2. Bestemmingsplan toelichting.pdf
Tekst van het document
bestemmingsplan Langewijk naast 9 vastgesteld
bestemmingsplan Toelichting
Langewijk naast 9 vastgesteld
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Inhoudsopgave
Toelichting
4
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging plangebied 1.3 Geldend bestemmingsplan 1.4 Leeswijzer
4 4 4 5 6
Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1 Omgeving plangebied 2.2 Huidige situatie 2.3 Nieuwe situatie
6 6 6 8
Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid
15 15 16 19 19
Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Archeologie 4.2 Bodem 4.3 Cultuurhistorie 4.4 Ecologie 4.5 Externe veiligheid 4.6 Geluid 4.7 Luchtkwaliteit 4.8 Milieuzonering 4.9 Water 4.10 M.e.r.-beoordeling
22 22 23 25 26 27 28 29 30 30 32
Hoofdstuk 5 Juridische vormgeving 5.1 Algemeen 5.2 Bestemmingsregels
32 32 32
Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid 6.1 Economische uitvoerbaarheid 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
33 33 33
3
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Voor de locatie Langewijk naast nummer 9 in Nieuw-Roden wordt een bestemmingsplan ontwikkeld, waarbij wordt voorzien in ontwikkelingsmogelijkheden voor twee nieuw te bouwen woningen. De woningen worden mogelijk gemaakt door het toepassen van de ruimte-voor-ruimte regeling, er wordt in de gemeente op een aantal locaties agrarische bebouwing gesloopt.
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied omvat de locatie waar de twee vrijstaande woningen gerealiseerd worden in het kader van de ruimte-voor-ruimte regeling (Langewijk, ten oosten van nr. 9) , alsmede vier locaties waar bebouwing wordt gesloopt. Dit betreft twee veldschuren aan Poolswijk 15 Nieuw-Roden en Noordseveldweg 4 Norg, alsmede bedrijfsbebouwing bij voormalige agrarische bedrijven aan de Langewijk 9 en Poolswijk 12 Nieuw-Roden. Aan de Langewijk staan enkele woningen en een agrarisch bedrijf. Voor het grootste deel is er sprake van agrarische gronden. Onderstaande afbeelding (rood omkaderd) geeft de locatie aan waarbinnen de woningen worden gerealiseerd.
4
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Locatie te realiseren woningen, naast Langewijk 9 te Nieuw-Roden
1.3
Geldend bestemmingsplan
In het vigerende bestemmingsplan Buitengebied Noordenveld (vastgesteld 17 april 2017) zijn de gronden waar de nieuwe woningen zijn gepland bestemd als 'Agrarisch' (onbebouwd). Ook geldt er een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2'. De ontwikkeling van twee nieuwe woningen past niet binnen de agrarische bestemming en daarom wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld. De slooplocaties maken ook onderdeel uit van het Bestemmingsplan Buitengebied Noordenveld: het perceel Langewijk 9 is bestemd als 'Wonen-Boerderij'. Ook geldt er een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2'. het perceel Poolswijk 15 is bestemd als 'Agrarisch'. De te slopen veldschuur staat in een bouwvlak dat is voorzien van de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten'. Ook geldt er een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2'. het perceel Noordseveldweg 4 is bestemd als 'Agrarisch'. De te slopen veldschuur staat in een bouwvlak dat is voorzien van de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten'. het perceel Poolswijk 12 is bestemd als 'Wonen-Boerderij'. Ook geldt er een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2' . N.B. Deze locatie is wel meegenomen als onderdeel van het plangebied (plancontour) maar er vinden geen wijzigingen plaats ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan. De verbeelding en regels van het bestemmingsplan Buitengebied blijven dus gelden voor dit perceel.
5
bestemmingsplan Langewijk naast 9
1.4
Leeswijzer
In het volgende hoofdstuk wordt ingegaan op de omgeving van het plangebied en de huidige en toekomstige inrichting. Vervolgens komt in Hoofdstuk 3 het ruimtelijk beleid van rijk, provincie, en gemeente aan de orde. Hoofdstuk 4 is gewijd aan het onderzoek naar de omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 behandelt de juridische vormgeving van het bestemmingsplan. In het laatste hoofdstuk wordt ten slotte ingegaan op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het initiatief.
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Omgeving plangebied
Het plangebied bestaat uit de locatie ten oosten van Langewijk 9, Nieuw-Roden waar twee nieuwe woningen worden gebouwd, alsmede de slooplocaties aan de Langewijk 9, Nieuw-Roden (zie nr. 1 in figuur 1), Poolswijk 15 Nieuw-Roden (zie nr. 2 in figuur 1), Poolswijk 12 Nieuw-Roden (zie nr. 3 in figuur 1) en Noordseveldweg 4, Norg (zie nr. 4 in figuur 2). De Langewijk naast ligt tussen Roden en Oostindie. In de 19e eeuw is de ontginning van het hoogveen begonnen. In de meeste gevallen werd dit gedaan door het systeem van wijkvervening. Dit ontginningssysteem kenmerkt zich door een kaarsrechte wijkenstructuur met tamelijk kleine, strookvormige percelen. Het systematisch stelsel van waterlopen (wijken) moest zorgen voor de ontwatering van het veen. Wanneer het hoogveen was afgegraven werd de bodem doorgaans geschikt gemaakt voor de landbouw. Dit gebeurde o.a. in het gebied Oostindie (ten westen van Roden). De hoogveenontginning van Oostindie heeft gezorgd voor een besloten en kleinschalig landschap. Oost-west gericht, langgerekte percelen worden deels begrensd door elzensingels. Tegen de ontginning van Oostindie ligt de ontginning die plaats heeft gevonden vanaf de rug waarop Nieuw-Roden ligt.
2.2
Huidige situatie
In het kader van de ruimte-voor-ruimte regeling wordt op vier agrarische en voormalige agrarische percelen in Roden en Norg, bebouwing gesloopt. Deze gronden zijn gelegen aan de Langewijk 9, Poolswijk 15 en Poolswijk 12 te Nieuw-Roden en aan de Noordseveldweg 4 te Norg. De gronden aan de Langewijk en Poolswijk liggen in het buitengebied ten westen van Nieuw-Roden (zie figuur 1). De te slopen veldschuur aan de Noordseveldweg ligt in het buitengebied ten noordwesten van Norg (zie figuur 2). In totaal wordt er op de vier locaties 2.003 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt. Zie voor alle te slopen bebouwing ook de afbeelding in Bijlage 1 Te slopen bebouwing.
6
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Figuur 1. Locaties van de drie percelen met de te slopen bebouwing in Nieuw-Roden (rood). (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Figuur 2. Locatie van het perceel met de te slopen bebouwing in Norg (rood). (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) Langewijk 9 De bebouwing op het perceel (1) bestaat uit twee stallen en een woonhuis. Rondom het woonhuis is
7
bestemmingsplan Langewijk naast 9
verharding aanwezig. Het woonhuis op het perceel zal worden behouden en de twee aanwezige stallen worden gesloopt. In totaal wordt hier 770 m2 gesloopt. Ten oosten van deze stallen is perceel (1413) gelegen waarop de twee nieuw te bouwen woningen kunnen worden gerealiseerd.
Figuur 3. bron: www.ruimtelijkeplannen.nl Poolswijk 15 De bebouwing op perceel 2 bestaat uit een veldschuur die wordt afgebroken. In totaal wordt 520 m2 gesloopt. Poolswijk 12 De bebouwing op perceel 3 bestaat uit meerdere bedrijfsgebouwen die zullen worden gesloopt. Het woonhuis blijft staan. In totaal wordt 358 m2 gesloopt. Noordseveldweg Op perceel 4 staat een veldschuur die zal worden gesloopt. De totale te slopen oppervlakte bedraagt 355 m2 .
2.3
Nieuwe situatie
Ruimte-voor-ruimte regeling Om de bouw van twee woningen mogelijk te maken wordt gebruik gemaakt van de ruimte-voor-ruimte regeling. De gemeentelijke regeling (bestemmingsplan Buitengebied) maakt de bouw van één compensatiewoning mogelijk bij sloop van tenminste 750 m2 aan agrarische bebouwing. In dit geval wil de gemeente Noordenveld medewerking verlenen op grond van de provinciale ruimte-voor-ruimte regeling die de bouw van twee compensatiewoningen waarbij er ten minste 2.000 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing wordt gesloopt. In artikel 2.16 van de provinciale omgevingsverordening Drenthe zijn de volgende criteria opgenomen: De ruimte-voor-ruimte regeling wordt vormgegeven met inachtneming de gebieden. van het volgende: a. b. c. d. e. f.
toepassing van de regeling is alleen mogelijk voor agrarische bedrijfsbebouwing die op 2 juni 2010 al aanwezig was; de randvoorwaarde dat de sloopnorm voor 1 compensatiewoning tenminste 750 m2 en tenminste 2.000 m2 voor mximaal 2 compensatiewoningen aan agrarische bedrijfsbebouwing bedraagt; een beperkte afwijking van de onder b genoemde randvoorwaarde is mogelijk mits sprake is van een extra kwaliteitsslag; in het ruimtelijk plan mag de mogelijkheid worden geboden tot het samenvoegen van agrarische bebouwing op meerdere percelen (saldering) om te kunnen komen tot de sloopnorm van 2 of tot 2.000 m2; randvoorwaarden voor inpassing, inhoud en uiterlijk van de compensatiewoning worden vastgelegd; de randvoorwaarde dat bouw van een compensatiewoning niet plaatsvindt in gebieden die op kaart D3 (Natuurnetwerk Nederland) en/of kaart D11 (Beekdal en bergingsgebied) zijn aangeduid, tenzij de oorspronkelijke agrarische bedrijfsbebouwing wordt verwijderd in de betreffen.
Het gaat hier om agrarische bedrijfsbebouwing die op 2 juni 2010 al aanwezig was (sub a), er wordt in
8
bestemmingsplan Langewijk naast 9
totaal 2.003 m2 aan bebouwing gesloopt (sub b), er wordt gesaldeerd (sub d), de woningen worden landschappelijk ingepast (sub e) en de compensatiewoningen staan niet in gebieden die in sub f zijn genoemd. Daarmee wordt voldaan aan de voorwaarden van de ruimte-voor-ruimte regeling. Welstandsnota In het plangebied, ten oosten van Langewijk 9 te Nieuw-Roden, worden twee compensatiewoningen gebouwd. De te realiseren woningen moeten voldoen aan de Welstandsnota, passend zijn binnen de landschappelijke inpassing en voldoen aan de aanbeveling inrichting perceel.Het parkeren vindt plaats op eigen erf. In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de gestelde criteria. De te bouwen woningen moeten voldoen aan het welstandsbeleid van de gemeente. Het perceel is gelegen binnen gebied "Buitengebied - jonge veldontginningen (III)", bouwplannen moeten voldoen aan de onderstaande welstandscruteria: Ligging/situering bebouwing verspreid over het buitengebied, soms geclusterd langs doorgaande hoofdwegen; bebouwing ligt vrij in de ruimte, soms met lange toeritten tot het erf (conform huidige situatie); de representatieve gevel is georiënteerd op de weg; bijgebouwen achter hoofdgebouw of vormen samen met hoofdgebouw in hun onderlinge compositie een duidelijk geheel; bijzondere complexen kunnen afwijken streven naar een goede overgang tussen straat en particulier erf middels eenvoudige groenaanleg.
Maatvoering/massa de hoofdvorm bestaat uit één bouwlaag met duidelijke kap; geen van origine gebiedsvreemde hoofdvorm; bij boerderijen is een duidelijk onderscheid tussen woonhuis en bedrijfsgedeelte onder andere door afzonderlijke vormgeving, verschil in nokhoogte en massaopbouw; bijgebouwen, aan- en uitbouwen zijn ondergeschikt. Vorm/gevelopbouw gevelindeling varieert van modern tot traditioneel, waarbij de gevelopeningen een verticale gerichtheid hebben; detaillering is eenvoudig maar verzorgd (zoals blijkt uit duidelijke dagmaten, zorgvuldige kozijn- en raamverhoudingen, zorgvuldig vormgegeven goten en dergelijke); nieuwe invullingen kunnen anders, mits ze respect tonen voor omliggende kwaliteiten (zonder dat daarbij direct sprake is van imitatie). Materiaal/kleurgebruik gevels met toepassing van baksteenachtige materialen in aardekleuren en/of hout; bij voorkeur daken met riet en/of gebakken pannen, met uitzondering van hoogglans geglazuurde en daarmee gelijk te stellen pannen die niet passend zijn in een landelijke omgeving; afwijkende dakbedekking moet in harmonie zijn met de omgeving; materiaalgebruik variërend van traditioneel tot modern afwijkende materialen dienen respectvol te zijn ten opzichte van omliggende kwaliteiten; kleurgebruik in gedekte tinten.
Landschappelijke inpassing LANDSCHAPPELIJKE STRUCTUUR De hoogveenontginning van Oostindie heeft gezorgd voor een besloten en kleinschalig landschap. Het landschap kenmerkt zich door een kaarsrechte oost-west gerichte wijken structuur met tamelijk kleine, strookvormige percelen (zie figuur 4).
9
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Figuur 4. Parallelle ontginningspatroon in oost-west richting (Bron: Buügelhajema adviseurs) De langgerekte percelen worden deels begrensd door elzensingels. Deze beplanting versterkt de kenmerkende ontginningsstructuur (zie figuur 5). Kenmerkend voor het landschap is het contrast tussen de bebouwingslinten en het open landschap. Ter hoogte van woonkavels zijn de elzensingels veelal dichter beplant en voorzien van onderbeplanting (zie figuur 6). Bij het open landschap zijn de elzensingels meer open van structuur en is er doorzicht op het landschap (zie figuur 7). De rechthoekige erven van de woonkavels zijn met beplanting omkaderd en maken een besloten indruk (zie figuur 8). Het afwisselende landschappelijke karakter maakt dit gebied aantrekkelijk.
Figuur 5. Ontginningspatroon versterkt door elzensingels: variatie in open, transparant en besloten (Bron: Bügelhajema adviseurs)
Figuur 6. Besloten karakter door onderbeplanting (Bron: googlemaps)
10
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Figuur 7. Transparante elzensingel met doorkijk op het landschap (Bron: googlemaps)
Figuur 8. Groen omkaderde erven, afwisseling in open en besloten landschap (Bron: googlemaps) BODEM EN WATERHUISHOUDING Het gebied van Roden en Peize ligt aan de rand van het Drents Plateau op de overgang naar het Groninger kwelderlandschap. In deze zone bestaat de bodem uit veldpodzolgronden met lemig zand. Dit zijn infiltratiegebieden met afwisselend vochtige en droge omstandigheden (winter nat, zomer droog) en een mineraal arme bovengrond. De bouwkavels zijn gelegen in een lagere zone in het gebied (zie figuur 9). Het is belangrijk om de bestaande sloten te behouden en met de inrichting het bufferend vermogen van de percelen water te vergroten, door middel van beplanting en het aanbrengen van lichte gradiënten. Om aan de indicatieve droogleggingsnorm te voldoen wordt het bouwpeil voor beide kavels verhoogd tot 10 à 20 cm boven maaiveld.
11
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Figuur 9 Hoogtekaart van het gebied (Bron: AHN viewer) LIGGING EN SITUERING BOUWVLAK Kenmerkend voor het landschap is het contrast tussen de bebouwingslinten en het open landschap. Soms staat een woning direct met representatieve voorgevel aan de weg, soms staat deze in de doorkijk verderop in het landschap (zie figuur 10 en 11). Erftoegangswegen zijn ook gevarieerd in lengte (kort-lang). De bebouwing komt vrij op het perceel te liggen op ruime afstand van de kavelgrenzen. Om de zeer kenmerkende oost-west gerichte landschapsstructuur en de knik in de weg meer nadruk te geven, is de meest oostelijke woning in de lengterichting gesitueerd met de representatieve gevel in het verlengde van de zichtlijn gezien van de weg knik Langewijk (zie figuur 10).
Figuur 10. Oriëntatie bebouwing aan de weg en/of passend in de oost-west gerichte landschapsstructuur (Bron: Bügelhajema Adviseurs)
12
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Figuur 11. Landschappelijke inpassing Langewijk (Bron: Bügelhajema Adviseurs) TOELICHTING SCHETS LANDSCHAPPELIJKE INPASSING LANGEWIJK De landschappelijke inpassing (zie figuur 11) richt zich met name op de versterking van: a
De parallelle ontginningsstructuur (zie figuur 5)
b
Contrast tussen bebouwingsclusters en open landschap (zie figuur 6,7 en 8)
De huidige beplanting blijft behouden. Door ter hoogte van de bouwkavels de elzensingel te versterken langs de Langewijk wordt het kenmerkende ontginningspatroon behouden en versterkt. Langs de Langewijk wordt de elzensingel (Juglans nigra) aangevuld en ter hoogte van de bebouwing van onderbeplanting (wilg, vlier, meidoorn, veldesdoorn, beuk) voorzien, deels is de onderbeplanting al aanwezig. Het ontbrekende stuk elzensingel achter de te slopen loods wordt ook aangeplant echter zonder onderbeplanting om de oost-west richting te benadrukken en doorzicht naar het achterliggende landschap te bieden. Ook in noord-zuid richting worden om de erven bestaand/nieuw af te schermen elzensingels aangeplant aangevuld met eik, es, berk, lijsterbes, kastanje en onderbeplanting. De woonpercelen worden hiermee volledig 'groen' ingekaderd. Waar de representatieve gevel zich presenteert aan de weg of zicht is op open landschap, kan de onderbeplanting achterwege blijven. Met de realisatie van twee bouwkavels wordt een langgerekte perceel opgedeeld in drie 'kamers'. De nieuwe kavels hebben een vergelijkbare kavelgrootte als overige percelen in de hoogveenontginning van Oostindie. De omvang is respectievelijk 3.200 m2 en 3.785 m2 met elk een bouwvlak van 300 m2 (zwarte stippellijn). Het hoofdgebouw moet zich binnen het bouwvlak bevinden.
Door de ruime opzet en groene inpassing van de erven past de nieuwbouw in de landelijke omgeving. In de schets is de (representatieve) voorgevel aangegeven met rode stippellijn. Deze is georiënteerd op de weg. De afstand tot (het verlengde van) de naar de weg gekeerde voorgevel van het hoofdgebouw bedraagt minimaal 3 meter. Bijgebouwen worden los van het hoofdgebouw geplaatst, dit mag buiten het bouwvlak. De afstand van de dichtstbijzijnde gevel van een vrijstaand bijgebouw tot het hoofdgebouw bedraagt niet meer dan 25 meter en de oppervlakte van bijbehorende bouwwerken mag maximaal 100m2 zijn. De afstand van de aan- en uitbouwen en bijgebouwen tot de zijdelingse perceelgrens bedraagt minimaal 3 meter.
13
bestemmingsplan Langewijk naast 9
De naast gelegen weide krijgt door de sloop van de loods een groen landschappelijk karakter. De afzonderlijke bouwstenen van het landschapstype (grasland, afwisseling open-besloten, langgerekte vorm) worden hierdoor versterkt. Het woonperceel Langewijk 8 krijgt een nieuwe rechtstreekse erftoegangsweg. Deze ligt buiten het plangebied. Een nieuwe dam komt naast twee volwassen bomen te liggen. De nieuwe elzensingel langs de nieuwe erfgrens ligt in het verlengde van de bestaande elzensingel aan de noordrand van Langewijk 8 tot aan de twee volwassen bomen. De oude erftoegangsweg naar de woning tussen de bomen komt te vervallen, de houtsingel wordt onderdeel van de twee nieuwe kavels. De eerste bouwkavel wordt via een nieuwe dam tussen twee bestaande bomen rechtstreeks op de Langewijk ontsloten. De tweede bouwkavel wordt ontsloten via de huidige inrit in de oostelijke hoek van het perceel. Aanbeveling inrichting perceel Om de ruime bouwkavels een besloten groen karakter te geven wordt aanbevolen boomgroepen en enkele solitairen op het terrein rondom het (half)verharde erf en bebouwing aan te planten. Het zicht op de 'gevellijn' met de inrichting van de tuin vrij houden. Om de biodiversiteit van het gebied te vergroten is het gewenst groen de ruimte te geven.
Door de perceelgrens in te richten met kruidenrijke graszone - greppel - kruidenrijke graszone - struweelzonebomen ontstaat een waardevolle groene afscherming van het kavel (zie figuur 12). Het is wenselijk voor de verharding een landschappelijke uitstraling na te streven. Bijvoorbeeld een karrespoor in halfverharding met een berm van kruidenrijk grasmengsel. De locatie van de te slopen loods is hoger gelegen. Het afgraven van de bovenlaag naar ongeveer +3.90 maakt de sporen van bebouwing onzichtbaar en geeft bloemrijkgrasland een kans (verschralen). De landschappelijke waarde en biodiversiteit kan door bovenstaande ingrepen toenemen.
14
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Figuur 12. Struweelrand opgebouwd uit kruidenrijke zone (zoom), struiken (mantel) en bomen, (Bron: Rogier Klaassen) Het complete rapport is als Bijlage 2 Landschappelijke inpassing bij de toelichting gevoegd.
Hoofdstuk 3 3.1
Beleid
Rijksbeleid
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van kracht geworden. In de SVIR is de visie van de rijksoverheid op de ruimtelijke en mobiliteitsopgaven voor Nederland richting 2040 aangegeven. Dit betreft een integraal kader dat de basis vormt voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. In de SVIR is gekozen voor een meer selectieve inzet van het rijksbeleid dan voorheen. Voor de periode tot 2028 zijn de ambities van het Rijk in drie rijksdoelen uitgewerkt: vergroten van de concurrentiekracht door versterking van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; verbeteren van de bereikbaarheid; zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden.
15
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Met de hiervoor genoemde rijksdoelen zijn dertien nationale belangen aan de orde die in de SVIR verder gebiedsgericht zijn uitgewerkt in concrete opgaven voor de diverse onderscheiden regio's. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden meer beleidsvrijheid op het terrein van de ruimtelijke ordening gekregen; het kabinet is van mening dat provincies en gemeenten beter op de hoogte zijn van de actuele situatie in de regio en de vraag van bewoners, bedrijven en organisaties en daardoor beter kunnen afwegen welke (ruimtelijke) ingrepen in een gebied nodig zijn. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening heeft het Rijk voorts enkele nationale belangen voorzien van bindende regels. Deze dienen bij ruimtelijke plannen in acht te worden gehouden. Het plangebied ligt niet in een gebied waarvoor bindende regels zijn opgenomen. Het rijksbeleid is niet van belang op het planvoornemen. Ladder voor duurzame verstedelijking Bij gebiedsontwikkeling is 'een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten' van belang. Hierbij hanteert het Rijk de ladder voor duurzame verstedelijking. Deze is opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De Ladder voor duurzame verstedelijking bestaat uit drie treden.
Daarbij gaat het om: "eerst kijken of er vraag is naar een bepaalde nieuwe ontwikkeling, vervolgens kijken of het bestaande stedelijk gebied of bestaande bebouwing kan worden hergebruikt en, mocht nieuwbouw echt nodig zijn, altijd zorgen voor een optimale (multimodale) bereikbaarheid." Voorliggend bestemmingsplan maakt geen nieuwe stedelijke functies mogelijk. Toetsing aan 'de ladder' kan hierdoor achterwege blijven
3.2
Provinciaal beleid
Omgevingsvisie en -verordening De provincie Drenthe heeft op 3 oktober 2018 Omgevingsverordening Drenthe 2018 vastgesteld.
de
Omgevingsvisie
Drenthe
2018
en
de
KERNKWALITEITEN De missie uit de Omgevingsvisie is het koesteren van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe passend bij deze kernkwaliteiten. De kernkwaliteiten zijn rust, ruimte, natuur en landschap, oorspronkelijkheid, naoberschap, menselijke maat, veiligheid en kleinschaligheid (Drentse schaal). In de Omgevingsverordening zijn deze kernkwaliteiten doorvertaald in de thema's: archeologie, aardkundige waarden, cultuurhistorie, landschap, rust en natuur. Om de missie te bereiken, wil de provincie vier robuuste systemen ontwikkelen. Deze vier systemen zijn: het sociaaleconomisch systeem, het watersysteem, het landbouwsysteem en het natuursysteem. Binnen deze systemen staat de ontwikkeling van de hoofdfunctie (respectievelijk wonen en werken, water, landbouw en natuur) voorop. Een robuust systeem wil zeggen dat een verstoring als gevolg van een ontwikkeling geen significante gevolgen heeft voor het functioneren van het systeem. Daarnaast is voor het bereiken van de missie de ruimtelijke kwaliteit van belang. De provincie wil ontwikkelingen stimuleren die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit. Deze kwaliteit zit voor de provincie in zorgvuldig gebruik maken van de ruimte, het behouden en waar mogelijk versterken van kernkwaliteiten en het waarborgen van de kwaliteit van het milieu en de leefomgeving.
In de Omgevingsverordening is daarom opgenomen dat uit een ruimtelijk plan moet blijken hoe wordt bijgedragen aan het behoud en de ontwikkeling van de betrokken kernkwaliteiten. Het plan mag daarbij geen activiteiten mogelijk maken die deze kernkwaliteiten significant aantasten. De kernkwaliteiten binnen het projectgebied worden onderstaand besproken. BESTEMMINGSPLAN In het navolgende is aangegeven welke specifieke waarden of kenmerken van invloed zijn op dit bestemmingsplan. Bodemenergie Het plangebied is gelegen binnen een "oranje gebied". Binnen oranje gebieden is de toepassing van
16
bestemmingsplan Langewijk naast 9
bodemenergiesystemen met aanvullende voorschriften toegestaan omdat er andere maatschappelijk zwaarwegende belangen spelen. Voor de toepassing van bodemenergie-systemen zijn dit de intrekgebieden waar grondwater wordt onttrokken voor de openbare drinkwatervoorziening. Verbod temperatuuropslag Het plangebied is gelegen binnen de zone 'Bodemenergie diepte formatie van Breda'. Het is verboden een Temperatuur Opslag-systeem voor middelhoge of hoge temperatuur te hebben of te installeren op een zodanige wijze dat de warmte wordt toegevoegd op een diepte die is gelegen boven de zone ‘Formatie van Breda’. Landbouwgebied De provincie stelt de Drentse agribusiness in staat om haar positie op de Europese en wereldmarkt te versterken. Voor de landbouw streeft de provincie om die reden naar een robuust systeem. Dit wordt gedaan door onder andere gebieden aan te wijzen waar de landbouw de ruimte krijgt om zich te ontwikkelen, door innovatie in de landbouw te stimuleren en door minder beperkingen op te leggen. De provincie biedt de landbouw maximale speelruimte in de gebieden die op kaart als landbouwgebied zijn aangeduid. Bij de te nemen inrichtingsmaatregelen voor de landbouw wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de robuuste systemen en kernkwaliteiten. Ontwikkelingen in deze gebieden mogen geen negatief effect hebben op de landbouw.
In deze gebieden streeft de provincie naar een waterhuishoudkundige inrichting die is afgestemd op de functie Landbouw. Het dichtsbijzijnde agrarische bedrijf is gelegen op circa 500 meter ten westen van het plangebied. Ten aanzien van het voornemen en de agrarische bedrijfsvoering treden er geen belemmeringen op. Kernkwaliteit archeologie De provinciale archeologische hoofdstructuur is opgebouwd uit bekende, zichtbare én onzichtbare archeologische vindplaatsen en gebieden, waar een beredeneerde verwachting is op het aantreffen van archeologische vindplaatsen, de zogenaamde archeologische verwachtingsgebieden. Samen vormen zij de essentiële bouwstenen die nodig zijn om het verhaal van de regionale bewoningsgeschiedenis te kunnen (blijven) vertellen, voor nu en voor toekomstige generaties. De inhoudelijke kaart Archeologie geeft een overzicht van deze Archeologische Hoofdstructuur die de de provincie Drenthe van provinciaal belang acht. Het beschermingsbeleid dat de provincie aan de Archeologische Hoofdstructuur koppelt, is binnen de Culturele Alliantie 2009-2012/13, in samenwerking met de gemeenten, uitgewerkt. Niet voor alle bodemingrepen is archeologisch onderzoek vereist.
Dit hangt af van de omvang en aard van de ingreep, de waarde en verwachting van de locatie en het vrijstelllingenbeleid, zoals dat is uitgewerkt in de gemeentelijke archeologiekaarten van de Culturele Alliantie. Voor de omgang met het provinciaal belang archeologie is deze eerste versie van de gemeentelijke kaarten leidend. Op hoofdlijnen betekent dit dat bij ruimtelijke ontwikkelingen in gebieden met een archeologische verwachting, die valt onder het provinciaal belang archeologie, een onderzoeksvrijstelling tot maximaal 1.000 m2 mogelijk is. Voor bekende archeologische vindplaatsen van provinciaal belang geldt geen onderzoeksvrijstelling. Over de gemiddelde dikte van de bouwvoor zijn afspraken gemaakt met de gemeenten en LTO Noord. De bovenste 30 cm plus 10 cm voor niet-kerend woelen zijn vrijgesteld van archeologisch onderzoek.
17
bestemmingsplan Langewijk naast 9
Kernkwaliteit aardkundige waarden Aardkundige waarden zijn natuurlijke variaties in het aardoppervlak van geomorfologische, geologische, bodemkundige verschijnselen en/of processen die onder andere onder invloed van wind en water gebeuren. Onder aardkundige waarden vallen bijvoorbeeld veentjes, pingoruïnes, stuwwallen, zandkoppen en (micro en macro)reliëf. Aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter wil de provincie behouden en waar mogelijk herstellen zonder daarbij het normale landbouwkundig gebruik te belemmeren. Voor de aardkundige waarden worden drie beschermingsniveaus onderscheiden die verschillen in de mate van inzet van de provincie. Het hoge en gemiddelde beschermingsniveau zijn van provinciaal belang. Voor het plangebied geldt een 'generiek beschermingsniveau'. Dit beschermingsniveau richt zich op het algemene uitgangspunt dat alle behoudenswaardige archeologische vindplaatsen (waarden) die op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) van Drenthe staan en de nieuw ontdekte behoudenswaardige vindplaatsen niet ongezien kunnen verdwijnen. Op de AMK zijn geen waarden binnen het plangebied aangegeven. Ook zijn er geen vindplaatsen in (de directe omgeving van) het plangebied bekend. Kernkwaliteit cultuurhistorie Het provinciaal beleid ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in het Cultuurhistorisch Kompas.
Twee doelstellingen staan hierin centraal. Ten eerste de cultuurhistorie herkenbaar houden en ten tweede de ruimtelijke identiteit versterken. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie sturingsniveaus: respecteren, voorwaarden stellen en eisen stellen. De sturingsniveaus zijn gebiedsgericht toegepast en weergegeven in een beleidskaart. Voor het plangebied geldt het sturingsniveau 'Respecteren’. In gebieden met dit sturingsniveau verwacht de provincie dat bij ontwikkelingen de inzet bij het waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst ligt. Initiatiefnemers hebben de verantwoordelijkheid om de cultuurhistorische hoofdstructuur als inspiratiebron te benutten voor ontwikkelingen. Verwezen wordt naar paragraaf 2.3 Nieuwe situatie van deze toelichting. Daarin is de toekomstige inrichting van het plangebied beschreven. Op basis van een cultuurhistorische analyse van het landschap en het bebouwingspatroon zijn uitgangspunten voor de ontwikkelingen geformuleerd. Het te bebouwen gebied is strak vastgelegd met het bouwvlak. Het aspect cultuurhistorie is expliciet verankerd in voorliggend plan. Kernkwaliteit landschap De kwaliteit en de diversiteit van het Drentse landschap dragen sterk bij aan een aantrekkelijk milieu om in te wonen, te werken en te recreëren. De identiteit van het Drents landschap wordt bepaald door de
18
bestemmingsplan Langewijk naast 9
ontstaansgeschiedenis van de diversiteit aan landschapstypen. De provincie richt zich op het in stand houden en versterken van het landschap als economisch, ecologisch en cultureel kapitaal. De provinciale ambitie is een Drents landschap waarin de verscheidenheid in landschapstypen zich blijvend manifesteert. Landschapstypen met de bijbehorende landschapskenmerken moeten in samenhang behouden blijven en versterkt worden. Daarmee wordt gestreefd naar een Drents landschap waarin het grondgebruik, het type natuur en het landschapsbeeld passen bij de ontwikkelingsgeschiedenis van het landschap. Het plangebied maakt deel uit van de "Veenkoloniën". Van provinciaal belang is de orthogonale samenhang tussen het systematische ontginningspatroon van grootschalige openheid met kenmerkende wijkenstructuur en de bebouwingslinten met daaruit opgaande percelen. Het provinciaal beleid is gericht op het behouden en versterken van de samenhang en de openheid met de wijken en de rechtlijnige landschapsstructuur. Verwezen wordt naar paragraaf 2.3 Nieuwe situatie hierin is aangegeven hoe de ontwikkelingen landschappelijk moeten worden ingepast, met name op de versterking van de parallelle ontginningsstructuur, het contrast tussen de bebouwingsclusters en het open landschap.
Conclusie Concluderend kan gesteld worden dat met voorliggend bestemmingsplan wordt bijgedragen aan het behoud en de ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform het provinciaal beleid.
3.3
Regionaal beleid
Regiovisie Groningen-Assen 2030 In het kader van de 'Regiovisie Groningen-Assen 2030' is de gemeente Noordenveld een samenwerkingsverband met de omliggende gemeenten en de provincies Groningen en Drenthe aangegaan om mee te werken aan de versterking van de economische kernregio Groningen-Assen. In de regiovisie is opgenomen dat Roden, samen met Leek, een 'schragende' functie voor wonen en werken. Met het plan worden twee woningen mogelijk gemaakt. Er is sprake van een uitbreiding van de woningvoorraad. Het toevoegen van twee woningen aan de woningvoorraad past binnen de uitgangspunten van het regionaal beleid.
3.4
Gemeentelijk beleid
Omgevingsvisie Noordenveld 2030 Op 8 februari 2017 is de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vastgesteld. De Omgevingsvisie is de strategische visie van de gemeente waarin aspecten van het ruimtelijke en sociale domein zijn geïntegreerd. In de visie staan vijf kernwaarden centraal: transparant, leefbaar, groen, ondernemend en duurzaam. Transparant en een transparant bestuur betekent dat het voor inwoners helder is welke afwegingen het bestuur maakt, het betekent niet dat inwoners altijd gelijk krijgen. Leefbaarheid staat voor alles wat het samen leven in Noordenveld prettig maakt. Groen staat voor natuur, rust en ruimte voor de inwoners en bezoekers. Recreatie en toerisme, hoogwaardige kennisindustrie, een levendige middenstand in de verschillende kernen en de agrarische sector zijn de pijlers van Noordenveld als ondernemende gemeente. Duurzaam is het zorgvuldig omgaan met de beschikbare bronnen en het gebruik van de ruimte. Onderdeel van de kernwaarde ondernemend is werkgelegenheid. In de sector zorg en ondersteuning geeft de gemeente ruimte aan nieuwe innovatieve zorgconcepten. Nieuwe projecten op het gebied van gezondheidstoerisme en gezond ouder worden, worden gestimuleerd. De ambitie voor Nieuw-Roden (kleine kernen) is ook vastgelegd in de Omgevingsvisie. Het wijkengebied en Nieuw-Roden zijn vanuit de ontstaansgeschiedenis met elkaar verbonden.
Het wijkenpatroon is hersteld en versterkt.Het wijkenpatroon is cultuurhistorisch van belang door het parallelle ontginningspatroon als overblijfsel uit de periode van de hoogveenontginningen. In de Omgevingsvisie is opgenomen dat alle ontwikkelingen bijdragen aan en/of versterken de kenmerkende structuur, nieuwe initiatieven ten behoeve van het woon- en leefklimaat worden ontplooid, binnen bestaande structuren is ruimte voor particuliere initiatieven op het gebied van wonen en
19
bestemmingsplan Langewijk naast 9
woon-zorg-concepten. Uit toetsing aan de Omgevingsvisie blijkt dat het planvoornemen aansluit bij de gemeentelijke ambities. Woonbeleid Het omgevingsplan van de provincie Drenthe vraagt om regionale afstemming en samenwerking, onder meer op het vlak van wonen. Om dat te bereiken, zorgt elke Drentse regio samen met de provincie voor onderlinge afstemming in de programmering. De gemeente Noordenveld heeft haar woonbeleid vastgelegd in onder andere de nota 'Kaderstelling geactualiseerd woonbeleid gemeente Noordenveld' van april 2016, prestatieafspraken en het regionaal afstemmingsdocument 'Woningmarkt regio Noord-Drenthe'. Sinds eind 2012 is de planningslijst een sturingsinstrumentarium van het regionaal afstemmingsdocument 'Woningmarkt regio Noord-Drenthe'. De toevoeging van twee woningen past binnen de actuele planningslijst, waarin voor dit soort toevoegingen een p.m.-post is opgenomen. Welstandsnota Op 18 december 2008 heeft de gemeenteraad de Welstandsnota voor de gemeente Noordenveld vastgesteld. De welstandsnota beoogt versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Bepalend voor de ruimtelijke kwaliteit zijn onder meer het uiterlijk van individuele gebouwen en bouwwerken en de kwaliteit van het totaalbeeld van de gebouwen. De welstandstoets is een belangrijk instrument voor de sturing van deze kwaliteiten.
Bij aanvragen van een omgevingsvergunning worden bouwplannen getoetst aan de welstandscriteria. In de nota is onderscheid gemaakt in verschillende deelgebieden, waarvoor verschillende welstandscriteria zijn opgenomen. De criteria spitsen zich toe op materiaalgebruik, ligging, vorm en massa. Bouwmogelijkheden die het bestemmingsplan geeft, kunnen echter niet door welstandscriteria worden tenietgedaan. Het plangebied maakt onderdeel uit van de gebiedsspecifieke welstandscriteria 'BUITENGEBIED - jonge veldontginningen (III)'. Ontwikkelingen in het plangebied moeten voldoen aan de bijbehorende criteria. Het voornemen zal hieraan worden getoetst. Landschapsbeleidsplan Een belangrijke doelstelling van het Landschapsbeleidsplan Noordenveld is het behouden en herstellen van landschappelijke kwaliteiten en het versterken van identiteit en eigenheid van het buitengebied van de gemeente Noordenveld. In het Landschapsbeleidsplan is het plangebied onderdeel van het gebiedstype 'Veenkoloniën'. In het huidige landschapsbeeld, aan de westzijde van Nieuw-Roden is de systematische ontginningsmethode nog goed herkenbaar. De bebouwingen op de hoger gelegen ruggen en het patroon van wijken, sloten en elzensingels karakteriseren dit landschap. In de gemeente komt het landschapstype ‘Veenkoloniën’ voor op een aantal afzonderlijk plekken.
De ontstaansgeschiedenis van deze gebieden is niet overal even goed herkenbaar. In de strategie wordt de nadruk gelegd op ‘Handhaven, versterken en ontwikkelen van nieuwe landschappelijke kwaliteit in het veenkoloniale landschap'. Voor de ontwikkeling is een landschappelijke inpassing gemaakt, die is opgenomen in paragraaf 2.3. Groenvisie Noordenveld In de Groenvisie Noordenveld (2002, Oranjewoud) wordt het huidige groen naar inrichting en beheer in beeld gebracht. Het plan legt voor de gemeente Noordenveld de groenstructuur en de gewenste kwaliteit voor het groen vast. De Groenvisie wordt geactualiseerd. Nieuw-Roden maakt deel uit van een gebied wat behoort tot de 'Veenkoloniën'. De rechtlijnige structuur van waterlopen bepalen in dit landschap de karakteristieke structuur. de landschappelijke structuur aan de oostzijde van Oostindie is nog sterk aanwezig. Plannen voor de toekomst geven aan dat dit gebied gebruikt gaat worden voor de nieuwe uitbreiding van Roden. Om relatie te behouden met het landschap is het gewenst de landschappelijke structuur als onderlegger te nemen voor een nieuwe ontwikkeling.Voornamelijk het handhaven van de
20
bestemmingsplan Langewijk naast 9
structuur van rechte waterlopen met elzensingels in hetgebied is belangrijk. Voor de ontwikkeling is een landschappelijke inpassing gemaakt, die is opgenomen in paragraaf 2.3. Gemeentelijk rioleringsplan Op 16 januari 2013 is het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan vastgesteld door de Raad van de gemeente Noordenveld. Op 1 januari 2008 is de Wet gemeentelijke watertaken (Wgw) in werking getreden. Deze wetgeving stelt de gemeente beter in staat een bijdrage te leveren aan de aanpak van watervraagstukken in bebouwd gebied. De gemeente heeft met deze wet de zorgplichten gekregen voor hemel- en grondwater binnen bebouwd gebied. De gemeente dient in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) naast de gebruikelijke zorg voor de riolering vast te leggen hoe zij deze wettelijke zorgplichten voor hemelwater en grondwater in gaat vullen. We noemen dit GRP dan ook het verbrede GRP (vGRP) vanwege de uitbreiding met de nieuwe zorgplichten. TOETSINGSKADER GEMEENTELIJKE WATERTAKEN Doelen gemeentelijke watertaken: 1. 2. 3. 4. 5.
Doelmatig inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater naar een geschikt lozingspunt. Doelmatig inzamelen van regenwater (daar waar de perceelseigenaar redelijkerwijs niet in staat is dit zelf te doen). Doelmatig verwerken van het ingezameld regenwater. Voorkomen dat grondwater de bestemming van een gebied structureel belemmert. Voorkomen van overlast voor de omgeving (in de brede zin van het woord).
In de bestuursakkoorden Water (NBW/RBW3) is vastgelegd dat moet worden ingespeeld op de verwachte klimaatsverandering: Het watersysteem moet robuust worden gemaakt. De 'droge voeten' agenda worden met deze akkoorden vormgegeven. Daarom is inzicht in de stedelijke wateropgave noodzakelijk, zodat bepaald kan worden waar en hoe eventueel extra berging gecreëerd kan worden. Afkoppelen van schone oppervlakken, zodat relatief schoon regenwater niet meer naar de rioolwaterzuiveringsinrichting wordt getransporteerd, is een aanpak die past in de huidige ontwikkelingen. De tritsen 'vasthouden-bergen-afvoeren' en 'schoonhouden-scheiden-schoonmaken' zijn daarbij leidend. Het voormalige Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft een regenwaterbrief uitgebracht die aangeeft hoe de regenwaterproblematiek bij gemeenten het best kan worden aangepakt. Er zijn vier pijlers van het regenwaterbeleid benoemd: 1. 2. 3. 4.
aanpak bij de bron: het voorkomen van verontreiniging van regenwater; regenwater vasthouden en bergen; regenwater gescheiden van afvalwater afvoeren; integrale afweging op lokaal niveau.
Vanuit het hemelwaterbeleid wordt naar redelijkheid een inspanning gevraagd van bewoners, bedrijven en overheid. Hiervoor wordt bij ontwikkelingen onderscheid gemaakt naar een toename van het verhard oppervlak en een ontwikkeling zonder toename van verhard oppervlak. Onder dit laatste valt het opbreken van verharding, terugplaatsen van dezelfde of nieuwe verharding en sloop en nieuwbouw van gebouwen. In die zin zijn er drie situaties te onderscheiden voor de omgang met hemelwater: 1. 2. 3.
afkoppelen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een reeds bebouwde locatie; afkoppelen /bergen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een nieuw aangelegde locatie; afkoppelen van hemelwater afkomstig van bestaande bebouwing.
Het afkoppelen/bergen van hemelwater is geregeld voor de eerste twee situaties. Het afkoppelen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een reeds bebouwde locatie is een verplichting die volgt uit de aan te vragen omgevingsvergunning. Het afkoppelen/bergen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een nieuw aangelegde locatie is een verplichting op basis van de watertoets die gekoppeld is aan de ontwikkeling van een nieuwbouwlocatie.
21
bestemmingsplan Langewijk naast 9
UITVOEREND BELEID ZORGPLICHT GRONDWATER Voorkomen dat grondwater het doel van een gebied structureel belemmert. Dit doel vormt de invulling van de zorgplicht voor het grondwater. Grondwater speelt tenslotte een belangrijke rol binnen de (stedelijke) openbare ruimte. De ruime omschrijving van dit doel is noodzakelijk omdat de oorzaken en oplossingen van grondwaterproblemen liggen op het grensvlak van stedelijk waterbeheer en ruimtelijke ordening. Op eigen terrein heeft de burger nadrukkelijk zelf een verantwoordelijkheid om het grondwaterprobleem op te lossen en te voorkomen. Ten behoeve van de nieuwe ontwikkeling is een watertoets uitgevoerd, waarin aandacht wordt besteed aan bovengenoemde aspecten. De watertoets is verder toegelicht in paragraaf 4.9. Nota duurzaamheid In deze nota geeft de gemeente aan hoe ze in de jaren 2015-2020 invulling wil geven aan duurzaamheid. De focus ligt daarbij op energiebesparing en duurzame energie, omdat hier op korte termijn de grootste winst te behalen is. De sectoren waarop wordt ingezet zijn woningen, bedrijven, duurzame energieproductie en de eigen organisatie. De verantwoordelijkheid voor energiebesparing en duurzame energie ligt in eerste instantie bij de sectoren zelf. De rol van de gemeente zal een faciliterende en ondersteunende zijn. De ambitie van de gemeente is om in 2025 een 'duurzame' gemeente te zijn.
De gemeente heeft in de Nota duurzaamheid doelstellingen opgesteld voor woningen, bedrijven, eigen organisatie en duurzame energieproductie. Voor bedrijven richt de gemeente zich onder andere op het verduurzamen van bedrijven(terreinen) en het vergroten van het aandeel duurzame energie. In de voorgenomen ontwikkeling is sprake van nieuwbouw. Hiervoor gelden de nieuwbouweisen uit het Bouwbesluit, ook wat betreft isolatie- en duurzaamheidsmaatregelen. Daarnaast geldt nu de Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) welke de basis vormt voor het verbod op aardgas in nieuwbouw. Hiermee is de gasaansluitplicht voor kleingebruikers bij nieuwbouw, bij bouwaanvragen na 1 juli 2018 geschrapt. Het voornemen moet voldoen aan de meest recente eisen wat betreft duurzaam bouwen.
Hoofdstuk 4 4.1
Omgevingsaspecten
Archeologie
Archeologische waarden dienen op grond van de Erfgoedwet te worden meegewogen in de besluitvorming over ruimtelijke ingrepen. De belangrijkste uitgangspunten van de wet zijn het vroegtijdig betrekken van archeologische belangen in de planvorming, het behoud van archeologische waarden in situ (ter plaatse) en de introductie van het zogenaamde 'veroorzakerprincipe'. Dit principe houdt in dat degene die de ingreep pleegt, financieel verantwoordelijk is voor behoudsmaatregelen of voor een behoorlijk onderzoek van eventueel aanwezige archeologische waarden. In het vigerende bestemmingsplan hebben de gronden de dubbelbestemming Waarde - Archeologie 2. Voor grondroerende werkzaamheden over een oppervlakte van meer dan 1.000 m2 is archeologisch onderzoek nodig. Conclusie Voor het realiseren van twee woningen en bijbehorende voorzieningen zullen er geen grondroerende werkzaamheden van meer dan 1.000 m2 plaatsvinden. Hiermee is een archeologisch onderzoek niet noodzakelijk. Voor het aspect archeologie treden geen belemmeringen op ten aanzien van de ontwikkeling.
22
bestemmingsplan Langewijk naast 9
4.2
Bodem
Voor de bodemkwaliteit geldt de Wet bodembescherming (Wbb) en het (bijbehorende) Besluit bodemkwaliteit. Gestreefd wordt naar een duurzaam gebruik van de bodem. Bij een ruimtelijk plan dient de bodemkwaliteit van het betreffende gebied inzichtelijk worden gemaakt. Het uitgangspunt wat betreft de bodem in het plangebied is dat de kwaliteit ervan zodanig moet zijn dat er geen risico's zijn voor de volksgezondheid bij het gebruik van het plangebied voor de voorgenomen functie. Locatie compensatiewoningen Langewijk naast 9 Op het perceel, waar de twee compensatiewoningen worden gebouwd, heeft een verkennend milieukundig bodemonderzoek plaatsgevonden (Sigma Bouw & Milieu, 14 oktober 2020). Op basis van de vooraf gestelde hypothese is de onderzoekslocatie in eerste instantie als milieuhygiënisch onverdacht aangemerkt. Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek blijkt dat de locatie vrij is van bodemverontreiniging. De onderzoeksresultaten stemmen overeen met de gestelde hypothese, de vooraf gestelde hypothese 'onverdacht'wordt aanvaard. De vooraf gehanteerde hypothese is gezien de doelstelling van het onderzoek, alsmede de bekende onderzoeksresultaten voldoende om conclusies te verbinden betreffende de kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie.
Op basis van de chemisch-analytische onderzoeksresultaten zijn er uit milieuhygiënische overwegingen in relatie tot de bodemkwaliteit geen belemmeringen ten aanzien van de geplande nieuwbouw van de woningen op de onderzoekslocatie. Opgemerkt wordt dat de conclusies betrekking hebben op de chemische gesteldheid van de bodem (excl. asbest). Een asbestonderzoek in grond of puin conform de NEN 5707+C1 resp. NEN 5897 maakt geen onderdeel uit van de scope van onderhavig onderzoek. Op basis van dit onderzoek dat volgens NEN-5740+A1 is uitgevoerd kan geen uitspraak worden gedaan omtrent de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bodem of puin. Indien een formele uitspraak over het voorkomen van asbest in de bodem gewenst is dient een asbestonderzoek uit gevoerd te worden conform de NEN 5707+C1 of NEN 5897. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 3 Verkennend bodemonderzoek locatie nieuwbouw bij de toelichting gevoegd. Slooplocatie Langewijk 9, Nieuw-Roden Op de locatie van de te slopen bedrijfsgebouwen aan de Langewijk 9 in Nieuw-Roden heeft een verkennend bodemonderzoek plaatsgevonden (Sigma Bouw & Milieu, 11 februari 2021). Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek blijkt dat de locatie niet vrij is van bodemverontreiniging.
De bovengrond en het grondwater ter plaatse van de onderzoekslocatie bevat plaatselijk een verontreiniging ten opzichte van de achtergrondwaarde/streefwaarde. De plaatselijk verhoogd gemeten chemische verontreiniging overschrijdt de tussenwaarde en/of de bodemindex >0.5 niet en geven daardoor geen aanleiding tot het instellen van een nader onderzoek. De vooraf gehanteerde hypothese is gezien de doelstelling van het onderzoek alsmede de bekende onderzoeksresultaten voldoende om conclusies te verbinden betreffende de kwaliteit van de bodem ter plaats van de onderzoekslocatie. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 4 Verkennend bodemonderzoek Langewijk 9 bij de toelichting gevoegd. Om duidelijkheid te krijgen omtrent de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bodem is ook nog een verkennend onderzoek uitgevoerd naar asbest in de bodem volgens NEN-5707+C2 (Sigma Bouw & Milieu, 4 oktober 2021). Op basis van visuele locatie-inspecties is op het maaiveld ter plaatse van de onderzochte terreindelen geen asbest verdacht materiaal aangetroffen. Uit het onderzoek blijkt verder dat in de toplaag wel asbestverontreiniging is aangetroffen maar dat deze overal onder de interventiewaarde blijft. In de ondergrond zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen. Nader onderzoek is niet nodig.
Bij herinrichting van de locatie moet ter plaatse van de zuidelijke druppelzone rekening worden gehouden
23
bestemmingsplan Langewijk naast 9
met de aanwezigheid van licht asbesthoudende grond. Geadviseerd wordt om bij toekomstige graafwerkzaamheden deze grond niet te vermengen met grond die elders op de locatie vrijkomt. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 5 Verkennend onderzoek asbest Langewijk 9 bij de toelichting gevoegd. Slooplocatie Poolswijk 12, Nieuw-Roden Op de locatie van de te slopen landbouwschuur aan de Poolswijk 12 in Nieuw-Roden heeft een verkennend bodemonderzoek plaatsgvonden (Sigma Bouw & Milieu, 18 februari 2021). Op grond van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek blijkt dat de locatie niet vrij is van bodemverontreiniging. De bovengrond ter plaatse van de onderzoekslocatie bevat plaatselijk een verontreiniging ten opzichte van de achtergrondwaarde. De plaatselijk verhoogd gemeten chemische verontreiniging overschrijdt de tussenwaarde en/of de bodemindex >0.5 niet en geven daardoor geen aanleiding tot het instellen van een nader onderzoek. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 6 Verkennend bodemonderzoek Poolswijk 12 bij de toelichting gevoegd. Om duidelijkheid te krijgen omtrent de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bodem is ook nog een verkennend onderzoek uitgevoerd naar asbest in de bodem volgens NEN-5707+C2 (Sigma Bouw & Milieu, 4 oktober 2021).
Op basis van visuele locatie-inspecties is op het maaiveld ter plaatse van de onderzochte terreindelen geen asbest verdacht materiaal aangetroffen. Uit het onderzoek blijkt verder dat in de toplaag wel asbestverontreiniging is aangetroffen maar dat deze overal onder de interventiewaarde blijft. In de ondergrond zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen. Nader onderzoek is niet nodig. Bij herinrichting van de locatie moet rekening worden gehouden met de aanwezigheid van licht asbesthoudende grond. Geadviseerd wordt om bij toekomstige graafwerkzaamheden deze grond niet te vermengen met grond die elders op de locatie vrijkomt. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 7 Verkennend onderzoek asbest Poolswijk 12 bij de toelichting gevoegd. Slooplocatie Poolswijk 15, Nieuw-Roden Op de locatie van de te slopen landbouwschuur aan de Poolswijk 15 in Nieuw-Roden heeft een verkennend bodemonderzoek plaatsgvonden (Sigma Bouw & Milieu, 19 februari 2021). Op grond van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek blijkt dat de locatie niet vrij is van bodemverontreiniging. De bovengrond ter plaatse van de onderzoekslocatie bevat plaatselijk een verontreiniging ten opzichte van de achtergrondwaarde.
De plaatselijk verhoogd gemeten chemische verontreiniging overschrijdt de tussenwaarde en/of de bodemindex >0.5 niet en geven daardoor geen aanleiding tot het instellen van een nader onderzoek. De vooraf gehanteerde hypothese is gezien de doelstelling van het onderzoek alsmede de bekende onderzoeksresultaten voldoende om conclusies te verbinden betreffende de kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie. Opgemerkt wordt dat de conclusies betrekking hebben op de chemische gesteldheid van de bodem (excl. asbest). Op basis van dit onderzoek dat volgens NEN-5740+A1 is uitgevoerd kan geen uitspraak worden gedaan omtrent de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bodem of puin. Indien een formele uitspraak over het voorkomen van asbest in de bodem gewenst is dient een asbestonderzoek uit gevoerd te worden conform de NEN 5707+C1 of NEN 5897. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 8 Verkennend bodemonderzoek Poolswijk 15 bij de toelichting gevoegd. Om duidelijkheid te krijgen omtrent de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bodem is ook nog een verkennend onderzoek uitgevoerd naar asbest in de bodem volgens NEN-5707+C2 (Sigma Bouw & Milieu, 1 november 2021). Op basis van visuele locatie-inspecties is op het maaiveld ter plaatse van de onderzochte terreindelen geen asbest verdacht materiaal aangetroffen.
Uit het onderzoek blijkt verder dat ter plaatse van de
24
bestemmingsplan Langewijk naast 9
inspectiegaten G5 t/m G8 rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van licht asbesthoudende grond onder de interventiewaarde. In de ondergrond zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen. Nader onderzoek is niet nodig. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 9 Verkennend onderzoek asbest Poolswijk 15 bij de toelichting gevoegd. Slooplocatie Noordseveldweg 4, Norg Op de locatie van de te slopen landbouwschuur aan de Noordseveldweg 4 in Norg heeft een verkennend bodemonderzoek plaatsgevonden (Sigma Bouw & Milieu, 12 februari 2021). Op basis van de resultaten blijkt dat de locatie niet vrij is van bodemverontreiniging. De bovengrond bevat plaatselijk een verontreiniging ten opzichte van de achtergrondwaarde. De plaatselijk verhoogd gemeten chemische verontreinigiing overschrijdt de tussenwaarde en/of de bodemindex >0,5 niet en geven daardoor geen aanleiding tot het instellen van een nader onderzoek. De vooraf gehanteerde hypothese is gezien de doelstelling van het onderzoek alsmede de bekende onderzoeksresultaten voldoende om conclusies te verbinden betreffende de kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie. Het volledige onderzoekrapport is als Bijlage 10 Verkennend bodemonderzoek Noordseveldweg 4 bijgevoegd.
Om duidelijkheid te krijgen omtrent de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bodem is ook nog een verkennend onderzoek uitgevoerd naar asbest in de bodem volgens NEN-5707+C2 (Sigma Bouw & Milieu, 4 oktober 2021). Op basis van visuele locatie-inspecties is op het maaiveld ter plaatse van de onderzochte terreindelen geen asbest verdacht materiaal aangetroffen. Uit het onderzoek blijkt verder dat de toplaag niet aantoonbaar verontreinigd is met asbest boven de bepalingswaarde. In de ondergrond zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen. Nader onderzoek is niet nodig. Het volledige onderzoeksrapport is als Bijlage 11 Verkennend onderzoek asbest Noordseveldweg 4 bij de toelichting gevoegd. Conclusie De milieuhygiënische bodemkwaliteit levert geen belemmeringen op voor de nieuwbouw van compensatiewoningen op de geplande locatie.
4.3
Cultuurhistorie
Als gevolg van het rijksbeleid ten aanzien van de monumentenzorg, is per 1 januari 2012 een wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening van kracht. De wijziging betreft artikel 3.1.6, tweede lid, onderdeel a, als gevolg waarvan alle cultuurhistorische waarden uitdrukkelijk dienen te worden mee gewogen bij het vaststellen van ruimtelijke plannen. Dit betekent dat in aanvulling op de archeologische aspecten nu ook de overige cultuurhistorische waarden moeten worden betrokken in het onderzoek. In de huidige situatie wordt het plangebied gebruikt als agrarische cultuurgrond (grasland). Er zijn geen cultuurhistorische waarden in het plangebied aanwezig. In hoofdstuk 2 is al ingegaan op de ligging en de locatie van het plangebied, de landschappelijke inpassing die zich richt op de versterking van de parallelle ontginningsstructuur, het conntrast tussen bebouwingsclusters en het open landschap. Tevens wordt ingegaan op de beplanting en het situeren van de bijgebouwen. De nieuwe ontwikkeling is passend binnen de hoogveenontginning van Oostindie. De ontwikkeling in het plangebied heeft derhalve geen negatieve invloed op de aanwezige cultuurhistorische structuren en elementen nabij het plangebied.
25
bestemmingsplan Langewijk naast 9
4.4
Ecologie
In verband met voorgenomen ontwikkelingen, waarbij twee woningen aan de Langewijk 9 worden gerealiseerd in het kader van de ruimte-voor-ruimte- regeling, wordt een bestemmingsplan opgesteld. Om de uitvoerbaarheid van het plan te toetsen, is een inventarisatie van natuurwaarden uitgevoerd. Het doel hiervan is om na te gaan of aanvullend onderzoek in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) of het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid noodzakelijk is. Naast het raadplegen van bronnen is het plangebied ten behoeve van de inventarisatie op 3 december 2019 bezocht door een ecoloog van BügelHajema Adviseurs. De volgende percelen zijn bezocht en geïnventariseerd: de gronden waar de nieuwbouw van de twee compensatiewoningen plaatsvindt; de gronden waar sloop van voormalige agrarische bedrijfsbebouwing plaatsvindt, te weten Langewijk 9 (perceel 1), Poolswijk 15 (perceel 2), Poolswijk 12 (perceel 3) en Noordseveldweg 4 (perceel 4). Alle onderzochte locaties staan aangegeven op figuur 1 en figuur 2 van de rapportage in Bijlage 12 bij deze toelichting. Soortenbescherming Uit de ecologische inventarisatie kwam naar voren dat er nader onderzoek naar kerkuil op perceel 2 nodig is om de aan- of afwezigheid van een nest- of verblijfplaats van deze soort in het plangebied te onderzoeken.
Inmiddels is echter gebleken dat, tussen het moment van het veldbezoek op 3 december 2019 en het gereedkomen van het eerste concept bestemmingsplan, de schuren op de percelen 2 en 3 zijn gesloopt. Een nader onderzoek naar de eventuele aanwezigheid van kerkuil is daarom feitelijk niet meer aan de orde. Op grond van de ecologische inventarisatie d.d. 3 december 2019 is, gezien de aangetroffen terreinomstandigheden (inclusief aanvullende feiten over sloop van de schuren op perceel 2 en 3) en de aard van de ontwikkeling een voldoende beeld van de natuurwaarden ontstaan. Met betrekking tot de planning en uitvoering van de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met het broedseizoen. Ook wordt geadviseerd om verstoring van vliegroutes van vleermuizen te voorkomen door in de sloopfase geen verlichting in te zetten die lichtuitstraling veroorzaakt op de bomenrijen die onderdeel kunnen zijn van een vliegroute. Aanvulling op ecologische inventarisatie Bij de ecologische inventarisatie was ervan uitgegaan dat de sloten en bomenrijen rondom de nieuwbouwlocatie (compensatiewoningen) behouden blijven. Uit latere informatie blijkt dat er bomen worden bijgeplant en dat sloten/greppels gedeeltelijk worden gedempt voor de aanleg van enkele opritten.
De ecoloog concludeert op basis van de bovengenoemde inventarisatie dat het bijplanten van bomen en de aanleg van opritten door sloten niet leidt tot aantasting van beschermde plantensoorten, er treden geen negatieve effecten op ten aanzien van vliegroutes van vleermuizen, er zijn geen nestplaatsen van vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten in de beplanting waargenomen en geen grondgebonden niet-vrijgestelde zoogdiersoorten. De sloten tussen de twee bouwkavels voor de nieuwbouw vormen wel geschikt voortplantingswater voor vrijgestelde amfibiënsoorten. Voor vrijgestelde soorten hoeft geen ontheffing te worden aangevraagd. Wel geldt de zorgplicht van de Wnb. Gebiedsbescherming De meest nabij gelegen Natura 2000-gebieden van de verschillende locaties waar wordt gebouwd en gesloopt, zijn Leekstermeergebied, Bakkeveense Duinen, Norgerholt en Fochteloërveen. In potentie zijn effecten mogelijk door externe werking. Daarom is berekend wat de depositie van stikstof isin stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden ten gevolge van de emissie van NOx en NH3 van de ontwikkeling, alsmede van het verkeer van en naar de verschillende locaties. Hiervoor is gebruik gemaakt van het programmapakket AERIUS (15 december 2020).