Deze bleek er niet te zijn. Analyse •

Voldoet het voornemen inderdaad aan het toetsingskader?

Het toetsingskader is opgesteld naar aanleiding van het gevoel dat er te veel regie en invloed verloren gaat. Uitgangspunt is dat gemeente Noordenveld zelfstandig is en dat de kwaliteit van de dienstverlening, kosten beheersing en een goede democratisch verantwoording centraal staan. In dit kader staat ook dat samenwerking een optie is als taken substantieel te complex of duur worden.

Bijlagen:

Aanleiding om het toetsingskader vast te stellen is geweest om zoveel mogelijk taken zelfstandig uit te voeren, lukt dit niet dan is samenwerken een optie. Mocht ook samenwerken niet tot de mogelijkheden behoren is uitbesteden een optie. Op basis van het toetsingskader zou er analyse moeten worden gemaakt van hoe wij het zelfstandig kunnen uitvoeren, welke samenwerkingsverbanden er zijn en hoe wij de werkzaamheden kunnen uitbesteden. Uitbesteden zal een duidelijke trendbreuk zijn met het verleden en kunnen leiden tot een sneeuwbaleffect. De huidige analyse bevat nog veel onzekerheden en is niet volledig. •

Is zelfstandig uitvoeren een optie?

In de aanbiedingsbrief worden vooral de knelpunten die de afgelopen jaren op de vakgroep hebben gespeeld benoemd. Deze analyse is echter niet volledig. In het verleden en juist ten tijde van het vaststellen van het toetsingskader, scoorde deze vakgroep wel goed. Destijds is mede daarom ook afgezien van de samenwerking binnen het samenwerkingsverband STAAN. De afgelopen jaren is er door toegenomen bezwaren en niet functionerende applicaties structureel onderbezetting geweest. In de applicaties is fors geïnvesteerd en is de verwachting dat dit probleem nog van tijdelijke aard is. Echter mede door deze problemen zijn de prestaties de afgelopen jaren verslechterd. Onderstaande vragen worden onvoldoende duidelijk. o

o o o

Waarom bestaat er onderbezetting? Kennelijk voldoet het aanbod van de gemeente Noordenveld niet (lage inschaling). Is er ook gekeken om de inschaling te verhogen om concurrerend te zijn? Waarom is één van de betrokken personeelsleden vertrokken in 2021 zonder dat deze een andere baan had ofwel zijn de werkomstandigheden op orde binnen de vakgroep? Heeft Noordenveld er alles aan gedaan om een aantrekkelijke werkgever te zijn? Welke maatregelen zijn genomen om deze onderbezetting tegen te gaan? Hoe vaak is er geworven? Zijn er verschillende wervingsmethoden gebruikt? Wat is er nodig om deze onderbezetting in de toekomst te voorkomen? Is er gekeken om met andere methoden en betere voorwaarden om te werven, wat was het resultaat? Er is in 2021 een nieuwe applicatie aangeschaft, wat heeft dit bijgedragen aan de dienstverlening? Waarom is er geïnvesteerd in nieuwe software terwijl er nu naar uitbesteden wordt gekeken, is deze software in 1 jaar afgeschreven?

De analyse zou volledig zijn als er een scenario (huidige situatie plus) wordt uitgewerkt waarbij we wel voldoende capaciteit hebben. Een scenario waarbij rekening gehouden wordt met een hogere inschaling en wellicht 0,5 fte meer om de stijging in bezwaarschriften op te vangen. •

Bij welke samenwerkingsverbanden kunnen we aansluiten in de regio?

In de analyse ontbreekt de mogelijkheid om samen te werken met de gemeenten Aa en Hunze, Tynaarlo en Assen (die reeds samenwerken op dit vlak). Volgens het toetsingskader heeft samenwerken de voorkeur. Op basis van de uitgangspunten van het toetsingskader zal deze optie in de vergelijking tussen de huidige situatie, huidige situatie plus en de beoogde situatie die nu voor ligt moeten worden meegenomen. Deze gemeenten ontvangen, gelijk aan Noordenveld, 5 sterren van de waarderingskamer. Uitbesteding en de drie K’s De K van Kosten Om te beoordelen of het inderdaad goedkoper is om uit te besteden hebben we de volgende vragen geformuleerd: o o o o o

Kloppen de toegerekende kosten van de huidige dienstverlening? Wat zijn de toekomstige kosten? Zijn alle kosten meegenomen? Zijn er kosten die achterblijven? Zijn de bijkomende kosten volledig meegenomen? Zijn er taken die nu door belastingen worden uitgevoerd die niet op geld zijn gezet?

Pagina 2 van 6

Zaak: 15877

Op basis van het door ons ontvangen kostenoverzicht maken wij het volgende op; Huidige situatie Personeelskosten Exploitatiebudgetten Belastingapplicatie Overhead Functioneel beheer Kosten

316.000 90.000 80.000 75.000 40.000 601.000

Beoogde situatie Personeelskosten Uitbesteding

10.000 520.000

Begrote kosten uitbesteden

530.000

Overhead Taken die niet op geld staan**

32.500 20.000

Belastingapplicatie Functioneel beheer

80.000 40.000

Mogelijke beoogde kosten ** Sla of DVO is niet bekend

702.500

Reëel Reëel (na toelichting) Reëel Blijven deels achter Reëel

Beleid/raad/college O.b.v. ontvangen toelichting

50% Blijven achter Invordering, financiën, BAG en diverse beleidsvelden ea. ? extra verbinding vanuit automatisering opzetten tussen noordelijk belastingkantoor en Noordenveld om financiën de informatie voor innen te verstrekken

Toelichting We hebben een mondelinge toelichting gekregen op het financiële overzicht uit de bijlage bij de memo. We achten de huidige kosten op basis van de toelichting reëel. We betwijfelen echter of de kosten van de beoogde situatie volledig zijn. Het is lastig dit te beoordelen zonder dat de SLA (service level agreement) of DVO (dienst verleningsovereenkomst), waarin heel duidelijk de taken en afspraken zijn geformuleerd, bij ons bekend zijn. Overhead Dit zijn de toegerekende kosten op basis van de totale kosten van de organisatie. Een deel van deze kosten zullen niet direct of volledig worden bespaard zoals bijvoorbeeld kantoorkosten. Taken die niet op geld staan Om te beoordelen wat de gevolgen zijn voor de rest van de organisatie hebben wij op verschillende vakgroepen navraag gedaan. Hieruit blijkt dat er veel informatie uitwisseling is tussen verschillende vakgroepen en belastingen. De omvang van deze taak is echter onduidelijk. Wel is tijdens de toelichting op de beoogde kosten aangegeven dat dit niet onder de begrote personeelskosten van €10k valt. Omdat het in sommige gevallen om erg specifieke dienstverlening gaat is het ook niet aannemelijk dat dit onder het takenpakket van het Noordelijk Belastingkantoor kan worden geschaard. Wij gaan uit van werkzaamheden die achterblijven en nemen daar een stelpost van €20k op.

Belastingapplicatie en functioneel beheer Tijdens onze toelichting hebben we nadrukkelijk gevraagd naar de gevolgen van het stoppen met de belastingapplicatie. In het beoogde plan wordt er rekening gehouden dat er op basis van een licentie van het Noordelijk Belastingkantoor gewerkt kan worden door de gemeente Noordenveld. Echter met een licentie heeft een gebruiker meestal beperkte rechten. Wij hebben twijfels of wij de net geïmplementeerde applicatie op enkel een licentie van het Noordelijk Belastingkantoor kan functioneren. Daarnaast zal deze moeten blijven samenwerken met onze andere applicaties en software. Waarschijnlijk is een extra verbinding tussen Noordelijk Belastingkantoor en Noordenveld nodig om de gegevens te kunnen gebruiken voor invordering en mogelijk andere applicaties. De kosten van functioneel beheer zullen daarmee niet volledig komen te vervallen. Het is ook niet uit te sluiten dat er in het eerste jaar extra kosten gemaakt moeten worden om dit te realiseren.

Pagina 3 van 6

Zaak: 15877

Op basis van de huidige onzekerheden achten we het niet onwaarschijnlijk dat de kosten ook hoger kunnen uitvallen dan zoals begroot. Bovengenoemde elementen zullen nadrukkelijk moeten worden uitgewerkt om hierover uitsluitsel te kunnen geven. De K van Kwaliteit De kwaliteit in Noordenveld staat onder druk door onderbezetting en het niet beschikbaar hebben van de juiste applicaties. Dit laatste is van tijdelijke aard en de onderbezetting van structurele aard. De waarderingskamer beoordeeld onze gemeente echter nog immer met 5 sterren, de kwaliteit is ondanks bovengenoemde problemen momenteel dus nog goed. Er zijn jarenlang erg veel klachten geweest over het functioneren van het Noordelijk Belastingkantoor1 waar ook de pers de afgelopen jaren meerdere artikelen aan heeft gewijd. De ombudsman Groningen constateert wel dat er in 2020 (laatste jaarverslag) een opmerkelijke daling van klachten van 74% heeft plaats gevonden, daarmee is het aantal dossiers bij de ombudsman terug op het niveau van 2017, van voor de vorming van het Noordelijk Belastingkantoor. De ombudsman concludeert niet dat dit volledig toe te schrijven is aan verbeteringen bij het Noordelijk Belastingkantoor. Wij achten dit wel aannemelijk.

Daarnaast scoort het Noordelijk Belastingkantoor nog immer slecht bij google reviews (totaalscore 1,2 uit 5)2 en krijgen zij slechts 4 sterren van de waarderingskamer in plaats van de 5 die de gemeente Noordenveld (en STAA) ontvangt.3 Op basis van de informatie van de ombudsman Groningen, het rapport van de waarderingskamer en de slechte reviews op Google in combinatie van de overdracht van werkzaamheden tussen verschillende organisaties verwachten we de eerste jaren een kwaliteitsvermindering ten opzichte van de huidige situatie. De K van Kwetsbaarheid Met betrekking tot kwetsbaarheid maken we onderscheid tussen kwetsbaarheid van de organisatie en de kwetsbaarheid van de vakgroep. Organisatie De gemeente Noordenveld is een relatief kleine gemeente. Hierdoor is de gemeente op elke vakgroep, qua capaciteit, altijd kwetsbaar. De vakgroepen zijn relatief klein en uitval of vertrek van personeel zorgt altijd voor druk op de continuïteit. Daarnaast zijn er in de provincie Groningen herindelingen geweest waardoor de gemeente Noordenveld de kleinste deelnemer is aan de regio Groningen-Assen. Dit vertaald zich ook door in de arbeidsvoorwaarden waardoor het moeilijker wordt om personeel te werven, naast de huidige krapte op arbeidsmarkt. Toch heeft de gemeente Noordenveld ook duidelijke pluspunten ten opzichte van deze grotere gemeenten.

De afstand tot de burger is kort en de lijntjes binnen de organisatie ook. Door echter op meerdere plekken binnen de organisatie te kiezen voor uitbesteding wordt dit voordeel te niet gedaan. Door vitale vakgroepen uit te besteden worden andere, afhankelijke vakgroepen en stafafdelingen kwetsbaarder. Aan een kleiner aantal vakgroepen moeten stafafdelingen functioneel en financieel worden toegerekend. Uitbesteden van enkele vakgroepen kan daardoor juist de kwetsbaarheid van de organisatie vergroten. Daarnaast is het terug draaien van een aanbesteding op lange of middellange termijn, wanneer de randvoorwaarden om het zelf te kunnen doen ontbreken (personeel, applicatie, aansturing etc), erg moeilijk. Vakgroep Zoals hierboven omschreven is iedere vakgroep binnen de gemeente Noordenveld relatief klein en daarmee kwetsbaar. Dit is inherent aan de schaal van de gemeente. •

Personele gevolgen

In de stukken die de ondernemingsraad heeft ontvangen staat een frase dat medewerkers niet onwelwillend tegenover een overstap staan. Dit blijkt niet juist. Er zijn ook medewerkers die graag bij Noordenveld in dienst blijven. Daarnaast is tijdens de toelichting op de uitbesteding tijdens de Overlegvergadering van 12 januari jl. aangegeven dat de gemeente Noordenveld uitgaat van ‘overdracht van onderneming’. Dit houdt in dat als daar 1 Jaarverslagen Noordelijk Belastingkantoor | Ombudsman Groningen 2 3

noordelijk belastingkantoor - Google Zoeken Gemeentepagina - Waarderingskamer

Pagina 4 van 6

Zaak: 15877

sprake van is personeel verplicht is, mits er geen onredelijke aspecten aan een overstap zitten, over moet gaan aan de overnemende organisatie. Niet alle medewerkers beseffen zich dat er bij uitbesteding sprake is van ‘overdracht van onderneming’ en wat dit voor hen inhoud. De ondernemingsraad kan dat uitgangspunt dat er sprake is van overdracht van onderneming volgen op basis van de volgende criteria; o o o o

Er is sprake van een overgang van taak en personeel; Er zal bij uitbesteding sprake zijn van een overeenkomst tussen gemeente en beoogde partij; Het betreft een duurzaam georganiseerde economische entiteit dat georganiseerd is als geheel van personen en elementen; Het betreft een uitvoering van een economische activiteit die een duidelijke omlijnde identiteit heeft (en daardoor in de toekomst ook zodanig kan terug keren binnen de organisatie).

Rechten en plichten medewerkers Bij overgang van onderneming behouden de werknemers minimaal de huidige arbeidvoorwaarden; o o o o o o o

cao; bedrijfseigen arbeidsvoorwaarden; pensioen; transitievergoeding; ketenregeling (opvolging van verschillende contracten voor bepaalde tijd); concurrentie- en relatiebeding; anciënniteit.

Ondanks bovenstaande analyse achten wij het verstandig om kritisch te kijken welke taken wel of niet worden overgedragen en te bezien of binnen de huidige werknemers geen mensen zijn die waardevol voor zijn voor de gemeente Noordenveld. Zij kunnen de achterblijvende taken, beleidstaken ofwel op andere plekken in de organisatie van toegevoegde zijn op basis van hun vakkennis of competenties. Op deze manier ontstaat er de mogelijkheid voor personeelsleden die willen blijven wellicht een kans om dit te doen. Daarnaast blijven geschikte medewerkers, met het oog op de krappe arbeidsmarkt, voor Noordenveld behouden.

Standpunt OR Op basis van onze analyse komen we tot de volgende bevindingen: Context • Er ontbreekt informatie om tot een eindoordeel te komen, er is wel voldoende informatie om een beeld te vormen en randvoorwaarden te formuleren; • De voorliggende scenario’s zijn onvoldoende uitgewerkt en daardoor niet met elkaar te vergelijken, er ontbreken minimaal 2 scenario’s; • Het toetsingskader is een prima uitgangspunt om tot een afweging te komen of de gemeente werkzaamheden zelfstandig moet uitvoeren, moet samenwerken of moet uitbesteden, in het toetsingskader is geen oog voor personele belangen; • Uitbesteden van diensten is een trendbreuk met het verleden en maakt de organisatie, zonder strategische visie op toekomst, extra kwetsbaar. Inhoudelijk • Op basis van het toetsingskader verdient zelfstandig uitvoeren van diensten de voorkeur tenzij deze op één van de drie K’s significant slecht scoort. o Kosten worden niet als argument gebruikt, er wordt uitgegaan van gelijke kosten; o Vooralsnog is de kwaliteit van de dienstverlening goed, dit wordt bevestigd door de waarderingskamer; o De organisatie is klein, hierdoor zijn bijna alle vakgroepen erg afhankelijk van de beschikbare mensen. Bij een krappe arbeidsmarkt zijn alle vakgroepen en dus ook belastingen door haar omvang kwetsbaar, De herindelingen in de provincie Groningen kunnen dit effect versterken.

Uitbesteden maakt overige diensten echter mogelijk kwetsbaarder.

Pagina 5 van 6

Zaak: 15877

Op basis van de beschikbare informatie voldoet de vakgroep belastingen onvoldoende aan bovengenoemde criteria om uitbesteed te worden.

Advies De ondernemingsraad staat niet principieel afwijzend tegenover uitbesteden. Echter op basis van de beschikbare informatie en onze analyse adviseert de ondernemingsraad om de dienst niet uit te besteden. Wij komen tot dit advies om de volgende motiverende redenen; • • • • •

Het voornemen past niet in de ambitie om zoveel mogelijk taken zelfstandig uit te voeren; Op basis van het toetsingskader scoort de vakgroep belastingen relatief goed, enkel de omvang en het vertrek van personeel maakt de dienst (tijdelijk) kwetsbaar; Voorliggende en alternatieve scenario’s zijn onvoldoende uitgewerkt en met elkaar vergeleken; Uitbesteding van 1 of meerdere diensten maakt de organisatie kwetsbaarder; Niet al het personeel staat welwillend tegenover uitbesteden. Wees transparant naar betrokken medewerkers over de personele gevolgen.

Afwijking van advies, door voorgenomen besluit te handhaven Mocht de gemeente Noordenveld besluiten toch over te gaan tot uitbesteden, adviseert de OR minimaal de volgende stappen: •

•

• • •

Formuleer in samenspraak met het college van B&W, de gemeenteraad en het personeel een visie op de toekomstige organisatie waarbij minimaal uitgewerkt is welke diensten voor uitbesteden in aanmerking komen en geef opdracht om een strategisch HRM beleid op te stellen waarbij overige diensten voldoende gewapend zijn tegen de huidige en toekomstige marktomstandigheden; Maak een duidelijke matrix (zoals het voorbeeld bij het toetsingskader) van minimaal 4 scenario’s (huidig, huidig plus, samenwerking in Drenthe en uitbesteding Noordelijk Belastingkantoor). Hierin zal uitbesteden significant beter moeten scoren dan de overige scenario’s; Wees transparant naar medewerkers en biedt individuele medewerkers desgewenst ondersteuning aan; Formuleer de achterblijvende taken, beleidstaken en stel hiervoor een vacature tekst op zodat betreffende medewerkers in de gelegenheid worden gesteld te solliciteren op deze functie; Maak een analyse van de medewerkers die in het kader van overgang van onderneming de organisatie zouden verlaten. Biedt hen desgewenst perspectief om hen voor de organisatie te kunnen behouden.

Met vriendelijke groet,

de ondernemingsraad van de gemeente Noordenveld, Maxim Romashuk, voorzitter Jan van Wijk, secretaris

Pagina 6 van 6

Zaak: 15877

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=116edcb4-c2ca-411e-956e-406ff806f588